منبع مقاله با موضوع فعالیت جسمانی، خودکارآمدی، تغییر رفتار

دانلود پایان نامه ارشد

بسیار بیشتر از موانع و هزینه های آن جلوه می کند و در نتیجه باعث استمرار انجام ورزش در آنان می گردد(27). در کل هنگام حرکت از مراحل اولیه تغییر رفتار ورزش به مراحل آخر دیدگاه ها و باورهای مثبت به ورزش افزایش یافته و بالعکس دیدگاههای و عقاید منفی کاهش می یابد(27).
سازه ی چهارم، خودکارآمدی38 است. این ساختار از تئوری شناختی اجتماعی بندورا اخذ شده است(28)، خودکارآمدی عبارتست از اطمینانی که شخص به توانایی اش برای پیگیری یک رفتار مشخص دارد و مختص رفتار مربوطه بوده و در حال حاضر مطرح می باشد(26) بر طبق این سازه جهت حفظ تغییر رفتار، افراد در مواجهه با موفقیتهایی که احتمال خطر عود رفتار غیربهداشتی وجود دارد نیاز به اطمینان و خودکارآمدی بالایی دارند. بعنوان مثال فردی که در ابتدای شروع ورزش قرار دارد و مدت کوتاهی است که ورزش را انجام می دهد احتمال عود و برگشت وی به زندگی بدون ورزش و تحرک زیاد است و بنابراین این فرد نیاز به خودکارآمدی و اطمینان بالایی در جهت غلبه بر این موقعیتها دارد (27). افرادی که در مرحله پیش تفکر، تفکر و آمادگی قرار دارند بیشتر از افراد واقع در مرحله عمل و نگهداری در مقابل وسوسه و اغوا سست می شوند و در نتیجه خودکارآمدی آنان نیز جهت غلبه بر این موقعیتها پایین است ولی بر عکس افرادی که در دو مرحله انتهایی (عمل و نگهداری) قرار دارند از خودکارآمدی بالایی جهت غلبه بر موقعیتهای وسوسه انگیز برخوردار بوده و در نتیجه کمتر وسوسه و اغوا می شوند (27).
نتایج یک مطالعه فراتحلیلی در مورد رفتار ورزش کردن نشان داد که در طی حرکت از مراحل تغییر میزان خودکارآمدی افزایش می یابد ولی این افزایش بصورت خطی نمی باشد. در حرکت از مرحله پیش تفکر به تفکر این افزایش متوسط بوده و از مرحله تفکر به مرحله آمادگی افزایش کم تا متوسطی مشاهده می شود و از مرحله آمادگی تا عمل این افزایش متوسط بوده و از مرحله عمل تا نگهداری این افزایش متوسط تا زیاد است(27).
استفاده از الگوي مراحل تغيير جهت فهم مكانيزم هاي رفتارهاي ورزشي چهار مزيت عمده دارد:
۱- مراحل تغيير فرد را تعيين مي كند تا محقق بتواند بر اساس مرحله و نياز، مداخله مناسب آن را طراحي كند.
۲- با اتخاذ رويكرد مراحل تغيير، محقق مي تواند جمعيت غيرفعال را در سه دسته پيش تفكر، تفكر و آمادگي تقسيم بندي كند.
۳- با تعيين آمادگي فردي جهت تغيير و تعیين ارتباط بين سازه هاي مختلف می توان احتمال موفقيت شخص را در اتخاذ وحفظ رفتارهاي ورزشي پيشگويي كرد.
۴- تمرکز واضح و آشکار آن روي اندازه گيري سازه ها، زيربناي قوي براي الگو فراهم مي کند (در جمعيت هاي مختلف و رفتارهاي مختلف، متغيرهاي مختلفي جهت حرکت از يک مرحله به مرحله ديگر ارتباط داده مي شود) (20).
