منبع مقاله درباره ابزارهای مالی، اقتصاد اسلامی، بازارهای مالی، نهادهای مالی

دانلود پایان نامه ارشد

پاگان…………………………………………………………………………….. 73
4-7) آزمون‌های ناهمسانی واریانس و خود همبستگی در داده‌های تابلویی………………………73
4-7-1) آزمون ناهمسانی واریانس…………………………………………………………………………73
4-7-2) آزمون خود همبستگی……………………………………………………………………………. 74
4-8) تفسیر نتایج ………………………………………………………………………………………….. 75
فصل پنجم: نتیجه گیری
5-1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………..79
5-2) بررسی یافته‌های تحقیق……………………………………………………………………………….79
5-3) محدودیت‌های تحقیق…………………………………………………………………………………81
5-4) پیشنهادات پژوهشی…………………………………………………………………………………..81
5-6) پیشنهادات سیاستی…………………………………………………………………………………….82
فهرست جداول
جدول شماره1 برآورد و پیش بینی جمعیت استان‌های کشور…………………………………… 86
فهرست نموارها
نمودار شماره 1 توزیع درصد مبالغ فطریه و کفارات جمع شده در عید سعید فطر………… 88
نمودار شماره 2 مبالغ فطریه و کفارات جمع آوری شده در سال 91…………………………..89
نمودار شماره 3 مبالغ زکات جمع آوری شده طی سال 91…………………………………….. 90
پیوست تخمین‌های کامپیوتری………………………………………………………………. 91

1-1)مقدمه:
دين اسلام به عنوان يک دين آسمانی احکام بی شماری را در ابعاد مختلف زندگی بشر چه از لحاظ مادی يا معنوی را دارد. پيروی از اين احکام در برگيرنده سعادت بشری در زندگی اخروی و دنيوی بشر می‌باشد. امروزه دانشمندان مسلمان سعی دارند تا احکام اسلامي را به صورت علمی مورد مطالعه و کنکاش قرار دهند. محققين اسلامی سعي دارند تا احکام اسلامی را در قالب مدل‌های جديد علمي تفسير و تبيين کنند. اسلام اين دين بزرگ احکام گسترده‌ای در تمامی ابعاد زندگی بشر را دارد. يکی از بعدهای مهم زندگی بشری بعد اقتصادی است که اسلام برای سر و سامان دادن به امور اقتصادی مسلمين احکام زيادی را وضع کرده است. يکی از اين احکام زکات می‌باشد. زکات يک فريضه واجب الهی است که در قرآن مجيد قرين نماز آورده شده است. اين واجب الهی موجب تطهير روحی و پاک شدن اموال و ثروت می‌گردد. بار ارزشی زکات در جامعه اسلامی بسيار اهميت دارد و با پرداخت وجوهات آن اولاً يکی از دستورات موکد و واجب دين مبين اسلام رواج يافته است ، ثانياً با ارزشی مسئله بر جسته شده و جایگاه اصلی خود را به دست می‌آورد ، ثالثاً قسمتی از مشکلات اقتصادی و مالی مسلمانان کاهش می‌یابد و رابعاً از راه‌های دست يابی به عدالت اجتماعی و تعديل ثروت در جامعه می‌باشد. از طرف ديگر همان‌طور که مشخص است نظام مالی از بازارهای مالی ، نهادهای مالی و ابزارهای مالی تشکيل شده‌اند، نظام مالی اسلام هم شبکه‌ای از بازارهای مالی ، نهادهای مالی و ابزارهای مالی است که در چارچوب اصول و مبانی اسلام وظيفه نقل و انتقال وجوه از جايی که مازاد وجوه وجود دارد، به جايی که کمبود وجوه دارد ، بر عهده دارند. از جمله ابزارهايی که در دين اسلام وظيفه انتقال اين وجوه را بر عهده دارد ، زکات می‌باشد. بنابراين زکات يکی از منابع تأمین وجوه نقد قابل دسترسي در اقتصاد اسلامی می‌باشد. به جهت همين ويژگی زکات ثروت را در ميان جريانات مصرفی فقرا و نيازمندان توزيع می‌کند و منابعي را که در سطح جامعه به خوبی و درست تخصيص پيدا نکرده اند را به درستی باز تخصيص می‌کند. زکات در اقتصاد اسلامی به عنوان يک نوع روش تعديل ثروت بوده و در جهت ايجاد تعادل در اقتصاد می‌باشد به اين معنی که با عنوان يک روش ماليات گيری باعث تعديل ثروت قشر پردرآمد جامعه شده و وجوه آن صرف نیازهای قشر ضعيف جامعه می‌شود. ولی بايد به اين نکته توجه شود که زکات به تنهايی برای فقرزدايی کافی نبوده و ابزارهايي همچون خمس ،صدقه و ديگر پرداخت‌ها ياری جست .
