منبع مقاله با موضوع توسعه پایدار، توسعه پاید، عوامل داخلی، توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

2-6 توسعه پایدارشهری یا اکوسیتی 14
توسعه شهري به عنوان يك مفهوم فضايي، را مي‌توان به معني تغييرات در كاربري زمين و سطوح تراكم، جهت رفع نيازهاي ساكنان شهر در زمين مسكن، حمل و نقل، اوقات فراغت و غذا و غيره، تعريف كرد. چنين توسعه‌اي زماني پايدار خواهد بود كه، در طول زمان، شهري از نظر زيست محيطي قابل سكونت و زندگي (هواي پاك، آب آشاميدني سالم، اراضي و آبهاي سطحي و زيرزميني بدون آلودگي و غيره)، از نظر اقتصادي بادوام و از نظر اجتماعي همبسته باشد.
ساخت يك اقتصاد شهري قوي و شهري قابل زندگي از نظر زيست محيطي، بايد با تلاشهايي به هدف حفظ گروه‌هاي اجتماعي موجود و ارائه اشكال نوين اداره شهر و كنترل آن، دست در دست هم داده تا .(Mucomo 2001 ,p 266)بتواندهمبستگي و انسجام اجتماعي را حفظ كنند.
ديدگاه مبتني بر بعد اجتماعي يا لايه برابري، مساوات و عدالت اجتماعي توسعه پايدار در حوزه اكولوژي اجتماعي و شاخه فرعي آن اكولوژي شهري مورد بحث قرار مي‌گيرد كه معتقد است بازيگر اصلي در توسعه انسان و اجتماعات او هستند. با وجود پذيرش اصول توسعه پايدار، يعني رفع نيازهاي كنوني بدون محروميت نسلهاي آينده در توسعه شهري و زمينه‌هاي مربوط به آن، ضرورت كاهش نابرابريهاي عصر حاضر به همان ميزان نگراني پيرامون وضع نسلهاي آينده است. در بطن شهرهاي جهان سوم و در حال توسعه، مقياس و دوام نابرابريها آسيب‌پذيري و فقر اقشار كم درآمد، هر چه بيشتر بر اهميت اين نگرش به توسعه پايدار مي‌افزايد (وردی نزاد ،1377)
اگر توسعه شهري را به عنوان يك مفهوم فضايي كه به تغييراتي در كاربري اراضي براي تأمين نيازهاي بشري و يا به افزايش تراكم ها مي‌انجامد در نظر بگيريم، از نظر اجتماعي توسعه‌اي پايدار خواهد بود كه جوامعي همگن و همبسته را ايجاد نمايد و در آن ساكنان شهر احساس شهروندي و وجود عدالت و برابري داشته باشند و شكافهاي اجتماعي ترميم گردد. اين كار در صورتي محقق خواهد شد كه اراضي و تخصيص منافع و امكانات ميان واحدهاي فضايي و اجتماعي برابر و حداقل همراه با مساوات نسبي صورت بگيرد. (وردی نزاد،1377)

2-6-1- مهمترین اهداف بوم شهری
اهداف طرحهای بوم شهری ابعاد مختلف شهر وجامعه ومحیط را دربرمیگیرد که بطور خلاصه عبارتند از: کاهش استفاده اززمین ، کاهش نیاز به حمل ونقل ، فشردگی ساختار شهری ،رفاه مردم ، کاهش هزینه زندگی ،به حداقل رساندن آسیب به محیط ، به حداقل رساندن مصرف مواد اولیه وانرژی ، آگاهی به مردم درزمینه توسعه پایدار ، اقتصادی مقاوم دربرابر بحران.

