منبع مقاله با موضوع فیزیولوژی، کیفیت زندگی، سبک زندگی

دانلود پایان نامه ارشد

اجتماعی:
روانشناسان به مطالعه شخصیت، تکامل، وراثت، تاثیر محیط، هوش، حافظه و اختلالات سایکوژنیک16 می پردازند. جامعه شناسان به بررسی نگرش ها، ساختارهای خانواده، تاثیر وضعیت اقتصادی، تفاوت های فرهنگی و تاثیر عوامل سیاسی می پردازند. در مطالعه سالمندی آنها در کنار یکدیگر به تاثیر رفتار سالمندان بر پیری می پردازند. تئوری فراغت17 بالغ بر 40 سال پیش شکل گرفت. این تئوری اظهار می دارد که جامعه و افراد بطور متقابل از همدیگر کناره می گیرند بدین ترتیب فرد، خودمحورتر و متعادل تر می گردد. این تئوری، عکس تئوری فعالیت است. تئوری فعالیت معتقد است که حفظ نقش ها و فعالیت های منظم فردی و اجتماعی هر دو مهم هستند؛ علاوه بر این، ایجاد نقش های جدید برای جایگزین کردن نقش های از دست رفته نیز از اهمیت برخوردار است. اکثر سالمندان طبیعی، تحت تاثیر تجربیات گذشته برای حفظ سطح بالای فعالیت خود، دست به انتخاب می زنند.
تئوری استمرار18 بر تداوم ارتباط بین فعالیت مستمر، توانایی تطابق و رضایتمندی از زندگی تمرکز دارد. تجربیات، تصمیمات و رفتارهای گذشته، تعیین کننده انتخاب های حال و آینده هستند. الگوهای شخصیتی و تطابق در اوایل بزرگسالی شکل می گیرند و بصورت سازگاری فردی در تغییرات آتی زندگی فرد ادامه می یابد. نظریه پردازان انسان گرا مثل کارل راجرز19 و آبراهام مازلو20، یک دید کل نگر از تکامل ارائه می کنند که سعی در توضیح تجربیات متفاوت انسان ها دارد. تئوری انسان گرا انسان ها را منحصر به فرد، خود مختار و قابل احترام می داند و نیازهای اساسی گوناگونی برای آنها قائل است. راجرز معتقد است که فرآیند به کمال رسیدن، در سر تا سر زندگی و از طریق برقراری ارتباطات ارزشمند صورت می گیرد. مازلو گمان می کرد که نیازهای عمومی، محرک رفتار هستند. این نیازها، از پایه ترین نیازها تا بالاترین نیاز (خود شکوفایی) متغیر هستند. بین فرهنگ، وضعیت سلامتی، وضعیت اقتصادی اجتماعی و تاثیر شخصیت بر سالمندی، یک تعامل پیچیده وجود دارد(39).

تئوری های تکاملی:
پیرشدن یک فرآیند است و تمام افراد وظایف تکاملی خاصی را در مراحل مختلف زندگی انجام می دهند. کلارک و اندرسون 21 ، وظایف تکاملی را به عنوان فرآیند تغییر داخلی توصیف کردند. آنها به وظایف تطابقی به عنوان صورت خارجی فرآیند داخلی اشاره می کنند. تئوری آنها نشان می دهد که گرچه پیر شدن دارای نتایج مثبت و منفی می باشد، افراد از طریق موارد زیر به تطابق و سازگاری ادامه می دهند:
شناخت پیری و تعریف محدودیت ها
تعریف مجدد جنبه های فیزیکی و اجتماعی زندگی
جایگزین کردن منابع دیگر برای ارضای نیازها
ارزیابی مجدد معیارهای ارزشیابی از خود
ادغام مجدد ارزش ها و اهداف زندگی
مراحل تکامل اریک اریکسون بطور گسترده ای برای نشان دادن تکامل در طول دوره زندگی استفاده می شود. هشتمین مرحله، انسجام در مقابل نومیدی است که فرد با تامل و بازنگری، رابطه زندگی خود با انسانیت و جهان پیرامونش را بررسی می کند. احساس شکست می تواند منجر به نومیدی، افسردگی، ترس از مرگ شود؛ اما اگر فرد به شیوه موفقیت آمیزی با مسائل مراحل پیشین زندگی کنار آمده باشند، احساس کمال یافتگی، تمامیت و رضایت می کند(39).