مصرف از نظر اقتصادي داراي اهميت به سزايي است. اقتصاددانان معتقدند که مصرف در عين اينکه هدف نهايي توليد و توزيع بوده، از عوامل مؤثر بر آن نيز است. علاوه بر وجود يک رابطه علت و معلولي بين مصرف و تولید، همواره مصرف ابزار مهمي در توجيه سه سؤال اساسي اقتصاد (چه چيز، براي چه کسي و چگونه) به شمار مي‌رود . موضوع مصرف از اين نظر که هدف اصلي فعاليت‌‌هاي اقتصادي است، بر توليد و توزيع تأثير قابل توجهي داشته و نقش ابزاري آن در سياست‌گذاري‌‌هاي اقتصادي و بخش اقتصاد کلان چشم گیراست. مصرف ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﻬﻤﺘـﺮﻳﻦ جزء ﺑﻮدﺟـﻪ ي ﺧﺎﻧﻮار و ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ و ﺑﺎ ﺛﺒﺎت ﺗﺮﻳﻦ جزء از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲ آﻳﺪ. برای ﻫﺮ ﻓﺮد ﺟﺎﻣﻌـﻪ، اﻳﻨﻜﻪ در ﭼﻪ ﻃﺒﻘﻪ اي از ﻃﺒﻘﺎت ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻗﺮار دارد، ﻣﻬـﻢ اﺳـﺖ . عمده زکات پرداختی صرف مخارج مصرفی شده و تأثیرگذاری زکات بر مصرف مشهود می‌باشد. در این تحقيق سعی شده است تا ابتدا مدل اسلامی مصرف را با وجود زکات به دست آورده سپس با توجه به آمار زکات پرداختی توسط افراد و اطلاعات سری زمانی مربوط به مصرف و زکات ، ارتباط بين زکات و مصرف و میزان تأثیر پذيری آن را به دست آورد . اين کار با استفاده از تکنیک‌های اقتصاد سنجی انجام خواهد شد.
1-2)بيان مسئله:
دين اسلام به عنوان يک مکتب آسمانی بزرگ احکام زيادی را برای زندگی بشر تدوين کرده است. اين تنها به احکام عبادی محدود نبوده و تمامی جنبه‌های زندگی بشری را در برمی گيرد. يکی از اين جنبه‌ها ،مربوط به مسائل اقتصادی می‌شود. احکام اسلامی طوری پايه گذاری شده‌اند تا همه مسلمين بتوانند از همه امکانات بشری به طور يکسان بهره‌امند شده تا در سايه رفاه اقتصادی و بدون دغدغه‌های مادی امور معنوی و عبادی خود را انجام دهند تا هم سعادت دنيوی و هم سعادت اخروی حاصل گردد. يکی از اين احکام مربوط به زکات می‌شود. زکات يکی از ابزارهای مالی اسلامی است که باعث توزيع مناسب درآمد ميان افراد جامعه شده و به عنوان يک نوع ماليات اسلامی باعث باز توزيع درآمد از قشر ثروتمند به قشر فقير و کم درآمد جامعه می‌شود. به کار گیری زکات در کنار ساير ابزارهای مالی اسلامی باعث تعديل ثروت در جامعه شده و باعث ايجاد تعادل در اقتصاد می‌شوند. از اين رو شناخت احکام مربوط به زکات و اجزای تشکيل دهنده آن و تأثیر گذاری آن بر اجزای اقتصادی لازم و ضروری به نظر می‌رسد. از اين رو دانشمندان اسلامی تلاش کردند تا احکام اقتصادی اسلامی را به صورت علمی مورد تجزيه و تحلیل قرار داده و آن‌ها را در قالب مدل‌های علمی مورد تفسير و تجزيه و تحليل قرار دهند.