منبع تحقیق درمورد کارایی درونی، نظام آموزشی، آموزش و پرورش، توسعه هزاره

دانلود پایان نامه ارشد

درون نظام تحت تأثیر اعمالی که آن را تعلیم و تربیت می نامند، تغییر و تحولاتی حاصل می کنندو سپس به عنوان بازده برون داد یا عوامل خروجی، به بازار کار و جامعه تحویل می شوند. به عبارت روشن تر، در این الگو، شاگردان، معلمان، منابع مالی و برنامه های درسی را داده یا گذاشت می نامند. شاگردان طی یک فرآیند تحت تأثیر برنامه های درسی آشکار و پنهان، جو مدرسه و رفتار معلمان قرار می گیرند و تغییراتی در آن ها ایجاد می شود. بنا بر این هنگامی که آنان تحصیلاتشان را به پایان می رسانند و از نظام آموزشی خارج می شوند؛ نهایتاً دانش ها، مهارت ها، گرایش ها، اعتقادات، طرز تفکر، عادات ودر مجموع رفتارهای خاصی را کسب می‌کنند. لذا فارغ التحصیلان نظام آموزشی با چنین مجموعه ای از اکتسابات، بازده یا برداشت تلقی می‌شوند. بر این اساس، اگر آموزش و پرورش را یک نظام تولیدی تلقی کنیم، باید هم از کارایی درونی و هم از کارایی بیرونی آن ارزیابی به عمل آوریم.

