منبع مقاله با موضوع کاربری اراضی، توسعه پایدار، توسعه پاید، کیفیت زندگی

دانلود پایان نامه ارشد

يا حاشيه آن را مهاجران روستايي اشغال کرده‌اند در مقابل، طبقه پردرآمد شهري نيز مناطق زيبا با فضاي سبز و هواي پاک را براي اقامت خود برگزيده اند.

-اقتصاد شهری
شهرهاي جهان سوم اقتصاد دوگانه اي دارند به طوري که بر اثر وجود نيروي کار غيرماهر فراوان در این شهرها میزان اشتغال نیروهای غیر ماهر در برخی از این شهرها بین 60 تا 80 درصد کل نیروهای دارای اشتغال می باشد.
-جمعیت شهری
از نظر تاريخي، روند شهرنشيني و شهرگرايي در جهان سوم، امري غيرعادي محسوب مي شود که امروزه همه مسائل کشورهاي در حال توسعه را تحت تاثير قرار داده است از مسائل مهم شهرهاي جهان سوم، بالا بودن تعداد کودکان و نوجوانان در کل جمعيت شهري است، چنانکه در آمريکاي لاتين 40 درصد جمعيت 15 يا زير 15 ساله هستند. اين نسبت در کشورهاي توسعه يافته صنعتي به 22 تا 25 درصد جمعيت کاهش مي يابد11.
طبق برآوردهای بخش جمعیت سازمان ملل متحد حدودا در نیمه سال 2005 جمعیت شهرنشین جهان از مرز 50 درصد می گذرد در حالیکه در سال 1804 میلادی فقط 1 درصد به ازای هر نفر در سکونتگاههای شهری زندگی می کرده اند و تا سال 2002 میلادی این رقم به 3 میلیارد نفر افزایش یافته .به این ترتیب کره زمین از یک سیاره روستایی به یک سیاره شهری تبدیل می شود .بیشتر افزایش جمعیت مربوط به کشورهای جهان سوم می باشد.(شکوهی-موسی کاظمی مقدم ،1391)

2-3-3- مسائل پایتختهای جهان سومی
شهرهاي بزرگ، پايتخت ها و مراکز بزرگ ناحيه اي در جهان سوم با مسائل زير در گيرند: 1- مهاجرت هاي روستايي 2- بالا بودن سهم بخش غير رسمي در اقتصاد شهري 3- آلونک نشيني 4- آلودگي هاي محيطي 5- ميزان زياد بيکاري 6- بالا بودن قيمت زمين و مسکن 7- نارسايي حمل ونقل عمومي 8- بالا بودن ميزان امراض در نتيجه آلودگي هاي هوايي، صوتي و … 9- نارسايي تجهيزات شهري از قبيل درمانگاه، بيمارستان، مدارس، کتابخانه، محل هاي گذران اوقات فراغت و فضاي سبز و…
2-4-کاربری زمین12
تعریف: مفهوم کاربری زمین یعنی ساماندهی مکانی فعالیتهاو عملکردهای شهری بر اساس خواستها ونیا زهای جامعه بشری.
در جدول شماره 2-1 ذیل مهمترین نظریات ارائه شده در خصوص کاربری زمین آورده شده است.دیدگاهی که در تحقیق مورد توجه است توسعه پایدار می باشد .از نگاه این رویکرد ،توسعه شهر همواره نیاز به نوعی برنامه ریزی دارد،که این برنامه بتواندبا هدایت مناسب توانها ومنابع موجود ،فضاهای مطلوب را برای استقرارعناصر گوناگون شهری فراهم آوردو ضمن بهره مندی مطلوب از فضا آرامش واحساس رضایت شهروندان را درپی داشته باشد(رضویان ،1393،ص23)

