منبع مقاله درباره آبهای زیرزمینی، استان اصفهان، پوشش گیاهی، رشد جمعیت

دانلود پایان نامه ارشد

میزان بارندگی در این شهرستان در آذرماه حدود 6/61 میلی‌متر بوده است و کمترین میزان بارش در ماههای تیر، مرداد و شهریور بوده که بارندگی رخ نداده است(سال نامه آماری استان اصفهان، 1390 :70). قرار گرفتن شهرستان اصفهان در شرایط اقلیمی گرم و خشک و کمبود ریزش‌های جوی در آن، این شهرستان را با مشکل جدی کمبود آب مواجه کرده است. استفاده از آب‌های زیرزمینی نیز به دلیل وجود رسوبات نمکی و شدت تبخیر بالا شور بوده و بیشتر صرف مصارف کشاورزی می‌شود. درنتیجه این شهرستان در پاسخگویی به نیاز ساکنین خود دچار مشکل شده است.

نقشه شماره 3: وضعیت اقلیمی استان و شهرستان اصفهان

باد از عوامل مهم هواشناسي است كه در پروژههاي عمراني به دليل تأثير ميزان، جهت باد و نيروهاي ناشي از آن در ساختمانهاي مختلف كاربرد دارد. در ايستگاه سينوپتيك شهرستان اصفهان سرعت باد در هشت جهت، تعداد هواي آرام، توزيع سرعت باد، سمت و سرعت، روز و ساعت و سریع‌ترین باد ثبت‌شده است. تحليلهاي صورت گرفته پيرامون دادههاي اين ايستگاه نشان ميدهد كه به‌غیراز ماههاي تير، مرداد و شهريور كه جهت باد غالب، شرقي، و آبان كه جهت باد غالب، جنوب غربي است (شکل شماره 1)، در ساير ماههاي سال جهت باد غالب از غرب است و متوسط سرعت باد غالب 5/4متر بر ثانيه است. متلاطم‌ترین ماه سال، فروردين و آرام‌ترین ماه سال، آذرماه است (شکل شماره 2) (شیخ بیگلو،محمدی،1389 :66).

شکل شماره 1: گلبادهاي ماهیانه ايستگاه سينوپتيك شهرستان اصفهان(سالهای 1350-1383 )

منبع: شیخ بیگلو ؛ محمدی،1389 :67
شکل شماره 2:گلبادهاي فصلي و ساليانه ايستگاه سينوپتيك شهرستان اصفهان(سالهای 1350-1383 )

