منبع مقاله درباره قانون مجازات، بیمارستان، جراحی پلاستیک، تشخیص بیماری

دانلود پایان نامه ارشد

. پزشک. طبیب . متطبب . حکیم . آسی . مُعالج ؛ کسی که حرفه اش معالجه امراض است.12
در کتب فرهنگ لغت بین المللی نیز پزشک به کسی که دارای دانشنامه پزشکی بوده و قانوناً توانایی تجویز دارو و مراقبت از بیمار را دارد، این شخص میتواند یک پزشک عمومی ، جراح ، دندانپزشک یا روانپزشک باشد.13
پزشک یا دکتر (در اصطلاح رایج) در طب کسی است که به حرفهٔ پزشکی یا طبابت، که برگرداندن سلامت انسان به وسیلهٔ مطالعه، تشخیص و درمان بیماری یا آسیب دیدگی می‌باشد، می‌گویند. این معمولاً به دانش کافی آکادمیک مانند آناتومی ، فیزیولوژی و فارماکولوژی ، شناخت بیماری‌ها و درمان آن‌ها نیاز دارد.
«بیمار» در لغت: کسی که او را مرض و بیماری باشد. (از اقرب الموارد). آنکه اعتدال مزاجش از بین برود، دردمند، رنجور، علیل ، سقیم ، ناتندرست ، نالان ، ناخوش ، رنجه ، آزرده ، مؤوف ، معلول ، نالنده ، ج ، مَرضی. (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد). و مِراض و مُراضی . (منتهی الارب )14.
« بیمار » در فرهنگ لغت بین المللی ، به شخصی گفته شده که تحت مراقبت های بهداشتی و درمانی قراردارد ، این شخص ممکن است منتظر ارائه مراقبت باشد یا آنرا دریافت کرده باشد و یا در حال حاضر تحت مراقبت باشد.15
گفتاردوم: تعریف « قرارداد درمان» در ایران و دکترین
همانطور که پیشتر گفته شد « قرارداد درمان » نه تنها در قوانین موضوعه ایران تعریف نشده است بلکه در اغلب کشورهای اروپایی نیز به این مقوله پرداخته نشده است ولی با توجه به اینکه قراردادهای درمان ، یکی از اقسام عقود نامعین مذکور در ماده 10 قانون مدنی است که هزاران مورد آن بین پزشکان و حِرَف وابسته به پزشکی و بیماران برای معالجه و ارائه خدمات پزشکی متنوع منعقد میگردد. در کتب فقهی نیز علی رغم اشاره به حقوق و مسئولیت مدنی و کیفری طبیب ، تعریفی از قرارداد درمان نشده است.
یکی از اساتید حقوق16 ، قرارداد درمان را چنین تعریف نموده اند « قرارداد درمان قراردادی است شفاهی یا نوشتاری که بر اساس آن پزشک یا مرکز درمانی با بیمار توافق می کنند که در مدت معین (مدت زمان لازم) و در ازای دریافت مبلغ معین به تشخیص بیماری یا درمان وی مبادرت ورزند.»
در تعریفی که دکتر محقق داماد از قرارداد درمان ارائه نموده اند مشاهده میشود که ایشان قرارداد درمان را احصاء به « توافق با بیمار ، درمان در مدت معین ، حق العلاج معین » نموده اند.
به نظر می رسد این تعریف خالی از اشکال نباشد ، چرا که غالباً در مواقع اورژانسی مشاهده میشود که بیمار بدون شناخت از پزشک معالج خود و حتی پزشک بدون شناخت از بیمار خود اقدامات فوری را برای درمان با توجه به حساسیت شغلی خود انجام میدهد. به عنوان مثال :
بیماری توسط آمبولانس به اورژانس نزدیکترین بیمارستان وارد میشود و یکی از پزشکان مستقر در اورژانس به طور اتفاقی وضعیت بیمار را چک کرده و نسبت به ارائه خدمات درمانی اقدام می نماید. با این وجود این سوال مطرح میشود که آیا توافقی بین بیمار و پزشک صورت گرفته است؟ یا پزشک بر حسب وظیفه اقدام به درمان نموده است.
