منبع تحقیق درمورد نگاشت ادراکی فازی، توسعه مدل، تجارت الکترونیک

دانلود پایان نامه ارشد

ثیر تواناییهای توابع آستانهای دو ظرفیتی27، سه ظرفیتی28 و سیگموید29 را در نگاشت ادراکی فازی مقایسه کرده است و راهنماییهایی را به کاربران نگاشت ادراکی فازی میدهد تا مناسبترین نوع آن را در نگاشت ادراکی فازی خود انتخاب کنند [78]. نكته كليدي اين است كه نگاشتهای ادراکی فازی به واسطه بازخور رشد ميكنند. كار نگاشتهای ادراکی فازی مانند متخصصاني است كه با برنامههاي رايانهاي در رابطه با هوش مصنوعي، همراه با زنجيرههاي طولاني قوانين اگر ـ آنگاه عمل ميكنند. نگاشتهای ادراکی فازی را میتوان همچون يك شبكه عصبي در نظر گرفت و از آن يك سيستم ديناميكي ساخت که در آن شبكه امكان بررسي دوبارهي اطلاعات و گردش آن،‌ همانند حافظه تداعي كنندهي دو جهتی، وجود دارد. در اين سيستم امكان رسيدن و همگرا شدن به يك نقطه، و همچنين رسيدن به حالت تعادل، امكانپذير است [59].
جدول2- 1- مقالاتی که با استفاده از رویکرد نگاشت ادراکی فازی در حوزه مدیریت و صنایع در خارج از کشور ارایه شده اند.
ردیف
کاربرد FCM در مدیریت و صنایع
سال
نویسنده
1
یادگیری با نقشه شناختی فازی برای شبیه سازی و کشف دانش

2013
ناپولس30 و همکاران
2
توسعه مدل مجاورت برنامه خاص با استفاده از نقشه شناختی فازی

2014
مطلق و همکاران
3
استفاده از نگاشت ادراکی فازی در علوم اجتماعی
2011
کاروالهو31
4
نقد و بررسی نقشه های شناختی فازی و کاربرد آنها در آخرین دهه

2013
پاپاجورجیو
5
نقشه های استراتژیک شناختی فازی در اندازه گیری عملکرد فرآیند کسب و کار

2013
گلیکاس
6
به عنوان مکمل در تحلیل برنامهریزی راهبردی و تجاری فازهای پروژههای طراحی مجدد
2004
زیروجیانیس32
7
عوامل موفقیت پروژههای IT با کمک FCM (پروژه پرداخت از طریق موبایل)
2007
رودریگوئز33
8
FCM به عنوان ابزاری در برنامهریزی منابع سازمان(ERP) در پشتیبانی تصمیمگیری شرکت
2008
بوئنو34
9
دستیابی به برنامه بازاریابی استراتژیک برای شرکت های صنعتی بر مبنای روش نقشه شناختی فازی
2013
لی و همکاران
10
مطالعه روی اعتماد و نقش آن در تجارت الکترونیکی با تحلیل و توسعه مدل FCM متناظر با آن
2008
اسچلیجر35
11
کاربرد FCM در سنجش ریسک اعتبار
2009
بویوکوزکان36
12
استفاده از FCM در لجستیک و تجارت الکترونیک با شخص ثالث
2010
هانگ37
13
کاربرد FCM در کارت امتیازی متوازن
2011
چیتاس38
14
بررسی رابطه نظامهای تضمین کیفیت آموزش عالی با زمینههای فرهنگی و اجتماعی
2008
اشنایدر39

جدول2- 2- مقالاتی که با استفاده از رویکرد نگاشت ادراکی فازی در حوزه مدیریت و صنایع در داخل کشور ارایه شده اند
1
کاربرد FCM به عنوان یک ابزار برای مدلسازی عوامل مربوط به مدیریت تضاد سازمانی
2009
نوری
2
شناسایی و تحلیل وامل حیاتی موفقیت با استفاده از نگاشت ادراکی فازی
1392
آرمان مهر
3
طراحی نقشه راهبرد با استفاده از نگاشت ادراکی فازی
1392
احمدوند
4
بررسی عوامل رضایتمندی مشتریان صنعت بانکداری با استفده از FCM
1386
ناصرزاده
5
معرفی الگوریتمهای یادگیری برای توسعه FCMs
1390
آرمانمهر

