منبع مقاله با موضوع فعالیت جسمانی، خودکارآمدی، عوامل روانی اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

داشتند. یافته ها از سودمندی ساختارهای ترانس تئورتیکال برای پیش بینی حفظ و نگهداری سطح سلامت عمومی فعالیت جسمانی حمایت می کند. این نتایج طولی، یافته های مقطعی اولیه را حمایت می کند که نشان داد ، مردم از هر دو فرآیند های تغییر رفتاری و شناختی استفاده می کنند در حالی که قصد حفظ فعالیت جسمانی را دارند(65).
بررسی میزان فعالیت جسمانی و عوامل تاثیر گذار بر آن در مطالعه ی موری و همکارانش51 در سال 2009 با هدف بررسی وضعیت فعالیت جسمانی و اختلاف در عوامل روانی اجتماعی مرتبط با فعالیت جسمانی از جنبه مدل ترانس تئورتیکال بین مردمان جوان و میانسال در ژاپن انجام گردیده است. مطالعه ی مقطعی با 375 نفر افراد جوان (25-44 ساله) و 557 نفر افراد میانسال (45-64 ساله) بطور داوطلبانه در شهر کاس52 در ژاپن صورت گرفت. در این مطالعه بعد از کسب اجازه از کمیته اخلاق و با گرفتن رضایت نامه کتبی، از طریق ایمیل پرسشنامه ها توزیع گردید. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه ی شامل اطلاعات دموگرافیک (سن، جنس، قد، وزن، وضعیت تاهل، تعداد اعضای خانواده، تاریخچه بیماری) و یک سوال در رابطه با وضعیت سلامتی خود، توجه و علاقه به سلامتی، توجه به فعالیت جسمانی برای بهبودی سلامتی، استفاده شد. خودکارآمدی از طریق ابزاری که بوسیله ی سالیس53 و همکاران تهیه شده بود، اندازه گیری گردید که شامل 3 قسمت بصورت 5 لیکرتی از کاملا موافقم (نمره 5) تا کاملا مخالفم ( نمره 1) بود. فواید و موانع درک شده فعالیت جسمانی از طریق ابزار میرز و راث 54 اندازه گیری گردید که برای مردان از مقیاس 8 فاکتوری که شامل 5 مزایا و 3 موانع فعالیت جسمانی با آلفا کرونباخ 83/0-93/0 بررسی گردید. برای زنان از مقیاس 7 فاکتوری که شامل همان 3 موانع فعالیت جسمانی مردان بود و 4 مزایا فعالیت جسمانی استفاده شد. میزان فعالیت جسمانی براساس تعریف مرکز پیشگیری و کنترل بیماری ها 55 و کالج طب ورزشی امریکا 56 بوسیله مارتین و همکارانش57 اندازه گیری گردید، که طبق آن فعالیت جسمانی متوسط شامل دوچرخه سواری ، پیاده روی متوسط با افزایش نبض و تنفس، تمیز کردن خانه، باغبانی، ورزش ژیمناستیک و فعالیت جسمانی شدید شامل پریدن با افزایش تنفس و نبض، ایروبیک (ورزشهای هوازی)، باغبانی با فعالیت شدید تعریف گردید که با جواب به این سوال براساس مراحل تغییر در یکی از مراحل (پیش تفکر، تفکر، آمادگی، عمل و حفظ و نگهداری) دسته بندی شدند.سطح فعالیت جسمانی براساس مدل مراحل تغییر به این صورت بود: مرحله پیش تفکر: من ورزش منظم ندارم، و قصد شروع در آینده نزدیک ندارم. مرحله تفکر: “من ورزش منظم ندارم اما فکر می کنم که شروع کنم”. مرحله آمادگی: “من سعی دارم که شروع به ورزش یا پیاده روی کنم یا بطور نامنظم ورزش میکنم”. “من فعالیت جسمانی متوسط کمتر از 5 بار در هفته یا فعالیت جسمانی شدید کمتر از 3 بار در هفته دارم”. مرحله عمل: “من فعالیت جسمانی متوسط 5 بار یا بیشتر در هفته برای 1تا 6 ماه دارم . فعالیت جسمانی شدید 3 تا 5 بار در هفته برای 1-6 ماه دارم”. مرحله نگهداری: “من فعالیت جسمانی متوسط 5 بار با بیشتر در هفته برای 7 ماه یا بیشتر دارم. من فعالیت جسمانی شدید برای 3-5 بار در هفته برای 7 ماه یا بیشتر دارم”. اطلاعات با نرم افزار SPSS11 و از طریق روش های آماری تی تست، آنوا یک طرفه، کای دو، تست توکی58 آنالیز گردید.