گرچه زکات پرداختی توسط افراد صرف توسعه امور زير بنایی و توسعه مناطق محروم و فقر زدایی می‌شود اما عمده زکات دريافتی صرف مخارجی مصرفی می‌شود. از اين رو شناخت مخارج مصرفی و رابطه آن بين زکات ضروری به نظر می‌رسد. از آنجا که در بسياری از کشورها نيمی از تقاضای کل را هزینه‌های مصرفی بخش خصوصی تشکيل می‌دهد شناخت ساختار اين جز از تقاضای کل مورد توجه بسياری از اقتصاددانان قرار گرفته است. بديهی است که آشنايی با عوامل تعيين کننده مصرف و اثرات ساير اجزا بر مصرف ضروری به نظر می‌رسد. در اين تحقيق سعی شده است تا اثرات يکی از احکام اقتصادی اسلامی را بر روی يکی از موضوعات اقتصادی را به صورت علمی مورد بررسی و تجزیه و تحليل قرار داده تا میزان تأثیر پذيری مصرف از زکات را به دست آورده تا بتوان آن را در تصميم گیری‌های و برنامه ریزی‌های اقتصادی مورد استفاده قرار داد.گرچه مطالعات زيادی بر روی اثرات اقتصادی و معنوی زکات صورت گرفته است ولی در مورد تأثیر زکات بر مصرف کلان در اقتصاد ايران تحقيق خاصی انجام نگرفته است. اين تحقيق بر آن است تا از زاويه مصرف زکات را مورد کنکاش قرار دهد.
1-3)ضرورت و اهميت موضوع:
در زمينه زکات و احکام آن و تأثیر آن بر روی متغيرهای اقتصادی و اجتماعی تحقيقات زيادی انجام گرفته است . زکات به عنوان يک ماليات و ابراز مالی اسلامی نقش مهی را در ايجاد تعادل و توازن جامعه دارد و زمينه رشد و شکوفائي اقتصادی را به همراه دارد. مصرف نيز يکي از عناصر مهم در اقتصاد می‌باشد لذا شناخت عناصر تأثیر گذار بر روی مصرف با توجه به اهميت آن در اقتصاد ضروری به نظر می‌رسد. با توجه به رابطه متقابل مصرف و زکات و تأثیر پذيری مستقيم اين دو از هم ضروری به نظر می‌رسید تا رابطه اين دو به صورت علمی و با استناد به آمارهای موجود مورد بررسی و تجزیه و تحليل قرار گيرد. با توجه به اسلامی بودن کشورمان اين امر ضروری به نظر می‌رسد. در ضمن در کشور تحقيق خاصی در اين زمينه انجام نگرفته است.

1-4)پرسش اصلی تحقيق:
پرسش اصلی تحقيق اين است که درآمدهای ناشی از زکات اثر معنی داری بر مصرف کلان در اقتصاد ايران دارد؟
1-5) فرضيه‌های تحقيق:
فرضيه اول: پرداخت زکات مصرف کلان در اقتصاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
1-6)روش تحقيق:
نوع روش تحقیق روش علی – معلولی است . هدف یافتن یک رابطه علی- معلولی بین زکات و مصرف می‌باشد. متغیرهای مستقل تحقیق عبارت است از زکات ، درآمد، ثروت و نرخ تورم و متغیر وابسته مصرف می‌باشد. البته این متغیرها با تقسیم بر جمعیت هر استان به متغیر سرانه تبدیل شده‌اند. اطلاعات مصرف و درآمد با استفاده هزینه درآمد خانوارها که هرساله از طریق بانک مرکزی گردآوری و منتشر می‌گردد به تفکیک استان‌ها کشور طی سال‌های 1386الی 1391 گردآوری شده است. اطلاعات مربوط به زکات نیز از طریق سالنامه‌های انتشاری کمیته امداد طی سال‌های 1386و 1391 به تفکیک استان‌ها جمع آوری گردیده است.اطلاعات مربوط به ثروت نیز از سایت مرکز آمار و اطلاعات مربوط به تورم نیز از آمار بانک مرکزی استخراج گردیده است. نرم افزار مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل داده‌های آماری نرم افزار stata12می باشد