با توجه به موارد پیش گفت و با عنایت به اینکه پرستار در بررسی و حمایت مددجویان مسئول است تا بتواند شیوه زندگی فرد را به گونه ای که باعث پیشرفت سلامتی و افزایش بهبودی آنان می گردد، تغییر دهد. نقش کارکنان بهداشتی کمک به افراد در جهت غلبه بر عوامل بازدارنده فعالیتهای ارتقای سلامت و حمایت از امور بهداشتی و طراحی مداخلات در راستای تلاش برای ارتقای سلامت سالمندان می باشند. در این میان پرستاران بطور اساسی و گسترده می توانند برای شناسایی موقعیتهایی که نقش بالقوه در ایجاد رفاه و عملکرد افراد دارند، فعالیت کنند(56) و با تعیین میزان فعالیت جسمانی و عوامل مرتبط با آن، اساس طراحی مداخلات موثر آینده در جهت ارتقاء فعالیت جسمانی سالمندان و تعدیل عوامل مرتبط با آن را پایه ریزی نمایند.

مروري بر مطالعات انجام شده:
با توجه به بررسی های به عمل آمده توسط پژوهشگر مطالعاتی در رابطه با تعیین میزان فعالیت جسمانی و عوامل مرتبط بر آن براساس مدل مراحل تغییر در جهان و ایران انجام شده است که در این بخش به تعدادی از مطالعات که مرتبط با عنوان پژوهش می باشد اشاره می گردد.
با توجه به اینکه سالمندان از نظر عاطفی، اجتماعی، فیزیکی نیازمند حمایت هستند و مانند بقیه مردم میل و رغبت زیادی به زندگی سالم در جامعه دارند و ناتوانی هایی که با افزایش سن احساس می کنند، نیاز آنها را به این حمایت بیشتر می کند؛ توانمند کردن آنها نسبت به فعالیتهای جسمانی و ایجاد انگیزه، حس خودارزشی و آمادگی این افراد جهت ورود به مراحل مختلف سالخوردگی، می تواند از مشکلات آنها بکاهد و دستیابی آنها را به زندگی مستقل امکان پذیر سازد(6).
در راستای تشویق مردم به فعالیت جسمانی، آگاهی از تعیین کننده های رفتار فعالیت جسمانی ضروری به نظر می رسد، بطوری که صالحی و همکارانش در سال 2010 مطالعه ای با عنوان بررسی فعالیت جسمانی سالمندان بالای 60 سال ایرانی براساس مدل ترانس تئورتیکال در تهران انجام دادند. مطالعه ای بصورت توصیفی _ مقطعی بر روی 454 نفر مردم واجد شرایط 60 سال و بالاتر انجام شد. محیط پژوهش 23 مرکز سالمندان عضو مرکز سالمندان در شهر تهران بود که با روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انجام گرفت. قبل از شروع کار، روش اجرا به شرکت کنندگان توضیح داده و رضایت نامه گرفته شد. داده ها از طریق مصاحبه چهره به چهره در مرکز سالمندان در مدت 45 دقیقه برای هر نفر جمع آوری گردید. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه چند قسمتی استفاده شد که عبارتند از: مشخصات دموگرافیک خود گزارش دهی که شامل متغیرهای سن، جنس، میزان تحصیلات، وضعیت اشتغال، نمایه توده بدنی بود. وزن بوسیله ی مقیاس دیجیتال با پوشش کم و بدون کفش اندازه گیری شد در حالی که برای اندازه گیری قد از نوار اندازه گیری، در حالت ایستاده ، بدون کفش، وضعیت شانه ها در حالت نرمال استفاده گردید. بخش دوم پرسشنامه شامل اطلاعات درباره ی سطح فعالیت جسمانی بود که با ویرایش تغییر یافته از پرسشنامه استاندارد مقیاس فعالیت جسمانی سالمندان بصورت خود گزارش دهی اندازه گیری شد. این پرسشنامه شامل اطلاعاتی در رابطه با اوقات فراغت، فعالیت خانگی و فعالیت مربوط به کار بوده که بصورت لیکرتی طبقه بندی شده است. امتیاز کل، از طریق ضرب کردن هر فعالیت (ساعت/ هفته) یا شرکت در فعالیت (بله/ خیر) در وزن آن محاسبه گردید. بخش سوم پرسشنامه شامل تعیین کننده های مختلف (دانش، مزایا و موانع درک شده) بود که بر روی فعالیت جسمانی تاثیرگذارند . سه تعیین کننده ی دیگر شامل مراحل تغییر، فعالیت جسمانی، خودکارآمدی کلی و مقیاس حمایت اجتماعی بود.
