منبع مقاله با موضوع کاربری اراضی، توسعه پایدار، توسعه پاید، برنامه ریزی شهری

دانلود پایان نامه ارشد

برنامه ریزی کاربری زمین در چهارچوب رویکرد توسعه پایدار صورت گرفته است ؟
-مهمترین نقاط قوت وضعف واستراتژی برنامه ریزی کاربری زمین در شهر خرم آباد کدام است ؟

1-2- سابقه وضرورت انجام تحقیق
در دهه 1960 در ایالات متحده آمریکا،نخستین کتابهادرباره برنامه ریزی کاربری زمین به عنوان یک شاخه مستقل برنامه ریزی شهری انتشار یافت.در سال1964 کتاب اصول وبرنامه ریزی شهری وروستایی تالیف لویس کی بل (Lewis Keeble)که بعدها به صورت یک کتاب پایه درسی در زمینه برنامه ریزی کاربری زمین درآمد،تاثیر زیادی در برنامه ریزی شهری جهان به ویژه در کشورهای زیر نفوذ شیوه بریتانیا بودند به جای نهاد.
در این کتاب نقش اساسی کاربری زمین در برنامه ریزی شهری مورد تاکید قرار گرفته وچنین اظهار نظر شده بودکه برنامه ریزی شهری عبارت است از پیش بینی مقداردرست زمین برای هر کاربری در مکان درست ودر مکانهایی که از نظر کالبدی مناسب برای هر کاربری هستند(مرکز مطالعات برنامه ریزی شهری ،1373 ،ص8).
یکی دیگر از گام های بزرگ در زمینه برنامه ریزی کاربری زمین انتشار کتاب معروف برنامه ریزی کاربری زمین شهر تالیف استوارت چاپین( (F.Stuart Chapinاست که در سال 1965 به چاپ رسید. مولف در اثر مفصل خود ملاحظات مربوط به برنامه ریزی شهری را گسترش داده ومعتقد است که برنامه ریزی شهری نه تنها شامل عوامل کالبدی ،طراحی واقتصادی ،اجتماعی است بلکه ابعاد سیاسی وفرهنگی را نیز در برمیگیرد.او مفهوم وسیع تری برای برنامه ریزی کاربری زمین قایل شده بود.کتاب چاپین نقطعه عطفی در زمینه کاربری زمین به شمار میرود.
از دیگر کتب نوشته شده در سطح بین المللی ودر باره موضوع می توان به کتاب جان رندولف (John Randolph) با عنوان برنامه ریزی کاربری اراضی ومدیریت در سال 2003 اشاره نمود.(Lee Kuan Yew)در سال 2013 در مقاله ای با عنوان فرآیند برنامه ریزی زمین در سنگاپور به این نکات اشاره کرده که طی سالیان اخیر سنگاپور رشد جمعیتی شدیدی را تجربه کرده ورشد آن ناشی از پدیده مهاجرت روستا-شهری و شهر به شهر بوده است .تاثیر رشد سریع جمعیتی در این کشور منجر به تغییراتی درزیر ساخت هاوکاربری هادر فضای های شهری شده است ودولت سنگاپور در راستای حل این مشکل سیاست ایجاد شهرهای جدید را در دستور کار خود قرار داده است .
از مهمترین کتب تدوین شده در زمینه کاربری اراضی در ایران می توان به کتاب برنامه ریزی کاربری اراضی شهر تالیف دکتر کرامت اله زیاری (1381)و محمد تقی رضوانی(1381)و کتاب برنامه ریزی کاربری اراضی شهری دکتر پور محمدی(1381)، همچنین مقاله دکتر نفیسه مرصوصی وعلی پیروی در خصوص تحلیل کاربری اراضی شهری با رویکرد توسعه پایدار (مورد مطالعه شهرک سعدیه شیراز ) اشاره کرد.