2-19-1) کارایی درونی:
هنگامی که برون دادهای نظام آموزشی نسبت به هزینه های به عمل آمده مورد نظر قرار می گیرد، کارایی درونی نامیده می شود. ارزیابی کارایی درونی نظام آموزشی نشان دهنده ی مطلوبیت تحقق هدف‌های نظام نسبت به منابع مصرف شده(هزینه ها) است( بازرگان، 1388). منظور از کارایی درونی این است که با توجه به امکانات، منابع و مدت زمانی که برای تحصیل دانش آموزان در هر پایه تحصیلی در نظر گرفته شده، نحوه عبور دانش آموزان به چه صورتی است، یعنی در هر سال ودر هر پایه تحصیلی چه درصدی از شاگردان هر پایه مردود می شوند یا مدرسه را ترک می کنند و این تکرار پایه و ترک تحصیل از لحاظ اقتصادی چه تأثیری بر بازده نظام آموزشی دارد. بنا براین برای تعیین کارایی درونی یک نظام آموزشی، معمولاً از شاخص هایی چون نرخ تکرار پایه، میزان اتلاف، نرخ ماندگاری و متوسط طول تحصیل استفاده می شود(محسن پور، 89).
بررسی روند دانش آموزی و محاسبه نشانگرهای كارایی درونی هر دوره آموزشی، مورد توجه برنامه ریزان آموزشی است. برنامه‌ریزان، با اطلاع از تعداد دانش آموزانی كه یك دوره تحصیلی را با موفقیت به پایان می‌رسانند وتعدادی كه در هر یك از پایه های تحصیلی از آن دوره آموزشی خارج می‌شوند، یا آن را تكرار می‌كنند، می‌توانند تنگناهای موجود را در رسیدن به هدفهای آموزش و پرورش شناسایی كرده، با بررسی علت های آن، نسبت به برطرف نمودن آنها اقدام كنند. اهمیت موضوع تا بدانجاست که آژانس توسعه بین المللی امریکا( 2003) افزایش كارایی درونی نظام های آموزشی، به ویژه كارایی آموزش پایه عمومی را مهم ترین اولویت راهبردی خود اعلام كرده است. این دفتر بیان می‌كند كه چون بخش اعظم سرمایه گذاری ها در آموزش و پرورش، در اثر افت تحصیلی، تكرار پایه و ترك تحصیل دانش آموزان، بازده مورد نظر را به دنبال نداشته است، اولین و مهم ترین اولویت كاری خود را بهبود نشانگرهای كارایی درونی آموزش، از جمله كاهش ترك تحصیل و تكرار پایه و افزایش ارتقا و گذر تحصیلی می‌داند.
شاخص های کارایی درونی، ثمر بخشی نظام را در دست یابی به اهداف آموزش و پرورش مشخص و رابطه بین نهاده و برداشته را تعیین می کنند. با استفاده از این شاخص ها می توان تصویری کلی از مشکلات نظام آموزش و پرورش در زمینه هایی از قبیل تکرار پایه، ترک تحصیل تهیه و یا تحقیقات دقیق تر نسبت به رفع آن ها چاره اندیشی کرد. کارایی درونی یک نظام هنگامی صددر صد خواهد بود که کلیه دانش آموزان که در مقطع زمانی واحد برای ورود به آن دوره ثبت نام کرده اند، مثلاً دوره ابتدایی، پس از طی دوره 5 ساله به اتفاق در امتحانات پایانی شرکت کرده و همگی قبول شده و به اخذ گواهی نامه پایان دوره ابتدایی نائل گردند. از آن جا که همیشه تعدادی از دانش آموزان در طی پایه های تحصیلی افت نموده و یا مردود می شوند و ترک تحصیل می کنند، معمولاً کارایی صددرصد نیست. اطلاع از نرخ ارتقاء، تکرار و افت از این رو حائز اهمیت است که تصویری جامع از کارایی درونی نظام آموزشی و کیفیت خدمات آموزشی کشور به دست می دهد. برای مثال، هنگام سیاست گذاری و برنامه ریزی برای کاهش نابرابری ها، اطلاع از چگونگی ارتقاء، افت یا مردودی دانش آموزان در مناطق روستایی نسبت به مناطق شهری و یا میان دانش آموزان دختر نسبت به دانش آموزان پسر بسیار مؤثر خواهد بود( مشاوران یونسکو، 1379).
طبق مصوبات دبیرخانه شورای عالی آموزش و پرورش(1387)، برای بررسی کارایی درونی باید از الگوی جریان دانش آموزی استفاده نمود که با استفاده از شاخص هایی چون؛ نسبت اتلاف، میانگین طول تحصیل فارغ التحصیلان و نرخ ماندگاری والگوی نتایج امتحانات شامل: درصد قبولی و مردودی ودرصد تارکان تحصیل می باشد که این ها شاخص های اصلی ارزیابی کارایی درونی می باشند و شاخص‌های دیگری چون ترکیب دانش آموزی که شامل: تعداد و میزان رشد دانش آموزان، سهم دانش آموزان دختر و سهم دانش آموزان روستایی و سهم دانش آموزان غیر انتفاعی و شاخص پوشش تحصیلی ظاهری دانش آموزان و شاخص های منابع انسانی شامل: نسبت دانش آموز به معلم و نسبت معلم به کلاس دایر و میزان تحصیلات معلمان و شاخص های فضای آموزشی شامل: تراکم دانش آموز در کلاس دایر و تراکم کالبدی و سرانه فضای آموزشی و ضریب بهره برداری از کلاس فیزیکی مدارس، می باشند که به توضیح آن‌ها خواهیم پرداخت.
هدف از ارزیابی کارایی درونی نظام آموزشی، تعیین کارکرد آن در طول برنامه و میزان موفقیت آن در کاهش نابرابری ها می باشد. لذا دبیرخانه ی مزبور بدین منظور شاخص های گوناگونی به کاربرده است:
الف) اطلاع از ارقام دقیق وضع موجود هر آن چه زیر پوشش نظام آموزشی قرار می گیرد مانند: تعداد مدارس، فضاهای آموزشی، کلاس درس، معلمان، آزمایشگاه ها، کتب درسی و…
ب) کارایی درونی سطوح مختلف نظام آموزشی: وضعیت افت تحصیلی، گذر از یک سطح تحصیلی به سطح دیگر، نتایج امتحانات پایانی هر یک از سطوح تحصیلی
ج) پی گیری دانش آموزان در طول دوران تحصیل و پس از آن
د) منابع مالی
ه) هزینه های آموزشی
و) مسأله برابری شانس: در واقع سه منشأ اساسی برای نابرابری ها مشاهده می شود که عبارتند از: نابرابری‌های اجتماعی، نابرابری های ناشی از جنسیت و نابرابری منطقه‌ای
ز) ساختار نظام آموزشی: ساختار نظام آموزشی از نقطه نظر تعداد سال هایی که به هر یک از مقاطع تحصیلی تخصیص داده شده است حائز اهمیت است. به دنبال برگزاری کنفرانس جهانی آموزش برای همه ( جامتین تایلند) در سال 1990 میلادی کشورهای جهان متعهد به اجرای ارزیابی نهایی دوره های آموزشی مراکز تحصیلی طی دهه های 1990 تا2000 میلادی گردیدند. ارزیابی های به عمل آمده در خصوص شاخص های آموزش و پرورش در اواسط دهه 1990تا1996 به اوج خود رسید. ارزیابی نهایی در نوامبر 1998 میلادی توسط انجمن عمومی سازمان‌های ملل، یونسکو و یونیسف در خصوص بررسی عملکرد وزارت خانه‌های آموزش و پرورش آغاز گردید.( دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی،1387).