یافته ها نشان داد که مردان جوان در مرحله آمادگی بطور معنی داری امتیاز خودکارآمدی بالاتری در مرحله تفکر دارند((01/0P). مردان میانسال بطور معنی داری امتیاز خودکارآمدی بالاتری در مرحله تفکر نسبت به مرحله پیش تفکر دارند((01/0P). زنان میانسال بطور معنی داری امتیاز خودکارآمدی بالاتری در مرحله نگهداری نسبت به مرحله عمل داشتند و در مرحله تفکر نسبت به مرحله پیش تفکر داشتند((01/0P). 5/6 درصد زنان جوان و 7/5 درصد مردان جوان و 1/6 درصد مردان میانسال و 9/8 درصد زنان میانسال در مرحله نگهداری بودند. مردان جوان در مرحله آمادگی نسبت به افرادی که در مرحله تفکر بودند بطور معنی داری کمی وقت را از موانع درک شده بیان کردند و بطور معنی داری سطح بالاتری از خودکارآمدی نسبت به مرحله تفکر داشتند. در مردان جوان عوامل روانی اجتماعی، سلامتی، کنترل وزن و انجام فعالیت جسمانی در مرحله ی تفکر نسبت به مرحله پیش تفکر از لحاظ آماری معنی دار بود. زنان میانسال سطح بالاتری از توجه و علاقه به فعالیت جسمانی در مرحله پیش تفکر داشتند، درحالی که در مرحله آمادگی سطح توجه بالاتری به انجام فعالیت جسمانی برای بهبودی سلامتی نسبت به مرحله تفکر داشتند. یافته های حاضر اطلاعات با ارزشی درباره ی تفاوت در عوامل روانی اجتماعی تاثیرگذار بر فعالیت جسمانی را ارائه نمود. از محدودیت های مطالعه، حجم نمونه پایین، عدم وجود امکانات ورزشی عمومی در جمعیت هدف، خودگزارش دهی، عدم ارتباط منطقی توصیف فعالیت جسمانی با عوامل روانی اجتماعی بود(66).
عوامل فردی، روانی اجتماعی و محیطی از عوامل پیشگویی کننده مراحل تغییر فعالیت جسمانی سالمندان می باشند که در مطالعه ی توگرسن59 (2009) در یونان با هدف تعیین پیش بینی مراحل تغییر فعالیت جسمانی با بررسی عوامل فردی، روانی اجتماعی و محیطی براساس یک مدل بومی شناسی انجام گردید. این مطالعه مقطعی بر روی 318 نفر 61-80 ساله در شهر کافه 60 در یونان صورت گرفت. بعد از فرآیند ترجمه – بازترجمه و تعیین پایایی به روش همسانی درونی و کسب رضایت نامه کتبی، پرسشنامه ها توزیع گردید. پرسشنامه مراحل تغییر فعالیت جسمانی برگرفته از ابزار خودگزارش دهی 5 آیتمی فرم کوتاه مارکوس و همکارانش بود و نمونه ها در یکی از مراحل تغییر (پیش تفکر، تفکر، آمادگی، عمل، حفظ و نگهداری) دسته بندی شدند. مشخصات فردی، روانی اجتماعی و محیطی برای پیش بینی مراحل تغییر با استفاده از پرسشنامه بررسی شد. برای پیش بینی کننده های عوامل فردی از سوالاتی شامل سن، جنس، قد، وزن، وضعیت درآمد (نمره 1 خیلی بد تا نمره 5 خیلی خوب) ، وضعیت تاهل، وضعیت سلامتی(نمره 1 خیلی ضعیف تا نمره 5 عالی ) استفاده شد. برای پیش بینی کننده های عوامل روانی – اجتماعی از ابزار کورنیا61 برای نگرش به ورزش، برگرفته از تئوری برنامه ریزی شده بود، استفاده گردید که از نمره 3- تا 3 رتبه بندی شده بود. نگرش ابزاری بصورت (بي فايده/مفيد، ناسالم/سالم، بد/ خوب) و