همچنین ابراهیم زاده و مجید اردکانی (1385 )به ارزیابی کاربری اراضی شهر اردکان فارس پرداخته وبه این نتیجه رسیده اندکه گسترش کالبدی شهر در دو دهه اخیر و افزایش جمعیت آن باعث عدم تعادل در کاربری اراضی این شهر شده است لذا تعادل بخشی به آن وایجاد تمهیدات وتعیین راهکارهای متناسب به منظور جلوگیری از گسترش بی رویه شهر وحفظ اراضی کشاورزی ومنابع طبیعی پیرامون شهر را ضروری می سازد.
حسین زاده دلیر وهمکاران (1386)به بررسی تغییرات کاربری اراضی شهری در طرح جامع وتفضیلی شهر ایلام پرداخته وبه این نتیجه رسیده اند که کاربری های فضای سبز ،بهداشتی ودرمانی و ورزشی از نظرسرانه در وضعیت نامطلوب ونابسامانی بوده واز سویی سایر کاربری ها از جمله کاربریهای تجاری ،آموزشی ،فرهنگی ومذهبی وحمل ونقل شهری از این نظر در جایگاه مطلوب ومناسبی قرار گرفته اند این وضعیت بیانگر عدم تعادل وناهماهنگی بین کاربری های شهری است که این موضوع از عدم دقت نظر کافی برنامه ریزی شهری در زمان تهیه کاربری های شهری و در نادیده گرفتن ارتباط بین جمعیت وسطوح مورد نیاز کاربری ها ناشی می شود.
عزیزی وآراسته به ارزیابی تحقق پذیری پیش بینی های کاربری اراضی و پیشنهاد جهات توسعه در طرح جامع لار پرداخته وبه این نتیجه رسیده اند که اغلب پیش بینی های سطوح وسرانه کاربری هادر این طرح با توجه به پیش بینی افق جمعیتی شهر نادرست بوده و علیرغم اینکه هم اکنون چندین سال از پایان دوره اجرایی طرح جامع گذشته است هنوزتعدادی از سرانه های پیش نهادی کاربری ها محقق نشده است.
ضرابی وهمکاران (1391) نیز به تحلیل کاربری اراضی شهر جدید بینالود پرداخته اند ،نتایج تحقیق نشان می دهد که کاربری اراضی در این شهر جدید دارای وضعیت نامناسبی است وتحقق نامتعادل انواع کاربری ها به این امر دامن زده است.
ویژگی عصر ما شهرنشین شدن جمعیت ،افزایش جمعیت شهرها وبه تبع آن توسعه شهرهای کوچک وبزرگ است.باتوجه به افزایش جمعیت سریع شهرها ،زیرساختهای شهری اغلب در فشار قرار گرفته، مساکن شهری کوچک گردیده و خیابانها متراکم شده ،کیفیت هوا تنزل یافته، سطح آبهای زیرزمینی پایین رفته و…
با بروز ضایعات زیست محیطی وکاهش سطح عمومی زندگی مردم به ویژه در جوامع شهری طی دهه های گذشته توسعه پایدار به عنوان موضوع روز دهه 90 میلادی از سوی سازمان ملل مطرح گردید وبه عنوان دستور کار قرن 21 در سطوح بین المللی ومحلی تعین شد.
در شهرهای کشورهای جهان سوم علاوه بر مشکلات فوق با افزایش نرخ رشد جمعیت ومهاجر پذیری شهرها نیز روبرو هستیم که از پیامدهای چنین فرایندی کمبود زمین مناسب جهت اسکان جمعیت وفشار بر منابع محدود محیطی می باشد در همین راستا استفاده غیر اصولی وبدون برنامه از زمین وتغییر کاربری ها بدون توجه به ظرفیت های محیطی موجب ازبین رفتن تعادل وتوازن محیط زیست گردیده وتوسعه پایدار شهری را دچار چالش نموده است.
این تحقیق بر آن است با تحلیل وضع موجود واستفاده از نرم افزارها وضعیت کاربریها موجود در شهر خرم آباد رابا اهداف توسعه شهری مورد ارزیابی قرار دهد.

1-3- فرضیه ها
-به نظر می رسدبر نامه ریزی کاربری زمین در چهارچوب رویکرد توسعه پایدار شهری صورت نگرفته است.
– مهمترین نقاط قوت وضعف واستراتژی برنامه ریز ی کاربری زمین خرم آباد در حین تحقیق مشخص می گردد.

