منبع تحقیق درمورد شمال ایران، انرژی خورشیدی، آمریکای لاتین

دانلود پایان نامه ارشد

نیمه مرطوب، مدیترانه ای و نیمه خشک در منطقه زاگرس وجود دارد. طول مدت خشکی در این اقالیم به ترتیب 4 تا 5 ماه و برای دو مورد آخر 4 تا 6 ماه است.
دما
طبق آمار جوی در زاگرس، میانگین دمای متوسط سالانه بر حسب عرض جغرافیایی و ارتفاع بین 9 تا 25 درجه سانتیگراد نوسان دارد. فاصله بیشینه مطلق و کمینه مطلق دما در هر محل بسیار چشمگیر و حدود 50 درجه سانتیگراد مي‌باشد که به 74 درجه سانتیگراد نیز مي‌رسد و این پدیده نمایشگر شدت بری بودن اقلیم منطقه مي‌باشد. همچنین تعداد روزهای یخبندان نیز در نقاط مختلف آن بین 10 تا 149 روز در سال است (ثاقب طالبی و همکاران 1383).
1-2-4 اسامي‌لرگ
نامهای محلی لرگ عبارتند از : موتال (در آستارا)، متول (در گرگانرود)، ملال (در طالش)، مولول (در شفارود)، کوچ، کوچی (در اطراف رشت، رودبار و درفک)، کهل و کهل (در لاهیجان، مازندران و گرگان)، سیاه کهل (در تنکابن و رامسر)، لرگ و لارگ (در نور، کجور، مازندران و گرگان)، درخت رحمان (در لرستان) و نیروز در ایلام (سهرابی و مهدیفر، 1375).
1-2-5 طبقه بندی لرگ
Kingdom: Plantae – Plants
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Rosids
Order: Fagales
Family: Juglandaceae
Genus: Pterocarya
Species: P. fraxinifolia
1-2-5-1 کلید شناسی:
الف – جوانه ها بدون پایه، فلس دار، برگها معطر، میوه یک شفت بزرگ .Juglans
ب – جوانه ها پایه دار، عریان و بدون فلس، برگها غیر معطر، میوه یک فندقه بالدار Pterocarya (Avis 1982).
خانواده گردو(Juglandaceae ) از 7 جنس و حدود 50 گونه تشكيل شده است كه عمدتاً در مناطق معتدله و نيمه گرمسيري نيمكرة شمالي پراكنش دارند. جنس هاي زيرخانواده يوگلاندوئيده عبارت اند از يوگلانس ( 15 گونه) و كاريا ( 25 گونه) و زيرخانواده اُرمونئوئيده داراي 5 جنس است كه پتروكاريا ( 10 گونه) ازآن جمله است. يك گونه از جنس يوگلانس به نام گردو (يوگلانس رگيا) در جنگل هاي شمال و غرب و يا به صورت كاشته شده در غالب نواحي ايران و يك گونه از جنس پتروكاريا به نام كرُك پتروكاريا فراكسينيفوليا در جنگل هاي شمال ايران مي رويند (بخشی خانیکی، 1386). بطورکلی این خانواده دارای 6 جنس و 40 گونه است که از مهمترین جنسهای آن گردو و لرگ را میتوان نام برد (Avis 1982).
تیره Juglandaceae شامل 8 جنس و 50 گونه مي‌باشد که در بین آنها جنس گردو Juglans با 21 گونه مهمترین گیاه این خانواده است. لیست تمامي‌جنس‌هاي تیره Juglandaceae به قرار زیر است (بدرزاده، 1386) : Juglans – Platycarya – Pterocarya – Oreomunnia – Engelhardtia – Cyelocarya – Alfaroa
لرگ دارای یک واریته درختچه ای بنام P.f.var.dumosa بوده که شاخه‌هاي آن باریک، زرد قهوه ای و طول برگچه ها 5 تا 7 سانتیمتر مي‌باشد كه در دو زيرخانواده طبقه بندي مي شوند. این جنس دارای یازده گونه است که شش گونه آن در چین، یک گونه در ژاپن و یک گونه در آسیای غربی انتشار دارد. گونه آسیای غربی که در قفقاز و شمال ایران و همچنین با تایید بخش تحقیقات گیاهشناسی موسسه در دو منطقه از جنگلهای غرب کشور شامل استانهای ایلام و لرستان انتشار دارد که بنام Pterocarya fraxinifolia (spach) یا P.caucasica معروف است (Avis 1982) .
