منبع تحقیق درمورد ورزشکاران، سازمان ورزش، اوقات فراغت، حمل و نقل

دانلود پایان نامه ارشد

اجتماعي به شمار مي‌‌‌‌‌آيند.
جامعه شناسي ورزش رشته اي جديد است که مانند ساير رشته هاي جامعه شناسي به تفسير و پيش بيني واقعيت هاي اجتماعي و چگونگي دگرگوني آنها مي‌پردازد.علاوه بر اين ،در اين رشته فراگردهاي اجتماعي نيز مورد بررسي قرار مي گيرد،فراگرد‌هاي اجتماعي نيروهاي پويايي هستند که در کنش متقابل با يکديگر مي توانند عناصر موجود در ساختار و فرهنگ اجتماعي را تقويت کرده و يا اينکه آنها را به شکل تازه اي درمي‌آورند.از جمله فراگردهاي اجتماعي که در نهاد ورزش صورت مي گيرد مي توان به رقابت،مبادله اجتماعي،تخصيص منابع،روابط منزلتي،قدرت کجروي،کنترل،ستيز،همکاري،سازگاري،جامعه پذيري،عملکرد گروهي و خشونت و پرخاشگري اشاره کرد(نيکسون و فري1،1996 :7)
به اين ترتيب بايد گفت جامعه شناسي ورزش به ارتباط بين ورزش و جامعه مي پردازد و نه به افراد، بلکه به محيط هاي اجتماعي توجه دارد.
در بين فعاليت هاي گوناگون ورزشي بي ترديد ورزش فوتبال پرطرفدارترين و پربيننده ترين رشته ورزشي است. فوتبال بيش از اينکه يک ورزش ساده باشد پديده اي پيچيده است که بايد مانند ساير پديده هاي اجتماعي به آن نگاه کرد(فتحي،1363).
در طي مطالعاتي‌که تحليلگران اجتماعي درباره ارزش ها و الگو هاي رايج در ورزش فوتبال داشته اند، يکي از مسائل مهمي که توجه آنها را جلب کرده ،حوادث و رويدادهاي خشونت بار مربوط به اين ورزش است که هر از چندگاهي جلوه هايي از آن را مي‌توان در بازي هاي داخلي و بين المللي مشاهده کرد. با توجه به حساسيتي که روي اين ورزش وجود دارد،متأسفانه در موارد زيادي مشاهده شده است که عده اي از تماشاگران فوتبال پس از بازي و در حين آن به دلايلي اقدام به اعمال خشونت آميز از قبيل دشنام،پرتاب اشياء و مواد آتش زا به داخل زمين و درگير شدن با هواداران تيم مقابل،تخريب اموال دولتي و خصوصي مي کنند که اين حرکات صدمات و پيامدهاي مختلفي را براي يک تيم،تماشاگران و يا حتي کشور به همراه دارد.
ورزش فوتبال نه تنها داراي بعد تفريحي و ورزشي است بلکه داراي ابعاد فرهنگي،اقتصادي،اجتماعي و حتي سياسي نيز مي باشد.بنابراين خشونت در آن توسط بازيکنان و يا تماشاگران علاوه بر محدوديت هايي که براي يک تيم يا يک کشور از طرف مجامع ملي و بين المللي بوجود مي آورد،تبعات منفي اقتصادي،سياسي و اجتماعي را نيز به همراه دارد.از نظر فرهنگي اين گونه برخوردهاي ناشايست مي تواند وجهه فرهنگي مردم يک جامعه را نزد ديگر جوامع تغيير داده و سبب ارایه تصوير نامناسب از ارزش هاي يک جامعه گردد.علاوه بر آن ممکن است ضررهاي مالي و جاني را به همراه داشته باشد،که نمونه‌ آن در موارد زيادي در کشور ايران قابل مشاهده است. تجاري شدن هرچه بيشتر ورزش در جهان نشان دهنده ي اين امر است که آرمان هاي اوليه ي ورزش در حال از ميان رفتن است و جنبه ي ضد ورزشي آن پديدار شده است. در واقع سالهاست که رشته هاي ورزشي مخصوصا فوتبال از آن حالت ورزشي به عنوان سلامت جسم و جان و گذران اوقات فراغت خارج شده و رفته رفته جريان ورزش آماتوري به ورزش حرفه اي تبديل شده است (کشميري،28:1381).
