منبع مقاله با موضوع یشرفت تحصیلی، پیشرفت تحصیلی، عملکرد تحصیلی، سلامت روانی

دانلود پایان نامه ارشد

ر اجتماعی و توانایی‌های فردی در ردهی پایین‌تری نسبت به سایرین قرار دارند، عملکرد تحصیلی و فکری آن‌ها ضعیف‌تر است و در روابط آن‌ها با همسالان خود حس ابتکار، رهبری و اعتماد به نفس دیده نمی شود (بی ریا و همکاران، 1375و ابراهیمی قوام، صغری، 1374).  
وچان و کو12 (2011)، نیز نشان دادند که آنچه والدین در تعامل با کودکان انجام می‌دهند، عامل اصلی پیشرفت آن‌ها در مدرسه است. مطالعات مشابه در سایر کشورها ازجمله به وسیله‌ی کانر و اسکات13 (2007)، انجام گرفت و همگی به این دیدگاه مشترک رسیدند که محیط خانواده در ایجاد بعضی ویژگیهای شخصیتی کودک که برای یادگیریهای بعدیاش در آموزشگاه، دارای نقشی تعیین کننده است، تاثیری بسزا دارد. برخی خانواده‌ها در تربیت این ویژگیها در کودکان خود بسیار موفقند، درحالی که دیگر خانواده‌ها این کار را به‌خوبی انجام نمی‌دهند. شاید این موضوع به این دلیل باشد که آن ها از اهمیت ایجاد تعامل بین خانواده و کودکان بی‌خبرند و اگر به اهمیت آن آگاه شوند ممکن است به نحوی بهتر این تعامل را ایجاد کنند.
تعامل والدین- فرزند در ایران
ایران کشوری باستانی است که در خاورمیانه بین خلیج فارس و دریای مازندران واقع شده است. در سال 1999 جمعیتی حدود 65 میلیون نفرداشته و شامل سه گروه جمعیتی عمده می‌باشد: شهری، روستایی و مهاجران فصلی (عشایر). خانواده های ایرانی، قرن‌ها به روش خودشان رشد کرده اند که این تحول تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله قبل از اسلام (ایران باستان) و سنت‌های اسلامی بوده و همچنین از نظام‌های ارتباطی مغولی و ترکی نیز تاثیر پذیرفته است . اکثر درصد مردم از مذهب الهام گرفته یعنی به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تاثیر فرهنگ اسلامی (شیعه) قرار دارند. به طور سنتی، مواردی را مورد توجه قرار داده که ممکن است هنوز هم به‌عنوان شیوه‌های تربیتی ایرانی مشاهده شود. به اعتقاد غزالی پدر باید از آموزش‌های فرزندش مطمئن باشد و آن‌ها را طبق اصول اخلاقی آموزش بدهد. یعنی به آن‌ها چگونه صحبت کردن، غذا خوردن و راستگو بودن را بیاموزد. (ناصحی1985). همچنین پدر باید به فرزندان خود علوم، هنر و حرفه یاد بدهد و دختران نیز باید برای تدبیر منزل، پاکدامنی و عفت آموزش ببینند. امروزه فرهنگ ایرانی ارزش زیادی برای نقش مادر قائل است و مادران مرکز اصلی تربیت فرزندان هستند (مثل رایجی میان مردم است که می گوید: بچه را مادرش تربیت می کند)، در پژوهشی جدید، حجت، فرزانه ، فروغی و عزیزی (1999) نگرش‌های تربیت فرزند در ایران را با شیوه‌های فرزند پروری در آمریکا مقایسه کرده اند. اکثرا بر این عقیده بودند که مادر باید برای فرزندش در دسترس باشد و سه چهارم این موارد پیشنهاد کرده بودند که شغل مادر برای زندگی فرزند مضر است. این نویسندگان، همچنین دریافته‌اند که ایرانیان معتقدند آزادی بیش از اندازه‌ی جوان‌ها ممکن است مشکلاتی را برای آن‌ها به‌وجود بیاورد. در همین راستا، تنها تعداد کمی از والدین به فرزندان نوجوان خود اجازه می‌دهند که بدون اجازه‌ی والدین خود، پس از غروب آفتاب به بیرون از خانه بروند و اساسا والدین به آزادی محدود برای فرزندان نوجوان خود پایبند هستند. در فرهنگ ایرانی‌ها به طور کلی، پسرها نسبت به دخترها از آزادی بیش‌تری برخوردارند. اینگونه تبعیض‌ها باعث می‌شود که بچه‌ها اعتماد خود را به قضاوت والدین شان از دست بدهند. در مورد شیوه‌های فرزند پروری در ایران نتیجه گرفت که احتمالا شیوه‌ی غالب در ایران شیوه‌ی خودکامگی و مستبدانه است. قبل از انقلاب اسلامی ارزش‌های سنتی نافذتر بودند و بر اساس مشاهده‌های غیر سامانه‌ای مولفان به‌ویژه در دهه‌های اخیر و به دلایل اصلاحات سیاسی و فرهنگی قابل ملاحظه، ایرانیان بیش‌تر خواستار پذیرش آزادی هستند.
