منبع تحقیق درمورد زیست محیطی، محیط زیست، سرمایه اجتماعی، رفتارهای زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

اساس نمونه 722 نفری از افراد 18 سال به بالا ساکن در مناطق شهری و روستایی ایران به بررسی موضوع مطرح شده، پرداخته است. نتایج به دست آمده از این مطالعه حاکی از آن است که در جامعه ایران نه تنها نگرش،  بلکه رفتارها نسبت به محیط زیست مثبت است و ایرانیان با انجام رفتار های زیست محیطی مختلف در منزل نشان می دهند که به انحاء مختلف طرفدار حفظ محیط زیست می باشند و بین رفتارهای زیست محیطی مردان و زنان تفاوتی وجود ندارد، یعنی زنان و مردان نگرش و رفتار یکسانی نسبت به محیط زیست دارند. همچنین مسنترها نگرش و رفتارهای مناسب تری نسبت به محیط زیست دارند که ریشه این تفاوتها را با ارجاع به میزان مذهبی بودن افراد تبیین میکند. محقق مذکور براساس این پژوهش نتیجه میگیرد که همه افراد جامعه، صرف نظر از اینکه خود را به طبقه بالا، متوسط یا پایین جامعه متعلق بدانند، همواره سعی در حفظ محیط زیست و زندگی خود مینمایند. همچنین در این مطالعه، مشخص شد که گروههای مختلف تحصیلی  از حیث رفتارهای زیست محیطی تفاوت معنی داری از خود نشان نمیدهند.
گرافتون و نولز (2003) در مطالعهای با عنوان “سرمایه اجتماعی و عملکرد زیست محیطی ملی” با استفاده از دادههای مقطعی در نمونه کشورهای با درآمد کم ، متوسط و بالا به بررسی تجربی روابط بین اقدامات ملی، سرمایه اجتماعی (مدنی و عمومی)، واگرایی های اجتماعی و ظرفیتهای اجتماعی بر شاخصهای مختلف عملکرد ملی زیست محیطی پرداختهاند. محققان این تحقیق معتقدند که طیف گستردهای از عوامل تعیین کننده اجتماعی (سرمایه اجتماعی، واگراییهای اجتماعی و ظرفیتهای اجتماعی) تاثیر قابل توجهای بر کیفیت محیط زیست دارند. نتایج نشان میدهد که بین سرمایههای عمومی اجتماعی (دموکراسی و فساد) و تاثیرات سیاستهای زیست محیطی ملی و عوامل اساسی اقتصادی و جمعیتشناسی تعیین کننده عملکرد ملی محیط زیست رابطه وجود دارد. همچنین یافتههای این تحقیق حاکی از آن است که به استثنای اقدامات سرمایه اجتماعی عمومی، سطح بالایی از سرمایه اجتماعی و متغیرهای مرتبط با سطح مطلوبتری از محیط زیست ملی، لزوماً مربوط به عملکردهای زیست محیطی کشورهاست. محققان مذکور از یافتههایشان نتیجه میگیرند که وجود سرمایه اجتماعی صرف شرط کافی برای بهبود نتایج ملی محیط زیست نیست. به این دلیل که نوع سرمایه اجتماعی و چگونگی نتایج آن متفاوت است و تاثیر کلی آن بر عملکرد محیطی زیست در سطح ملی متفاوت است. همچنین پیامدهای سیاسی مطالعه بهبود ملی محیط زیست نشان میدهد که بهبود عملکرد زیست محیطی ملی ممکن است به بهترین نحو با تشویق کاهش در تولید گازهای گلخانه ای و حجم دروندادهها و بهبود کیفیت مدیریت عمومی و پاسخگویی دموکراتیک همراه باشد.