برنامه ریزی های توسعه بین المللی:
2-20-1) برنامه ی توسعه ی هزاره یا اعلامیه هزاره46
برنامه های برجسته ای که هم اکنون در سطح جهان با رویکرد برنامه ریزی آموزشی مورد توجه هستند برنامه ی توسعه هزاره و برنامه آموزش برای همه می باشند که اکثر سیاستگزاران و برنامه ریزان آموزشی در حال پیاده کردن اهداف این برنامه ها هستند. از سال 1990 میلادی سازمان ملل متحد به منظور ایجاد زمینه برای تسریع جریان امور توسعه و پیشرفت در جهان وپاسخ گویی به چالش های اصلی توسعه ی جهانی، یک سلسله جلسات سران جهانی و همایش های سراسری دنیا را بانی شده است. گرچه عقیده بر این است که این سازمان با ایجاد دستور کار جامع برای پیشرفت مبتنی بر حقوق، که شامل مقاصد حساب شده، اهداف محدود به زمان و شاخص های سنجش می باشد، تا حدودی همکاران ملی وبین المللی را وادار به فعالیت خواهد ساخت و باعث همکاری های تازه برای پیشرفت خواهد شد، اما با این حال کمتر از یک سوم کشورهای در حال توسعه برای کاهش فقر و بی سوادی هدف های ملی قابل سنجشی برگزیده اند. در سپتامبرسال2000 میلادی 147نفر از سران سیاسی کشورها،« اعلامیه هزاره» را اتخاذ کردند. این اعلامیه که سند قابل ملاحظه ای می باشد، در نتیجه یک سلسله همایش های بین المللی و ملاقات های سران که از سال 1990 میلادی آغاز شد به وجود آمد و دامنه وسیع و بی سابقه ای از تعهدات و برنامه ریزی فعالیت‌ها را در میان جوامع بین المللی شامل می شود. اين اعلاميه مسائل مربوط به صلح، امنيت، توسعه، محيط زيست، حقوق بشر و حکومت را پوشش مي دهد. در اين اعلاميه اهداف توسعه که بطور دوجانبه تقويت و مددکاری مي شوند به صورت دستورالعملی جهانی عرضه مي گردد. اتخاذ اين اعلاميه و متعهد شدن به آن رهبران جهان با هشت آرمان از اهداف توسعه هزاره که محدود به زمان و قابل سنجش مي باشند موافقت کردند. اين آرمان ها که برای مبارزه با فقر، گرسنگی، بيماری، بي سوادی، پس رفت محيط زيست و تبعيض
بر عليه زنان مي‌باشد عبارتند از:
ريشه کن ساختن فقر شديد و گرسنگی
دست یافتن به آموزش ابتدایی همگانی
گسترش وترويج و تبليغ برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان
کاهش مرگ و مير کودکان
بهبود وضعيت بهداشت مادران
مبارزه با ايدز، مالاريا و ساير بيماري‌ها
تضمين پايداری محيط زيست
ایجاد مشارکت جهانی برای توسعه و پیشرفت
برای هر آرمان شاخص سنجش در نظر گرفته شده و بايستی اکثر آنها بين سال های ۱۹۹۰ تا ٢۰۱٥ (اهداف محدود به زمان، طی ٢٥ سال) به انجام رسند. برای اين منظور مراحل پيشرفت هر هدف با تعيين شاخص مناسب نظارت و پی گيری می شوند. علاوه بر مواردی که در اهداف توسعه هزاره اعلام شده، اين واحد به موارد و مقاصدی که در اعلاميه هزاره در دهه ۱۹۹۰ تصويب شده نيز می پردازد. در حقيقت “اهداف توسعه هزاره” را می بايد وسيله ای برای نظارت و شاخص پيشرفت کشوری تلقی کرد، نه به عنوان دستورالعملی غير قابل تغيير.
نظارت و ارزيابی “اهداف توسعه هزاره” برای پيشرفت در سطح کشوری و جهانی صورت می‌گيرد. در سطح جهانی دبير کل سازمان ملل متحد هر ساله درباره چکيده ای از عمل کرد اين واحد در جهت پيشرفت به مجمع عمومی سازمان ملل گزارش مي دهد، در حالي که مشروح اين گزارش ها هر پنج سال تحويل داده مي‌شود. گزارش ها کمک مي کند تا قدم های مؤثر برای برگزيدگی مسائل مربوط به فقر و بی سوادی در دستورالعمل پيشرفت جهانی و ملی تحقق يابد. همچنين اين گزارش ها در سطح کشوری باعث جلب توجه دولت، اجتماعات مدنی، مجامع، عموم مردم و رسانه ها، برای پی گيری همايش های جهانی و جلسات سران دنيا می شوند.