نگرش احساسی بصورت ( كسل كننده/جذاب، خسته كننده / نشاط آور، نامطلوب/مطلوب، استرس زا/ آرامش بخش) که ضریب آلفا کرونباخ آن 91/0 بود دسته بندی گردید. نرمهاي انتزاعي با ابزار کورنیا توسط یک سؤال با مقياس كاملاً مخالف (نمره 3-) تا كاملاً موافق (نمره 3) اندازه گيري شد. موانع خودکارآمدی با سوال 7 آیتمی از مقیاس (3- بسیار نامطمنئنم) تا 3 (بسیار مطمئنم) با آلفا کرونباخ 76/0 اندازه گیری شد. یک سوال هم در مورد همراهی دوستان هنگام ورزش پرسیده شد، که از نمره 1 ( اصلا شرکت نمی کنند) تا نمره 5 (همه شرکت می کنند) رتبه بندی گردید. پیش بینی کننده محیطی از طریق سوالاتی که با مقیاس نمره 1 (خیلی ناایمن)، تا نمره 5 (خیلی ایمن) اندازه گیری شد. سوالاتی در مورد پیاده روی، ترافیک سنگین، روشنایی خیابان، مناظر جذاب، رفت آمد زیاد، کنده کاری خیابان، سطح بالای جنایت، عدم رسیدگی به حضور حیوانات پرسیده شد. داده ها از طریق SPSS14 و با روشهای آماری فراوانی، میانگین، انحراف معیار، رگرسیون خطی ساده و چندگانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها نشان داد که 2/46% در مرحله پیش تفکر، 3/10% در مرحله تفکر، 6% آمادگی، 3/14% عمل، 3/23% در مرحله حفظ و نگهداری اند. مرحله تفکر، آمادگی و عمل به یک مرحله تبدیل و مرحله قصد نامیده شدند. 25% ناایمن بودن پیاده روها، 50% پیاده روهای نامناسب، نبودن مناظر جذاب و کنده کاری خیابان را بیان داشتند. درصد کمی وقوع جنایت را گزارش کردند. متغیرهای فردی ( سن، جنس، درآمد، تاهل، سلامتی، نمایه توده بدنی) به عنوان متغیرهای مستقل در مراحل تغییر بودند. مردان نسبت به زنان کمتر در مرحله پیش تفکر بودند، سالمندان بیشتر در مرحله پیش تفکر و آمادگی بودند. افزایش نمایه توده بدنی بیشتر در مرحله پیش تفکر بود. وضعیت سلامتی خوب در مقایسه با وضعیت سلامتی خیلی خوب در مرحله پیش تفکر نسبت به مرحله حفظ و نگهداری بیشتر بود. موانع خودکارآمدی و تعداد دوستان ورزشی بطور معنی داری مراحل تغییر را پیش بینی نمودند. کسانی که موانع خودکارآمدی بالاتری داشتند بیشتر در مرحله پیش تفکر نسبت به مرحله حفظ و نگهداری بودند. نگرش ورزشی، کنترل رفتاری درک شده، موانع خودکارآمدی، نرم های انتزاعی و تعداد دوستانی که در ورزش شرکت داشتند به عنوان پیشگویی کننده های مستقل در این مطالعه بدست آمدند. مدل بوم شناختی 1/51% اختلافات را توضیح داد و تعداد دوستان ورزشی بطور خاص پیشگویی کننده ی برجسته ای بود. این یافته ها می تواند آگاهی در مورد دلایل فراوانی بیشتر افراد در مرحله پیش تفکر را افزایش دهد. این اطلاعات ممکن است برای طراحی مداخلات ورزشی موثر کاربرد داشته باشد. از محدودیت های این مطالعه، مقطعی بودن مطالعه، عدم درک درست از ویژگی های محیطی، عدم بررسی افراد روستایی می باشد که پیشنهاد می شود سالمندان روستایی هم بررسی شوند و از ابزاری جهت تعیین ویژگی های کمیتی محیط استفاده شود(67).