فیل مکناگتن (1387) در مطالعهای با عنوان “اعتماد، مخاطره و محیط زیست” به بررسی ابعاد نهادی، درگیری انسان با طبیعت پرداخته شده است؛ به ویژه به این مسئله که چگونه مخاطرات، دغدغهها، نگرشها، ارزشها، احساس مسئولیتهای زیست محیطی و … تحت تاثیر طرز تلقی مردم نسبت به روابط اعتماد آمیز بیشتر و طولانی افراد با آن دسته از سازمانهایی که مسئولیت رسمی در قبال محیط زیست دارند، قرار میگیرد. این تحقیق با تاکید بر یافتههای تحقیقات کیفی که مبتنی بر بحثهای عمقی گروههای کانونی هستند، با تفصیل بیشتری به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه موضوعات مربوط به اعتماد به دغدغههای عمومی در مورد محیط زیست وارد شدهاند. محقق معتقد است که با توجه پیامدهای ناشناختهی مخاطرات زیست محیطی، دیگر نمیتوان به شعور برای درک رویه و روال روزمره اعتماد کرد. یافتهها حاکی از آن است که مخاطرات زیست محیطی حال حاضر در جهان، در حال نفوذ به زندگی روزمره افراد هستند و به احساس نگرانی و عدم امنیت دامن میزنند و در این شرایط، اعتماد به یک عامل میانجی حیاتی تبدیل میشود. همچنین محقق مذکور از مطالعات پژوهشی نتیجه میگیرد که بیاعتمادی گستردهتر از آن است که قبلاً مطرح بوده و این بیاعتمادی با نارضایتی گسترده از نهادهای علمی، رسانهها، موسسات تجاری و مهمتر از همه دولت ارتباط دارد و این ارتباط مثبت و مستقیم است؛ یعنی با افزایش بیاعتمادی ما شاهد مخاطرات بیشتری در حوزه زیست محیطی هستیم. همچنین وی معتقد است که مسائل مربوط به چگونگی بازسازی اعتماد در حوزه زیست محیطی را باید به حوزه سیاست کشاند. مکناگتن از مجموع تحقیقاتی که صورت گرفته، پیشنهاد میدهد که اول اینکه، شکافی عمیق بین تعریف محدود حکومت از نظارت و ارزیابی مخاطره در حوزه ارگانیسمهای اصلاح نژادی و ماهیت بسیار گستردهتر نگرانیهای عمومی وجود دارد. این امر حاکی از نیاز شدید به تنظیم سیاست زیست محیطی در انطباق با حساسیتهای خود مردم و احساس آنها در مورد آنچه در خطر است، میباشد. دوم اینکه، این تنظیم سیاست زیست محیطی بر ایجاد اشکال متناسبتری از بیداری اجتماعی در دورهای که نیازمند تغییر است اتکاء دارد. توجه به حساسیتهای عمومی ممکن است نیازمند توسعه روشهای مشورتی و تجربه باشد. چنین تجربههای دموکراتیکی از قبل در چارچوب تلاش برای برقراری اشکال ارتباطی مستقیمتر میان شهروندان و حکومت وجود داشته است.
کایرز و همکاران (1999) در مطالعهای تحت عنوان “نگرش و رفتار بومشناسی زیست محیطی” به بررسی نگرشها و رفتار بومشناسی زیست محیطی پرداختهاند. محققان مذکور معتقدند افرادی که دانش بیشتری در مسائل زیست محیطی دارند، نسبت به محیط و مسائل آن حساستر میگردند، لذا به احتمال بیشتر این افراد دارای نگرش مثبت نسبت به محیط زیست نیز میباشند و به رفتارهای مسئولانه نسبت به محیط زیست میپردازند. همچنین آنها معتقدند که بهترین پایگاههای دفاع از محیط زیست باید در فکر انسان ساخته شود و آموزش انسان در مورد مسائل و مشکلات زیست محیطی بخش بنیادین این پایگاههای ذهنی است که آموزش زیست محیطی باعث افزایش آگاهی و دانش زیست محیطی میشود و دانش زیست محیطی منجر به شکلگیری نگرش زیست محیطی مسئولانه در ذهن انسان میشود در نتیجه این نگرش است که ما شاهد رفتارهای زیست محیطی مسئولانهای نسبت به محیط زیست خواهیم بود. آموزش زیست محیطی حائز اهمیت است زیرا در مبارزه برای نجات سیاره زمین میتواند موثر باشد.
ویدگردن (1998) در مطالعهای با عنوان “پارادایم جدید زیست محیط و هنجارهای شخصی” به بررسی اهمیت نسبی معیارهای شخصی (احساس گناه و خجالت) و آگاهی از پیامدهای زیست محیطی با رفتارهای مسئولانه زیست محیطی در مقیاس پارادایم جدید زیست محیطی پرداخته است. در این مطالعه دو عامل متفاوت به عنوان متغییر وابسته بررسی شده که متغیر وابسته اصلی رفتار مسئولانه زیست محیطی و متغیر دیگر میزان گرایش به رفتارهای زیست محیطی است. نمونه آماری این پژوهش، جمعیت بزرگسال سوئدی عضو انجمن زیست محیطی – بزرگترین سازمانهای محیطی سوئد- و طرفداران محیط زیست هستند. نتایج حاکی از آن است که بین احساس گناه و رفتارهای مسئولانه زیست محیطی در مقایسه با آگاهی از پیامدها زیست محیطی ارتباط قوی وجود دارد که این ارتباط در بین اعضای انجمن در حد کمتر بود. همچنین، یافتهها نشان میدهد که بین احساس خجالت و رفتارهای زیست محیطی رابطهای وجود نداشته است. علاوه بر این، بین متغییرهای تعدیل کننده سن، جنسیت و تحصیلات با رفتارهای مثبت محیطی و تمایل رفتاری رابطهای وجود ندارد.