1-4- هدف ها
فرآیند توسعه شهری پایدار،دستیابی به وضعیت پایداری جوامع شهری است.فرآیندی که هدف آن ایجادیاتقویت ویژگیهای پایداری در زندگی اقتصادی ،اجتماعی ،فرهنگی وزیست محیطی شهر است.
اصطلاح کاربری زمین از دیدگاه توسعه پایدار شامل تمام فعالیتهای اقتصادی ،اجتماعی وفرهنگی است که انسان بر روی زمین انجام می دهد .(مهدی زاده ،برنامه ریزی کاربری زمین ،تحول در دیدگاهها وروش ها ،79).
با توجه به اینکه نیازهای انسانی بسیار متعدد ومتنوع است ولی نکته بسیار مهم این است که تامین این نیازها تا حدود زیادی تابع امکانات زمین وفضا است.برآورده شدن هریک از انواع نیازهای انسانی به طور کم وبیش ومستقیم وغیر مستقیم به نوعی به نحوه استفاده از زمین وفضا مربوط می شود،از فضای مسکونی گرفته تا فضای کار وفعالیت واز فضای تفریح وتماشا گرفته تا فضای خلاقیت وخودشکوفایی ،همه وهمه به بهره گیری از امکانات فضایی وسازماندهی فضایی نیاز دارد.
در واقع فضای شهری باتمام نیازهای انسانی شهروندان مختلف سروکار داردوبنابراین وظیفه ومشغله برنامه ریزی کاربری زمین وفضا این است که چگونه می توان این نیازها را به صورت مفاهیم فضایی بیان کرد ومیزان نیازهای فضایی را مورد سنجش وبرآورد قرار دادودر طرح های ارایه شده گنجاند.با توجه به اینکه هدف از این تحقیق ارتباط بین توسعه پایداروکاربری اراضی در شهر خرم آباد بوده لذا کوشیده شده با بررسی ویژگیهای طبیعی ،اجتماعی وانسانی و…(وضع موجود )به تحلیل کاربری های اراضی این شهر پرداخته وبه سئوالهی زیر پاسخ داده شود:
1-آیاوضعیت موجود کاربری اراضی شهر خرم آبادبا اصول اولیه برنامه ریزی کاربری اراضی قابل مقایسه است؟
2-آیا توان محیطی وزیر ساخت های شهری موجود در این شهر در مسیر توسعه پایدار قرار دارد؟
3-راهکارها وپیشنهادهای ارائه شده در رسیدن به این هدف (توسعه پایدار )چیست؟

1-5-کاربردهای متصور از تحقیق
تحقیق موجود می تواندبا آسیب شناسی طرح های جامع وکاربری های آن در راستای توسعه پایدار وارائه راهکارهای مناسب ،پیش روی برنامه ریزان ودست اندرکاران ومدیران شهری قرار گیردهمچنین می تواند در حد توان موانع پیش رو طرح های جامع وتفصیلی را شناسانده وبرای مجریان طرح ها (مسکن وشهرسازی ،شهرداری ها و…) ومهندسین مشاور ودانشجویان رشته شهرسازی وبرنامه ریزی مفید واقع گردد.

1-6- مراجع استفاده کننده از تحقیق
مراجع استفاده کننده از تحقیق اداره هایی مانند راه و شهر سازی، شهرداری و نهاد های دست اندر کار امور شهری می باشند

1-7-روش انجام تحقیق
1-7-1- روش وابزار گردآوری اطلاعات
با توجه به اینکه تحقیق حاضر بدنبال بررسی شرایط موجود کاربری زمین بوده وبه دنبال آن شرایط مناسب پیشنهاد می گردد لذا نوع تحقیق توصیفی –تحلیلی بوده وبا دو روش کتابخانه ای ومیدانی انجام گرفته است.
الف-روش کتابخانه ای : در این روش از اسناد، آمار ،نقشه وعکس هوایی وماهواره ای استفاده شده است.
ب)- روش میدانی :در این روش ضمن مشاهده محل با استفاده از از پرسشنامه مطابق برنامه های پیشنهادی و وضع موجود تغییرات مورد استفاده گرفته است.