اوباشگري به عنوان آشکارترين جلوه اجتماعي خشونت در ورزش فوتبال به شکل امروزين خود ابتدا در دهه ي 1960 و در عرصه رقابت هاي فوتبال بريتانيا مورد توجه قرار گرفت و به عنوان معضل مطرح گرديد.در دهه ي 1980 اوباشگري به صورت پديده اي رايج در اکثر کشورهاي اروپايي درآمد و در اين دهه برنامه ريزي تاکتيکي و ساختار نظامي بديل به ويژگي رفتاري اوباشگري شد.اوج فاجعه اوباشگري اروپايي به سال 1981 مربوط مي شود.زماني که برخورد مصيبت بار طرفداران دو تيم باشگاهي ليورپول از انگليس و يوونتوس از ايتاليا در جريان برگزاري رقابت براي فتح جام قهرماني باشگاه هاي اروپا در ورزشگاه شهر بروکسل رخ داد و طي آن 38 نفر کشته و 200 نفر زخمي شدند . در حال حاضر تقريباً هر هفته در ورزشگاه‌ها يا محيط هاي پيرامون آن در بسياري از کشورها رفتار خشونت آميزي رخ مي‌دهند(رحمتي،57:1382)
سابقه برگزاري ديدارهاي باشگاهي فوتبال ايران به اوايل دهه 1350 شمسي باز مي‌گردد، که مسابقات قهرماني باشگاه‌هاي کشور تحت عنوان جام تخت جمشيد آغاز گرديد.آغاز خشونت و پرخاشگري در فوتبال کشورمان به سال 52 برمي‌گردد، که در جريان بازيهاي باشگاهي بين برخي از ورزشکاران-نه تماشاگران-درگيري هايي رخ داد.پس از آن گاه و بيگاه در جريان برخي از بازيها بين تيم رقيب،يا بين بازيکنان تيم رقيب،يا بين بازيکنان و مربيان با داوران برخوردهاي خشونت آميز رخ داد.اما اين برخوردها هيچگاه به تماشاگران سرايت نکرد و تماشاگران و طرفداران تيمها جز در چارچوب هنجارهاي مربوط به خود در داخل ورزشگاه‌ها که در نهايت به شعارهاي توهين آميز ختم مي‌شد با يکديگر به شکل فيزيکي درگير نمي‌شدند.افزون بر اين،موارد مربوط به خرابکاري و آشوب گري به ميزاني تقريباً طبيعي و در حد قابل اغماض رخ مي داد.
نخستين درگيري جدي بين تماشگران مسابقات فوتبال به آبان ماه 1358 مربوط مي‌گردد.در اين تاريخ در جريان بازي دوستانه بين دو تيم استقلال و پرسپوليس در استاديوم آزادي تهران در اواخر بازي در حالي که نتيجه به سود تيم استقلال بود،طرفداران تيم پرسپوليس به درون بازي هجوم آوردند و بازي نيمه تمام قطع گرديد.پس از آن در سال 61 آشوبها و اغتشاشات طرفداران فوتبال مجدداً نمودار شد.در تاريخ 26 شهريور و در جريان بازي دو تيم استقلال و تهران جوان در حالي که نتيجه مساوي بود با هجوم تماشاگران به درون زمین بازي نيمه تمام ماند.از اين تاريخ به بعد عرصه رقابت هاي باشگاهي فوتبال در شهر تهران شاهد افزايش شعارهاي توهين آميز از جانب طرفداران دو تيم استقلال و پرسپوليس عليه همديگر و بازيکنان تيم حريف و داوران مسابقات بود.اولين حادثه اوباشگري فوتبال که به اغتشاش اجتماعي انجاميد به بازي بين دو تيم پرسپوليس با پاس مربوط مي شود که قرار بود در تاريخ 17 مهر 1363 در ورزشگاه شهيد شيرودي انجام شود.ازدحام بيش از حد تماشاگران در ورزشگاه شيرودي باعث شد که مسئولان هيأت فوتبال تهران بازي را لغو و به تأخير انداختند.