منبع تحقیق درمورد فرهنگ عامه، طرح و نقش، برنامه سوم توسعه، رقابت در بازار

دانلود پایان نامه ارشد

در صورت الحاق مي تواند ضمن رعايت استثنائات ذكر شده از اين اصل در حوزه مالكيت فكري بهره برداري نمايد .

مبحث سوم : اصل جلوگيري از سوء استفاده از حق
بند 2 ماده 8 به اين اصل اشاره شده و مي گويد : ” به منظور جلوگيري از سوء استفاده از دارندگان حق مالكيت فكري از اين حق و همين طور پرهيز از توسل به روش هايي كه به گونه اي غير معقول تجارت را محدود مي سازند يا بر انتقال بين المللي فناوري اثر دارند ، ممكن است اتخاذ اقدامات مقتضي ، به شرط مطابقت با موافقت نامه حاضر ضرورت يابد .” بر اساس اين ماده دارندگان حق مالكيت فكري نيز در صورت سوء استفاده از حق ايجاد شده براي آنان يا در صورتي كه به روش هاي غير معقول و نامتعارف توسل جسته و يا به نوعي باعث عدم ارتقاي فناوري در سطح بين المللي گردند و اين برخوردهاي سه گانه مخالفت با مقررات موافقت نامه تريپس داشته باشد ، اقدامات مقتضي در مورد آنان صورت خواهد پذيرفت .
” مفاد بند 2 ماده 8 در ماده 40 موافقت نامه تحت عنوان كنترل رويه هاي ضد رقابتي در مجوزهاي قراردادي نيز بررسي شده است .”105
مطابق بند 1 ماده 40 ، اعضا توافق دارند كه برخي رويه ها يا شرائط صدور پروانه راجع به حقوق مالكيت فكري كه رقابت را محدود مي سازد ممكن است بر تجارت اثر سوء داشته و مانع انتقال و اشاعه فناوري را مانع شود و در بند 2 ماده 40 نيز آمده است ” هيچ چيز در موافقت نامه حاضر مانع نخواهد شد كه در قوانين خود آن دسته از رويه ها با شرائط صدور پروانه را كه در موارد خاص ممكن است مورد سوء استفاده از حقوق مالكيت فكري شمرده شده و اثر سوء بر رقابت در بازار مربوط را داشته باشد ، تصريح كنند “. با عنايت به مواد 8 و 40 موافقت نامه ، به مقامات كشورهاي عضو اين اجازه را داده است تا در برابر سوء استفاده كنندگان از حقوق مالكيت فكري به تدابير قانوني بينديشند و نسبت به كنترل سوء استفاده كنندگان اقدام بعمل آورند .