آموزش و پرورش از ارکان های اساسی رشد و توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور به شمار می‌رود و امروزه نقش آن در بهبود شرایط زندگی افراد و جامعه بر همگان آشکار است. جامعه‌ی در حال گذر از جامعه‌ی سنتی به جامعه‌ی مدرن نیازمند نیروهای کارآمد علمی از هردو جنسیت است. مردان و زنان با توانایی‌های ذاتی متفاوت خود در بسیاری موارد مکمل یکدیگرند و عدم توازن در حضور فعال هر یک از دو گروه به‌ویژه در رابطه با پسران با توجه به بافت فرهنگی جامعه به تضاد و دوگانگی منجر می‌شود که نتیجه‌ی آن کاهش رشد اجتماعی و فردی است. اطلاعات موجود در سال‌های اخیر نشان‌دهنده‌ی حضور بیش‌تر دختران در صحنه‌ی آموزش و پیشرفت تحصیلی چشم گیر این گروه است.
شناسایی علل پیشرفت یا عدم پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به برنامه‌ریزان فرصت می‌دهد تا با بازنگری در اهداف آموزش و پرورش و تحلیل صحیح اهداف بر مبنای علاقه ها، استعداد‌ها و ظرفیت هردو جنس با توجه با نیازهای جامعه به برنامه‌ریزی درسی بپردازند.

مباني نظري متغیرها
1- شیوه‌ی فرزندپروری مقتدرانه
والدینی که از این شیوه استفاده می‌کنند، واقعیت‌ها را به کودکان خود منتقل می‌سازند، و تمایل بیش‌تری برای پذیرش دلایل کودک خود در رد یک رهنمود (دستور) از خود نشان می‌دهند. این والدین سخنوران خوبی هستند و اغلب برای مطیع‌ سازی از استدلال و منطق بهره می‌جویند و به منظور توافق با کودک با او به گفت‌وگو می‌پردازند. از رفتارهای نامطلوب نمی‌ترسند و تحمل مقاومت در برابر عصبانیت کودک خود را دارند. والدین مقتدر به تلاش‌های کودکان در جهت جلب حمایت و توجه پاسخ می‌دهند و از تقویت‌های مثبت بیش‌تری استفاده می‌کنند.
این والدین در بعد محبت نیز عملکرد خوبی دارند و در ابراز محبت و علاقه و مهربانی دریغ نمی‌ورزند. آن‌ها حقوق ویژه‌ی خود را به عنوان یک بزرگسال می‌شناسند و به علایق فردی و ویژگی‌های خاص کودک خود نیز آگاهی دارند.
کودکان این والدین نیز فعال، دارای اعتماد به نفس، استقلال رای، واقع گرا، باکفایت و خشنود توصیف شده‌اند. آن‌ها به دلیل این‌که والدینشان فرصت‌های زیادی در تصمیم‌گیری و انتخاب در اختیارشان قرار می‌دهند همچنین به خاطر این‌که مورد عشق و محبت واقع می‌شوند از نوعی احساس امنیت عاطفی برخوردارند.
