منبع مقاله درباره شوهر آهوخانم، آداب و رسوم، فرهنگ عامه

دانلود پایان نامه ارشد

بايد هر چه زودتر از اين شهر بروند.
• صبح روز بعد، با شور و شتاب بسيار در يک ساعت همه زندگي را جمع مي کنند. ميران از خانه بيرون مي رود، چند دقيقه بعد با سمسار به خانه باز مي گردد، تمام وسايل اتاق بزرگ را با کم ترين قيمت مي فروشد. خورشيد و محمد حسين، بچه اش، جلوي دالان حيرت زده تماشا مي کنند.
• بعد از ظهر، ميران براي تحويل دادن دکان از خانه خارج مي شود. هما نيز براي گرفتن اتومبيل و بردن وسايل، به گاراژ مي رود. نزديک غروب سيد ميران به خانه باز مي گردد، هما در لباس ساده سفري در صحن حياط منتظرش نشسته است. پس از گفتگو با هم، ميران به اتاق آهو مي رود، مقداري پول از جيب بيرون مي آورد، مي شمارد، لاي کاغذ نوشته اي مي نهد و در طاقچه بالائي اتاق، کنار آيينه، زير پايه چراغ مي گذارد.
• خورشيد، شتابان خود را از شهر به سراب مي رساند. آهو با يک دوست قديمي، وسط حياط نشسته، پشم مي ريسد. تا چشمش به آهو مي افتد مي گويد: چه نشسته اي خانه خراب که هما گل به سرت گرفت. ديروز خانه و امروز زندگيت را حراج کردند و همين ساعت يا ساعت ديگر است که جفت هم به شهر ديگر فرار کنند. آهو سراسيمه از خانه بيرون مي زند، درشکه اي مي نشيند و به شهر باز مي گردد.
• آهو به محض رسيدن به اتاق بزرگ مي رود. خورشيد دروغ نمي گفت. به اتاق خودش مي رود، در زير پايه چراغ مقداري پول و يک کاغذ نوشته مي بيند. کاغذ را بر مي دارد و از خانه خارج مي شود. کاغذ را صاحب دکه سيگار فروشي براي او مي خواند. پس از پايان يافتن نامه به سمت خيابان مي رود، درشکه اي مي نشيند و به گاراژ مي رود.
• با رسيدن به گاراژ، آن دو را در طرف ديگر خيابان مي بيند. البرز راننده اتومبيل آماده حرکت است. هما به درون اتومبيل مي رود، چمدان را از ميران مي گيرد تا او نيز به وي ملحق شود. آهو در دو قدمي سيد ميران مي ايستد. پر چادرش را با دست به کمر مي گيرد، پس از چند لحظه سکوت با صداي بلند و سرکش بر او مي خروشد، به سمت او مي رود، يقه اش را مي گيرد و مانند يک بچه خطا کار به سمت درشکه مي کشاند. سيد ميران زير چشمي به اتومبيل نگاه مي کند. خورشيد براي بازگرداندن هما به خانه کنار اتومبيل ايستاده است.
• در دهليز خانه آهو در حياط را پشت سر خود مي بندد. سيد ميران روي سنگ خاراي ايوان مي نشيند. آهو در انديشه انتقام از هماست. با کوبيده شدن در به دالان مي رود اما بر خلاف انتظارش با بچه هاي خود رو به رو مي شود. قبل از بسته شدن در، شاگرد مبل ساز تخت سفارشي ميران را به خانه مي آورد و خبر محاصره کرمانشاه را به وسيله قشون موتوريزه انگليس به او مي دهد. ميران سخت متاثر مي شود. خورشيد به خانه مي آيد، به آهو مي گويد: نيامد خانم، نيامد. اين گيس بريده مثل اينکه اصلاً دنبال چنين فرصتي مي گشت که جابه جا با مرد ديگري پيوند کند و کوس دياري ديگر بکوبد، او خيلي راحت و خودماني و بدون هيچ گونه شرمي جاي خود را از عقب ماشين سواري به جلو پهلوي شوفر چشم کبود برد و در لحظه پيش از روشن شدن چراغ هاي خيابان، مردک پا روي گاز نهاد و ماشين حرکت کرد.