1-2-6 ويژگيهاي مورفولوژي لرگ
درختان برگ ریز، اغلب باقطر مشخص، برگها متناوب، شانه ای، بدون گوشواره، گلها تک جنسی، بدون گلبرگ، تک پایه، شاتون نر آویزان، شاتون ماده راست یا آویزان، گلهای نر با پوشش دندانه ای یا براکته مانند 60-3 لبی یا فاقد آن، پرچمها 40-3 عدد، گلهای ماده بدون دم گل روی ساقه قرار گرفته اند. براکته ها و پوشش گل روی تخمدان قرار گرفته و اغلب چهار لبی مي‌باشند. تخمدان تحتانی، 3-2 خامه ای، تک حفره ای، تک تخمی، قاعده ای، میوه شفت یا فندق بالدار، دانه اغلب با لپه‌هاي خیلی پیچ خورده. بطورکلی این خانواده دارای 6 جنس و 40 گونه است که از مهمترین جنسهای آن گردو و لرگ را میتوان نام برد. درختان این خانواده معمولا دارای ریشه‌هاي عمیق و چوب بسیار عالی هستند. عموما در نواحی معتدله نیم کره شمالی انتشار دارند و استثنائا در آمریکا از خط استوا مي‌گذرند. غالبا بصورت درخت و ندرتا درختچه هستند (Avis 1982) . درخت لرگ خزان کننده، شاخه ها دارای مغز نرم و اسفنجی یا مطبق، جوانه ها پایک دار و لخت، برگها متناوب شانه ای، گلها یک پایه و در روی شاتونهای آویزان قرار دارند. کوتیلدنها چهار لوبه و ژرمیناسیون اپیژه است. شاخه‌هاي اصلی بسیار توسعه یافته و رشد درخت سریع و پاجوش بسیار تولید مي‌کند. این جنس دارای یازده گونه است که شش گونه آن در چین، یک گونه در ژاپن و یک گونه در آسیای غربی انتشار دارد. گونه آسیای غربی که در قفقاز و شمال ایران و همچنین با تایید بخش تحقیقات گیاهشناسی موءسسه در دو منطقه از جنگلهای غرب کشور شامل استانهای ایلام و لرستان انتشار دارد که بنام Pterocarya fraxinifolia (spach) یا P.caucasica معروف است (Avis 1982).
گياهان اين خانواده درختاني تك پايه با برگ هاي متناوب و مركب شانه اي و معطّر و فاقد گوشوارك مي باشند. گل ها تا 6 كاسبرگ و از 3 الي 40 پرچم تشكيل شده است. پرچم ها در 2 يا چند سري قرار دارند و داراي ميلة كوتاه و بساك دوخانه اند كه با شكاف طولي شكفته مي شوند. گل هاي نر در روي گل آذين سنبله يا خوشه ساده آويخته آرايش يافته اند. پوشش گل هاي ماده از تعداد محدودي براكته و كاسه گلي مركب از 4 كاسبرگ تشكيل يافته است. مادگي زيرين و تخمدان از به هم پيوستن 2برچه به وجود آمده و تك خانه اي و حاوي يك تخمك راست مي باشد. خامه كوتاه و منتهي به 2 كلاله بزرگ است. ميوه تقريباً خشك و شكوفا يا ناشكوفا يا گاهي اوقات بالدار است. دانه منفرد، داراي رويان بزرگ و فاقد آندوسپرم مي باشد (بخشی خانیکی، 1386). بر اساس منابع موجود لرگ درختی است که به ارتفاع 30 متر مي‌رسد (جوانشیر، 1366)، و در جنگلهای حوضه آبخیز (واز) تا 40 متر ارتفاع نیز اندازه گیری شده است (ابراهیمي،‌1379).
1-2-7 جنگلهای جهان و پراکنش لرگ در دنیا