بخش دوم
آثار الحاق در حوزه مالكيت ادبي و هنري

فصل نخست : اثرهاي قابل حمايت
مبحث نخست : در قوانين ايران
همانطور كه پيش تر بيان شد اولين قانون حمايت از آثار ادبي و هنري در ايران در تاريخ 11/10/1348 تحت عنوان قانون حمايت از حقوق مؤلْفّان ، مصنفّان و هنرمندان از تصويب مجلس شوراي ملي گذشت .
اين قانون داراي 4 فصل و 33 ماده ميباشد كه در ماده 1 به تعريف اثر و پديدآورنده پرداخته است و آمده است : از نظر اين قانون به مؤلّف و مصنّف و هنرمند ” پديدآورنده ” و به آنچه از راه دانش يا هنر و يا ابتكارآنان پديد مي آيد بدون در نظر گرفتن طريقه يا روشي كه در بيان و ظهور و يا ايجاد آن بكار رفته ” اثر ” اطلاق مي شود .
ماده 2 اثرهاي مورد حمايت اين قانون را به شرح زير بيان مي كند :
1- كتاب و رساله و جزوه و نمايشنامه و هر نوشته ديگر علمي و فني و ادبي و هنري .
2 – شعر و ترانه و سرود و تصنيف كه به هر ترتيب و روش نوشته يا ضبط يا نشر شده باشد .
3 – اثر سمعي و بصري به منظور اجراء در صحنه هاي نمايش يا پرده سينما يا پخش از راديو يا تلويزيون كه به هر ترتيب و روش نوشته يا ضبط يا نشر شده باشد .
4 – اثر موسيقي كه به هر ترتيب و روش نوشته يا ضبط يا نشر شده باشد
5 – نقاشي و تصوير و طرح و نقش و نقشه جغرافيايي ابتكاري و نوشته ها و خط هاي تزئيني و هرگونه اثر تزئيني و اثر تجسمي كه به هر طريق و روش به صورت ساده يا تركيبي بوجود آمده باشد .
6 – هر گونه پيكره ( مجسمه )
7 – اثر معماري از قبيل طرح و نقشه ساختمان .
8 – اثر عكاسي كه با روش ابتكاري و ابداع پديد آمده باشد .
9 – اثر ابتكاري مربوط به هنرهاي دستي يا صنعتي و نقشه قالي و گليم .
10 – اثر ابتكاري كه بر پايه فرهنگ عامّه (فولكلور )106 يا ميراث فرهنگي و هنر ملّي پديد آمده باشد .
11 – اثر فنّي كه جنبه ابداع و ابتكار داشته باشد .
12 – هر گونه اثر مبتكرانه كه ازتركيب چند اثراز اثرهاي نامبرده در اين فصل پديد آمده باشد.
از اين مواد چنين استنباط مي شود كه :
اولاٌ ، آثار مورد حمايت اين قانون محصول دانش ، هنر و ابتكار صاحبان آنها است ؛ نظير ” كتاب ” علمي يا ” نقاشي ” هنري و يا اثر ابتكاري كه بر پايه فرهنگ عامه ( فولكلور ) … پديد آمده باشد.
ثانياٌ ، آنچه براي قانونگذار وحمايتهاي او مهم است ، خود اثر است و طريقه يا روشي كه در بيان و يا ظهور و يا ايجاد آن به كار رفته اهميتي ندارد . اثر نوشته باشد يا سمعي و بصري و يا مثلا تركيبي از آنها ، تاثيري در شمول قانون نسبت به آن ندارد . 107
امّا در ايران قوانين ديگري نيز به تصويب و در حال اجرا است كه از نظر زماني با توجه به نيازهاي جامعه به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيده است كه آنها نيز به نوبه خود آثاري را تحت حمايت قرار داده اند .
در ماده 160 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي هم به تعدادي از اثرهاي توليدي اشاره و آنها را مشمول قانون حمايت از حقوق مولفّان و مصنّفان و هنرمندان نموده است . ” گزارشهاي پژوهشي ، پايان نامه ها و نرم افزارهاي چند رسانه اي به عنوان اثر مشمول مفاد قانون حمايت از حقوق مولفّان ، مصنّفان و هنرمندان مصوب 11/10/1348 مي گردد . از ديگر اثرهاي مورد حمايت در قوانين ايران ، طرح ها و الگوهاي توليد شده پارچه و لباس مي باشد كه بر اساس ماده 4 قانون ساماندهي مد و لباس مصوب 12/10/1385 مي باشد .108
