منبع تحقیق درمورد فيروزآباد، ميانگين، بارندگي، دي

دانلود پایان نامه ارشد

با کوه هاي ده بين جهت رودخانه غربي – شرقي مي گردد و پس از آبياري روستاهاي جنوب کوه هاي ده بين يعني سرتل، سرگر حسين آباد، رودبال، عرب و فتح آباد وارد تنگ هايقر مي شود و پس پيوستن رود هايقر به آن طرف دهرود جريان مي يابد و پس از مشروب کردن اراضي اين قسمت به دشت کنارسياه مي رسد. از اين نقطه به بعد به شدت شور مي شود. در شمال دژگاه رودخانه دشت پلنگ و چند رود فصلي ديگر وارد آن مي شود. درنزديکي هاي دژگاه به رودخانة قره آغاج پيوسته و رودخانة مند را تشکيل مي دهد که پس از آن از محدودة شهرستان فيروزآباد خارج مي شود( قانعي خو، 1380: 128) (شکل ‏42)، در شکل ‏43 سد تنگاب که بر روی رودخانه تنگاب احداث شده، نشان داده شده است.

شکل ‏42- رودخانه تنگاب در دشت فیروزاباد و موقعیت آن نسبت به شهر (برگرفته از گوگل ارث).

شکل ‏43- سد و رودخانه تنگاب
3-3-8-2رودخانة قره آغاج
اين رودخانه از کوههاي انار ارتفاعات چهل چشمه در 40 کيلومتري غرب شيراز و 28 کيلومتري شمال شرقي کازرون سرچشمه مي گيرد. اين رودخانه در محدودة حوضة خليج فارس و به درازاي 685 کيلومتر و از حوضة آبخيز تا آبريز به اسامي محلي مختلفي مثل رودخانة قره آغاج، کازرين، باز، شيرين، دژگاه، کوار، سيمکان، خفر و در آثار قديمي به نام هاي زکان، ژگان يا سکان خوانده مي شود و در انتهاي حوضه آبريز پس از تلاقي با رودخانة فيروزآباد به نام مند خوانده مي شود( جعفري، 1369: 45).
اين رود با جذب چند رود و چشمههاي متعدد، پرآب تر شده و در طول مسير، اراضي و باغات زيادي را مشروب مي سازد و هر چه به خليج فارس نزديک تر مي شود به علت گذشتن از گنبدهاي نمکي و حل کردن نمک هاي در طول مسير، شورتر شده و کمتر براي آبياري مزارع و باغات استفاده مي شود. رودخانة قره آغاج با جهت شمالي – جنوبي از دشت کازرين و همچنين از دشت افزر مي گذرد و پس از گذشتن از چند روستا و نواحي حاصلخيز از نزديکي روستاي کالي گذشته و در نزديکي کردوان پايين به نام رود مند به خليج فارس وارد مي شود.
عرض رود در نواحي کوهستاني 20 متر و در نواحي جلگه اي حتي به 400 متر هم مي رسد. حجم کل آب اين رودخانه در تنگ کازرين در حدود 400 ميليون متر مکعب در سال بوده و متوسط دبي لحظه اي 70/12 متر مکعب در ثانيه مي باشد. در بعضي از منابع کل آب آن را 714/886 ميليون متر مکعب در سال نيز نوشته اند( محيط، 1375: 16). مساحت حوضه اي اين رودخانه 12360 کيلومتر مربع است که نقش مهمي در جريان آب هاي زيرزميني و تغذيه سفره هاي آبرفتي ايفا مي نمايد.کيفيت آب رودخانه قره آغاج بر اساس نتايج بدست آمده جهت آبياري مناسب است.
3-3-9آب‌هاي زيرزميني
3-3-9-1چاه
درحال حاضر نزديک به 810 حلقه چاه با تخلية سالانه 100 ميليون متر مکعب در دشت فيروزآباد وجود دارد.کيفيت آب چاه ها خوب است که EC (هدايت الکتريکي) آن بين 431 تا 2468 ميکرومهوس بر سانتي متر و ميزان کلر بين 6/10 تا 5/134 ميلي گرم در ليتر بوده است.