پرسشنامه ی سازه ی مراحل تغییر بوسیله ابزار استاندارد مارکوس و همکاران39 تعیین شد. پرسشنامه ی سازه ی خودکارآمدی از طریق ابزار مارکوس و همکاران با ضریب آلفا کرونباخ 95/0 استفاده گردید. پرسشنامه ی سازه ی مزایا و موانع درک شده از ابزار استاندارد مارکوس که شامل 10 سوال با مقیاس 5 لیکرتی از “اصلا اهمیتی ندارد” تا “اهمیت زیاد دارد” با امتیاز 10 تا 50 رتبه بندی شد. ضریب آلفا برای مزایا 88/0 و برای موانع 89/0 بدست آمد. برای بررسی دانش فعالیت جسمانی از پرسشنامه 6 سوالی مارو و همکاران40 با امتیاز 0 تا 6 رتبه بندی شد؛ که ضریب آلفا 80/0 بود. در پرسشنامه حمایت اجتماعی درک شده، 6 سوال با مقیاس لیکرتی 1=خیر، 5= اغلب با امتیاز کل از 6 تا 30 رتبه بندی شد، که ضربب آلفای آن 85/0 بود. قبل از جمع آوری اطلاعات پرسشنامه ها براساس تکنیک ترجمه مجدد به فارسی برگردانده شد. برای روایی از 10 متخصص در مراقبت سالمندان استفاده شد و برای پایایی بوسیله آلفا کرونباخ ضریب اطمینان گرفته شد. معیار ورود به مطالعه سالمندان 60 ساله و بالاتر و معیار خروج عدم علاقه به شرکت، بستری در بیمارستان، داشتن بیماری های شدید یا جراحی کمتر از 3 ماه پیش بودند. در تجزیه و تحلیل اطلاعات از آمار توصیفی و تحلیلی، آنوا، کای اسکوئر، تی تست، آنالیز رگرسیون خطی از طریق نرم افزارSPSS استفاده گردید.
اطلاعات بدست آمده نشان داد که 5/74% مونث، 5/57% متاهل، 80% با نمایه توده بدنی بین 25 و 29 بودند. میانگین امتیاز PASE 124.79±24.81 بود. 5/74% روزهای کمی در هفته فعالیت جسمانی داشتند و 59% از تعداد روزهای انجام فعالیت جسمانی در هفته آگاهی نداشتند. 76% اطلاع نداشتند که ورزش در سطح متوسط فوایدی برای سلامتی دارد. سه دلیل مهم برای شرکت در فعالیت جسمانی شامل دیدار دوستان جدید، داشتن سرگرمی، تماس با دوستان بود. تنبلی بیشترین مانع درک شده و بعد از آن به ترتیب نداشتن دوست و همراه و آلودگی هوا ذکر شده بودند. سلامتی جامعه از مهمترین مزایای درک شده برای انجام فعالیت جسمانی بود. دانش، مزایای درک شده و خودکارآمدی محتمل ترین عوامل پیش بینی کننده فعالیت جسمانی بودند (001/0P). همچنین نشان داد که شرکت کنندگان در مراحل بالاتر تغییر فعالیت جسمانی، احتمالا” بیشتر به سمت فعالیت جسمانی روی می آورند. از محدودیت های این مطالعه، عدم تعمیم پذیری آن، استفاده از پرسشنامه خود گزارش دهی و عدم اعتبار بخشی ساختارمند مطالعه بود که پیشنهاد می گردد در حجم نمونه بیشتر انجام گردد(13).