1-7) اهداف تحقيق
1) بررسی علمی احکام اقتصادی اسلام به منظور گسترش مطالعات و تحقیقات در زمینه اقتصاد اسلامی
2) تخمین تابع مصرف با استفاده از داده‌های موجود با وارد کردن زکات به همراه سایر متغیرهای تأثیرگذار بر مصرف
3) استفاده از یافته‌ها و نتایج تحقیق توسط نهادهای مرتبط با جمع آری زکات به منظور تبیین جایگاه زکات در اقتصاد و کشور به منظور ترویج فرهنگ پرداخت زکات
1-8) تعريف مفهومی متغيرها:
1-8-1) زکات:
ﺭﻳــﺸﻪ زکات ﺍﺯ ﺯﻳــﺎﺩﻩ ﺍﺳــﺖ ﻭ ﻣﻌﻨــﺎﻱ ﺁﻥ ﺩﺭ ﻟﻐــﺖ ﺯﻳــﺎﺩﻩ ﻭ ﺭﺷــﺪ ﻳــﺎﻓﺘﻦ ﺍﺳــﺖ ﺩﺭ مفردات ﺭﺍﻏﺐ آمده “ﺍﺻﻞ زکات ﻧﻤﻮ ﻭ ﺭﺷﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﺯ ﺑﺮﻛﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧـﺪﻱ ﺍﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮﺩ “ﺯﻛﺎ ﺍﻟﺰﺭﻉ ﻳﺰﻛﻮﺍ” ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺯﺭﻉ ﺭﺷﺪ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﺮﻛﺖ ﭘﻴﺪﺍ کند ﺩﺭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺷﺄﻥ زکات نازل ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻟﻔظ ﺻﺪﻗﻪ” ﺗﻌﺒﻴﺮ ﮔﺮﺩﻳﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁﻳﻪ ۱۰۳ سوره ﺗﻮﺑﻪ ﻛﻪ ﻣﻲﻓﺮﻣﺎﻳﺪ : ” ﺧﺬ ﻣﻦ ﺍﻣﻮﺍﻟﻬﻢ ﺻﺪﻗﻪ “… ﻳﺎ ﺁﻳﻪ ۶۰ سوره ﺗﻮﺑﻪ “ﺍﻧﻤﺎ ﺍﻟﺼﺪﻗﺎﺕ ﻟﻠﻔﻘﺮﺍﺀ ﻭ ﺍﻟﻤﺴﺎ کين اين ﺭﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻋﺎﻣﻞ ﺯﮐﺎﺕ ﺭﺍ ﻣﺼﺪﻕ ﻣﯽ ناميدند زيرا ﻭﯼ ﺻﺪﻗﺎﺕ ﺭﺍ ﺟﻤﻊﺁﻭﺭﯼ ﻭ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﻣﯽ کرد.ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻊ ﺍﻟﺒﺤﺮ ﻳﻦ ﺁﻣﺪﻩ : ﺩﺭ ﺍﺻﻄﻼﺡ ﺷﺮﻉ ﺯﮐﺎﺕ ﺻﺪﻗﻪ ﺧﺎﺻﯽ ﺍﺳـﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﺻﻞ ﺷﺮﻉ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﺍﺵ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻣﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺫﻣﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻳـﻦ ﮐـﻪ ﺁﻥ ﺩﻭ ﭘـﺎﮎ ﮐﻨﺪ زﮐﺎﺕ ﻣﺎﻝ ﭘﺎﮎ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﻣﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺯﮐﺎﺕ ﻓﻄﺮﻩ ﭘﺎﮎ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺑﺪﻥ .
1-8-2) مصرف:
مصرف در اصلاح اقتصادی عبارت است از ارزش پولی کالاها و خدماتی که از سوی افراد خريداری وتهيه می‌شود.

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درباره رگرسیون، تحلیل داده، روش تحقیق، تعریف مفهومی Next Entries منبع مقاله درباره مشاغل آزاد، درآمد ملی، رشد اقتصادی، مخارج مصرفی