1-7-2- روش تجزیه وتحلیل اطلاعات
علاوه بر استفاده از نرم افزار های کامپیوتری مانند spss و gis و office ،در تجزیه وتحلیل از مدل SWOT استفاده شده است.
یکی از جنبه های مهم در برنامه ریزی شناخت دقیق وجامع وضع موجود وبه دنبال آن تدوین استراتژی وراهبردهایی است که بتوان در آینده راهگشای مجریان طرح های توسعه باشد.در این راستا یکی از مهمترین وکارآمدترین مدل های تدوین استراتژی ،مدل تحلیل نقاط ضعف ،قوت ، فرصت و تهدید پیش رو یا مدل سوات است لذا در تحقیق موجود به کاربرد این مدل در تدوین راهبرد توسعه در شهر خرم آبادپرداخته شده وفهرستی از عوامل موثر در خصوص توسعه پایدار در شهر خرم آباد به صورت نقاط قوت ،ضعف ،فرصت وتهدید تهیه گردیده که عوامل موثر به دو دسته داخلی وخارجی تقسیم شده که عوامل داخلی عبارت است از نقاط ضعف وقوت وعوامل خارجی شامل فرصت ها وتهدیدهاهستند.به منظور تعیین میزان اهمیت عوامل یادشده با بهره گیری از روش های وزن دهی موجود مانند طیف لیکرت ،پارامترهای کیفی موجودبر حسب ارزش به کمی تبدیل شده وبه منظور انتخاب و وزندهی عناصر از تکنیک های ارزیابی گروهی مانند دلفی استفاده شده است.

1-7-3- قلمرو تحقیق (زمانی ،مکانی ،موضوعی )
به لحاظ زمانی قلمرو تحقیق بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و به لحاظ موضوعی قلمرو این تحقیق شهر خرم آباد مرکز استان لرستان می باشد و به لحاظ مکان شهر خرم آباد را شامل می شود که مهمترین شهر استان لرستان بوده این شهر وسعتی تقریبا برابر 72 کیلومتر مربع دارد و دارای جمعیتی بالغ بر 350 هزار نفر می باشد این شهر دارای اقلیمی معتدل با زمستان های تقریبا سرد و تابستان های گرم می باشد.
1-8- جامعه آماری وروش نمونه گیری
باتوجه به اینکه تحقیق حاضر به دنبال روند تغییرات کاربری زمین ومشخص نمودن نقاط قوت وضعف واستراتژیهای بر نامه ریزی کاربری زمین می باشد لذا اقدام به تهیه پرسشنامه در سطح کارشناسان شده است و از طریق کارشناسان مرتبط با مسئله زمین وکاربری زمین تکمیل ومورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته است.پرسش نامه حاوی بیش از 40 سئوال بوده و پرسشها در طیف لیکرت بوده در خصوص مشکلات طرح های جامع وموانع پیش روی آنها وعوامل تاثیر گذار خارجی بر این طرح ها که پس از تکمیل سئوالات با استفاده از مدل سوات به تحلیل پرداخته شده است.

فصل دوم
ادبیات ومبانی نظری تحقیق

2-1- شهر(تعریف ومفهوم )
تعریف : شهر سکونتگاهی نسبتا بزرگ ودائمی است23.سازمان ملل متحد در سال 1367 خورشیدی شهر را چنین تعریف می کند :”مکانی با تراکم بالای جمعیت ومرکزیت سیاسی ،اداری وتاریخی است که در آن فعالیت اصلی مردم غیر کشاورزی است ودارای مختصات شهری بوده که از طریق دولتی-محلی اداره می شود “.
واژهurba

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله با موضوع شهر خرم آباد، توسعه پایدار، توسعه پاید، کاربری اراضی Next Entries منبع مقاله با موضوع بخش کشاورزی، نیروی کار، شیوه زندگی، خدمات شهری