علاوه بر نظریه های زیست شناختی، تکاملی و اجتماعی سالمندی، میلر22 تئوری پیامد عملکردی را ارائه نمود که چالش هایی را برای پرستاران در توجه به اثرات تغییرات طبیعی مربوط به سن ، صدمات وارده از طریق بیماری یا عوامل خطر محیطی و رفتاری در زمان تدوین طرح مراقبتی، بوجود آورد. میلر پیشنهاد می کند که تغییرات طبیعی ناشی از افزایش سن و عوامل خطر می توانند بر روي نتایج عملکرد بیمار اثر منفی داشته و میزان فعالیت و کیفیت زندگی او را مختل کنند و از نظر وي نقش پرستار سالمندان، شناسایی عواملی می باشد که به پیامد هاي منفی منجر شده و شروع مداخلاتی است که نتایج مثبت به دنبال داشته باشد(41).
بطور کلی از تعاریف و نظریه هاي ارائه شده چنین بر می آید که تغییرات فیزیولوژیک ناشی از پیري موجب تغییرات مشخص در سلامت افراد می گردد. در واقع این تغییرات نه بیماري و نه نتیجه بیماري هستند بلکه تغییرات طبیعی بوده که از سالمندي بوجود آمده ولی منجر به کاهش عملکرد افراد می گردد که از فردي به فرد دیگر متفاوت می باشد. این تغییرات سلولی و خارج سلولی در سنین پیري موجب تغییرات ظاهري جسمانی و افت در فعالیت ها شده و شکل و ترکیب بدن دچار تغییرات قابل اندازه گیري می شود. توانایی حفظ هموستاز بدن با پیر شدن سلولی به طور فزاینده اي کاهش می یابد و اعضاي بدن به دلیل نقایص سلولی و بافتی قادر به فعالیت کاملاً موثر نیستند تمام این عوامل منجر به کاهش توانایی عملکرد اعضاي بدن و افزایش آسیب پذیري آن نسبت به بیماري و تنش می شود (42) و در کل سالمندی فرآیندی است که بر همه ی ارگانیسم های زندگی تاثیر می گذارد(38).
در افراد سالمند تمام سیستم ها دچار درجاتی از زوال در تمامی وظایف خود می شوند و در این میان، آن دسته از اعمال بدن که نیازمند فعالیت جمعی چند سیستم اند بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرند(36).
به هر حال سالمندی با تغییراتی در عملکرد جسمی و روانی همراه است که آنها را می توان به دو گروه اولیه و ثانویه تقسیم کرد. تغییرات اولیه شامل دگرگونی در عملکرد ارگانهای بدن است که به دلیل فرآیند طبیعی سالمندی پدید می آیند اما تغییرات ثانویه به آن دسته از تغییرات آشکار وابسته به پیری گفته می شود که به علت بیماری ایجاد می شوند. واکنش و تغییرات دستگاههای مختلف بدن در سالمندی متغیر است. گروهی از اعضاء و دستگاهها مانند کلیه ها، ریه ها، دستگاه ایمنی در عملکرد فیزیولوژیک پایه خود نیز دچار کاهش می گردند ولی بیشتر اعضاء و سیستم های بدن مانند قلب، مغز، استخوان و کبد سطح پایه فیزیولوژیک خود را حفظ کرده و فقط در ظرفیت ذخیره ای خود دچار کاهش می شوند(43).