3-3-9-2قنات
تعداد 12 رشته قنات در دشت جريان دارد که آبدهي آن بين 20 تا 220 ليتر درثانيه و مجموع تخلية ساليانه از قنوات در حدود 2/31 ميليون متر مکعب است. کيفيت آب قنوات خوب و EC بين 413 تا 1030 ميکروموس بر سانتي متر مي باشد و ميزان کلر آن بين 6/10 تا 9/31 ميلي گرم در ليتر است( قانعي خو، 1380: 137).
3-3-9-3چشمه‌سارها
تعداد ده دهنه چشمه در منطقه وجود دارد که از تشکيلات آهکي تغذيه و عموماً پر آب بوده و به مصرف کشاورزي دشت مي‌رسد( پرآب‌ترين آنها برم‌پير با حداقل آبدهي 550 و حداکثر 3000 ليتر در ثانيه است). مجموع تخلية ساليانه چشمه ها 38 ميليون متر مکعب ميباشد. کيفيت آب چشمهها خوب و EC 509 الي 883 ميکرومهوس بر سانتي متر و کلر به ميزان 7/17 تا 4/22 ميلي گرم در ليتر ميباشد. بيلان آب زيرزميني دشت فيروزآباد طبق مطالعات انجام شده مثبت و تا 16 ميليون متر مکعب قابل توسعه بوده است ( سازمان آب شهرستان فيروزآباد).
3-3-10آب وهوا
امروزه نقش آب و هوا به عنوان يک عنصر اساسي در زندگي بشر بيش از پيش روشن مي باشد و در اين راستا مطالعات اقليمي به طور روزافزوني اهميت يافته است( دشتي، 1374: 40). از اين رو جغرافيدانان همواره به عنوان يک اجزاء اصلي چشم انداز جغرافيايي بدان نگريسته و مطالعه ويژگي هاي آن را به صورت يک علم دقيق، وجهة همت خويش قرار داده‌‎اند ( کاوياني، 1382: 1).
تاکنون تقسيم بندي‌هاي مختلفي در مورد وضعيت اقليمي ايران صورت گرفته است. مهندس عدل در کتاب آب و هواي ايران نقاطي مانند فيروزآباد را جزء نواحي کوهستاني معتدل قرار داده است. در اين نقاط با اينکه از لحاظ جغرافيايي در منطقه کوهستاني واقع شدهاند ولي نظر به کمي عرض جغرافيايي، با ارتفاع هوا ملايمتر مي شود. در اين نقاط گرما بيشتر از نواحي کوهستاني مرتفع و متوسط مي‌باشد و درجه سرما به شدت آنها نيست، برف خيلي کم باريده و چندان دوامي ندارد. اين نقاط آب و هواي معتدلي دارند که در آن مرکبات، زيتون، مورد و سرو يعني نباتات اقليم مديترانه نمو مي کنند( عدل، 1349: 66). بين مناطق مختلف اين ناحيه يک وجه مشترک وجود دارد و آن خشکي تابستان است ولي وضع بارندگي و تقسيم آن بين فصول مختلف نسبت به نواحي مختلف فرق ميکند. شديدترين بارشها در دورة سرد سال اتفاق مي افتد و بارش هاي دوره گرم سال به مراتب کمتر از دورة سرد سال است( عليجاني، 1383: 183).
کوپن قسمت وسيعي از کشور ما را داراي اقليم C (مديترانه اي) تشخيص داده، در صورتي که با مطالعه و تطبيق آب وهواي مديترانه اي با وضع اقليمي نواحي مختلف ايران معلوم مي شود که فقط بعضي از مناطق محدود در کشور ما از جمله قسمتي از فارس شيراز، فسا، فيروزآباد و ميمند و امثال آن در اين اقليم قرار مي گيرند.