همچنين مطالب اختصاصي منتشر شده در مطبوعات بنا بر تبصره 3 ماده 5 الحاقي به قانون مطبوعات مصوب 22/12/1364 مورد حمايت قانون حمايت از حقوق مولفان ، مصنفان و هنرمندان قرار مي گيرد .109 از ديگر قوانيني كه اختصاص به آثار سينمايي دارد ، قانون تشكيل سازمان نظام سينمايي و حمايت از حقوق مادي و معنوي آثار سينمايي مي باشد . مطابق ماده 68 اين قانون ، فعاليت هاي سينمايي مورد حمايت به چهار نوع فعاليت تقسيم بندي مي شوند :
1 – فعاليت هايي كه در پديدآمدن و توليد اثر سينمايي نقش داشته باشد ؛
2 – فعاليت هايي كه در قلمرو نشر و تكثير اثر سينمايي باشد ؛
3 – فعاليت هايي كه نمايش اثر سينمايي را سبب مي شود ؛
4 – فعاليت هايي كه در قلمرو ايجاد و گسترش هنر – صنعت سينما است .
در جمهوري اسلامي ايران ، اخيرا پيش نويس لايحه قانون جامع حمايت از حقوق مالكيت ادبي و حقوق مرتبط نيز تدوين گرديده كه فصل اول از بخش دوم شامل مواد 2 و 3 آن به آثار مورد حمايت پرداخته است كه ماده 2 بشرح زير است :
1 – اثر كتبي خواه به صورت دست نوشته ، چاپي يا هر شكل ديگر ، از قبيل كتاب ، رساله ، جزوه ، مقاله ، تعزيه ، نمايش نامه صامت ، راديويي يا ديگر نمايش نامه ها ، متن گفتگوي ديداري – شنيداري و هر نوشته ديگر با مضمون ادبي ، علمي ، فني و هنري ؛
2 – اثر شفاهي از قبيل سخنراني ، نطق علمي ، خطابه ، موعظه ، نطق آموزشي و نظاير آن ؛
3 – اثر ادبي كاربردي از قبيل برنامه رايانه اي خواه بصورت كد مبدأ يا كد مقصد ؛
4 – شعر ، ترانه ، سرود ، تصنيف ، قصه و نظاير آن ؛
5 – هنر نمايشي از قبيل اثر ديداري – شنيداري ، تئاتر زنده شنيداري يا پانتوميم ، پرده خواني ، خيمه شب بازي ، تعزيه خواني ، تردستي ، معركه گيري ، نمايش هاي سيركي و ساير آثاري كه براي نمايش صحنه اي خلق مي شوند ؛
6 – اثر راديويي ؛
7 – اثر موسيقي با كلام و بدون كلام ؛
8 – اثر هنري تجسمي – تزييني از قبيل نقاشي ، خوشنويسي ، تذهيب ، منبت كاري ، سنگ آرايي ، پيكر تراشي و ساير هنرهاي زيبا ؛
9 – اثر هنري كاربردي از قبيل قالي و گليم و نقشه آنها يا ساير هنرهاي بكار رفته در صنايع دستي يا كالاهاي صنعتي ؛
10 – اثر هنري ترسيمي از قبيل طرح ، نقشه ، انگاره ، نقشه جغرافيايي ، اثر سه بَعدي مربوط به حوزه هاي جغرافيايي ، مكان نگاري ، معماري و يا علوم تجربي ؛
11 – اثر عكاسي ؛
12 – اثر معماري ؛
13 – طراحي شكل حروف ، اعداد يا ديگر علائم خواه به صورت دستي يا رايانه اي ؛
در ماده 3 حمايت از آثار اشتقاقي را به شرط داشتن اصالت و رعايت حقوق پديدآورنده يا پديدآورنده اصلي مورد حمايت قرار داده و اين آثار را چنين بر شمرده است :
14 – اثر مبتني بر نمودهاي فرهنگ عامه ؛
15 – اثر تركيبي به شرطي كه از حيث آرايش و گزينش ، اصيل باشند ؛
اما در اين لايحه جامع كه هماهنگي بيشتري با موافقت نامه تريپس و كنوانسيون برن دارد ، اساتيد معززي كه در تدوين آن زحمات بسياري را متحمل شده اند ، ملاك نياز كشور ، استفاده از نظرات فقهي و عالمانه خويش و همچنين همسويي با جامعه جهاني را لحاظ نموده و بعون الله تعالي در صورت تصويب نهايي و پيوستن به موافقت نامه در اين زمينه هيچگونه مشكل خاصي براي كشور و پديدآورندگان حوزه مالكيت ادبي و هنري را بدنبال نخواهد داشت .
گرچه بعضي از اساتيد محترم حقوق ايران به موارد ديگري هم چون آثار سينمايي و آثار هنرهاي كاربردي اشاره نموده اند . بنظر مي آيد آثار فوق در قوانين ايران هر چند بطور مختصر به آنها اشاره شده اما در لايحه جامع در بندهاي فوق الاشاره اين آثار به تفصيل مورد توجه قرار گرفته اند .