تغییرات سلولی و خارج سلولی در سالمندی، علت تغییر در ظاهر فیزیکی و کاهش عملکرد می باشد. تغییرات قابل اندازه گیری در شکل و ترکیب بدن بروز می کند. توانایی بدن برای حفظ تعادل حیاتی همراه با پیری سلولی بیش از پیش کاهش یافته و سیستمهای بدن نمی توانند بطور کامل عملکرد موثری داشته باشند زیرا نقایص سلولی و بافتی بوجود آمده است. توان سلولها برای جایگزینی خودشان کمتر می شود و رنگدانه موسوم به لیپوفورشین را در خود انبار می کنند. کاهش الاستین و کلاژن سبب سخت شدن بافت همبند شده و در نتیجه خاصیت ارتجاعی آن کاهش می یابد. این تغییرات باعث کاهش ظرفیت عملکرد اعضاء و افزایش آسیب پذیری آنها در مقابل بیماری و استرس می شود(44).
همچنین در دوره سالمندی وضعیت عمومی بدن نیز نقصان می یابد که از نمونه های آن کاهش پیشرونده در کفایت فرآیندهای فیزیولوژیک، تعادل ناپایدار، ناتوانی بدن برای حفظ هموستاز، کاهش ذخیره های فیزیولوژیک، آسیب پذیری نسبت به استرسورهای جسمی و روانی و افزایش دوره های استراحت است(36).
با افزایش سن بتدریج تغییرات جسمانی، روانی و احساسی در انسان روی می دهد. این تغییرات بسیار تدریجی و فردی می باشند که عبارتند از : ضعف عضلات صاف و آتروفی عضلات مخطط، تغییرات در سیستم قلب و عروق و ریه ها(45)، کاهش برون ده قلبی، کاهش انعطاف پذیری عروق خونی و سختی عروق (36)، پوکی استخوان ها، کاهش قدرت انعطاف مفاصل، کندی حرکات، تغییرات سیستم عصبی(45)، کند شدن واکنش ها، برزو ناگهانی گیجی (44) و تغییرات در سیستم گوارشی، ادراری- تناسلی و سیستم اندوکرین می گردد(45).
از طرفی توانایی سالمندان برای تطابق با فقدانهای جسمی، اجتماعی، هیجانی و داشتن رضایت از زندگی نشان دهنده موفقیت آنها در بعد روانی اجتماعی است. با توجه به اینکه در طول دوره زندگی، تغییر در الگوهای زندگی اجتناب ناپذیر است؛ سالمندان در برخورد با استرس ها و تغییرات، نیاز به انعطاف پذیری و مهارتهای مدارایی دارند.
با اینکه نگرش ها نسبت به سالمندان در خرده فرهنگ های قومی متفاوت است؛ یک زمینه نامحسوس پیرستیزی در کشور ما غالب است و مطالب نادرست زیادی سالمندی را احاطه کرده است. ترس از پیر شدن و ناتوانی در روبه رو شدن با پیری در بسیاری از افراد ممکن است باورهای پیرستیزی ایجاد نماید. همچنین بازنشستگی و احساس غیرمولد بودن، عامل ایجاد احساسات منفی است؛ زیرا ممکن است افراد جوان به سالمندان به عنوان فردی که جز مصرف کننده منابع اقتصادی نقش دیگری در جامعه ندارند نگاه کنند و ممکن است احساس شود که افراد سالمند با فرزندان برای استفاده از منابع رقابت می کنند. فقط با آگاهی از فرآیند پیری و احترام به هر فرد به عنوان انسانی منحصر به فرد می توان افکار خرافی مربوط به سالمندی را از بین برد. اگر با سالمندان با احترام رفتار شود و به حفظ استقلال تشویق شوند، کیفیت زندگی آنها بهبود می یابد(44).