در پي اين تصميم تماشاگران حاضر در ورزشگاه که تعداد آنها بيش از 30 هزار نفر برآورد مي شد به داخل زمين هجوم آوردند.ديرک هاي دروازه را از جا کندند و زمين چمن را به آتش کشيدند .به دنبال دخالت مأموران پليس،تماشاگران به بيرون ورزشگاه رفتند و به اموال عمومي آسيب رساندند.در پي اين حادثه بازي هاي باشگاهي فوتبال شهر تهران تعطيل اعلام شد.از اوايل دهه 1370 و همزمان با آغاز مسابقات قهرماني باشگاه هاي کشور در برخي از مسابقات تماشاگران و طرفداران تيمها مبادرت به انجام حرکات و رفتارهاي خشونت آميز و پرخاشگرانه کرده اند که از جمله آنها مي توان به موارد زير اشاره کرد:
پرتاب سنگ از سوي تماشاگران به داخل زمين در جريان بازي دو تيم استقلال اهواز و پرسپوليس در ورزشگاه اهواز(1372)
درگيري بازيکنان دو تيم پرسپوليس و استقلال در سال 73 که باعث شد بازي بعدي اين دو تيم در بندرعباس و بدون تماشاگر برگزار شود.
بازي دو تيم استقلال و فجر سپاسي در آبان ماه 1378 به علت اغتشاش و سنگ پراني تماشاگران نيمه تمام ماند.
در جريان بازي استقلال و پرسپوليس در سال 1379 بازيکنان دو تيم به زدوخورد با يکديگر پرداختند.کميته انضباطي فدراسيون فوتبال هفت بازيکن از دو تيم را از دو بازي تا 18 ماه محروم کرد.
بنا بر اظهارات شرکت واحد تهران،در جريان رقابت هاي باشگاهي فوتبال در تهران در سال 1379 از مجموع 5175 دستگاه اتوبوس تجهيز شده به حمل و نقل 1152 دستگاه اتوبوس متحمل خسارتهاي شديد شدند(تبريزي، 1383: 226-229 ). اين آمار مربوط به قبل از بازي پرسپوليس و استقلال بود که پس از اين بازي به تعداد 715 دستگاه اتوبوس خسارت وارد شد و پس از اين سال هم بارها شاهد خشونت و آشوبگري تماشاگران در ورزشگاه هاي کشورمان بوده ايم ،که از آخرين موارد آن مي توان به سنگ پراکني و فحاشي هاي تماشاگران ديدار دو تيم پرسپوليس و استقلال در نيم فصل اول ليگ برتر فوتبال در سال 1391 اشاره کرد. با توجه به وجود اين معضل در فضاي ورزشي، بويژه فوتبال، بررسي عوامل مرتبط با بروز خشونت در ميان تماشاگران از اهميت اساسي برخوردار است. اين پژوهش در پي بررسي يکي از فراگرد هاي اجتماعي ورزش فوتبال است و آن هم خشونت و پرخاشگري تماشاگران است و سعي خواهد شد با نگاهي جامعه شناختانه مورد بررسي قرار گيرد.
بيان مسأله
امروزه ورزش از ضروريترين نيازها و اساسيترين نهادهاي جوامع بشري است به طوري که کمتر کشوري را مي توان يافت که فاقد سازمان ورزشي باشد. گسترش روزافزون ورزش به گونه اي است که ميليون ها نفر انسان در سراسر جهان از ورزشکاران، مربيان، داوران و مديران باشگاه ها گرفته تا عکاسان، خبرنگاران، دست اندرکاران مطبوعات ورزشي و ديگر رسانه هاي گروهي همه در فعاليتهاي ورزشي مشغول بهکارند(وثوقي،126:1388).بنابراين بخش عمده اي از زندگي اجتماعي افراد جامعه ها را فعاليت هاي ورزشي تشکيل مي دهد.با نگاهي به روزنامه ها و برنامه هاي تلويزيوني و راديويي ميتوان اين ادعا را که بخش عظيمي از زمان و اطلاعات افراد به اين فعاليت اختصاص دارد را مورد تأييد قرار داد.