2-7- توسعه پایدار شهری وکاربری اراضی شهری
مبانی شهرسازی وکارکردی از جمله نحوه رویکرد در آن به کاربری زمین و فضا ،از جهات مختلف مورد نقد وچالش نظری وعملی قرار گرفته است در نتیجه به بازنگری واصلاح دیدگاهها وروشها منجر شده است.مهمترین این انتقادها در واکنش به چهار عرصه زیر مطرح شده است(مهدی زاده، 74:1379)
1ـ انتقادات زیست محیطی
2ـ انتقادات جامعه شناسی (سی رایت میلز،رابرت گانز،جین جیکابز ،الکساندر )
3ـ انتقادات طراحی وزیبا شناختی (رابرت ونتوری ،برادران کریر ،کوین لینچ ،چارلز جنکس )
4ـ انتقادات اقتصادی (دیوید هاروی ،مانوئل کاستلز )
علاوه براینهابه دنبال اعتلای جنبش “زیست بوم گرایی” ورواج جهانی مفهوم توسعه پایدار در دهه 80 میلادی تغییراتی کیفی در دیدگاهها وروش های برنامه ریزی وطراحی شهری نمایان گردید.از آن به بعداهداف شهرسازی به افق هایی فراتر از اهداف کالبدی وکارکردی معطوف گردیدونقش زمین وفضا در تحقق اهداف “توسعه پایدار “شهری واعتلای کیفیت محیط زندگی بسیار مهمتر وتعیین کننده تر شده است.در واقع دسترسی عادلانه به زمین واستفاده بهینه از آن یکی از مولفه های توسعه پایدار محسوب می شود که محتوای اصلی آن بر دو محور استوار است:
1-ایجاد تعادل وتوازن میان ابعاد اقتصادی توسعه وابعاد بوم شناختی آن
2-قبول مسئولیت در قبال سرنوشت انسان ونسل های آینده
اصطلاح کاربری زمین از دیدگاه توسعه پایدار شامل تمام فعالیتهای اقتصادی ،اجتماعی وفرهنگی است که انسان بر روی زمین انجام می دهد .در واقع توسعه وعمران زمین وقتی می تولند پایدار باشد که بتواند هم به نیازهای اقتصادی و مادی وهم به نیازهای اجتماعی وفرهنگی وروانی مردم در حال وآینده پاسخ گو باشد (مهدی زاده،74:1379)

2-8 مدل سوات15
پیشینه استفاده از این مدل به دانشگاه استنفورد در دهه های 1960 و 1970 باز می گرددواز آن زمان مدل تحلیلی سوات به عنوان ارزیابی معیارهای طر ح ها به صورت جزیی از هر فرآیند برنامه ریزی محسوب شد.
Swot حرف اولیه چها کلمه Strengthبا معادل فارسی قوت ،Weaknes ضعیف ،Opportunity فرصت وthreats تهدید است
این تکنیک اصطلاحی است که بر اساس نقاط قوت وضعف داخلی و فرصت ها وتهدید های خارجی یک سیستم به کار برده می شود.منطق رویکرد مذکور این است که راهبرد اثر بخش باید قوت ها و فرصت های سیستم رابه حداقل برساند.
اگر این منطق درست به کارگرفته شود نتایج بسیار خوبی برای انتخاب وطراحی یک راهبرد اثربخش خواهد داشت.
مدل سوات بر نقاط قوت وضعف که در درون سازمان قراردارند ونیز تهدیدها وفرصت ها یی در یک سازمان به عنوان عوامل بیرونی شناخته می شود متمرکز شده است.
به عبارت دیگر فرصت ها وتهدیدها از محیط بیرون به دست می آیند ،اما نقاط ضعف وقوت در درون سازمان قرار دارندکه با توجه به تحلیل های محیط درونی برجسته می شوند.
به طور کلی چارچوب مدل swotبه صورت جدول ذیل است (نمودار شماره 2-2)

نمودار (2-2).مدلswot ↑

تحلیل سوات نمی تواند موقعیت های تصمیم گیری حساس را تحلیل کند .غالبا دراین تحلیل عوامل مجزا به صورت خلاصه وخیلی کلی توصیف می شوند.
علاوه براین سوات معانی تعیین تحلیلی اهمیت عوامل را ارائه نمی دهد وبراساس این عوامل به گزینه های تصمیم گیری نمی رسد.در واقع نتیجه یک تحلیل سوات غالبا تنها برای یک بررسی کیفی ناتمام یا شنیدن برای عوامل داخلی وخارجی است.
در این روش با توجه به اهداف کلانی که برای محدوده شناسایی،شده اند ،پیشنهادات دقیق اجرایی جهت دستیابی به آنها ارائه می شوند به نحوی که برشالوده های نقاط قوت بنا شده باشند وبر نقاط ضعف غلبه نمایند.
علاوه براین از فرصت ها استفاده نموده ،تهدیدات خارجی را تقلیل یابد،بهتر است پیشنهاد شود که هر چها رموضوع را پاسخ گو باشد.

2-9 رابطه مدل سوات وکاربری اراضی
با توجه به اینکه کاربری زمین در واقع به معنی چگونگی استفاده وتوزیع وحفاظت اراضی بوده وبا عنایت به اینکه شکل گیری نظام کاربری زمین در هر جامعه شهری ونحوه تقسیم اراضی آن در فعالیتها وخدمات مختلف بازتاب وبرآیند عملکرد متقابل مجموعه ای از عوامل ونیروهای مختلف محیطی واقتصادی ،اجتماعی ،سیاسی وخقوقی می باشدوبا در نظر گرفتن اینکه این عوامل خود در حالت کلی به عوامل داخلی وخارجی تفسیم می شوند یکی از بهترین مدل های تحلیل کیفی این عوامل می تواند مدل سوات باشد.
مدل سوات می تواند یک مرحله ی اولیه از یک تحلیل با هدف نهایی ارائه دهد همچنین سیاست لازم برای تناسب میان عوامل داخلی وخارجی ارائه دهد .( Kajanus,2000:718)
وقتی مدل سوات کاملا به کار می رود می تواند پایه ای مناسب برای فرمول بندی سیاست وخط مشی ارائه دهد(Mcdonald,1993:143).
آنالیز قوت ها ،ضعف ها وفرصت ها وتهدیدها شکل بندی اهداف مقدماتی ،استراتژی توسعه ویک رتبه بندی مقدماتی از اقداماتی را به دست می دهد که دستیابی به اهداف کوتاه مدت وبلند مدت را تسهیل می نماید.

