منبع مقاله درباره تحلیل اطلاعات، پایگاه اطلاعات، کدگذاری باز، خوابگاه دانشجو

دانلود پایان نامه ارشد

پژوهشگر بر اساس آن تصميم می‌گیرد كه به جمع‌آوری اطلاعات بيشتر از پژوهیدگان دیگر نیازی نیست و با واردکردن پژوهیده‌های جدید اطلاعات نویی به مجموعه اطلاعات قبلی اضافه نمی‌گردد (لوپز59، 2010). بسياري از پژوهشگران كيفي اشباع را يك پديده ذهني توصيف می‌کنند كه به دنبال غوطه ور شدن پژوهشگر در زمينه پژوهش و تمركز بسيار بالاي او بر روي پديده مورد بررسي است (اسچیمدت و بروون60، 2009؛ بوون61، 2008). بعد از مصاحبه بیست و ششم چنان دریافت گردید که اطلاعات جدیدی از مصاحبه حاصل نشده و اطلاعات اشباع ‌شده‌اند که سریعاً متن این مصاحبه و مفاهیم مستخرج از آن به تیم پژوهش ارائه گردید و بنا به صلاحدید ایشان دو مصاحبه دیگر جهت اطمینان از رسیدن به ملاک اشباع نظری صورت گرفت و تایید شد که موارد جدیدی حاصل نمی‌شود. به عبارتی در مجموع 28 مصاحبه انجام شد که 3 مورد جزء مصاحبه‌های تعقیبی قرار گرفتند. در جدول ذیل تعداد دانشجویان دکتری در این پژوهش مشارکت نمودند، ارائه می‌گردد:

جدول 3-1 اطلاعات دموگرافیک پژوهیدگان
دانشکده جنسیت مجموع
ادبیات و علوم انسانی دکتر شریعتی 2 دانشجوی مرد و 2 دانشجوی زن 4 نفر
الهیات دکتر مطهری 2 دانشجوی مرد و 1 دانشجوی زن 3نفر
علوم اداری و اقتصاد 1 دانشجوی مرد 1نفر
علوم تربیتی و روانشناسی 2 دانشجوی مرد و 5 دانشجوی زن 9نفر
علوم پایه 4 دانشجوی مرد و 6 دانشجوی زن 10 نفر
مجموع 11 دانشجوی مرد و 14 دانشجوی زن 25 نفر
3-6 انجام مصاحبه
پس از کسب آمادگی‌های لازم پیش از مصاحبه، اقدام به اجرای مصاحبههای اصلی نمودم.
ضمن برقراري ارتباط و جلب اعتماد مصاحبه شونده و رعايت ملاحظات اخلاقي با استفاده از ضبط‌صوت به ضبط حجم زيادي از اطلاعات پرداخته شد. در برخی موارد به جای ضبط صدا از فن يادداشت‌برداري استفاده شد. به منظور آشکارسازی تجارب زیسته، از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته استفاده شد که به طور ميانگين، زمان هر مصاحبه 30 تا 45 دقيقه به طول انجامید. به منظور افزايش يكپارچگي اطلاعات همه مصاحبه‌ها توسط شخص پژوهشگر انجام گرفت. در پايان هر مصاحبه بلافاصله مطالب ضبط‌شده، بر روي كاغذ ثبت گردید و بلافاصله این مطالب با مصاحبه ضبط‌شده مورد مقايسه قرار گرفت. برای افزایش اعتبار مصاحبه‌ها زمان نسبتاً طولاني به مطالعه و کسب اطلاعات علمی دقیق‌تر درباره جزييات آنها اختصاص یافت. قبل از شروع مصاحبه، به کمک استاد راهنما در طی دو جلسه سؤالات مصاحبه نیمه ساختاریافته تدوین گردید و بعد از انجام هر یک از مصاحبه‌ها، در مورد کیفیت آنها به تیم پژوهش گزارش لازم ارائه شد و در صورت نیاز نکات اصلاحی مورد نظر آن‌ها در انجام مصاحبه‌های بعدی مورد توجه قرار گرفت. در طول مصاحبه سعی شد با توجه به سؤالات تدوین‌شده جریان مصاحبه به سمت صحیح پیش رود و از انحراف مصاحبه ممانعت