2-4-1- دیدگاهها ونظریات ارائه شده در مورد کاربری اراضی
جدول(2-1).شرح دیدگاهها در مورد کاربری اراضی
شرح ودیدگاهها
نظریه
زمین از نظر ارزش ونقش اجتماعی در آسایش ،امنیت ،زیبایی ،رفاه وکیفیت زندگی بشری تاثیر اساسی دارد.مساله زمین وچگونگی آن در عرصه اجتماعی همواره منشا منازعات ومشکلات اجتماعی وحقوقی وتعارضات میان منافع عمومی وخصوصی ونحوه بهره برداری در آن بوده است(زیاری ،1384،ص6)
نقش اجتماعی زمین
بسیاری از نظریه پردازان معتقدند که زمین به عنوان ثروت ملی محسوب می شود.بنابراین بازار زمین ومسکن یک بازار عادی نیست ،چون نبایستی با تقاضا تطبیق داده شود.از آنجا که ارزش افزوده زمین بسیر بالاتر وسریعتر از سایر کالاها است بنابراین ارزش اضافی زمین عامل اساسی تغییرفضاهای شهری است(باستیه ودزر،1382 صص 290-193)
نقش اقتصادی زمین
به طور کلی نظریه ساماندهی زمین ،کاربری زمین را به منظور سامان دهی فعالیت های شهری از جمله تردد اتومبیل، استقرار تاسیسات شهری ،استفاده تفریحی ،خدماتی ،تجاری ،انبار وایجاد پناهگاه پیشنهاد می نماید (شوای ،1375 ،ص 9 )
ساماندهی زمین
از دیدگاه کارکردگرایی ،برنامه ریزی کاربری زمین وسیله ای است برای ساماندهی کالبدی-کاربردی فعالیت های مختلف شهری به منظور افزایش کارایی شهری وجلوگیری از بروز بی سازمانی وآشفتگی در نظام کالبدی شهر.بدیهی است که این نحوه رویکرد به نقش اراضی شهری ضرورتا به نوعی نگرش ایستا ویک جانبه منتهی شده وابعاد تاریخی ،حقوقی ،اجتماعی وفرهنگی مربوط به شرایط استفاده از زمین شهری کمتر مورد توجه قرار می دهند(رضویان ،1381 ،ص 49)
کارکردگرایی
اهمیت یافتن شاخص های اجتماعی ومعیارهای کیفی در برنامه ریزی ،واکنشی است علیه توسعه یک بعدی اقتصادی در سطح ملی وتوسعه صرفا کالبدی وکارکردی در مقیاس شهری.از دیدگاه کیفیت زندگی ،سرانه های شهری فقط نمودها وابزارهایی برای اندازه گیری برخی از ابعاد کمی زندگی شهری هستند که به نوبه خود می توانند در کنار دیگر شاخص ها به عنوان راهنمای سنجش واعتلای کیفیت زندگی به کار گرفته شوند.
رفاه اجتماعی وکیفیت زندگی
به طور کلی نظریه توسعه پایدار شهری در نگهداری از طبیعت ،منابع ،استفاده بهینه از زمین ،جلوگیری از آلودگی شهری ،کاهش ظرفیت های تولیدی محیط ،کنترل کاربری ها از طریق قانون ، نقش دولت ،سرانه بالای سبز ،تراکم متوسط در حومه های شهری ،کاهش فواصل ارتباطی ،تنوع مساکن در ابعاد زیبا شناختی استوار است (.walf,1974,p7 ) ومدیریتی زمین
زمین از دیدگاه توسعه پایدار شهری

کاربری اراضی از دو کلمه کاربری واراضی تشکیل شده است.اراضی به کلیه امکانات طبیعی یا خصوصیات وشرایط طبیعی یک محل نظیر اقلیم ،زمین شناسی ،خاک ،توپوگرافی ،هیدرو لوژی و…اطلاق می شود(متین فر،سرمدی ،علوی پناه وهک ،1384).کاربری یعنی استفاده از امکانات طبیعی موجود بر حسب نیازهای انسانی که ممکن است منطبق بر استعداد اراضی و به شیوه های علمی یا به روش سنتی واحتمال تخریب کننده اراضی باشد (فائو ،1981).

2-4-2- عوامل تاثیر گذار در مورد کاربری اراضی
بدون تردید برای شناسایی عوامل تاثیر گذار بر روی کاربری اراضی شناخت وضع موحود الزامی می باشد.
در واقع عوامل وضع موجود تاثیر گذارترین علت ها در کاربری اراضی هستند که عبارت اند از:
1)ویژگیهای طبیعی(اقلیم ،توپوگرافی ،هیدرولوژی و…)
2)ویژگیهای اجتماعی وجمعیتی
3)اوضاع اقتصادی (اشتغال ،توزیع گروههای درآمدی و…)
4)کاربری اراضی در وضع موجود (سکونت ،تجارت ،صنعت و…)
5)ارتباطات وشبکه حمل ونقل شهری
6)اراضی بایر ومشخص کردن زمینهای مستعد برای توسعه آتی
7)شئونات اجتماعی واقتصادی موثر بر الگوههای رفتاری مردم در خصوص نحوه استفاده درمکان- یابی وتاثیر گذاری در ارزش اقتصادی زمین.

2-4-3- انواع کاربری اراضی شهری
تقسیم بندی کاربری اراضی شهری از الگوی خاصی تبعیت نمی کند(پور محمدی ،10:1382)جامع ترین تقسیم بندی را سازمان برنامه وبودجه در سال 1362 وبه شرح جدول(2-2) ذیل ارائه داده است(سازمان برنامه وبودجه ،22:1362)
جدول (2-2) .کاربری اراضی
تراکم
نوع کاربری
تراکم کم
مسکونی
تراکم متوسط

تراکم زیاد

تراکم ویژه

مرکز تجاری شهری
تجاری
مرکز تجاری محله ای

بازارهای غیر دائمی

کودکستان
آموزشی
دبستان

راهنمایی

دبیرستان

مراکز آموزش حرفه ای ،هنرستانها وغیره
آموزش حرفه ای وعالی
دانشگاهها ومراکز آموزش بعد از دبیرستان