1-6-شوهر آهو خانم رماني دراماتيک:
افغاني،همچون نويسنده رمان وقايع نامه اي که در فصل دوم عنوان شد عمل داستاني را به صورت علت و معلولي نمي داند و آن را به صورت حادثه اي انساني در برابر قانوني ابري و آسماني مي بيند بر اين اساس نويسنده شخصيت هاي رمان را به گونه اي تصوير مي کند که گويي آنها هيچ گونه اراده اي از خود ندارند و در کشاکش بي پايان زندگي گرفتار جبري طبيعي و اجتماعي اند و قادر نيستند خود را از تأثير اين نيروهاي خارجي و دروني برهانند يا اين عوامل را تغيير دهند.
با توجه به آنچه آورده شد آيا مي توان شوهر آهوخانم را يک رمان وقايع نامه اي دانست ؟براي رسيدن به پاسخ درست خصوصيات شوهر آهوخانم رادر تقابل با رمان وقايع نامه اي از نظر مي گذرانيم :
پيرنگ شوهر آهوخانم بر عکس پيرنگ رمان وقايع نامه اي سست و گسترده نيست بلکه پيرنگي است محدود،تنگ،قوي و ساختمند که نتيجه تکامل دقيق و منطقي حوادث داستان مي باشد.
زمان در شوهر آهو خانم امري است دروني.حرکت زمان حرکت اشخاص داستان است در حالي که زمان در رمان وقايع نامه اي امري خارجي است که به صورت ذهني ادراک نمي شود.
با توجه به خصوصيات رمان وقايع نامه اي ، شوهر آهوخانم ، يك رمان وقايع نامه اي نيست .رمان عمل چطور ؟آيا شوهر آهوخانم را مي توان يک رمان عمل دانست؟پيش آنكه به پاسخ درست دست يابيم لازم است بدانيم اين دو نوع رمان داراي چه خصوصياتي هستند :
چنانچه پيشتر ذکر شد شوهر آهو خانم از پيرنگي محدود ،قوي و ساختمند برخوردار است در حالي که پيرنگ رمان عمل سست و گل و گشاد است و شخصيت ها چنان پرداخته شده اند تا در طرح بگنجند، افغاني شوهر آهو خانم را چنان تصوير مي کند که حوادث و رويدادها همان شخصيت هاست و شخصيت ها همان حوادث و رويدادهاست.به گونه اي که واکنش اشخاص منجر به بروز حوادث مي شود و در نتيجه واکنش اشخاص متأثر از حوادث و رويدادهاست.
شخصيت هاي اصلي شوهر آهو خانم همه پيچيده ،جامع و پويا هستند و در طول داستان ،دستخوش تغيير و تحول مي شوند اما در رمان عمل شخصيت هاي داستان همه مسطح و ايستا هستند و نمي توانند هيچ گونه تغيير و تکاملي بپذيرندزيرا هدف پيرنگ شوهر آهو خانم نشان دادن تغيير و تحول شخصيت هاست اما هدف پيرنگ در رمان عمل تنها اين است که شخصيت ها را در وضعيت جديدي قرار دهد و آنها را در صحنه هاي مختلف بچرخاند و شخصيت هاي زيادي را به ما معرفي کند.
در رمان عمل تنها حوادث شگفت و عجيب کنجکاوي خواننده را بر مي انگيزد در حالي که در شوهر آهوخانم عنصر حقيقت مانندي قوي است و هيچ گونه خيال پردازي و حادثه شگفت انگيز در آن راه ندارد.
باتوجه به خصوصيات رمان عمل و تقابل ميان آن دو شوهر آهو خانم ،يک رمان عمل نيست.پس يا رمان شخصيت است يا رمان دراماتيک،اما کدام يک ؟براي رسيدن به پاسخ درست خصوصيات رمان شخصيت را در شوهر آهوخانم بررسي مي کنيم:
در رمان شخصيت ،پيرنگ گسترده و سست است اما پيرنگ شوهر آهو خانم محدود،قوي و ساختمند است .