30 درصد سطح کره خاکی را جنگل و بیشه‌هاي جنگلی مفروش مي‌کند. 24 درصد آن را مراتع اشغال کرده اند و 11 درصد برای زمین‌هاي کشاورزی اختصاص داده شده اند. امروزه تخریب بیرویه در سطح جنگلهای جهان صورت مي‌گیرد. سالهاست که با قطع بیرویه جنگلهای جهان رو به تخریب مي‌باشد. و بنابر آمارهای F.A.O هر ساله یازده میلیون هکتار از جنگلهای جهان تخریب مي‌شود. در واقع هرساله به اندازه سطح کشور گواتمالا تخریب صورت میگیرد. طبق آمار سازمان خواروبار و کشاورزی جهانی در سال 1991 جنگلهای مناطق حاره جهان 79/1 میلیارد هکتار بوده. بین سالهای 1981 تا 1990 هر ساله در حدود 15 میلیون هکتار از جنگلهای مناطق حاره از بین رفته اند. تخریب بیشتر در جنگلهای آفریقا، آمریکای لاتین و آسیا صورت گرفته است. جنگلهای مناطق معتدله و شمال کره زمین نیمي‌از جنگلهای جهان را تشکیل مي‌دهند. محصولات چوبی این جنگلها برای صنایع مصرف مي‌شود. و در حدود 80 درصد چوب صنایع از این جنگلها است. سطح جنگلهای معتدله و نیمه معتدله جهان 5/1 میلیارد هکتار مي‌باشد (مصدق، 1384).
نظر به اینکه پراکنش آبها و خشکی ها در کره زمین یکسان نیست، عوامل موثر اکولوژیک از قبیل حرارت، رطوبت و غیره در همه نقاط بطور یکسان وجود ندارند، بدین جهت نوع و تیپ رستنی ها نیز اشکال مختلفی بخود مي‌گیرند و در سطوح متفاوتی گسترش مي‌یابند. چنانچه از قطب شمال یا جنوب به طرف استوا پیش رویم، ملاحظه مي‌کنیم که درجه حرارت دائما افزایش مي‌یابد. میزان رطوبت نیز هرچه از مناطق دریایی دور شویم و به خشکی ها نزدیک شویم کاهش مي‌یابد. مقدار انرژی خورشید مثلا در نواحی استوایی 200 کیلوکالری در سانتی متر مربع است، در صورتیکه در عرض جغرافیایی 70 درجه این مقدار فقط 30 کیلو کالری در هر سانتیمتر مربع است. یعنی در یک دوره رویش گیاهی در مناطق استوایی انرژی خورشیدی 7 برابر بیشتر از مناطقی است که در عرض جغرافیایی 70 درجه هستند. هرچند که از نظر مقیاس جهانی حرارت و رطوبت مهمترین عوامل در پراکنش اجتماعات گیاهی هستند، با وجود این تاثیر کلی عوامل اکولوژیک در یک محل و قدرت رقابت گیاهان عوامل تعیین کننده ظاهر شدن یا فقدان یک تیپ گیاهی بشمار مي‌آیند (مهاجر، 1385).
سطح کل جنگلهای دنیا حدود 4/3 میلیارد هکتار برآورد شده است (F.A.O، 1993 ). این رقم در سال 1980 بالغ بر 4 میلیارد هکتار بود. این موضوع روند تخریب سریع جنگلهای دنیا را نشان مي‌دهد. جنگلهای دنیا نزدیک به 90% بیوماس گیاهی اکوسیستم‌هاي زمینی را تولید مي‌کنند و همراه با دریاها 48% کل تولید اولیه کره زمین را تشکیل مي‌دهند (مهاجر، 1385).
برای تفکیک و طبقه بندی جنگلهای دنیا روشهای مختلفی پیشنهاد شده است و دانشمندان زیادی جنگلها را بر حسب عوامل مختلف طبقه بندی نموده اند. بعضی جنگلها را برحسب مناطق جغرافیایی، برخی بر اساس سیمای ظاهری و گونه‌هاي تشکیل دهنده آنها تقسیم بندی نموده اند. یکی از تقسیم بندی‌هاي معروف توسط پروفسور بروکمن (Brockmann ) صورت گرفته است که در آن مناطق رویش گیاهی دنیا به ده قسمت تقسیم شده اند که در جدول 1- 2 ذکر شده اند.