منبع: شیخ بیگلو ؛ محمدی،1389 :68

منابع آب:
تأمین آب در شهرستان اصفهان از طریق آبهای سطحی، چاههای عمیق و نیمه عمیق و قناتهای موجود در منطقه انجام میشود. حجم کل منابع آب 373319 میلیون مترمکعب میباشد که بیشترین برداشت به‌وسیله چاههای نیمه عمیق، عمیق و آبهای سطحی صورت می‌گیرد حدود 71 درصد از منابع آب شهرستان به چاههای نیمه عمیق اختصاص دارد (سال نامه آماری استان اصفهان، 1390 :396).
آبهای سطحی:
از منابع آبهای سطحی شهرستان اصفهان میتوان به زایندهرود، مهم‌ترین رودخانه حوضه اصفهان و سیرجان اشاره کرد. این رود در آبیاری بخش مرکزی ایران اهمیت زیادی دارد و تمامی زمینهای کشاورزی آبادیهای پیرامون اصفهان از آبرفتهای این رود پدید آمده و آبیاری میشوند. وسعت حوزه زایندهرود حدود 27570کیلومترمربع میباشد (افشار سیستانی،1387 :50). سد بتونی شاه‌عباس بزرگ یا سد زایندهرود در 117 کیلومتری باختر شهر اصفهان بر روی زایندهرود بناشده است. با ایجاد این سد آب مصرفی کارخانه ذوب‌آهن تأمین گردیده و اراضی بیشتری به زیر کشت درآمده و نیروی برق نیز تولید میشود. گنجایش کل مخزن آن450میلیون مترمکعب است. سایر سدها و شبکههای آب‌رسانی عبارت‌اند از: سد انحرافی نکو آباد، سد انحرافی آبشار و شبکه آبیاری و زهکشی سوی چپ سد انحرافی نکو آباد. از چشمههای شهرستان اصفهان میتوان به چشمههای هفتون، خوارسگان و راهروان اشاره کرد(همان: 63 ).
آبهای زیرزمینی:
حوزه گاوخونی- شهربابک: به دلیل وجود چاه، قنات و چشمه در آن دارای بیشترین تراکم آب است.تنها حوزه آبگیر زایندهرود و مسیر اصلی آن است که از آبهای زیرزمینی قابل‌توجه برخوردار میباشد، ولی بقیه با کمبود شدید آبهای زیرزمینی روبه‌رو است، به‌طوری‌که همه‌ساله مقادیر بسیاری از ذخایر آن‌ها مورد بهرهبرداری قرار میگیرد و گاهی به خشکیدن سفره آبهای زیرزمینی منجر میگردد (شفقی،1381 :166).
آبهای زیرزمینی شمال شهرستان اصفهان: آبهای زیرزمینی این منطقه در عمق کمی قرار دارند اما وجود رسوبات نمکی و بالا بودن قدرت تبخیر موجب شوری این آبها شده است. با نزدیک شدن به دره زایندهرود و شهر اصفهان سطح این آبها در عمق کمتری قرار میگیرد در مناطق شمال غربی، سطح آبهای زیرزمینی به‌واسطه رسوبات آبرفتی و ارتفاع گرفتن زمین، با افت شدیدی روبه‌رو است. منطقه برخور ازنظر بهرهبرداری و تخلیه آبهای زیرزمینی از درجه اهمیت بالاتری برخوردار است. معروف است که این منطقه دارای عمیق‌ترین چاههای شهرستان اصفهان است(همان :173 ).
آبهای زیرزمینی جنوب شهرستان اصفهان: مناطق جنوبی شهرستان اصفهان علاوه بر آن‌که موانعی ازنظر دشواری حفر چاهها در طول تاریخ داشته، بالا بودن درجه شوری نیز عامل مهمی در عدم بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی منطقه بوده است. تا سال 1345 آب این حوزه فرورفته از چند رشته قنات و چند چاه کم‌عمق تأمین میشده است ولی کمکم با حفر چاههای نیمه عمیق سطح چاههای زیرزمینی به‌شدت پایین رفته، علاوه بر آن برداشتهای نامعقول و کمی بارندگی موجب پایین رفتن آبهای زیرزمینی گردیده است(همان :176 ).
آبهای زیرزمینی شرق شهرستان اصفهان: آبهای زیرزمینی در این منطقه در عمق بسیار کمی قرار دارند، مخصوصاً در حوزه آبیاری زایندهرود به 4 تا5 متر میرسد. تراکم چاههای سطحی در منطقه بسیار زیاد است و در حقیقت نوع آبهای زیرزمینی از سفره آبهای سطحی است، تعداد قناتهای منطقه بسیار کم اما تعداد چاههای عمیق و نیمه عمیق بسیار چشمگیرتر است درجه شوری آبهای این منطقه بسیار بالاست و هرقدر از بستر زایندهرود و پای کوه‌ها دورتر میرویم به درجه شوری آن اضافه میشود(همان :177-178 ).
آبهای زیرزمینی غرب شهرستان اصفهان: این منطقه ازنظر آبهای زیرزمینی غنی است. عمق کم ایستایی آبهای زیرزمینی که در حدود 15 متری سطح زمین قرار دارد باغداری را در این منطقه رونق داده است، آب قناتها برای توسعه چاههای عمیق و نیمه عمیق با افت بزرگی روبه‌رو شده است (همان :177 ).
یکی از عواملی که محیط بوم‌شناختی شهرستان اصفهان را تهدید می‌کند سطح آب‌های زیرزمینی است. در بخش‌هایی از این شهرستان که سطح آب‌های زیرزمینی بالا است (شمال، شرق و غرب). احتمال روانگرایی خاک بسیار بالا است.بیشتر باغ‌ها و اراضی کشاورزی این شهرستان در این بخش‌ها واقع‌شده است. از طرف دیگر در قسمت جنوبی این شهرستان کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، زمینه فرونشستگی زمین را در این قسمت از شهرستان فراهم کرده است. این در حالی است که هرروزه میزان ساخت‌وساز در این شهرستان افزایش‌یافته و منافذ شهر با مصالح سنگین و غیرقابل نفوذ پوشانده می‌شود و باعث بالا رفتن میزان آسیب‌پذیری بوم‌شناختی این شهرستان می‌شود. وقوع اتفاقاتی نظیر تخریب ساختمان‌ها به دلیل عدم توان بوم‌شناختی خاک، گندیدگی خاک، براثر فاضلاب و مصرف بیش‌ازحد آب مبین چنین امری است.