گردد. مصاحبه‌ها درسایت دانشجویان دکتری، خوابگاه دانشجویی، کتابخانه‌های دانشکده‌ها و آزمایشگاه‌های دانشکده علوم پایه انجام می‌شد. شروع مصاحبه‌ها با توضیحات اولیه‌ پژوهشگر در مورد موضوع و هدف از انجام مصاحبه بوده است. در فرآیند مصاحبه حتی‌الامکان سعی شد تمام جزییات لازمه را جهت مدیریت بهتر فرآیند آن چه پیش از اجرا و چه در حین اجرا مصاحبه رعایت گردد به طور مثال طرز نشستن پژوهشگر در زاویه 90 درجه پژوهیده باشد و ارتباط و تماس چشمی با وی برقرار گردد. در حین انجام مصاحبه‌ها، همچنین سعی شد هر جا ابهامی به وجود می‌آید در مورد چرایی و چگونگی یک تجربه سؤالاتی مطرح شود تا در تحلیل‌های انجام‌شده دیدگاه پژوهشگر و برداشت‌های وی دخالت کمتری داشته باشد و تجربه توسط خود دانشجو تفسیر و تحلیل گردد. همواره در مورد کیفیت مصاحبه‌ها و نیز مصاحبه شونده‌ها در نرم‌افزار MAXQUDA یادداشت‌های شخصی ثبت می‌شد و در بسیاری از موارد ضمن شنیدن و مطالعه مکرر متن مصاحبه‌ها تحلیل‌های اولیه در مورد آنها نوشته شد و شباهت‌ها و تفاوت‌های میان افراد گوناگون مورد توجه قرار گرفت. به عنوان نمونه، اینکه در مورد یک مسئله واحد دو دانشجو و گاه در رشته‌های مختلف چگونه اندیشیده‌اند و چه مسائلی را اتخاذ نمودند مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. متن اولیه مصاحبه در نرم‌افزار MAXQUDA پیاده‌سازی و کدگذاری گردید. این نرم‌افزار یکی از نرم‌افزارهای مفید در تحلیل اطلاعات کیفی است و از پراکندگی یادداشت‌ها جلوگیری می‌کند. گاهی فرآیند جمع‌آوری اطلاعات با فراز و فرود پیش می‌رفت و این امر ممکن است موجب شود، محقق در خصوص اطمینان یافتن از اشباع نظری دچار ابهام و تردید گردد. در مصاحبه‌های اولیه سعی می‌شد تا نظر پژوهیدگان در مورد چگونگی روند مصاحبه مورد سؤال قرار گیرد و نظرات آنها در مدیریت مصاحبه‌های بعدی لحاظ گردد. برای کسب اعتبار و اطمینان از مصاحبه‌ها در پایان هر مصاحبه بنا به اقتضای زمان، به مرور مطالب بیان‌شده توسط پژوهیده پرداخته‌شده و اینکه ادراک پژوهشگر از صحبت‌های پژوهیده صحت داشته است یا خیر و نکته‌ی خاص از قلم نیفتاده باشد. بعد از اتمام هر مصاحبه یادداشت‌ها و محتوای ضبط‌شده به دقت مطالعه شده و به کمک نرم‌افزار MAXQUDA کد گذاری و مقوله‌بندی شدند.
3-7 نحوه کدگذاری اطلاعات گردآوری‌شده
در این پژوهش از روش کدگذاری استراوس و کوربین استفاده گردید. ایشان چهار محور اساسی را جهت منظم سازی اطلاعات معرفی می‌نمایند که شامل شرایط، تعاملات، راهبُرد و پیامدها می‌شود (استراوس و کوربین62 ترجمه بیوک محمدی، 1385). پژوهشگر بعد از کدگذاری داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها به کمک نرم‌افزار تحلیل اطلاعات کیفی، هر یک از کدهای استخراج‌شده به مقوله‌های اصلی مربوط نمود. استِراوس و كوربين (1998) سه فن كدگذاري پيشنهاد دادند: كدگذاري باز، كدگذاري محوري و کدگذاری انتخابي (لی63، 2001: 47).