جدول 1-2 : تقسیم بندی مناطق رویشی جهان توسط بروکمن
1 – جنگلهای بارانی یا استوایی
Pluvisilvae
2 – جنگلهای سبز بارانی یا نیمه استوایی
Hiemisilvae
3 – جنگلهای همیشه سبز معتدله گرم و مرطوب
Laurisilvae
4 – جنگلهای همیشه سبز مدیترانه ای
Durisilvae
5 – جنگلهای سبز تابستانی ( خزان کننده)
Aestisilvae
6 – جنگلهای سوزنی برگ مناطق معتدله سرد
Aciculisilvae
7 – رویشهای استپیک
Duriherbosa
8 – بیابانهای گرم
Siccideserta
9 – بیابانهای سرد
Frugorideserta
10 – مناطق قطبی
Polaris

تقسیم بندی‌هاي دیگری که بر اساس سیمای ظاهری جنگلها بنا شده است نیز وجود دارد که بیشتر جنبه عملی دارند (مهاجر، 1385).
در جغرافیای جنگل، گسترش نباتات و درختان جنگلی در جهان بررسی مي‌شود، ترکیب رستنی ها و جوامع مختلف جنگلی مطالعه میگردد. بنا بر عقیده Diels و Good جهان به شش سرزمین پهناور جنگلی تقسیم مي‌شود که هرکدام از این سرزمین‌هاي پهناور جنگلی به چند تحت سرزمین تقسیم مي‌شوند (مصدق، 1384). این شش سرزمین عبارتند از:
سرزمین‌هاي جنگلی شمال جهان Holarctic Kingdom
سرزمین‌هاي جنگلی حاره قدیم Paleotopical Kingdom
سرزمین‌هاي جنگلی حاره جدید Neotropical Kingdom
سرزمین‌هاي جنگلی استرالیا Australian Kingdom
سرزمین‌هاي جنگلی کاپ Cape Kingdom
سرزمین‌هاي جنگلی مجاور قطب جنوب Holantarctic Kingdom
Browicz (1982) ، محل انتشار گونه لرگ را در جنوب غربی آسیا، در قفقاز، آناتولی و شمال ایران مي‌داند و نقشه پراکنش آن را در دنیا ترسیم کرده است (شکل 1 – 1).

شکل 1-1 : نقشه پراکنش لرگ در جهان Browicz (1982)

گونه لرگ در جنگلهای شرق قفقاز، دشتی که به طرف دریای خزر و کوههای موازات آن است، در قسمت جلگه ای و در مسیر رودخانه ها وجود دارد. همچنین در جنگلهای جنوب قفقاز در دره Koura جنگل نواری از گونه لرگ حضور دارد. در جنگلهای خزان کننده مرکز ژاپن در قسمت جزیره Hondo نیز درخت لرگ ( Pterocarya sp ) به چشم مي‌آید. در جنگلهای سابتروپیکال، قسمت جنگلهای کوهستانی چین مرکزی نیز جنس‌هاي Pterocarya موجود است. در جنگلهای بخش مدیترانه ای آسیا، در قسمت کوهستانی جنگلهای ترکیه بین ارتفاعات 1000 تا 1800 متر از سطح دریا درختان لرگ حضور دارند (مصدق، 1384).
1-2-8 جنگلهای ایران و پراکنش لرگ در آن
جنگلهای ایران با 4/12 میلیون هکتار وسعت، 4/7% از سطح کشور را اشغال کرده است. لذا کشور ایران در مقایسه با سایر نقاط دنیا بلحاظ پوشش جنگلی، کشوری فقیر محسوب میگردد ولی بلحاظ تنوع گونه ای و گیاهی و ذخائر ژنتیکی گیاهی در جهان کم نظیر است ( ثاقب طالبی، 1383). آمار رسمي‌مساحت جنگلهای ایران در سال 1343 (دفتر فنی مهندسی منابع

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد آذربایجان غربی، استان ایلام، چهارمحال و بختیاری Next Entries منبع تحقیق درمورد فرسایش خاک، دریای خزر، استان ایلام