2-9-2- روشهای ترکیب نگاشتهای ادراکی فازی
نگاشتهای ادراکی فازي ميتوانند موضعي و بر اساس برخي از پديدههاي يك محيط ساخته شوند، سپس با هم تركيب شوند و يك مدل كلي بر اساس اين نقشه‌های تركيب شده از تمام پديدههاي موجود در محيط بدست آورند. در [79] مدلي براي تركيب نگاشتهای ادراکی فازي معرفي شده است. نگاشتهای ادراکی فازی اجازه ترکیب نسبتاً سادهای از دانش حاصل از چندین کارشناس را میدهند. ترکیب نگاشتهای ادراکی فازی در جهت بهبود اطمینان از مدل نهایی است که نظرات نادرست بالقوه یک کارشناس را کاهش میدهد. دو رویکرد برای ترکیب نگاشتهای ادراکی فازی چندگانه به نگاشت نهایی وجود دارد. این رویکردها شامل عملگرهای ماتریسی ساده از قبیل جمع و ضرب در یک عدد است که با کمک ماتریسهای ارتباطی فردی کارشناسان مختلف محاسبه شده است [80].
رایج است که با کارشناسان روی تعداد متفاوتی از مفاهیم تصمیم گرفته میشود. متعاقباً ممکن است اندازه ماتریسهای متناظر یکی نباشد و/یا سطر/ستون متناظر مربوط به مفاهیمی متفاوت باشد. در چنین مواردی، گام اول در جهت ترکیب نگاشتهای برابری اندازهها است. اگر لازم باشد، در هر ماتریس ارتباطی که مفهوم با مفاهیمی با سایر نگاشتها کم دارد، سطرها یا ستونهایی اضافه میگردد که با مقدار صفر پر شده است. به عبارت دیگر، مفاهیم ساختگی (مصنوعی) به مدل اضافه میگردد. اگر تعداد کل مفاهیم متمایز در همه نگاشتهای ادراکی فازی موجود برابر N باشد، هر ماتریس ارتباطی فردی به صورت ماتریس N*N میباشد [81]. متعاقباً همه نگاشتهای فردی همان بعد را خواهند داشت. رویکرد اول در ترکیب نگاشتهای ادراکی فازی به وسیله کاسکو (1988) ارائه شده است. این رویکرد صرفاً یک میانگین از رابطههای نگاشتهای فردی است. بنابراین، ماتریس ارتباطی نگاشتهای ادراکی فازی نهایی به وسیله عملگرهای ماتریسی ساده ایجاد شده است [80].

