منبع مقاله با موضوع توسعه گردشگری، تعریف مفهومی، آداب و رسوم، گردشگری مذهبی

دانلود پایان نامه ارشد

رويكردها نسبت به گردشگري ريشه در تصوير جوامع گوناگون از مفهوم گردشگري دارد. فرآيند برنامه ها و طرحهاي توسعه گردشگري مبين استراتژيها، رويكردها، سياستها و خط مشي هاي كشورهاي گوناگون نسبت به مقوله گردشگري است (قدمی و دیگران، 1389: 114). لذا در این پژوهش توسعه گردشگری، غالباً منوط به توسعه جاذبه هاي متنوع طبيعي، فرهنگي، و تاريخي تعریف می شود (تقوایی و همکاران، 1388: 46).
تعریف عملیاتی: میزان ورود گردشگر(رضوانی، 1389: 10)، توسعه مکان های فرهنگی، تعدد رویدادهای فرهنگی، افزایش سیاست های توسعه گردشگری.
7-2-2 زبان
تعریف مفهومی: هیچ کس انکار نمی کند که داشتن زبان یکی از مشخص ترین ویژگی های فرهنگی انسان است که در همه ی فرهنگ ها یافت می شود (گیدنز، 1380: 64). زبان دستگاه منسجمی از نشانه‌های صوتی یا نوشتاری است که طبق قواعد مشخصی با یکدیگر ترکیب می شوند و برای نمایش و انتقال معانی و اندیشه ها توسط انسانهای متعلق به یک گروه اجتماعی یا فرهنگی خاص به کار برده می‌شود.
تعریف عملیاتی: رسانه های چند زبانه در کشور، وجود زبان دوم و یا سوم در سیستم آموزش و اداری، زبان رسمی.
7-2-3 مذهب
تعریف مفهومی: اعتقاد به وجود متعالی که به ما فرمان می دهد در این دنیا به گونه ای اخلاقی رفتار کنیم (همان، 496).
تعریف عملیاتی مذهب: مکان های مذهبی، مناسک مذهبی، برنامه های مذهبی، اختلافات و درگیری های مذهبی.
7-2-4 مهاجرت
تعریف مفهومی: مهاجرت به تحرک جمعیت از یک محل جغرافیایی به محل دیگر اطلاق می شود (کوئن، 1385: 284).
تعریف عملیاتی مهاجرت: نرخ ورود مهاجران، قوانین مهاجرت، نوع مهاجرت.
7-2-5 قومیت و نژاد
تعریف مفهومی قومیت: به گروهي اشاره دارد كه با ويژگي های بنيادي از قبيل زبان ، آداب و رسوم و ميراث تاريخي، از ساير گروه هاي اجتماعي كه داراي پيوستگي و همبستگي نژادي هستند، متمايزند (صالحی امیری، 1388: 36).
تعریف عملیاتی نژاد و قومیت: گویش و لهجه های مختلف، پوشش لباس متفاوت، درگیری های نژادی، غذاها.
7-2-6 سیاست فرهنگی
تعریف مفهومی: «سیاست فرهنگی» به اقدامات و فعالیتهای عامدانه و از پیش طراحی شده ای گفته می شود که نهادهای مختلف از قبیل دولت، بازار یا جامعه مدنی در جهت تولید، توزیع و اشاعه محصولات فرهنگی از خود بروز می دهند (قلیچ،1391: 3).
تعریف عملیاتی: سیاست های مکتوب دولت در قالب قانون و چشم انداز و نهادهای فرهنگی تاسیس شده به دست دولت.
در فصل دوم این پژوهش به ادبیات و پیشینه ی تحقیق می پردازیم. هر یک از مفاهیمی که در چارچوب تئوریک آمده است، نیازمند تعریفی دقیق و مربوط به موضوع این پایان نامه می باشد تا روند اجرایی آن به درستی انجام شود. مطالعات انجام شده در زمینه ی تنوع فرهنگی و توسعه گردشگری بررسی می شود تا جنبه های مختلف پژوهش روشن شود. با توجه به کمبود مطالعات در این زمینه سعی شده است که از تحقیقاتی که نزدیک به موضوع است، استفاده شود. مفاهیم فرهنگ، تنوع فرهنگی، زبان، مذهب، مهاجرت، سیاست های فرهنگی، قومیت، کالاهای مادی، پوشش، آداب و رسوم، غذا، گردشگری، توسعه گردشگری، گردشگری فرهنگی، گردشگری روستایی، گردشگری غذایی و گردشگری مذهبی تعریف می شود. پیشینه ی تحقیق به دو بخش کتاب و مقاله در قالب مطالعات داخلی و خارجی طبقه می شود. در فصل بعد سعی شده است تا با بیان تعاریف و ویژگی ها تمامی جنبه های موضوع در نظر گرفته شود.