پوشش گیاهی:
شهرستان اصفهان ازنظر پوشش گیاهی در ردیف نواحی فقیر ایران به شمار میرود، از دره زایندهرود که به دلیل مساعد بودن شرایط لازم، دارای پوشش گیاهی کافی است، بگذریم، نقاط دیگر شهرستان به دلیل وجود آب‌وهوای بیابانی و نیمه بیابانی،کم باران و تبخیر شدید، دارای پوشش گیاهی ناچیز است. از گونههای گیاهی این شهرستان میتوان به درمنه، یال اسبی، خارگویی، جاز، گون، شوره، پیچک، هزار فاره،گاو پونه اشاره کرد (افشار سیستانی،1387 : 194).
برخی از ویژگیهای اجتماعی- اقتصادی شهرستان اصفهان:
وسعت شهرستان اصفهان 15706 کیلومترمربع می‌باشد. و دارای 6بخش، 14شهر، 19دهستان و 383 آبادی دارای سکنه میباشد. این شهرستان حدود 7/14 درصد از مساحت کل استان را به خود اختصاص داده است. در سرشماری 1390 این شهرستان دارای658052 خانوار و2174172 نفر جمعیت بوده است، به این معنا که این شهرستان درمجموع 6/44 درصد از جمعیت کل استان را در خود جای‌داده است. از این میزان خانوارهای ساکن در شهرستان اصفهان، 601035 تعداد خانوار در نقاط شهری و57017 تعداد خانوار در نقاط روستایی ساکن هستند و بعد خانوار3/3 میباشد. نرخ رشد جمعیت این شهرستان بین سال 1385 تا 1390 82/1 درصد و نسبت جنسی آن 102 بوده است و تراکم جمعیت این شهرستان 138 نفر در هر کیلومترمربع بوده است (سالنامه آماری شهرستان اصفهان 1390: 17-20 ). بر اساس اولین سرشماری رسمی کشور در سال 1335 این شهرستان 254708 نفر جمعیت داشته و پس‌ازآن جمعیت آن رو به افزایش گذاشته است به‌طوری‌که در سال 1345 این شهرستان دارای 862323 نفر جمعیت و در سال 1355 دارای1033179نفر جمعیت و در سال 1365 دارای 1420492 نفر جمعیت و در سال 1375 دارای 1609983 نفر جمعیت و در سال 1385 دارای 1986542 نفر جمعیت بوده است. بیشترین نرخ رشد جمعیت را این شهرستان بین سالهای 1355 تا 1365 دارا بوده که این میزان 26/4 درصد میباشد. از عوامل مؤثر در افزایش جمعیت در این دوره به افزایش باروری، کاهش نسبی مرگ‌ومیر مخصوصاً مرگ‌ومیر نوزادان، مهاجرپذیری شهرستان اصفهان، به‌ویژه شهر اصفهان میتوان اشاره کرد. همچنین مهاجرت اتباع بیگانه (افغان‌ها و معاندین عراقی) به شهرستان اصفهان، رشد جمعیت این شهرستان را طی این دوره افزایش داده است. شهرستان اصفهان در سال 1390 دارای 691217 نفر جمعیت فعال بوده است که از این تعداد 627840 نفر شاغل و 63377 نفر بیکار بودهاند بنابراین نرخ بیکاری در این شهرستان1/9 درصد میباشد. از میان جمعیت شاغل شهرستان اصفهان حدود 147703 نفر در بخش تولیدات صنعتی مشغول به فعالیت میباشند که این تعداد بیشترین تعداد سهم شاغلین نسبت به دیگر فعالیتها را دارا میباشد درنتیجه نقش قالب این شهرستان تولیدی و صنعتی میباشد و تمرکز فعالیتهای صنعتی استان اصفهان بیشتر در شهرستان اصفهان میباشد زیرا این شهرستان با دارا بودن 613 تعداد کارگاه صنعتی بیشترین میزان فعالیتهای صنعتی را در کل استان به خود اختصاص داده است(سالنامه آماری استان اصفهان،1390 :157).