منظور از کدگذاری باز، اختصاص دادن نزدیک‌ترین مفهوم به کوچک‌ترین جزء با معنی هر بخش از داده‌هاي گردآوري شده است (منصوریان، 1386: 123). در کدگذاري باز، به صورت مشخص به بیرون کشیدن مفاهیم موجود در هر جمله و عبارتی که پژوهیده به عنوان تجربه انتخاب مسئله ذکر کرده است پرداختم که از راه بررسی دقیق اطلاعات حاصل گردید و نخستین گام جهت تحلیلی اساسی برداشتم و بقیه تجزیه و تحلیل و پیوندها به دنبال ظهور یافت. در این مرحله بدون هیچ محدودیتی به نام‌گذاری مفاهیم با توجه به متن اطلاعات مستخرج اقدام نمودم.
كدگذاري محوري، فرآيند ربط دهی مفاهیم به مقوله‌ها و پيوند دادن تم‌های ناميده شده در سطح ویژگی‌ها و ابعاد است. اين كدگذاري، به اين دليل «محوري» نامیده شده است که كدگذاري حول «محور» يك مقوله تحقق می‌یابد. در اين مرحله تلاش نمودم طی تعاملات مستمر با همراهی تیم پژوهش مقوله‌ها، ويژگي‌ها و ابعاد حاصل از مفاهیم به دست آمده از كدگذاري باز تدوین‌شده و سر جاي خود قرار می‌گیرد تا دانش فزاينده‌اي در مورد روابط ايجاد گردد. فرا گرد تحلیل تِم زمانی شروع می‌شود که تحلیلگر الگوهای معنی و موضوعاتی که جذابیت بالقوه دارند را مورد نظر قرار می‌دهد. این تحلیل شامل یک رفت و برگشت مستمر بین مجموعه داد‌ه‌ها و خلاصه‌های کدگذاری شده و تحلیل داده‌هایی است که به وجود می‌آیند.
نگارش تحلیلی از همان مرحله اول شروع می‌شود. به طور کلی هیچ راه منحصر به فردی برای شروع مطالعه در مورد تحلیل تِم وجود ندارد (برون و کلارک64، 2006: 86). این مرحله شامل دسته‌بندی کدهای مختلف در قالب تِم‌های بالقوه و مرتب کردن همه خلاصه داده‌های کدگذاری شده در قالب تِم‌های مشخص شده است. در واقع محقق، تحلیل کدهای خود را شروع کرده و در نظر می‌گیرد که چگونه کدهای مختلف می‌توانند برای ایجاد یک تِم کلی ترکیب شوند. در این مرحله برخی از کدهای اولیه تم‌های اصلی را شکل می‌دهند، درحالی‌که برخی دیگر تم‌های فرعی را شکل داده و مابقی نیز حذف می‌شوند. سپس محقق مجموعه‌ای از تِم‌ها را ایجاد کرده و آنها را مورد بازبینی قرار می‌دهد. این مرحله شامل دو مرحله بازبینی و تصفیه تم‌ها است. مرحله اول شامل بازبینی در سطح خلاصه‌های کدگذاری شده است. در مرحله دوم اعتبار تِم‌ها در رابطه با مجموعه داده‌ها در نظر گرفته می‌شود. در این نوع کدگذاری تعیین ویژگی و ابعاد هر مقوله و تمایز بین مقوله‌ها با یکدیگر دشوارترین بخش بود.
استراوس در مرحله كدگذاري محوري از چند اقدام اصلي بحث كرده كه در ذیل نشان داده شده است.
1. بيان كردن ویژگی‌های يك مقوله و ابعاد آن‌ها؛ اقدامي كه حين كدگذاري باز شروع مي‌شود.
2. شناسايي شرايط گوناگون، تعاملات گوناگون و پيامدهاي گوناگون مربوط به يك پديده
3. ربط دهي يك مقوله به زیر مقوله‌هایش؛ از طريق گزاره‌هايي كه چگونگي ربط آن‌ها به یکديگر را مطرح می‌کنند.