مبحث دوم : در موافقت نامه تريپس
موافقت نامه تريپس در بخش نخست تحت عنوان حق نسخه برداري و حقوق جانبي به بحث پيرامون مالكيت ادبي و حق مؤلّف پرداخته است . ابتدا در بند 1 ماده 9 اعضا را به رعايت مواد 1 تا 21 كنوانسيون برن (1971 ) ملزم نموده است . موافقت نامه در اين مورد خود به هيچ يك از اثرها اشاره ننموده است و تنها مواد فوق الاشاره در كنوانسيون برن را مورد تاكيد و پذيرش قرار داده است .
براي اينكه آثار مورد حمايت مشخص شود نياز به توجه به كنوانسيون برن مي باشد .
كنوانسيون برن در بند 1 ماده 2 به تعريفي از اصطلاح آثار ادبي و هنري داشته و آنها را شامل تمامي آفرينش هاي مربوط به گستره ادبي ، علمي و هنري صرف نظر از روش يا شكل ابراز آنها دانسته است ” . به عبارت ديگر ممكن است اثري به عنوان يك اثر ادبي و هنري شناخته نشود و يا ارزش يك كار ادبي و هنري را نداشته باشد مع الوصف چون اصالت دارد و از ديگري تقليد نشده تحت كپي رايت قابل حمايت است . سپس در ادامه طي چند بند آثار را چنين برشمرده است :
1 – كتاب ها ، بروشورها و ديگر نوشته ها
2 – كنفرانس ها ، نطق هاي كوتاه ، موعظه ها و ديگر آثاري كه داراي ماهيت مشابه هستند .
3 – آثار نمايشي يا نمايشي موسيقيايي ، رقص ها ، پانتوميم ها .
4 – تنظيم موسيقي با كلام يا بدون آن .
5 – آثار سينمايي و نيز آثاري كه مشابه آثار سينمايي ابراز مي شوند .
6 – آثار مربوط به طراحي ، نقاشي ، معماري ، پيكره ، گراور ، ليتوگرافي .
7 – آثار عكاسي و آثاري كه مشابه روش آثار عكاسي ابراز مي شوند .
8 – آثار هنرهاي كاربردي .
9 – تصاوير و نقشه هاي جغرافيايي .
10 – نقش ها ، كروكي ها ، و آثار تجسمي مرتبط با جغرافي . توپو گرافي ( موقعيت طبيعي ) ، معماري و علوم
بند 3 ، ترجمه ، اقتباس ، تنظيم موسيقي و ساير تبديل هاي اثر ادبي و هنري ، بدون آن كه به حق پديدآورند اثر اصلي خدشه اي وارد شود مورد حمايت كنوانسيون قرار مي گيرد .
بند 4 ، شامل متون رسمي قانوني ، اداري يا قضايي و نيز ترجمه رسمي اين متون
بند 5 ، آثار ادبي يا هنري مانند دايرة المعارف ها و جُنگ ها را را كه به لحاظ انتخاب يا ترتيب موضوعات ، آفرينش فكري به شمار مي آيند تحت حمايت قرار داده است .
بند 7 ، آثار هنرهاي كاربردي ، طرح هاي صنعتي و مدل ها .
بند 1 ماده 2 مكرر شامل سخنراني هاي خاص .
بند 4 ماده 15 آثار مربوط به فرهنگ عامه يا آثار فولكلوريك نيز شامل حمايت مي شود .110
اما در اين ميان مي توان دو نمونه از آثار را نام برد كه در كنوانسيون برن نامي از آنها به ميان نيامده ولي قطع يقين از آثاري است كه در اين حوزه قابل حمايت مي باشد و از مواردي است كه در متن موافقت نامه بيان شده است كه عبارت اند از :
در بند 1 ماده 10 موافقت نامه تريپس برنامه هاي رايانه اي اعم از اينكه در قالب كدهاي اصلي يا كدهاي ديدني ( ماشيني

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد سازمان تجارت جهاني، اصل دولت کامله الوداد، رفتار متقابل Next Entries منبع تحقیق درمورد فرهنگ عامه، نقض حقوق