فصل سوم
روش شناسی تحقیق ومعرفی محدوده مورد نظر

3-1 روش تحقیق
3-1-1- تحقیق توصیفی – تحلیلی
تحقیق توصیفی یکی از انواع تحقیقات توصیفی می باشد.در این تحقیق محقق علاوه بر تصویر سازی آنچه هست به تشریح وتبیین وتوجیه دلایل ،نیاز به تکیه گاه استدلالی محکمی دارد.این تکیه گاه از طریق جستجو در ادبیات ومباحث نظری تحقیق و تدوین گزاره ها وقضایای کلی موجودنظیر قوانین ، نظریه ها ودرباره آن فراهم می شود که معمولا در فصل مربوط به سوابق ومباحث نظری تحقیق اصول علمی تدوین می گردند.
محقق از نظر منطقی جزئیهای مربوط به مسئله تحقیق خود را با گزاره های کلی مربوطه ارتباط می دهد وبه نتیجه گیری می پردازد.از ویژگیهای تحقیق توصیفی این است که محقق دخالتی در موقعیت،وضعیت ونقش متغییر ها ندارد وآنها را دستکاری نمی کند وصرفا آنچه را وجود داردمطالعه کرده ،به توصیف وتشریح آن می پردازد.
به طور کلی این تحقیقات ارزش علمی بالایی دارند ومی توانند به کشف حقایق وایجاد شناخت کلی در تمامی علوم ومعارف بشری منجر شوند.

3-1-2- تحقیق کتابخانه ای
روش کتابخانه ای در تمامی تحقیقات علمی مورد استفاده قرار می گیرد ،ولی در بعضی از آنها در بخشی از فرآیند تحقیق یعنی از مطالعه ادبیات و سوابق پژو هشی، از این روش استفاده می شود ودر بعضی از آنها موضوع تحقیق از حیث روش ،ماهیتا کتابخانه ای است و از آغاز تا انتها متکی بر یافته‌های تحقیق کتابخانه ای است16.
در تحقیقاتی که ماهیت کتابخانه ای دارند تقریبا تمام تلاش محقق در کتابخانه ها صورت می پذیرد. حتی در تالیفات و تصنیفات نیز از این روش ،یعنی روش کتابخانه ای ،استفاده می شود ؛ بنا براین با توجه به نقش وسهمی که روشهای کتابخانه ای در تحقیقات علمی به طور کلی دارد ،لازم است محققان از روش های کتابخانه ای مطلع بوده ،تجربه وتبحر لازم را در استفاده ازآنها به دست آورند.17
درپروژه حاضرودرروش کتابخانه ای از نقشه های طرح جامع وتفصیلی شهر از زمان انقلاب به بعد استفاده نموده ام.

3-1-3- روش میدانی
روش میدانی به روشی اطلاق می شود که محقق برای گرد آوری اطلاعات ناگزیر است به محیط بیرون برود وبا مراجعه به افراد یا محیط ،و نیز برقراری ارتباط مستقیم با واحد تحلیل یعنی افراد ،اعم از انسان ،موسسات ،سکونتگاهها ،موردها وغیره ،اطلاعات مورد نظر خود را گرد آوری کند .
در واقع ،او باید ابزار سنجش یا ظروف اطلاعاتی خود را به میدان ببرد وبا پرسشگری ،مصاحبه ، مشاهده و تصویر برداری آنهارا تکمیل نماید وسپس برای استخراج ،طبقه بندی ،وتجزیه وتحلیل به محل کارخود برگردد18.

3-2- روش تحقیق
پژوهش حاضر با روش توصیفی– تحلیلی ومبتنی بر منابع اسنادی وپیمایشی تدوین شده است.در آغاز با استفاده از منابع اسنادی به واکاوی دیدگاههای تئوریک مطرح شده

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله با موضوع بخش کشاورزی، نیروی کار، شیوه زندگی، خدمات شهری Next Entries منبع مقاله با موضوع کاربری اراضی، توسعه شهری، توسعه شهر