2-20-1-1) آرمان و اهداف برنامه ریزی آموزشی در برنامه‌ی«توسعه‌ی هزاره»:
آرمان دوم از برنامه‌ی «توسعه‌ی هزاره» تحت عنوان؛ دست یافتن به آموزش ابتدایی همگانی در زمره‌ی برنامه ریزی آموزشی است و هدف آن تأمین و تضمین کردن این که تمام پسران و دختران بتوانند تمام پایه‌های مقطع ابتدایی را بگذرانند.
این هدف با شاخص های زیر قابل سنجش است:
ضریب خالص ثبت نام در آموزش ابتدایی
نسبت دانش آموزانی که پایه ی اول ابتدایی را شروع می کنند، به کسانی که توانایی و دسترسی برای گذراندن آخرین پایه از مقطع ابتدایی را دارند
نرخ باسوادی سنین12 تا 24 سال، مردان و زنان. (یونسکو،2000)

2-20-2) برنامه‌ی آموزش برای همه47:
2-20-2-1) تاریخچه:
با وجود پیشرفت هایی که نظام های آموزشی در دهه های پایانی قرن بیستم در توسعه فعالیت‌های آموزشی و تحت پوشش بردن لازم التعلیم ها و واجدین شرایط استفاده از خدمات آموزشی داشته‌اند، نشانگرهای آموزشی که حاکی از عملکرد فعالیت های آموزشی می باشند، در حوزه های برابری فرصت‌های آموزشی، دست یابی به آموزش، وضعیت سواد، کیفیت آموزش، آموزش های مادام العمر و… وضعیت نگران کننده ای را به ویژه در کشورهای در حال توسعه نشان می دهند. آسیب شناسی نظام های آموزشی به منظور بررسی عوامل به وجود آورنده این وضعیت حاکی از آن

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد نظام آموزشی، تعلیم و تربیت، آموزش و پرورش، علم اقتصاد Next Entries منبع تحقیق درمورد آموزش و پرورش، فارغ التحصیلان، محتوای آموزشی، آموزش ابتدایی