در رمان شوهر آهو خانم، زمان و در رمان شخصيت، مکان اهميت بسيار دارد بر همين مبنا در رمان شخصيت، قهرمانان تغيير ناپذير و صحنه متغيير است در حالي که در شوهر آهوخانم صحنه ثابت است و شخصيت هاي داستان در حال تغيير و تحول اند.
پايان شوهر آهو خانم بسيار مهم تلقي مي شود در حالي که در رمان شخصيت پايان ،نتيجه سير حوادث نيست.
در رمان شخصيت زمان در حال درنگ است و در بهترين صورتش ،ما احساس مي کنيم که زمان پايان يافتني نيست در حالي که در شوهر آهوخانم زمان امري دروني است که به سرعت در حال عبور است يعني حوادث به سرعت در دالان زمان پيش مي رود و هفت سال زندگي يک خانواده را به تصوير مي کشد.
با توجه به خصوصيات رمان شخصيت و تقابل آن با شوهر آهو خانم مي توان نتيجه گرفت شوهرآهوخانم يک رمان شخصيت نيست.رمان دراماتيک چطور ؟آيا شوهر آهو خانم يک رمان دراماتيک است؟پيش از پاسخ، به بررسي ويژگي هاي رمان دراماتيک در شوهرآهوخانم مي پردازيم:
در رمان دراماتيک ،پيرنگ محدود و قوي است .شوهر آهو خانم نيز از پيرنگي منطقي، قوي و ساختمند برخوردار است .
در شوهر آهو خانم مانند رمان دراماتيک ،فاصله ميان شخصيت ها و پيرنگ از ميان مي رود.شخصيت و پيرنگ هر دو به نحوي جدايي ناپذير در هم بافته شده اند.صفات و واکنش شخصيت ها عمل و نقش آنها را معين مي سازد و عمل نيز به نوبه خود باعث تغيير و تحول شخصيت ها مي شود.
ويژگي ديگر رمان دراماتيک ،مسئله اهميت زمان است .در شوهر آهو خانم نيز زمان از اهميت بسياري برخورد است . براين اساس نويسنده رمان خود را با زمان آغاز مي کند.يکي ديگر از ويژگي هاي رمان دراماتيک، بيان مبهم و اختياري مکان است .اما چنانچه نشان داده خواهد شد افغاني علاوه بر زمان ، مکان را نيز صراحتأ بيان مي دارد.زمان سال 1313 و مکان کرمانشاه .
از ديگر ويژگي هاي رمان دراماتيک ، محدود بودن صحنه است.در شوهر آهو خانم نيز حوادث تنها در محدوده خانه سيدميران و دکان نانوايي او بسط مي يابد.به همين علت صحنه با شور و هيجان شخصيت هاي اصلي رنگ مي خورد.
در رمان دراماتيک شخصيت هاي اصلي جامع و پويا هستند. در شوهر آهو خانم نيز ميدان تغيير و تحول اساسي،شخصيت هاست .
پايان شوهر آهو خانم مانند رمان دراماتيک بسيار مهم تلقي مي شود .اين نه تنها پايان عمل ،بلکه پايان شخصيت پردازي قهرمانان است.
افغاني همچون نويسنده رمان دراماتيک با سخنان خود حادثه مصيبت زا را پيش از آنکه فرا رسد به خواننده منتقل مي سازد.حتي شخصيت هاي داستان بخصوص هما و سيد ميران در سراسر رمان سرنشت خود را به عنوان امکاني باور نکردني پيش بيني مي کنند ،از جدايي و سرنوشت شومي که در انتظار آن هاست مي ترسند و در عين حال به ترس خود اعتباري نمي دهند.
از ديگر ويژگي هاي رمان دراماتيک و شوهر آهو خانم ، مسئله احساس زمان است .چنان چه پيشتر عنوان شد .زمان در شوهر آهو خانم امري است دروني که به سرعت مي گذرد و 7 سال زندگي يک خانواده را به تصوير مي کشد.