ورزش به عنوان نهادي اجتماعي نظير ديگر نهادها تشکيلات خاص خود را دارد و بر حيات اجتماعي افراد تاثير مي گذارد. اين نهاد عامل گسترش شبکه ي تعاملات اجتماعي جديد ميان افراد جامعه است. وجود دسته هاي مختلف ورزشي در جامعه و رقابت ميان آن ها به پيوند و اتحاد افراد در قالب هواداران ورزش ها و تيم ها مي انجامد (عنبري،18:1381).
در ميان ورزش هاي گوناگون فوتبال ويژگي هاي خاصي دارد که آن را به جذاب ترين و پرطرفدار ترين ورزش دنيا تبديل کرده است. درکشور ما فوتبال از محبوبيت بسيار بالايي برخودار مي باشد و پويايي خاصي را در مملکت ما باعث مي شود. با توجه به کمبودهايي که در زمينه ي شادي و تفريحات سرگرم کننده در کشورمان وجود دارد، پديده اي مانند فوتبال که گروه کثيري از جوانان را به خود مشغول کند و اسباب شادي مردم (اتفاقي مانند رفتن به جام جهاني در سال 1998 و شادي ناشي از آن در جامعه که طبيعتاً ديگر زمينه اي زندگي اجتماعي افراد را تحت تأثير قرار داد) را فراهم کند موهبت بزرگي است.
اما در وراي اين ويژگي هاي مثبت بايد به يک پديده ناخوشايند در اين نهاد اجتماعي اشاره کرد و آن هم خشونت در مسابقات بين تماشاگران و تبديل شدن آن به عنوان يک آسيب اجتماعي است. امروزه تماشاگران در فوتبال جايگاهي ويژه يافته اند که اهميت آن، لزوم توجه به ابعاد مختلف حضور آنان را در ورزش فوتبال بيش از پيش نشان مي دهد. يکي از اين ابعاد، رفتار تماشاگران فوتبال در ورزشگاه ها در زمان برگزاري بازي هاي مهم و حساس و نيز بعد از اين بازي هاست ،که همواره بيشترين توجه را در اين زمينه به خود اختصاص داده است. زيرا اين رفتارها به دليل پيروي از هنجارهاي خاص رفتارهاي جمعي گاهي منجر به آسيب هايي شده اند. در واقع فضاي حاکم بر ورزشگاه ها در مسابقات حساس فوتبال بازيکنان و تماشاگران را در وضعيتي قرار مي دهد که ممکن است به دليل نقض قواعد و هنجارهاي رايج به رويارويي هاي پرخاشگرانه و خشونت آميز منتهي شود.خشونت و پرخاشگري در رفتارهاي اجتماعي به شکل هاي گوناگون متجلي مي شود. بسياري از افراد براي حل مشکلشان به راه هاي خشونت آميز متوسل مي شوند.زمانيکه فشارهاي زندگي افزايش مييابد خشونت به عنوان يک روش و شيوه عمل ظاهر مي شود. بنابراين از آنجا که خشونت و پرخاشگري در چهارچوب روابط متقابل اجتماعي نياز به تعريف دارند مي توان آنها را به عنوان پديده اجتماعي تلقي نمود.اين پديده‌ها از نظر زماني و مکاني و همچنين با توجه به متغيرهاي‌ اجتماعي مانند(سن،جنس،نژاد،قوميت،طبقه اجتماعي و خرده فرهنگ هاي گوناگون ) در هر جامعه شکل هاي متفاوتي به خود مي گيرد.خشونت در فعاليت هاي ورزشي به سه شکل قابل ملاحظه است:خشونت تماشاگران بر عليه همديگر و دارايي هاي عمومي2-خشونت تماشاگران بر عليه ورزشکاران و3-خشونت خو

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد حمل و نقل، فعالیت های ورزشی، استفاده از اینترنت، پایگاه اجتماعی Next Entries منبع تحقیق درمورد محل سکونت، اقتصاد ورزش، دوران مدرن، ضرب و جرح