منبع مقاله درباره عدل و داد

دانلود پایان نامه ارشد

قُلُوبِكُمْ وَ يُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ?80 بيانگر نصرت و مددکاري ديگر خداوند است که در اثر آرامش يافتن دلها همگي به خواب رفتند و معلوم است كه اگر ترس و رعب آنها از بين نرفته بود معقول نبود كه در ميدان جنگ، خواب بر آنها مسلط شود. باران را هم بر آنها نازل كرد تا آنها را پاكيزه كند و وسوسه شيطان را از دلهايشان بزدايد، و با فرستادن باران قدم‏هاى آنها را بر روى ريگ‏هاى بيابان استوار نموده و بدين وسيله دلهايشان را محكم سازد.81
عنايت ديگر خداوند به مؤمنان، اين بود که به ملائکه وحي کرد که شما را در تقويت مؤمنان كمك مى‏كنم و شما مؤمنان را ثابت قدم بداريد. که اين موضوع در آيه 12? إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا?82 بيان شده است. لازم به ذکر است که ملائکه، نيروهاي اجرايي عالم مي باشند که اوامر خداوند را بي چون و چرا انجام مي دهند:? يَخافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُون‏?.83
آيه 17 ? فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى‏ وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ?84 اين نکته را متذکر مي شود که در ميدان بدر در ظاهر همه كارها را پيامبر9و مجاهدان بدر انجام مي دادند اما قدرت جسمانى و روحانى و نيروى ايمان كه سرچشمه ي اين برنامه‏ها بود، از ناحيه خدا به آنها بخشيده شده بود.85
در آيه 19? انْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جاءَكُمُ الْفَتْحُ وَ إِنْ تَنْتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ إِنْ تَعُودُوا نَعُدْ وَ لَنْ تُغْنِيَ عَنْكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْئاً وَ لَوْ كَثُرَتْ وَ أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ?86، صريحاً به اين مطلب اشاره شده است که خداوند ياري دهنده مؤمنان است و آنها را مدد مي رساند.
نصرت و ياري ديگر خداوند، درآيه 26 ? وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَآواكُمْ وَ أَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ?87 اين گونه بيان شده است، که به آنها زماني را يادآوري مي کند که گروهي کوچک و ضعيف بودند و از اين مي ترسيدند که مردم آنها را بربايند ولى خداوند آنها را پناه داد و يارى كرد و از روزيهاى پاكيزه بهره‏مند ساخت تا شكر نعمتش را به جا آورند.
در آيه 30? وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ وَ يَمْكُرُونَ وَ يَمْكُرُ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ?88 خداوند ياري خويش را به پيامبر 9متذکر شده است؛ آن هنگام که دشمنان با نقشه هاي شوم، قصد جان ايشان را داشتند، جز امداد الهي، قدرت ديگري نمي توانست توطئه هايشان را نقش بر آب نمايد.
برخي از مفسران، ذيل اين آيه به داستان هجرت پيامبر9 اشاره کرده اند که مشرکان مکه قصد جان ايشان را داشتند و خداوند با يك وسيله بسيار ساده و كوچك- چند تار عنكبوت- پيامبر9 را از چنگال آنها نجات داد.89
نصرت الهي ويژه مؤمنان مي باشد. لذا در آيه 40? وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلى‏ وَ نِعْمَ النَّصِيرُ?90 به امدادگري خداوند اشاره شده است.
آيه 42 ? إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى‏ وَ الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَ لَوْ تَواعَدْتُمْ لاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعادِ وَ لكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولاً لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى‏ مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ إِنَّ اللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ?91 نيز تحقق وعده پيروزي در جنگ بدر را نشان مي دهد که به لطف و عنايت خداوند صورت گرفته است.
آيه 43 ? إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ لكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ?92 و آيه 44 ? وَ إِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلاً وَ يُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولاً وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ?93 به نمونه هاي ديگري از ياري خداوند اشاره کرده اند.
مسلمانان در پرتو بيانات گرم پيامبر 9، و توجه به وعده‏هاى الهى، و مشاهده حوادثى از قبيل باران به موقع، براى رفع تشنگى، و سفت شدن شنهاى روان در ميدان نبرد، روحيه تازه‏اى پيدا كردند و به پيروزى نهايى اميدوار و دلگرم گشتند آن چنان كه انبوه لشكر دشمن در نظر آنها كوچك شد و كم جلوه كرد.94
خداوند در آيه 46? وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ?95 بيان مي کند که صابران را حتماً امداد و ياري خواهد نمود.
امداد و ياري خداوند نسبت به پيامبر9و مؤمنان در برابر خدعه و خيانت دشمن در آيه 62 ? وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ ?96 ذکر شده است.
آيه 63 ? وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ?97 به اختلافهاى ديرينه مسلمانان مدينه اشاره دارد كه پيش از اسلام همواره در جنگ بودند و درگيرى ميان اوس و خزرج تمام شدنى نبود ولى خداوند به بركت اسلام دلهاى آنان را پيوند داد و آنها را به صورت امتى واحد در آورد و آنها را با يكديگر برادر كرد98. که اينها همه از عنايات پروردگار به مؤمنين مي باشد. در سوره آل عمران نيز به اين نعمت و عنايت بزرگ پروردگار اشاره شده است:?وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً وَ كُنْتُمْ عَلى‏ شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها?.99
آيه 64 ? يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ?100 ياري خداوند به پيامبر9و مؤمنان را متذکر شده است. الميزان در معناي اين آيه چنين مي گويد که خداوند تو را به يارى خودش و بوسيله آنهايى كه از مؤمنان پيرويت كرده اند از شر دشمنان كفايت مى‏كند.101
آيه 66? الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ?102 همراهي و امداد خداوند نسبت به صابران را بيان کرده است.