مذهبی

فرهنگی

جهانگردی وپذیرایی

درمانی

بهداشتی

ورزشی

اداری
فضایسبز عمومی
فضای سبز
فضای سبز بازی بچه ها

فضای سبز حفاظتی

باغات وفضای سبز خصوصی

مزارع وکشتزارها


مناطق نظامی

صنایع

تاسیسات وتجهیزات شهری

حمل ونقل وانبارها

گورستان
منبع:سازمان برنامه وبودجه

براساس یک طبق بندی عمومی کاربری ها بر اساس نمودار(2-1) ذیل می باشد:

نمودار (2-1). تقسیم کاربری اراضی به صورت کلی
کل زمین

زمین بی استفاده زمین زیر پوشش

بخش عمومی بخش خصوصی

خیابانها واحد مسکونی وخانوار

بخش راه آهن وفرودگاه واحدهای مسکونی چندخانوار

پارکها وزمینهای بازی تجاری

بخش عمومی ونیمه عمومی صنایع سبک

صنایع سنگین
منبع:کتاب کاربری اراضی دکتر پور محمدی

2-5 توسعه پایدار13
توسعه پایدار از جمله مفاهیمی است که در دهه اخیر موضوع بسیاری از مطالعات در حوزه های گوناگون قرار گرفته است.
گرچه اصطلاح توسعه پايدار در هنگام اعلاميه كوكويوك در خصوص محيط زيست و توسعه در اوايل دهه 1970 به كار برده شده و نيز ريشه اين اصطلاح به رويكرد توسعه اكولوژيك بر مي‌گردد كه در راهبرد حفاظت جهان آورده شده است لیکن شکل گیری آن به تشكيل كميسيون مستقل جهاني در زمينه زیست و توسعه محیط وارائه گزارش اصول توسعه پایدار قرار دارد(بارو،1995: 370 )
سه دسته عواملی که به رواج تفکر توسعه پایدار کمک کرده عبارتند از (زاهدی مازندرانی ،245)
1-نتایج بد کارکردی اجرای سیاستهای تعدیل ساختاری که خود برای مقابله با بحران اقتصاد جهانی در دهه 1980 میلادی تدوین شده بود.
2-افزایش بی امان و وقفه ناپذیر فقر وگرسنگی و نابرابری در جهان
3-تخریب نگران کننده محیط زیست ومنابع طبیعی در نتیجه کاربرد تکنولوژیها(زاهدی مازندرانی ،245)
با توجه به تعریف توسعه پايدار، برخي مشخصات و اهداف كليدي توسعه پايدار كه غالباً در ادبيات موضوع و اسناد بيان مي‌شوند عبارتند از:
-برابري بين نسلها
-برابري درون نسلها (شامل برابري اجتماعي و جغرافيايي)
-حفاظت از محيط طبيعي (زندگي در چارچوب ظرفيت تحمل آن)
-استفاده حداقل از منابع غيرقابل تجديد
-بقاي اقتصادي و تنوع
-جامعه خوداتكا
– رفاه فردی
– ارضاي نيازهاي اساسي افراد جامعه
به طور كلي به نظر مي رسد كه در مسير توسعه پايدار، توجه به چند نكته زير ضروري مي باشد:
1-تلاشهايي در جهت تمركز بر رشد اقتصادي به عنوان وسيله‌اي براي زدودن فقر و يا پايداري زيست محيطي.
2-تشخيص و تعيين ناسازگاريها و كمبودهاي نظري و عملي اقتصادي نئوكلاسيك، بخصوص آنهايي كه با موضوعها و موارد زيست محيطي و توزيعي سرو كار دارد و همچنين در تجزيه و تحليل اقتصادي، بهتر است حركت به سوي بررسي تأثيرات سياستهاي متفاوت پايداري بر روي سيستمهاي مختلف اقتصادي شود .
3-پذيرفتن وجود علتهاي فرهنگي، ساختاري و فن‌آورانه‌اي : فقر و تباهي زيست محيطي، توسعه روشهايي براي تخمين اهميت نسبي واكنشهاي ميان اين علتها تحت شرايط ويژه و كشف راه حلهاي بنيادي و آموزشي، سياسي وغيره.
4- درك ابعاد چندگانه پايداري و تلاش در جهت توسعه مشخصه ها و خصوصياتي براي آن. 5-دستيابي به اين نكته که چه الگوها و سطوح تقاضاي منابع و استفاده از آنها، مي تواند با اشكال مختلف يا سطوح اكولوژيكي و پايداري اجتماعي ديدگاههاي متفاوت برابري و عدالت اجتماعي، سازگاريها و هماهنگي داشته باشد.

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله با موضوع بخش کشاورزی، نیروی کار، شیوه زندگی، خدمات شهری Next Entries منبع مقاله با موضوع کاربری اراضی، توسعه شهری، توسعه شهر