4. جستجوي سرنخ‌هایی در داده‌ها كه بر چگونگي ربط دهی‌های ممكنِ مقوله‌هايِ اصلي به هم دلالت دارد.
بر اساس گام‌های ضروری که ذکر گردید؛ در كدگذاري باز به پديد آوردن مقوله‌ها و ویژگی‌های آن‌ها پرداخته شد و تلاش شد تا مشخص شود كه چگونه مقوله‌ها در طول بعدهاي تعیین‌شده تغيير می‌کنند. در كدگذاري محوري، تم‌ها به طور نظام‌مند بهبودیافته و با مقوله‌ها پيوند داده شدند. با اين حال، اين‌ها هنوز تم‌هاي اصلي نيستند كه در نهايت براي تشكيل يك آرايش نظري بزرگ‌تر يكپارچه شوند، به طوري كه نتايج تحقيق، شكل نظريه پيدا كنند. «كدگذاري انتخابي» فرآيند یکپارچه‌سازی و بهبود مقوله‌هاست (استراوس و کوربین، 1998؛ لی، 2001). با توجه به این که هدف این پژوهش کشف نظریه مبتنی بر داده‌ها نیست و به دنبال شناسایی محورهای اصلی تجارب زیسته مشترک مشارکت‌کنندگان است، برای تحلیل اطلاعات فقط از کد گذاری باز و محوری استفاده گردید.
3-8 شیوه تحلیل اطلاعات
در این پژوهش برای تحلیل اطلاعات از شیوه تحلیل تفسیری استفاده گردید. گال، بورگ و گال65 (1390) تحلیل تفسیری را فرآیندی برای بررسی دقیق داده‌هاست که هدف آن یافتن سازه‌ها، مقوله‌ها و الگوهایی است که برای توصیف و تبیین پدیده مورد پژوهش بکار می روند، می‌دانند. اولین گام در تحلیل تفسیری، تلفیق کلیه داده‌های مورد پژوهش و تشکیل یک پایگاه اطلاعاتی بود. یادداشت‌های دست‌نویس شده سازماندهی شدند و بر اساس سبک معینی به رایانه انتقال داده شدند. بعد از ورود اطلاعات به نرم‌افزار، به هر یک از خطوط متن موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی کد اختصاصی تعلق گرفت. یکی از مهم‌ترین مراحل تحلیل تفسیری داده‌ها، تدوین مقوله، طبقه و حیطه‌هایی است که اطلاعات را به صورت مناسبی در بر می‌گیرد و درعین‌حال آنها را خلاصه کند. یک مقوله سازه‌ای است که به برخی از پدیده‌های مشابه ذکرشده در پایگاه‌های اطلاعاتی اطلاق می‌شود. برای هر مقوله‌ای که از هر پدیده‌ای در پایگاه اطلاعات مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد، عنوان و تعریفی ارائه شد. همچنین، براساس مراحل و روند تحلیل تفسیری از نظر گال، بورگ و گال ذکرشده، از رویکرد مقایسه‌ی مداوم استراوس و کوربین (1992) جهت تحلیل استفاده گردید؛ چرا که این روش بسیار عینی و دقیق بوده و برای پژوهشگران مبتدی در تحقیقات کیفی، مناسب به نظر می‌رسد (میلز، بانر و فرانسیس66، 2006؛ و گلیزر و همکاران67، 2007).
بر اساس این روش، تحلیل مصاحبه‌ها در چند سطح انجام شد؛ بدین ترتیب که:
در سطح اول سطحی بسیار ابتدایی است، تحلیل بر اساس یادداشت‌های شخصی پژوهشگر انجام شد. این یادداشت‌ها گاهی قبل و در حین انجام مصاحبه نوشته شده است و از طرفی یادداشت‌هایی که بعد از انجام هر مصاحبه ثبت‌شده‌اند. یادداشت‌های مربوط به قبل و حین انجام مصاحبه در برگیرنده نکاتی در خصوص

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درباره مسئله یابی، پدیدارشناسی، مسئله پژوهش، تکنولوژی آموزشی Next Entries منبع مقاله درباره مسئله پژوهش، علوم انسانی، تحلیل اطلاعات، رشته‌های علوم انسانی