یکی دیگر از اشکالات اساسی مطروحه مربوط به تعیین مدت معین برای درمان می باشد که هیچکدام از پزشکان عمومی ومتخصصان ، مدت خاصی را برای بهبودی بیمار نمی توانند پیش بینی نمایند، چرا که باید به این نکته دقت شود که منظور از انعقاد قرارداد درمان از سوی بیمار با یک پزشک یا مرکز درمانی ، ارائه هرگونه خدمات درمانی برای بهبود بیمار می باشد. یعنی باید نتیجه قرارداد، بهبودی و سلامتی کامل بیمار باشد. لذا اگر فرض نماییم در قرارداد درمان به عنوان مثال:
« یک بیمار مبتلا به آنفولانزا به پزشک مراجعه مینماید و پزشک روشهای مختلفی را برای درمان او انجام میدهد و داروهایی را که ممکن است در وضعیت فیزیکی بیمار تغییر حاصل نماید را تجویز می کند. ولی ممکن است این مراحل به طول بی انجامد.»17 لذا مشاهده میشود که حتی در بیماریهای جزئی نیز نمی توان مدت دقیقی را برای بهبودی اعلام نمود. چه رسد به بیماریهای خطرناک به عنوان مثال: « یک بیمار که مبتلا به سرطان صعب العلاج است، تحت مراقبت با داروهای مسکن قرار میگیرد ولی با توجه به اینکه این روش درمانی فقط در راستای تسکین درد بیمار است ولی باز هم بیمار رنج می برد »18 و مشخص نیست این رنج بیمار چقدر بطول انجامد ولی در فرضی اگر مدت یکساله را برای انجام خدمات پزشکی معین نمایند و پیش بینی پزشک یا مرکز درمانی نیز اینگونه باشد که بیمار در این مدت بهبود خواهد یافت. این سوال مطرح میشود که اگر بعد از سپری شدن یک سال، بیمار بهبودی لازم را کسب ننماید.تکلیف تعهدات قراردادی، چگونه خواهد بود ؟ آیا پزشک معالج، اختیار عدم مداوای بیمار را به لحاظ اتمام مدت قرارداد را دارد ؟ آیا باید تا بهبودی کامل اقدام به مداوا نماید؟ یا میتواند وظیفه درمان را به پزشک دیگری ارجاع نماید؟
جواب سوالات مذکور در فصل آتی کاملاً شرح داده خوهد شد ولی شاید از ماده 18 آیین نامه انتظامی پزشکان (سابق)مصوب 3/3/1348 کمیسیونهای مشترک دادگستری و بهداری مجلسین ، و ماده 18 و 19 آیین نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته مصوب 30/4/1378 ،مطالبی را استنباط نمود.
«ماده 18: پزشک معالج مسؤول ادامه درمان بیمار خود در حد توانایی وتخصص به استثنای موارد ضروری است، مگر اینکه بیمار یا بستگان او مایل‌نباشند.»19
« ‌ماده 19: در مواردی که مشاوره پزشکی لازم باشد انتخاب پزشک مشاور با پزشک معالج است، در صورتی که بیمار یا بستگان او پزشکی را لازم بدانند، ‌مشاوره پزشکی با نظر پزشک معالج به عمل می‌آید و چنانچه بیمار یا بستگان او بدون اطلاع پزشک معالج از پزشک دیگری برای درمان بیمار دعوت به‌عمل آورند در این صورت پزشک معالج اول می‌تواند از ادامه درمان بیمار خودداری کند، مگر اینکه این دعوت در مواقع فوری یا ضروری باشد.»
باید توجه نمود که در مواد مذکورمدت زمان خاصی برای اتمام درمان پیش بینی نگردیده است و عقل و منطق نیز حکم میکند که مدت زمان مشخص نشود چون وضعیت فیزیکی هر بیمار به نوعی می تواند پاسخگوی زمان احتمالی بهبودی باشد.