سلامتی تحت تاثیر عوامل مختلفی از قبیل ژنتیک، عوامل اجتماعی، عوامل فیزیکی، سبک زندگی، فعالیتهای فیزیکی و خدمات بهداشتی یا به عبارت دقیق تر، خدمات درمانی می باشد که با تعدیل در سبک زندگی( عدم استعمال دخانیات، رعایت رژیم غذایی، داشتن فعالیت بدنی، استراحت کافی و ادامه دادن به فعالیت های اجتماعی) سلامت سالمند ارتقاء می یابد(43). سبك زندگي سالم روشی از زندگی است كه سبب تأمين، حفظ و ارتقاي سطح سلامت و رفاه فرد مي گردد(46) و نیز فعاليت عادي و معمول روزانه است كه افراد آنها را در زندگي خود به طور قابل قبول پذيرفته اند؛ بطوري كه اين فعاليت ها روي سلامت افراد تأثير مي گذارند(10). سبک زندگی، رفتارهای افراد در زندگی روزانه شامل تغذیه، استراحت، ورزش و کار هستند که از عوامل تاثیرگذار در سلامتی می باشند و در عین حال می توانند در حفظ سلامتی و ارتقاء آن نقش داشته باشند(45).سبك زندگي از عوامل تعيين كننده مهم در سلامت و بيماري فرد محسوب مي شود(10).مطالعات گوناگون ثابت کرده اند که با افزایش سن به علت محدودیت های حرکتی، وابستگی فرد به دیگران در انجام کارهای روزانه افزایش می یابد. ابن عوامل می تواند بر احساس خوب بودن و در نتیجه بر کیفیت زندگی فرد اثرات منفی زیادی ایجاد نماید. یکی از مواردی که شاید توانسته باشد بطور اساسی در افزایش کیفیت زندگی سالمندان نقش داشته باشد ، فعالیت بدنی منظم و مداوم است(47).
فعالیت جسمانی یکی از ابعاد سبک زندگی سالم است که بر جسم و روان اثرات مثبت فراونی دارد. انجام فعالیت جسمانی منظم می تواند مرگ و میر زودرس و عوارض ناشی از بیماري هاي مزمن را کاهش دهد. فعالیت جسمانی منظم ابتلا به بیماري هاي قلبی و عروقی، دیابت، فشار خون بالا، سرطان و چاقی را کاهش داده و در بعد سلامت روانی باعث کاهش سطوح اضطراب، استرس و خلق متغیر می شود(48). انجام حركات ورزشي متناسب با سن و شرايط جسماني مانند قدم زدن، بالا رفتن از پله ها، دوچرخه سواري، کار یا تمرین با وزنه و… می تواند از عوامل خطر ابتلا به پوكي استخوان را نیز کاهش دهد(35).
بطور کلی فعال بودن شرايط مناسبي را جهت لذت بخش بودن زندگي و شادابي فراهم مي نمايد(35). عدم فعالیت جسمانی یکی از مهمترین مشکلات سلامت عمومی در قرن بیست و یکم می باشد که منجر به بیماری های مزمن بسیاری گردیده است(13).
از اهداف ورزش کردن می توان موارد زیر را نام برد که اهمیت انجام ورزش را ذکر می نماید:
تامین سلامت و بهداشت بدن و تجهیز آن در برابر عوارض و بیماریها.
تامین و تسهیل شرایط رشد و تقویت بدن در حد امکان و توان و رعایت جنبه اعتدال در آن.
ایجاد ورزیدگی و هماهنگی در بین اعضاء و اندامها به منظور برخوردار شدن از قدرت، سرعت، چابکی و مهارت.
ایجاد مقاومت و افزایش میزان تحمل و عادت دادن آدمی به صبر و استقامت در برابر سختیها.
دستیابی به قدرت ضبط ارادی اعضای بدن و بکار انداختن ارادی آنها.
بازسازی و نوتوانی بدن به منظور رفع نقایص جسمی و نارسایی های فیزیکی و افزایش میزان کارایی آن(49).
اقدامات لازم برای ارتقاء سلامت و پیشگیری از بیماریهای سالمندان که در

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله با موضوع فعالیت جسمانی، فیزیولوژی، ابتلا به بیماری Next Entries منبع مقاله با موضوع فعالیت جسمانی، تغییر رفتار، فعالیت فیزیکی