اكنون به درستي مي توان نتيجه گرفت كه شوهر آهوخانم، در رده رمان هاي دراماتيك قرار مي گيرد. پيرنگ قوي، منسجم و ارگانيك ،قالب به هم بافته عمل ها و شخصيت ها ، نقش پررنگ زمان، تغيير و تحول عميق شخصيت ها ، محدود بودن صحنه ها ، پايان محتوم و تعادلي نسبي كه از پي فوران حوادث داستان در پايان اتفاق مي افتد آن را به رمان دراماتيك نزديك مي نمايد.

2-6-شوهر آهوخانم ، رماني محلي
ميرصادقي از رمان شوهر آهوخانم تحت عنوان رمان ناحيه اي ياد مي کند و مي نويسد: “رمان، شوهرآهوخانم ، رماني است ناحيه اي ، در اين نوع رمان ها ، نويسنده سعي مي كند آداب و سنت ها و اعتقادات و فرهنگ عامه و خصوصيت هاي روحي و معنوي و قومي مردم شهر يا ايالتي را نشان بدهد و داستان به مختصات جغرافيايي بومي واقليمي وفادار مي ماند و بر محيط و قلمرو خاصي تمركز يابد و اين قلمرو و مردماني كه در آن زندگي مي كنند، به عنوان شالوده داستان به كار گرفته مي شود.” (ميرصادقي،1382: 142 )
آيا شوهر آهوخانم يک رمان ناحيه اي است؟با توجه به خصوصيات رمان ناحيه اي که در فصل دوم آورده شد بايد پرسيد، آيا توصيف و خصوصيات محلي ( نحوه لباس پوشيدن، صحبت كردن، آداب و رسوم …) به عنوان پايه و اساس رمان شوهر آهوخانم محسوب مي شود ؟ اگر ناحيه وقوع داستان از كرمانشاه به شيراز منتقل شود آيا اساس و بنياد داستان به هم مي ريزد و حقيقت مانندي آن دچار زيان مي شود ؟ آيا خصوصيات محلي از نظر پيرنگ و درك انگيزه داستان از اهميت فوق العاده اي برخوردار است .باتوجه به تعريف رمان ناحيه اي، شوهر آهوخانم يک رمان ناحيه اي نيست.رمان محلي چطور ؟آيا شوهر آهوخانم يک رمان محلي نيست ؟
شوهر آهو خانم همچون رمان محلي از تمام خصوصيات رمان ناحيه اي برخوردار است اما توصيفات و مختصات محلي و بومي در آن صوري و ظاهري است،يعني اين خصوصيات پايه و اساس رمان را تشكيل نمي دهند بلكه به عنوان سنديت و صحت داستان به كار گرفته شده است . اين توصيفات و مختصات معمولاً از نظر پيرنگ و درك انگيزه داستان از هميت چنداني برخوردار نيست .
با توجه به اينکه توصيف و خصوصيات محلي کرمانشاه پايه و اساس شوهر آهوخانم را تشکيل نمي دهد و از نظر پيرنگ و درک انگيزه داستان از اهميت چنداني برخوردار نيست بهتر است شوهر آهوخانم را يک رمان محلي بدانيم نه رمان ناحيه اي .

3-6-شوهر آهوخانم ، رماني اجتماعي :
شوهر آهوخانم،يک رمان اجتماعي است. نويسنده علاوه بر اينکه بر تأثيرات عميق شرايط اقتصادي و وضعيت و قوانين اجتماعي بر رفتار و كردار اشخاص داستان در زمان معيني تأكيد مي كند . وضع محيطي، اقتصادي و فرهنگي طبقات متوسط جامعه را نيز تجسم مي بخشد. افغاني اوضاع سياسي ، تحولات اجتماعي ، فرهنگي ، زد و بندهاي اداري و اقتصادي جامعه عصر

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد زیست محیطی، محیط زیست، سرمایه اجتماعی، رفتارهای زیست محیطی Next Entries منبع تحقیق درمورد سرمایه اجتماعی، محیط زیست، توسعه اقتصادی، سازمان بهداشت جهانی