ولی با استنباط از مواد مذکور می توان چنین عنوان نمود که یک بیمار یا پزشک میتواند در قرارداد فی مابین مدتی را برای درمان مشخص نماید. و ضمن آن شرط نماید که اگر در زمان مذکور روشهای درمانی پزشک معالج افاقه ننمود، بیمار مختار به فسخ قرارداد و مراجعه به یک پزشک دیگر می باشد.
و یا میتواند مجدداً با پزشک معالج فعلی نسبت به ادامه قرارداد اقدام نماید.
یکی دیگر از ایرادات وارده مربوط به تعیین مبلغ حق العلاج در قرارداد است. با توجه به تعریف مذکوراز قراداد درمان اگر مراجعه یک بیمار به نزدیکترین درمانگاه شبانه روزی برای درمان بیماری خود در نظر بگیریم و آنرا نوعی قرارداد شفاهی بنامیم، پزشک درمانگاه فقط نسبت به اخذ حق وزیت اقدام و معاینه سرپایی بیمار را شروع می نماید و با توجه به تشخیص خود، و اخذ اطلاعات از بیمار داروهای مورد نیاز را تجویز می نماید. ولی نظر به عدم تعهد پزشک درمانگاه به درمان قطعی بیمار بعد از مراجعت از درمانگاه ، و با دقت به این موضوع که هدف اصلی از انعقاد یک قرارداد درمانی ، حصول نتیجه آن یعنی بهبودی کامل بیمار میباشد چندین سوال مطرح می شود .
1- با توجه به عرف جامعه ایرانی آیا بیمار بعد از گذشت چندین روز، اگر علائم بهبودی وضعیت خود را مشاهده ننمود ، میتواند به همان پزشک مراجعه نماید و بدون پرداخت حق ویزیت ، متقاضی یک روش درمانی دیگر از سوی پزشک شود یا حداقل عودت حق ویزیت خود را مطالبه نماید؟
2- برخی اوقات مشاهده می شود که بعضی از پزشکان عمومی ، بعد از تشخیص بیماری به لحاظ کم اهمیت بودن آن ، دارویی تجویز نکرده و بیمار را به استراحت و نوشیدن مایعات الزام مینمایند . آیا در چنین حالتی پزشک میتواند مطالبه حق العلاج داشته باشد ؟ مدت درمان بیماری چقدر خواهد بود؟ و …
لازم به ذکر است در مواقعی نیز پزشک با توجه به وضع مالی نامناسب بیمار اقدام به درمان رایگان مینماید و حتی ممکن است که کلیه هزینه های جنبی درمان از قبیل خرید داروهای مورد نیاز را نیز پزشک پرداخت نماید. که این خود قابل بحث است.
با این وجود « توافق با بیمار ، درمان در مدت معین ، حق العلاج معین » را اگر هم بتوان با تعیین شرایط در یک قرارداد درمان لحاظ نمود، باید به سوالاتی در خصوص میزان « مسئولیت پزشک» نیز جواب داده شود. چون پزشکی جزو مشاغلی است که از آزادی چندانی برخوردار نمی باشد.
به نظر یکی دیگر از حقوقدانان قراردادهای پزشکی ، از حیث موضوع و طرفین آن دارای تنوع هستند و منظور از آنرا چنین عنوان نموده اند:
« قرارداد پزشکی ، قراردادی است که بین اشخاص حقیقی یا حقوقی برای درمان یا ارائه هر نوع خدمات پزشکی و پیراپزشکی مشروع با پزشکان یا صاحب حرف وابسته منعقد میشود. »20
ایشان در تبیین زوایای مختلف قرارداد پزشکی چنین عنوان نمده اند که :
اولاً : تنها اشخاص حقیقی نیستند که مبادرت به انعقاد قراردا پزشکی با پزشکان می نمایند و بیمارستانهای عمومی و خصوصی برای معالجه بیماران ، شرکتهای بیمه ، کارخانجات و کارگاهها و تیم های ورزشی و… برای معاینات اولیه و ضروری کارکنان خود و … نیز با پزشکان و صاحبان حرف پزشکی قرارداد پزشکی منعقد می نمایند.