همچنین در راستای اهداف پژوهش، مطالعه ای توسط کانگ و همکارانش41 (2012) در کره با هدف بررسی اختلافات در عوامل روانی اجتماعی از طریق مراحل تغییر فعالیت جسمانی و شناسایی ارتباط بین فعالیت جسمانی و عوامل روانی اجتماعی در میان سالمندان صورت گرفت. در این مطالعه مقطعی، 290 سالمند 65 ساله و بالاتر در شهر سئول42 بودند که بعد از کسب اجازه از کمیته اخلاق و کسب رضایت نامه از هر یک از شرکت کنندگان پرسشنامه ها تکمیل گردید. پرسشنامه ها شامل مشخصات دموگرافیک (سن، جنس، تحصیلات، نوع زندگی کردن)، ابزار خودکارآمدی و موازنه تصمیم گیری و مراحل تغییر رفتار ورزشی بود. برای خودکارآمدی ورزشی از مقیاس کیم استفاده شد و شامل 18 آیتم 5 لیکرتی است که از 1″ نمیتوانم انجام دهم” تا 5 ” قطعا می توانم انجام دهد” دسته بندی شد. ضریب همبستگی بعد از انجام پایایی 91/0 بدست آمد.برای موازنه تصمیم گیری از مقیاس کیم مشتمل بر دو زیر مقیاس مزایا و موانع با 10 آیتم 5 لیکرتی استفاده شد که از 1 “اصلا مهم نیست” تا 5 ” کاملا مهم است” رتبه بندی شد. ضریب همبستگی برای مزایا 81/0 و موانع 78/0 بدست آمد. مراحل تغییر رفتار ورزشی از مقیاس مارکوس و همکاران با 5 آیتم با فرمت پاسخ بلی- خیر در 5 دسته طبقه بندی شد که ضریب همبستگی آن 85/0 بدست آمد. در نهایت اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSS18 با آزمون آماری توصیفی(میانگین، انحراف معیار، فراوانی)، تحلیلی( کای اسکوئر، ضریب پیرسون، رگرسیون چندگانه، آنوا، آنالیز واریانس یک طرفه چندگانه) تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها نشان داد که 64% افراد در مرحله حفظ و نگهداشت ، 23.3% در مرحله عمل، 6.7% در مرحله آمادگی، 3.9% در مرحله تفکر و2.1% در مرحله پیش تفکر قرار داشتند. 70.7% سالمندان در فعالیت جسمانی منظم شرکت داشتند و اختلاف معنی داری بین فعالیت جسمانی منظم با متغیرهای دموگرافیک وجود نداشت، در حالی که در متغیرهای روانی اجتماعی خودکارآمدی، مزایا و موانع درک شده اختلاف معنی دار نشان داد. به علاوه بین فعالیت جسمانی با خودکارآمدی، مزایا و موانع درک شده تفاوت معنی دار نشان داد. خودکارآمدی، مزایای درک شده در بین مراحل تغییر رفتار اختلاف معنی داری نشان داد(001/0P). در بین متغیرهای روانی اجتماعی، متغیر خودکارآمدی قویترین عامل تاثیرگذار در توضیح فعالیت جسمانی و بعد از آن متغیر مزایای درک شده بود. این مطالعه، اطلاعات با اهمیتی برای محققان مراقبین سلامت و شاغلین در این حرفه بدست آورده است. خصوصا”، ارتقاء دهنده های سلامت نیازمند به توسعه و کاربردی کردن برنامه های انگیزشی از طریق تجربه موفقیت آمیز ورزشی ( خودکارآمدی) هستند که این مطالعه می تواند بعنوان اطلاعات پایه ای جهت ارتقاء فعالیت جسمانی سالمندان کاربرد داشته باشد. از محدودیت این مطالعه این بود که پژوهش مقطعی بوده و افرادی که در مراکز ورزشی بودند و ورزش می کردند بیشتر وارد مطالعه شدند(63).
شناسایی مراحل تغییر و اختلاف بین سازه های مدل مراحل تغییر در انجام فعالیت جسمانی

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله با موضوع تغییر رفتار، آزادی اجتماعی، فعالیت جسمانی Next Entries منبع مقاله با موضوع فعالیت جسمانی، خودکارآمدی، تغییر رفتار