(2-10)
جایی که E ماتریس ارتباطی مدل ترکیبی است و ماتریس ارتباطی مدل توسعه یافته به وسیله K امین کارشناس و K تعداد کارشناسان است. در این رویکرد همه کارشناسان به طور مساوی در مدل نهایی همکاری میکند. این روش نیازی به هیچ اطلاعات اضافی به جز دانش ماتریسهای ارتباطی ورودی ندارد و همه کارشناسان اعتبار یکسانی دارند. مجموع فرمول بالا که حاصل ماتریسهای فردی است، دارای همان تعداد از ابعاد و مفاهیم است. روش اساسی توسعه یافته برای همساز کردن فاکتورهای اعتبار نگاشتهای فردی به وسیله جایگزینی میانگین معمولی با میانگین وزنی است [82]. وزنهای به کارشناسان متناسب با اعتبارشان اختصاص یافته و مقداری در بازه [0,1] است. معادله (2-11) برای محاسبه نگاشت با کمک این روش بکار رفته است [80].
(2-11)
جایی که E ماتریس ارتباط مدل تجمعی است، ماتریس ارتباط مدل کارشناس K ام است، اعتبار کارشناس K ام و K، تعداد کارشناس است. از این رو کارشناسان با اعتبار بیشتر، اثر بیشتری روی ساختار نگاشت تجمعی نسبت به کارشناسان با اعتبار کمتر دارند. قابلیت استفاده از این روش به مشکلات برآورد ضریب اعتبار محدود شده است. مشابه روش قبلی، یک گام پیش پردازش برای متحد کردن ماتریسهای فردی ممکن است مورد نیاز باشد.
آخرین روش برای ترکیب نگاشتهای ادراکی فازی به وسیله تئوری دمپستر-شفر به کار گرفته شده است که ابزاری برای ترکیب نظرات چند کارشناس است [80]. این روش نیازمند تعریف یک قاعده (چارچوب) تشخیص است که وزنهای تعریف شده به وسیله کارشناسان را به تخصیصهای احتمالی اساسی تبدیل کند. این چارچوب تشخیص یک مجموعه از مجموعههای فازی است که مرتبط با توصیفگرهای زبانی است که بعداً به مقادیر عددی نگاشت میشوند. هر وزن تعریف شده به وسیله یک کارشناس به تخصیص احتمال اساسی بر مبنای توابع عضویت متغیرهای زبانی تغییر یافته است. سپس این توابع تخصیص احتمال بر اساس ترکیب قاعده تئوری مدرک ترکیب شدهاند و نوع هدف به وسیله قاعده سنجش اعتقاد تعیین شدهاند. نهایتاً، یک میانگین وزنی از همه عناصر چارچوب، بر اساس تجمیع تخصیص احتمال اساسی بکار گرفته شده است. مشکل عمده در به‌کارگیری این روش در نیازمندی این روش به چارچوبهای تشخیص از پیش تعریف شده است که شامل تعدادی از مجموعههای فازی و توابع عضویت آن است.
گرچه این انتخاب بر همه گامهای توالی این الگوریتم تأثیرگذار است، پژوهشهای اصلی درباره چگونگی تعریف آنها راهنماییهایی ارائه نکرده است. جدول (2-2) خلاصهای از روشهای ترکیب نگاشتهای ادراکی فازی را نشان میدهد [80].

جدول(2-3): خلاصهای از روشهای ترکیب نگاشتهای ادراکی فازی
روش
نوع
اطلاعات اضافی مورد نیاز
میانگین
ساختاری
خیر
میانگین وزنی
ساختاری
بله- وزنهای اعتبار
رمپستر- شفر
ساختاری
بله- چارچوب تشخیص