آب وهواي مديترانه اي داراي مشخصات زير است:
1ـ زمستان ملايم و بارندگي نسبتاً زياد در اين فصل؛
2ـ تابستان گرم يا خيلي گرم که جريان نسيم آن را تعديل مي کند؛
3ـ استراحت رستني ها به هنگام تابستان که بارندگي صورت نمي گيرد و هوا خشک است؛
4ـ وجود رستني هاي طبيعي معيني از جمله سرو و مورد و نباتات مزروعي مخصوصاً مرکبات و زيتون؛
5ـ حد متوسط درجه گرماي سردترين ماه بيش ار 6 درجه و در حدود 10 درجه بالاي صفر مي باشد( دشتي، 1374: 44).
با توجه به تقسيم بندي آب و هوايي کوپن، فيروزآباد در ناحية مرکزي و شمال از سمت غرب و شمال غرب تا شرق، داراي اقليم نيمه خشک(مديترانه‌اي بري) و درنواحي شمال غربي در ارتفاعات، اقليم نيمه خشک و مرطوب(مديترانه‌اي بحري) مشاهده مي‌گردد که جزء پربارانترين بخشهاي استان محسوب ميشود.
به منظور بررسي پارامترهاي اقليمي منطقه از ايستگاههاي کليماتولوژي و سينوپتيک فيروزآباد در دورة آماري(2009- 1995) استفاده شده است. در زير به بررسي اين پارامترها مي‌پردازيم:
3-3-10-1دماي هوا
دماي هوا، از مهمترين متغييرهاي جوي مي‌باشد، که بر تمامي فعاليت‌هاي اقتصادي – اجتماعي جوامع، به طور مستقيم و غير مستقيم تأثير مي گذارد.
با توجه به آمار و اطلاعات موجود ، متوسط دماي هواي شهر فيروزآباد در طول ماههاي مختلف سال بيانگر آن است؛ که بهمن ماه به رقم 3/7 و مرداد ماه با رقم 96/25 درجه سانتي گراد به ترتيب کمترين و بيشترين ارقام ميانگين ماهيانه متوسط دماي را در طول سالهاي مختلف سال در شهر فيروزآباد نشان ميدهند. به عبارتي ميتوان گفت که متوسط دما در ايستگاه فيروزآباد در همة ماههاي سال بالاتر از صفر درجه سانتيگراد است. ميانگين حداکثرهاي دماي هوا در ماه هاي مختلف بين 94/12 در بهمن ماه و 62/33 در مرداد ماه در نوسان ميباشد و روند تغييرات آن از دي بهمن ماه تا مرداد ماه افزايشي و از مرداد تا دي ماه از روند کاهشي تبعيت ميکند. همچنين ميانگين حداقل دما در طول ماههاي مختلف نيز بيانگر آن است که بهمن ماه با 72/1 و مرداد ماه با 51/16 درجه سانتيگراد به ترتيب کمترين و بيشترين ميانگين حداقلهاي دما را به خود اختصاص دادهاند.
بيشترين ميزان دماي هوا يا حداکثر مطلق دما که در ايستگاه فيروزآباد به ثبت رسيده است، دماي 14/33 و 03/33 درجه بوده است که به ترتيب مربوط به ماههاي مرداد و تير است و کمترين ميزان دماي هوا يا حداقل مطلق دما مربوط به ماه بهمن با دماي 4/2- درجه سانتيگراد است.
3-3-10-2بارندگي
جدول ‏41، ميانگين ماهانة بارندگي و حداكثر بارندگي روزانه ايستگاه فيروزآباد را نشان مي دهد. همانطور كه ارقام بارندگي در اين ايستگاه نشان مي دهد، ميزان بارندگي ماهيانة فصول سرد آن به مراتب بيشتر از فصول گرم است. ميانگين ماهانة بارندگي در اين ايستگاه در طول دورة آماري 2009- 1995 برابر با 46/331 ميليمتر بوده است. طي اين دوره پربارانترين ماه سال دي ماه و كم باران ترين ماه سال شهريور ماه مي باشد كه به طور ميانگين در دي ماه 12/104 و در شهريور ماه 26/0 ميليمتر بارندگي صورت گرفته است. همچنين ارقام حداكثر بارندگي روزانه در ايستگاه فيروزآباد نشان مي دهد كه بيشترين بارندگي روزانه در فيروزآباد به دي ماه اختصاص دارد كه رقم حداكثر بارندگي روزانه در اين ماه 8/33 ميليمتر بوده است.