برخی از ویژگیهای کالبدی شهرستان اصفهان
حمل‌ونقل:
یكی از موضوعات و نیازهای اساسی در قالب سكونتگاههای انسانی، به‌ویژه با شكل تبلوریافته‌تر آن در شهرها، بحث دسترسی و یا آمدوشد میباشد که شكل فضایی آن در حوزهی مسائل شهری بحث ترافیک و حملونقل شهری است (سقایی و دیگران،1393: 19). موضوع حملونقل و ترافیک از موضوعاتی است که در شهرستان اصفهان به موضوع روز بدل شده است. کمبود شبكهی معابر به علت عدم امكان تعریض و توسعه، هزینههای فراوان آزادسازی و همچنین وجود بافت تاریخی و ارزشمند، عدم توسعه متوازن شهرسازي و عدم گسترش ساختارها و بسترهاي ترافيكي در ساليان گذشته، ورود روزانه 500 دستگاه خودروي جديد به این شهرستان ازجمله مواردی است که مشکلات ترافیکی این شهرستان را تشدید نموده است، این در حالی است که طبق اطلاعات موجود در جدول شماره یک مساحتی حدود 576.63 هکتار از شهرستان اصفهان به بخش حملونقل اختصاص داده‌شده است. به دلیل وجود کمبودها و کاستیهای موجود درزمینه ترافیک و حملونقل شهرستان اصفهان، این مسئله به‌عنوان يكي از مشكلات اساسي این شهرستان و به يكي از اولويتهاي برنامهریزیهای عمراني قرارگرفته است(همان). افزایش جمعیت این شهرستان و افزایش و تمرکز صنایع و کارگاه‌های صنعتی و تردد بیش‌ازحد وسایل نقلیه در شهرستان اصفهان زمینه اینورژن (وارونگی حرارتی) و آلودگی هوا و آلودگی‌های صوتی را برای سکنه این شهرستان فراهم نموده.
کاربری اراضی شهرستان اصفهان:
يكي از مطالعات اساسي در جهت شناخت شهر و نحوه پراكندگي فعاليتهاي شهري در بررسي فيزيكي، مطالعه نحوه استفاده از اراضي شهري است (رضویان،1381 :31). برنامهريزي كاربري اراضي شهري، ساماندهي مكاني و فضايي فعاليتها و عملكردهاي شهري بر اساس خواستهها و نيازهاي جامعه شهري هسته اصلي برنامهريزي شهري را تشكيل ميدهد(پورمحمدی،1382: 3).
بر اساس اطلاعات موجود در طرح جامع شهرستان اصفهان در زمینه کاربری اراضی این شهرستان (جدول شماره1) بیشترین مقدار زمین، مانند اکثر شهرهای ایران به کاربری مسکونی اختصاص داده‌شده است.

جدول شماره 1 : مساحت اختصاص داده‌شده به هرکدام از بخشهای مصرفی شهرستان اصفهان
حوزه مصرفی
کاربری
شهرستان اصفهان (هکتار)
کل(هکتار)
مسکن
مسکونی
8540.14
8540.14

کالا و

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درباره استان اصفهان، شهر اصفهان، توسعه پایدار، توسعه پاید Next Entries منابع مقاله درباره درد مزمن، تربیت بدنی، کیفیت زندگی، شیوه زندگی