همه روشهای بالا در سطح ساختار عمل میکند، آنها ماتریسهای ارتباط مدلهای نگاشت ادراکی فازی فردی را بکار میگیرند و آنها را با کمک فرمولهای خاصی ترکیب میکنند. تنها روشی که نیازمند هیچ اطلاعات اضافی نیست روش میانگین است. اما رویکردهای دیگر نیازمند دانش تکمیلی هستند که گرفتن آن سخت یا غیر ممکن است [80].
2-9-3- خوشهبندی نگاشتهای ادراکی فازی
مدل نگاشت ادراکی فازی يك نمودار علت و معلولی است كه نمايشگر روابط بين اجزاي اساسي در نظامهاي پيچيده است. خبرههايي كه آشنا به اجزاي نظام و روابط بين آنها هستند ممكن است تعيين كننده روابط موجود در مدل نگاشت ادراکی فازی باشند. زماني كه تعداد عوامل زياد باشد و در مدلسازي به دنبال آن باشيم تا عوامل را دستهبندي كرده و در حوزههاي مشخصي دستهبندي نماييم، مشكل آنجاست كه با افزايش تعداد آنها و روابط بين آنها خطاي بررسي عوامل بسيار افزايش مييابد و خبره به راحتي نميتواند روابط صحيح علت و معلولي بين عوامل را مشخص كند. بنابراين براي حل اين مشكل در دستهبندي عوامل، لازم است مكانيزمي را در نظر گرفت تا با استفاده از آن بتوان روند دستهبندي عوامل و مشخص نمودن روابط علت و معلولي صحيح را در ماتريس نهايي عوامل تسهيل كرد [83].
خوشهبندی گراف علت و معلولی و یا همان نگاشت ادراکی فازی نه تنها باعث میشود که گرههای مشابه با یکدیگر شناسایی شوند، بلکه این امکان را میدهد که ابعاد مساله کوچک شود و یک نگاشت ادراکی فازی با تعداد گره زیاد را به نگاشت ادراکی فازی با تعداد گره کمتر تبدیل کنیم. شناسایی گرههای مشابه و قرار دادن آنها در یک خوشه شناخت بهتری از گرههای گراف و یا به بیانی بهتر، همان متغیرهای کلیدی به تحلیلگران میدهد. پس از خوشهبندی و برچسبگذاری خوشهها بر اساس ویژگیهایشان، خوشهها به دستههایی با نام تبدیل میشوند. لذا میتوان عوامل کلیدی را بر اساس ویژگیهایشان با یک نام واحد شناسایی کرد [84].
2-9-4- حوزههای کاربردی نگاشت ادراکی فازی
در طول 15سال اخیر، نگاشتهای ادراکی فازی در حوزههای زیادی، در مسائل متنوع و متفاوتی بکار رفتهاند [78و80]. نگاشتهای ادراکی فازی به ویژه در دامنههای دانش نرم (به طور مثال علوم سیاسی، علوم نظامی، تاریخ، روابط بینالملل، تئوری سازمان) که مفاهیم/روابط سیستم و زبان سیستم هر دو اساساً فازی هستند، قابلیت کاربرد دارد [59]. تسادیراس حوزههای کاربرد نگاشتهای ادراکی فازی را در چهار حوزه اصلی تصمیمگیری، پیشبینی، تفسیر و توضیح (فعالیتهایی که قبلاً انجام شده است) و برنامهریزی راهبردی طبقهبندی کرده است و بیان میکند که تعداد زیادی از نگاشتهای ادراکی فازی، در حوزه صنعت، تجارت و فعالیتهای مالی توسعه یافتهاند [85]. علیزاده كاركردهاي بسياری مانند مدارهاي الكتريكي، پزشکی، سیستمهاي نظارتي، برنامهريزي راهبردي و سازمانی، تحليل شاخصهاي عملكرد كسب و كار، مديريت پروژههاي نرمافزاري، بازيابي اطلاعات، مدلسازی نظامهاي پويای پيچيده و مدلسازي جهان مجازي را در حوزه نگاشت ادراکی فازی طبقهبندی کرده است [86]. دایلک یامن کاربردهای نگاشت ادراکی فازی را در حوزههای مهندسی، برنامهریزی استراتژیک، تکنولوژی اطلاعات، تصمیمگیری، مدیریت پروژه، تحلیل سرمایهگذاری، پزشکی، محیط و زیستشناسی و… قرار داده است [78]. استچ حوزههای کاربردی نگاشت ادراکی فازی را در پنج گروه عمدهی پزشکی؛ علوم زمینشناسی و محیطی؛ مهندسی و حوزه اقتصاد؛ تجارت و مدیریت و سایر موارد طبقهبندی کرده است [80]. با توجه به کاربرد وسیع نگاشت ادراکی فازی در حوزه مدیریت و صنایع و موضوع پژوهش حاضر، خلاصهای از کاربرد نگاشت ادراکی فازی در این حوزه به ترتیب وقوع آن در جدول (2-3) ارائه شده است.
جدول(2-4): پژوهشهای مرتبط با کاربرد FCM در حوزه مدیریت و صنایع
ردیف
کاربرد FCM در مدیریت و صنایع
سال
منبع
1
کاربرد FCM در جهت مدلسازی

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد نگاشت ادراکی فازی، عوامل حیاتی، عوامل حیاتی موفقیت Next Entries منبع تحقیق درمورد نگاشت ادراکی فازی، ضریب همبستگی، توسعه مدل