جدول ‏41- ميانگين ماهيانه و حداکثر بارندگي روزانه ( ايستگاه فيروزآباد)(2009- 1995)
پارامترها
دي
بهمن
اسفند
فروردين
اردیبهشت
خرداد
تير
مرداد
شهريور
مهر
آبان
آذر
ميانگين
ميانگين ماهانه بارندگي
1/104
3/60
3/59
5/27
4/4
6/0
4/2
6/3
3/0
1/4
5/23
4/63
5/331
حداکثر بارندگي روزانه
8/33
25
6/23
2/10
8/1
6/0
8/1
3/3
3/0
7/2
7/8
2/20
8/33
(مأخذ: سازمان هواشناسي کشور)
3-3-10-3رطوبت هوا
بررسي آمار مربوط به جدول ‏42، نشان ميدهد كه ميانگين ماهيانة نم نسبي فيروزآباد از دي ماه تا خرداد ماه داراي روند رو به كاهش بوده و از 8/64 درصد در دي ماه به 9/26 درصد در خرداد ماه مي رسد و از تير ماه تا دي ماه يك روند افزايشي به خود مي گيرد. به عبارت ديگر نم نسبي از 4/31 درصد در تير ماه به 8/64 درصد در دي ماه مي رسد. ميانگين سالانة نم نسبي در فيروزآباد 52/54 درصد بوده كه در حد اعتدال مي باشد. همچنين ميانگين سالانة بيشترين رطوبت در ايستگاه فيروزآباد برابر با 5/64 درصد است كه در طول سال بيشترين رطوبت مربوط به دي ماه با 7/83 درصد رطوبت است. ميانگين سالانه كمترين نم نسبي در فيروزآباد 4/29 درصد محاسبه شده است كه در طول ماههاي سال خرداد ماه با 3/14 درصد،‌كمترين نم نسبي رابه خود اختصاص داده است.
جدول ‏42- ميانگين ماهانة پارامترهاي نم نسبي هوا بر حسب درصد(ايستگاه فيروزآباد)(2009- 1995)
پارامترها
دي
بهمن
اسفند
فروردين
ارديبهشت
خرداد
تير
مرداد
شهريور
مهر
آبان
آذر
ميانگين
متوسط رطوبت
8/64
8/60
1/58
6/51
3/35
9/26
4/31
3/34
33
9/36
9/48
7/61
5/54
بيشترين رطوبت
7/83
4/80
6/75
3/72
8/53
9/43
3/50
2/53
8/53
7/55
6/67
2/82
5/64
کمترين رطوبت
4/48
4/43
3/42
33
8/19
3/14
8/14
7/18
6/17
3/20
8/31
1/44
4/29
(مأخذ: سازمان هواشناسي کشور)
3-3-10-4باد
همانطور که در جدول ‏43، مشاهده مي شود بادهاي غالب شهر فيروزآباد در فصل زمستان، بادهاي غربي هستند. در فصل بهار جهت بادهاي غالب، شمال غربي و جنوب شرقي است اما در دو ماه از اين فصل يعني ماههاي ارديبهشت و خرداد، جهت بادهاي غالب جنوب شرقي است. در فصل تابستان جهت بادهاي غالب در شهر فيروزآباد عمدتاً شمال غربي است اما در تيره ماه، اين بادها از سمت شمال مي وزند. جهت بادهاي غالب در فصل پاييز عمدتاً جنوب غربي است و در دو ماه از اين فصل يعني ماههاي مهر و آبان بادها در جهت جنوب غربي مي وزند اما در آذر ماه جهت باد تغيير کرده و غربي مي شود.
جدول ‏43- جهات وزش باد در شهر فيروزآباد
ماهها
دي
بهمن
اسفند
فروردين
ارديبهشت
خرداد
تير
مرداد
شهريور
مهر
آبان
آذر
بادهای غالب
غربي
غربي
غربي
شمال غربي
جنوب شرقي
جنوب شرقي
شمالي
شمال غربي
شمال

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد استان فارس، توسعه پاید، توسعه پایدار، محیط زیست Next Entries منبع تحقیق درمورد استان فارس، حمل و نقل