2-شیوه سهل گیرانه
والدین سهل‌گیر کنترل کم‌تری بر کودکان خود اعمال می‌کنند. مهرورزی و محبت آن‌ها به فرزندان در حد متوسطی قرار دارد. خانواده‌ی این والدین نسبتا آشفته است. فعالیت چنین خانواده‌ای، نامنظم است و اعمال مقررات، نادیده گرفته می‌شود. بدیهی است که در اینگونه خانواده‌ها والدین کنترل کمی بر کودکانشان دارند. همچنین درخصوص انضباط کودکان خود، نگرش‌های متعارض دارند. والدین سهلگیر با وجود آن كه در ظاهر نسبت به کودکان خود حساس هستند، اما توقع چندانی از آن‌ها ندارند. عدم خواسته‌های معقول همراه با خودداری از ارایه‌ی دلیل و عدم گفت‌وگو با کودک، همواره از معایب این شیوه به شمار می‌رود. این والدین بسیار به ندرت به فرزندان خود اطلاعات صحیح یا توضیحات دقیق ارائه می‌دهند و بیش‌تر از روش‌های احساس گناه استفاده می‌کنند. در عمل این والدین در بیش‌تر موارد در مواجهه با بهانه‌جویی و شکایت کودکان، سر تسلیم فرود می‌آورند.
3-شیوه استبدادی
نمایش قدرت والدین اولین عاملی است که این شیوه را از دو شیوه‌ی دیگر متمایز می‌سازد. این والدین بسیار پرتوقع بوده و پذیرای نیازها و امیال کودکان نیستند. پیام‌های کلامی والدین یک جانبه و فاقد محتوای عاطفی است. والدین مستبد غالبا هنگام اعمال دستورات، دلیلی ارایه نمی‌دهند.
در میان این سه شیوه، والدین در شیوه‌ی استبدادی کم‌ترین مهرورزی و محبت را از خود نشان می‌دهند. به ویژه این والدین به ندرت در رابطه‌ای که منجر به خشنودی کودک شود، شرکت می‌کنند. آن‌ها عموما نسبت به تلاش‌های کودکان برای حمایت و توجه بی‌تفاوتند و به ندرت از تقویت مثبت استفاده می‌کنند. ابراز محبت در این الگو در پایین‌ترین سطح قرار دارد. این والدین تایید، همدلی و همدردی اندکی را نسبت به فرزندان خود ابراز می‌کنند و شواهد اندکی مبنی بر روابط قوی میان مادر و فرزند وجود دارد. در حقیقت بر اساس گزارش‌های موجود، این والدین برای کنترل کودکان خود از شیوه‌های ایجاد ترس استفاده می‌کنند و هیچ گونه تفاهمی بین والدین مستبد و فرزندانشان وجود ندارد. این والدین اطاعت کودک را یک حسن تلقی می‌کنند و در مواقعی که اعمال و رفتار کودک در تعارض با معیارهای آن‌ها قرار می‌گیرد، از تنبیه و اعمال زور برای مهار خواسته‌های کودک استفاده می‌کنند.
2-3 تحقيقات داخلي و خارجي انجام یافته در ارتباط با موضوع
مطالعات چان و کو14 (2011) نشان داده است آنچه که والدین در تعامل با کودکان انجام می دهند، عامل اصلی پیشرفت آن‌ها در مدرسه است. مطالعات مشابه در سایر کشورها که به وسیله مارجوری بنکس (1974) خلاصه شده است نیز به این دیدگاه مشترک رسید که محیط خانواده در ایجاد بعضی ویژگی‌های شخصیتی کودک که برای یادگیری‌های بعدی اش در آموزشگاه نقش تعیین کننده ای دارد، تاثیر بسیاری دارد. بعضی از خانواده‌ها در تربیت این ویژگی‌ها در کودکان بسیار موفقند در حالی که دیگران این کار را به‌خوبی انجام نمی‌دهند، شاید بدین علت باشد که آن‌ها از اهمیت ایجاد تعامل بین خانواده و کودکان بی‌خبرند و اگر به اهمیت آن آگاه شوند شاید به نحو بهتری این تعامل را ایجاد کنند.