2-1-2- بررسي خط ارتباطي دوم: قوانين تکويني

2-1-2-

بررسي خط ارتباطي دوم: قوانين تکويني

1- پيروزي حق بر باطل
2- ابتلاء و امتحان
3- دگرگوني و زوال مواهب الهي در گرو ناسپاسي
4- عذاب الهي
5- پيامد اعمال

جدول 1بخش2-1-2: تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي ” قوانين تکويني “
عناوين اصلي مربوط به قوانين تکويني

آيات مربوط به عناوين اصلي
تقسيم بندي عناوين اصلي به زير مجموعه هاي فرعي
آيات مربوط به زير مجموعه هاي فرعي
1-پيروزي حق بر باطل

7-8-10-17-3

2-ابتلاء و امتحان
17-24-28

3-دگرگوني مواهب الهي در گرو ناسپاسي

53

4- عذاب الهي

32-33-34-51

عذابها تابع عملکردها
34-51

وقوع عذاب پس از درخواست آن از سوي مخالفان
32

حضور پيامبر(ص) مانع از عذاب مخالفان
33

5-پيامد اعمال

2-4-9-12-13-14-16-18-19-22-25-29-30-34-35-36-46-49-50-52-54-55-56-58-60-66-73-74

مؤمنان

2-4-9-19-29-46-49-60-65-66-73-74

مخالفان
12-13-14-16-18-22-25-30-34-35-36-50-52-54-55-58-65

جدول 2 بخش2-1-2: تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي ” قوانين تکويني “

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

1

11

21

31

41

51

61

71

1-پيروزي حق بر باطل

2-ابتلاء و امتحان

3-دگرگوني مواهب الهي در گرو ناسپاسي

4-عذاب الهي

5-پيامد اعمال

نمودار بخش2-1-2: نقاط تلاقي خطوط فرعي

2-1-2- بررسي خط ارتباطي دوم: قوانين تکويني
آيات”2-4-7-8-9-10-12-13-14-16-17-18-19-22-24-25-28-29-30-32-33-34-35-36-46-49-50-51-52-53-54-55-56-58-60-65-66-73-74″ به اين موضوع پرداخته است که به پنج دسته تقسيم مي شوند:
1- پيروزي حق بر باطل
2- ابتلاء و امتحان
3- دگرگوني و زوال مواهب الهي در گرو ناسپاسي
4- عذاب الهي
5-پيامد اعمال

2-1-2-1- پيروزي حق بر باطل
اين موضوع آيات”7-8-10-17-39″ را در بر گرفته است.
آيه 7 ?وَ إِذْ يَعِدُكُمُ اللَّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّها لَكُمْ وَ تَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَ يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِماتِهِ وَ يَقْطَعَ دابِرَ الْكافِرِينَ?103 و آيه 8 ?لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَ يُبْطِلَ الْباطِلَ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ?104، اصل پيروزي حق و نابودي باطل را متذکر شده اند.
حق يعنى توحيد و اسلام و عدالت و آزادى بشر از چنگال خرافات و اسارتها و باطل يعنى شرك و كفر و بى ايمانى و ظلم و فساد105. نور توحيد در نهايت به طور کامل همه جا را فرا مي گيرد و جهان يکپارچه پر از عدل و داد مي شود:? هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى‏ وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ?106
اين وعده خداوند به طور تکويني صورت خواهد گرفت همان طور که در جنگ بدر نيروهاي الهي در اين پيروزي نقش آفرين بودند. تفسير لاهيجي در مورد عبارت ?وَ يُبْطِلَ الْباطِلَ? چنين مي گويد:”و هر گاه قائم آل محمد(عج) ظاهر شود حق تعالى به وسيله او بطلان باطل راظاهر مي كند”.107
آيه 10? وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلاَّ بُشْرى‏ وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَ مَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ?108، پيروزي و موفقيت را تنها از ناحيه خداوند مي داند. با علم به اين مطلب، مي توان گفت پيروزي هاي ظاهري اهل باطل در نهايت محکوم به شکست مي باشند؛ چراکه پيروزي حق بر باطل حتمي و قطعي است.
بنا به آيه 17? فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى‏ وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ?109، مغلوب شدن اهل باطل در جنگ بدر از جانب خداوند بوده است. اين جنگ مصداقي از پيروزي حق بر باطل به شمار مي رود. از آنجا که اراده خداوند بر پيروزي مسلمين رقم خورده است تحقق آن نيز قطعي مي باشد؛ چراکه کسي توان مخالفت با اراده الهي را ندارد.
آيه 39? وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ?110 نيز، به طور ضمني اشاره به اصل پيروزي حق بر باطل دارد؛ چرا که دين امر حقي مي باشد و لزوم دينداري تمام انسانها و فراگير شدن دين در سطح جهاني- وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ -، از بين رفتن امور باطل و فتنه ها است.
2-1-2-2- ابتلاء و امتحان
آيات”17-24-28 ” به آزمون الهي اشاره نموده است.
آيه 17 ? فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درباره لَكُمْ، مِنْكُمْ، ياري Next Entries منبع مقاله درباره سوره معارج، امام صادق