اهمیت بررسی عوامل موثر بر فعالیت فیزیکی سالمندان در ارزش بالقوه ای است که در هماهنگی این عوامل با شرایط دارد، که نهایتا” موجب افزایش انگیزش برای فعالیت جسمانی سالمندان می شود. مطالعه ای توسط نجاتی و همکارانش(2009) در تهران با هدف تعیین عوامل بازدارنده و تشویق کننده فعالیت فیزیکی سالمندان انجام گردید. مطالعه ی مقطعي در 153 نفر از سالمندان منطقة 17 تهران با روش نمونه گيري تصادفي طبقه بندي شده انجام شد. بدین منظور 15 ناحیه از روی نقشه تهران انتخاب و با مراجعه پرسشگران به نواحی مشخص شده پس از اخذ رضایت نامه کتبی از سالمندان، آنان را در مطالعه شرکت دادند. پرسشنامة محقق ساخته به صورت چهره به چهره توسط پرسشگران تكميل شد. عوامل و موانع فعاليت فيزيكي از مقالات متعدد داخلي و خارجي استخراج و ضمن بازبيني متخصصين در گروهي از سالمندان پرسش نامه ها تكميل شد . سالمندان مورد بررسي موردي را به عوامل و موانع اضافه نكردند و بدين ترتيب پرسش نا مه براي مطالعة اصلي آماده شد. نمره دهی عوامل تشویق کننده فعالیت فیزیکی براساس یک مقیاس 5 درجه ای ، به نحوی که صفر معرف “اصلا مهم نیست” و 5 معرف “بسیار زیاد مهم است” بود. نمره دهي براي موانع بر اساس يك مقيا س 5 درجه ای، به نحوی که صفر معرف “اصلا مانع نیست” و 5 معرف “بسیار زیاد مانع است” بود. براي بررسي عوامل فردي تأثيرگذار بر عوامل و موانع فعاليت فيزيكي، عوامل به چهار دستة مشوق هاي مرتبط با سلامت، مشوق هاي تفريحي، مشوق هاي فيزيكي محيط و مشوق هاي اجتماعي محيط تقسيم بندي شدند. موانع نيز به موانع سلامت (ناتواني ها و دردها)، موانع اجتماعي و فيزيكي محیط و موانع شغلي تقسيم بندي شدند . داده ها از طریق نرم افزار SPSS و توسط آمار توصيفي و آزمون غير پارامتري من ويتنی تجزیه و تحلیل شد.
يافته ها نشان داد که عوامل اصلي مشوق فعاليت فيزيكي سالمندان عبارت بودند از: حفظ استقلال و عدم وابستگي، احساس كارآمد بودن، جلوگيري از خستگي، خريد ما يحتاج زندگي، احساس توانايي كه همگي جزء عوامل مرتبط با سلامت هستند . اصلي ترين عوامل بازدارندة فعاليت فيزيكي، بيماري هاي مزمن و ناتواني يا درد بودند. مقايسة دو جنس نشان داد كه عوامل تفريحي (01/0P)، عوامل فیزیکی محیط (01/0P)، عوامل اجتماعی(01/0P) در مردان بیشتر از زنان مشوق فعاليت فيزيكي بودند. زنان نيز بيش از مردان با موانع مربوط به سلامت و محیط اجتماعی (05/0P) مواجه هستند. براي ترويج فعاليت فيزيكي سالمندان بهترين راه معرفي اثرات فعاليت فيزيكي بر سلامت جسمي، رواني و اجتماعي آنان است . براي برطرف سازي موانع نيز مهم ترين كار ارائة برنامه

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله با موضوع فعالیت جسمانی، خودکارآمدی، تغییر رفتار Next Entries منبع مقاله با موضوع بازنشستگان، فعالیت جسمانی، خودکارآمدی