به طور خلاصه، ویژگی‌های فرد، با عوامل متعددی از جمله وراثت، فرهنگ، طبقه‌ی اجتماعی و تاثیرات خانوادگی تعیین می‌شود که با یکدیگر نیز در تعامل اند. وراثت، محدودیت‌هایی در دامنه رشد بعضی از خصوصیات ایجاد می کند، ولی در درون این دامنه، خصوصیات فرد با عوامل محیطی تعیین می‌‌شود. وراثت، عامل استعدادهای بالقوه‌ای است که محیط ممکن است آن‌هارا پرورش دهد یا پرورش ندهد. همچنین می‌توان تاثیرات متقابل نیروهای وراثت و محیط را در هریک از جنبه‌های مهم شخصیت انسان مشاهده کرد.
از طرفی دخالت خانواده در تعلیم و تربیت می‌تواند بر پیشرفت تحصیلی فرزندان تاثیرگذار باشد. تحقیقاتی که در زمینه‌ی تعلیم وتربیت و در رابطه با این تحول انجام گرفته، نشان داده‌ است که نگرش، شیوه‌های تعاملی و رفتار والدین و ارتباط آن‌ها با مدرسه، در تحول اجتماعی کودک و عملکرد تحصیلی فرزندان بسیار تاثیر گذار است (بهرامی و همکاران، 1387).

جمع‌بندی از مبانی نظری و عملی برای ساختن پشتوانه‌ی معتبر تحقیق
در تحقیق معتمدی (1387) دیده شد که بیش‌ترین میزان سلامت روانی در بین فرزندانی است که مطابق با روش قاطع و اطمینان بخش تربیت شده اند و نیز کم‌ترین میزان سلامت روانی در بین فرزندانی که مطابق با روش مستبدانه تربیت شده‌اند، می‌باشد. همچنین دیده شد که بیش‌ترین میزان موفقیت تحصیلی، در بین فرزندانی است که مطابق روش قاطع و اطمینان بخش تربیت شده‌اند و کم‌ترین میزان موفقیت تحصیلی، در بین فرزندانی که مطابق با روش مستبدانه و سهل‌گیر تربیت شده اند، می باشد.
تحقیق بهرامی و باقرپور (1387) مبنی بر این که افراد دارای انگیزه‌ی پیشرفت بالا، در محیط‌هایی پرورش می‌یابند که از آنان انتظار کفایت و لیاقت می‌رود و در سنین پایین به آن‌ها استقلال داده می‌شود، با نتایج بسیاری از تحقیقات گذشته در این زمینه هماهنگ است. از تحقیقات خارجی که همسو با نتیجه‌ی این تحقیق است، می‌توان به نتیجه‌ی الیس15 (2003) اشاره کرد، وی نشان داد نوجوانانی که والدین خود را به عنوان قاطع و اطمینان بخش طبقه‌بندی کرده بودند، بالاترین نمره را در کفایت اجتماعی و پایین‌ترین نمره را در مقیاس اختلال روانی- اجتماعی کسب کردند. برای نوجوانانی که والدین خود را به عنوان مسامحه کار طبقه‌بندی کرده بودند، عکس قضیه صادق بوده است. نوجوانانی که والدین آن‌ها به عنوان مستبد طبقه‌بندی شده بودند، نمره‌های بالایی در مقیاس‌های مربوط به اطاعت و هم نوایی با استانداردهای بزرگسالان نشان دادند. اما به طور نسبی، در مقایسه با نوجوانان دیگر، عملکردی پایین‌تر از خود نشان دادند. در مقابل، نوجوانانی که از خانواده‌های آزاد گذار منطقی بودند، احساس اعتماد به نفس قوی از خود نشان دادند اما تا حدودی

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله با موضوع فرزندپروری، سبک فرزندپروری، وضعیت تحصیلی، سلامت عمومی Next Entries پایان نامه با کلید واژگان تعهد سازمانی، یادگیری سازمانی، توانمند سازی، توانمندسازی