فصل دوم
مروری بر ادبیات و پیشینه موضوع

1. مقدمه
در این فصل به شرح مفاهیم و تعاریفی می پردازیم که در حین تحقیق با آن روبه رو هستیم. ارتباط گردشگری با فرهنگ نشان دهنده ی انگیزه های اساسی مردمی است که ما آن ها را گردشگری می خوانیم. دلایل سفر مردم و انتخاب مقصد در واقع در اکثر موارد دلایل فرهنگی غیر مادی است که فراتر از منطق عرضه و تقاضا هستند) Keller, 1996: 20 (. از این جهت تعریف کلیدی باید انجام شود. همانگونه که قبلا بیان شده است فرهنگ دارای معانی گسترده ای است، از این جهت تعریف مفهوم فرهنگی که در این پژوهش از آن استفاده می شود، الزامی است. تنوع فرهنگی در مدل های مختلف دارای ارکان متفاوتی است. در این فصل ارکان تنوع فرهنگی که بیشترین وابستگی را به گردشگری دارند، معرفی می شود. بیان دقیق این ارکان ما را به بررسی دقیق و همه جانبه سوق می دهد و باعث می شود تا با نگاهی به ادبیات که پژوهشگران و محققان بیشماری درباره ی آنها مطالعه کرده اند به آنچه نیاز این تحقیق است برسیم. بسیاری از مفاهیم علمی از گذشته تا به امروز تغییر کرده و یا ثابت باقی مانده اند. با مطالعه ی این اسناد و مدارک به تعاریف و تحلیل هایی می رسیم که با موضوع پژوهش ما بیشترین قرابت را داشته باشد. از این رو به مفاهیمی همچون زبان، مذهب، قومیت یا نژاد، سیاست های چندفرهنگی و مهاجرت می پردازیم. از طرفی دیگر شاخص قومیت خود به تنهایی دارای عناصری است که بر طبق مطالعات انجام شده تنوع فرهنگی را به نمایش می گذارد. آداب و رسوم، نوع پوشش اقوام، غذا و کالاهای مادی که به نوعی صنایع دستی این قومیت ها را تشکیل می دهد نیز تعریف می شود. به طور کل آنچه در مدل مفهومی گویای موضوع تحقیق است، مشخص می شود و در مورد هر یک جداگانه بحث خواهد شد. در کنار این عناوین چند نوع گردشگری معرفی می شود که با موضوع فرهنگ در ارتباط هستند.گردشگری فرهنگی، گردشگری مذهبی، گردشگری قومی، گردشگری غذایی و گردشگری اجتماعی از تقسیم بندی های گردشگری به لحاظ موضوع هستند که بسیار در توسعه ی گردشگری موثر بوده و درک آنها بایستی به درستی صورت گیرد.
ضرورت پیشینه یابی و پیشینه کاوی علمی و عملی موضوع از مسایل مهم این فصل است. انتهای این فصل در برگیرنده ی اطلاعات مهم و مربوطی است که خواننده را با نوشته ها و پژوهش های دانشگاهی و سازمانی دیگران در زمینه ی مساله پژوهش آشنا می کند. اساس یک پژوهش علمی بر آگاهی های مهم در حوزه موضوع استوار است (خاکی، 1390: 215). با توجه به این بخش از فصل سابقه ی نظری و کاربردی موضوع پژوهش شناسایی و طبقه بندی شده است. این طبقه بندی تحت عناوین کتاب و مقاله در بخش داخلی و خارجی انجام می شود. البته لازم به ذکر است که این مطالب خلاصه ای از پژوهش های دیگران است که براساس موضوع، سال انتشار ، روش تحقیق و نتیجه گیری شکل گرفته است. نباید فراموش کرد که ادبیات راجع به موضوع این تحقیق به صورت اخص در ایران صورت نگرفته است، لذا آنچه در این باب قرار می گیرد، مطالعاتی است که از لحاظ محتوایی با موضوع ما نزدیکی دارد.