ثانیاً : همه قراردادهای پزشکی الزاماً برای معالجه و مداوا به معنای خاص نمی باشند. شخصی که قراردادی با جراحی پلاستیک برای جراحی زیبایی بینی خود منعقد می کند، ممکن است هیچگونه بیماری جسمی نداشته باشد و عمل جراحی صرفاً برای زیبایی محض و جنبه زیبایی داشته باشد.
ثالثاً : خدماتی که به موجب قراردادهای پزشکی ارائه می گردد، غیر قابل شمارش است . در قانون مجازات عمومی سابق و قانون مجازات اسلامی سال 1361، یکی از ارکان انتفاء جرم « ضروری بودن» عمل طبی بوده است. ولی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 ، مشروع بودن عمل طبی کفایت می کند و بدین ترتیب اعمالی مثل جراحی پلاستیک که دلیلی بر حرمت شرعی آن وجود ندارد ، هر چند ضروری نیستند ، می توانند موضوع قراردادهای پزشکی قرار گیرند.
رابعاً : اصطلاح « پزشکی » و « حرف وابسته به پزشکی » در قوانین و مقررات تعریف و مصادیق ان مشخص شده است.به موجب ماده 15 قانون تشکیل وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی مصوب 1367 منظور از واژه « پزشکی » کلیه رشته های گروه پزشکی، از قبیل پزشکی ، دندانپزشکی، داروسازی، علوم بهداشتی ، پرستاری ، مامایی ، تغذیه ، توانبخشی ، بهداشت کار ، دهان و دندان ، کاردانی بهداشت خانواده ، کاردانی مبارزه با بیماریها و پیراپزشکی ( علوم آزمایشگاهی ، رادیولوژی، اودیومتری، اپتیومتری) و… می باشد. « حرفه های وابسته به پزشکی » در ماده یک آیین نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای شاغلان حرفه های پزشکی ووابسته مصوب 1378 بدین صورت تعریف شده است :« فارغ التحصیلان کاردانی ، کارشناسی و کارشناسی ارشد شاغل در رشته های علوم آزمایشگاهی ، بیوتکنولوژی، رادیولوژی ، بیورادیولوژی ، رادیوتراپی، پرستاری، مامایی ، اطاق عمل ، هوشبری، داروسازی ، تغذیه ، مبارزه با بیماریها ، بهداشت كاري دهان و دندان، شاخه‌هاي مختلف بهداشت،توانبخشي، فيزيوتراپي، بيوشيمي پزشكي، خدمات اجتماعي و مددكاري، علوم پايه پزشكي، روانپزشكي باليني، روانشناسي باليني و كودكان استثنايي، كايرو پراكتيك، ژنتيك پزشكي و نيز ساير حرفه‌هاي وابسته به امور پزشكي كه فعاليت آنان نياز به اخذ مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي دارد.
با مراجعه به سایر متون قانونی ، مثل قانون سازمان نظام دامپزشکی مصوب 1376 وقانون امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب 1334 میتوان بر این عقیده بود که قراردادهای پزشکی شامل کلیه اموری است که به گونه ای با دانش پزشکی و طبابت در ارتباط هستندو
خامساً : معمولاً قراردادهای پزشکی در مطب های پزشکان، بیمارستانها، زایشگاهها ، آسایشگاهها، پلی کلینیکها،داروخانه ها، موسسات فیزیوتراپی ،

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درباره اسناد بین الملل، اسناد بین المللی، حقوق ایران، قانون مدنی Next Entries منبع مقاله درباره بیمارستان، قانون مدنی، خدمات درمانی، حقوق خصوصی