2. ادبیات
ادبیات موضوع شامل تعاریف کلیدی و مهم این تحقیق است که با نگاهی عمیق سعی بر موشکافی لایه های مختلف مفاهیم تحقیق دارد. تعاریف این مفاهیم از نظرگاه محققان متفاوت باعث بوجود آمدن دیدی وسیع درباره ی موضوع شده و خطای کمتری را متوجه می سازد. از این رو در این بخش به بررسی مفاهیمی چون فرهنگ، تنوع فرهنگی، ارکان تنوع فرهنگی، گردشگری، انواع گردشگری و توسعه گردشگری می پردازیم.

2-1 فرهنگ
از آنجایی که سوال اصلی این پژوهش در حوزه ی فرهنگ است، تعریف فرهنگ ضروری است تا بتوان عناصری که باعث تنوع فرهنگی می شود را یافت (Kylmica, 2002: 120). فرهنگ را به آسانی نمی توان تعریف کرد، دست کم بدان علت که در بسترهای گوناگون معانی تفاوت دارد. با این حال می توان گفت که مفهومی که در این باره استفاده می شود، همان مفهومی است که در مردم شناسی فرهنگی یافت می شود. در چنین مفهومی، همه ی انسان ها در آن معنا را می یابند. از این رو برای اندیشمندان گردشگری نیز دارای همین مفهوم است. همه ی انسان ها در جهانی می زیند که به دست خودشان آفریده شده است. فرهنگ، جهان روزمره پیچیده ای است که ما همگی با آن روبروییم و از رهگذر آن به جنبش در می آییم ( ادگار و سجویک، 1388: 365).
واژه ی فرهنگ7 كه از زبان كلاسيك لاتين ريشه مي گيرد، نخست در آلمان به كار برده شده، اما نه به معناي امروزي بلكه به معني كشت و كار و بهسازي. در واقع يكي از عوامل اساسي كه باعث پيدايش مفهوم تازه اي براي فرهنگ شد، پديد آمدن مفهوم پيشرفت در تاريخ بود. در دوره رنسانس بر خلاف دوره هاي پيش اين احساس در افراد به وجود آمد كه انسان ناخواسته به چيزهاي بزرگ و تازهایي دست يافته و پيشرفت زيادي كرده و علت آن هم خرد ورزي و همه گير شدن روشن انديشي بود (آشوری، 1380: 35- 37).
هر گروه از انسان ها كه زمان قابل توجهي را با هم سپري كرده باشند، به افراد اجتماعي تبديل مي شوند و شيوه هاي اجتماعي شده ی رفتار و عملكرد آنها به فرهنگ شان شكل مي دهد. وابستگي هاي فرد به محيط اطرافش، گروه، شيوة زيستن و نگرش اش به جهان، همه و همه عواملي هستند كه موجب مي شوند فرهنگ آن شخص به شيوة خاصي شكل يابد. ارزش ها، هنجارها و پيش فرض هايي كه در زيربناي هر فرهنگي دربارة زندگي وجود دارند در پيوند با شرايط محيطي، در تعيين فرهنگ، نقش مهمي دارند و علاوه بر آن، بر ا لگوهاي ارتباطي و رفتاري كه در بين اعضاي محيط وجود دارد تأثير مي گذارند (صالحی، 1388: 16). بنابراین فرهنگ در واقع همه چیز و همه بخش هاي زندگی که توسط انسانها بوجود آمده است را در برمی گیرد. مارتین به عنوان یک جامعه شناس فرهنگی ، فرهنگ را شامل تمامی محتواهاي فکري و ارزشی که زندگی انسانی را از زندگی حیوانی متمایز و برجسته می سازد، می داند و این خانواده8 ، اقتصاد9 ، تکنیک10 ، دولت11، سیستم دفاعی …….. را نیز در بر می گیرد ( مارتین، 1976)12 و ( ریجوی، 1983)13به عنوان متخصص گروه های هاي اجتماعی ، فرهنگ را به عنوان یک مجموعه و ذخیره از اطلاعات تعریف می کند ، اطلاعاتی که گروه سازماندهی نموده است و در قالب الگوهاي مشخص از قوانین، اعتقادات، ارزش ها، سمبل ها مورد استفاده قرار می گیرد تا به زندگی گروهی معنی و مفهوم ببخشد. فرهنگ بنابراین یک سیستم از ایده هاست. فرهنگ، هنجارهاي یک گروه را در بر می گیرد اما به آن محدود نمی شود ( پورقاز و رقیبی، 1389: 2).
اگر چه از فرهنگ به عنوان سبك زندگي انساني ياد مي شود، ولي اين سبك كلي كه از تعاملات انساني شكل مي گيرد و از ارزشها و هنجارهاي گوناگون كه جوهره ي فرهنگ است، ناشي مي شود .(Shahtalebi & et al, 2010: 58) فرهنگ از طرف بشریت، فرد و افراد جامعه خلق می شود. وسعت قلمرو فرهنگ به وسعت تمام حیات انسان است و تمام میراث بشر و اندیشه های او را از آغاز تا به امروز در بر می گیرد (کروبی، 1388: 54). از این رو صد تعریف از فرهنگ تحت شرایط مختلف توسعه یافته است که دانشمندان مختلف روی آن ها کار کرده اند. این محققان همگی دیدگاه های مختلفی در مورد مفهوم و معنای فرهنگ دارند (Reisinger, 2009: 8). هنگام صحبت کردن در مورد فرهنگ، دیدگاه های مختلفی وجود دارد، به طور کلی فرهنگ به مردم کمک می کند تا هویت خود را تقویت کنند (Harris et al, 1991: 206). تا دهه 1950نویسندگان توانستند بیش از 150 تعریف مختلف را براي فرهنگ از کتابهاي دانشگاهی جمع آوري کنند و فرهنگ را در قالب مجموعه اي از باورها یا ارزشها دانسته که به روشهاي زندگی معنی می دهد (کرنگ، 1383). البته مشهورترین تعاریف متعلق به جامعه شناسانی همچون گیدنز14 و تایلور15 می باشد. گیدنز فرهنگ را این گونه توصیف می کند: ” فرهنگ عبارت از ارزش هایی است که یک گروه معین دارند، هنجارهایی که از آن پیروی می کنند و کالاهای مادی که تولید می کنند. فرهنگ به مجموعه شیوه زندگی اعضای یک جامعه اطلاق می شود، چگونگی لباس پوشیدن، رسم ازدواج و زندگی خانوادگی، الگوهای کاری، مراسم مذهبی و سرگرمی های اوقات فراغت همه را دربر می گیرد” (گیدنز، 1383: 56). ادوارد تایلور هم فرهنگ را کلیت درهم تافته ای می داند که باورها، هنر، اخلاقیات، قانون، آداب و رسوم و هرگونه توانایی انسان را دربرمی گیرد و از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود (Nevers, 1993: 31). همچنین واتسون جامعه شناس غرب در تعریف فرهنگ می‌گوید: فرهنگ عبارت است ازمجموعه‌ای

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله با موضوع حقوق فرهنگی، توسعه گردشگری، گروه های اجتماعی، هویت فرهنگی Next Entries منبع مقاله با موضوع حقوق فرهنگی، گروه های اجتماعی، کثرت گرایی، هویت فرهنگی