روبرت پاتنام (1993) در تحقیق خود درباره تاثیر سرمایه اجتماعی بر وضعیت اقتصادی-اجتماعی به مطالعه سرمایه اجتماعی و ارتباط آن با وضعیت اقتصادی-اجتماعی، پرداخته است. پاتنام به مدت 25 سال، تفاوتهای مناطق شمالی و جنوبی ایتالیا را بررسی کرد و به این نتیجه دست یافت که بین مناطق شمالی و جنوبی از نظر سرمایه اجتماعی تفاوت وجود دارد. وی در این تحقیق، ادعا کرد که علت تفاوت عملکرد نهادهای سیاسی و اقتصادی در نواحی مختلف ایتالیا ناشی از تفاوت آنها در زمینه میزان تحقق اجتماع مدنی است. به اعتقاد پاتنام، تفاوت در سرمایه اجتماعی علت اصلی ایجاد تفاوت بین مناطق مختلف در زمینه اجتماع مدنی است؛ به عبارت دیگر، مناطق دارای سرمایه اجتماعی زیاد، دارای اجتماع مدنی زنده، فعال و پرشوری بوده در نتیجه در عرصههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هم زنده، فعال و پررونق هستند ولی مناطق دارای سرمایه اجتماعی اندک در تمام عرصههای ذکر شده دارای مشکلات عدیدهای هستند. او دریافت که یک همبستگی بسیار قوی میان سنجههای مشارکت مدنی و کیفیت دولتها وجود دارد.
دانلپ و ونلیر (1978) در مطالعهای تحت عنوان ” پارادایم جدید زیست محیطی: یک وسیله اندازهگیری و نتایج اولیه پیشنهاد شده” در مقیاسی از سوالاتی چند بعدی در مورد نگرش به محیط زیست به بررسی ارتباط بین نگرش و رفتارهای زیست محیطی پرداختهاند. این مقیاس به پارادایم جدید محیط زیستی معروف است. نتایج مطالعات دانلپ و ونلیر نشان داد که بین نگرشها و رفتارهای مسئولانه نسبت به محیط زیست رابطه مثبت معنیداری وجود دارد.
…………… در مطالعهای با عنوان ” مشاركت اجتماعي و تغييرات جوي” به بررسي انسجام استراتژيهای كاهش تغييرات جوي در فرآيند مشاركت اجتماعي دارد. در این پژوهش مشاركت اجتماعي از طريق مطالعات موردي و مقايسه اين مطالعات در زمينه توسعه‌هاي اجتماعي و اقتصادي در برزيل و بريتانيا مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. هدف اصلي اين مطالعه انجام آناليز گسترده چگونگي تأثير مشاركت اجتماعي در فرآيند تصميم‌گيري از طريق استفاده از مطالعات انواع توسعه‌هاي اجتماعي- اقتصادي در برزيل و مقايسه آنها با مطالعات در بريتانيا مي‌باشد و چون تغييرات جوي از نگرانيهاي پايداري بلند مدت مي‌باشد و به گازهاي گلخانه‌اي مربوط مي‌شود اين مطالعه سعي در بررسي يكپارچگي استراتژيهاي كاهش تغييرات در طرح مشاركت اجتماعي دارد. به اعتقاد محقق مذکور، در بيشتر موارد، به نظر مي‌رسد كه تلاش اندكی توسط مسئولان براي تغيير در تصميمات سياست‌هاي توسعه صورت گرفته است كه از توسعه عمومي و خصوصي پشتيباني مي‌كند. زيرا در واقع مشاركت اجتماعي فرصتي را براي تصميم‌گيري و توافق در مورد مباحث ويژه با توجه به پيشی گرفتن توسعه‌ها و تأثيرگذاري افراد فراهم مي‌آورد. نتایج این مطالعات موردي نشان مي‌دهد كه مشاركت‌ها داراي تأثيرگذاري متنوع بوده‌اند. مشاركت اجتماعي در بريتانيا سیستماتیک مي‌باشد. همچنین افراد و گروهها و تشکلهای غیر دولتی (NGO) بهخوبي سازماندهي شده‌اند. افراد و مسئولان در طرحي مشاركت كرده و نظرات خود را اعلام مي‌كنند. آموزش، خود سازماندهي و اطلاع از حقوق مدني را مي‌توان از اجزاي اصلي دانست. آناليز مورد برزيل نشان مي‌دهد كه طرح‌هاي دولتي غيرفعال ميباشند مثل مورد ايالت سرتيپ، سهامداران و افراد نمي‌توانند نظرات خود را به خوبي بيان كنند دولت سرمايه‌گذاري كافي نداشته و اقدامات توسعه در صورت تصميم‌گيري تغيير نمي‌كند. در بيشتر موارد آناليز شده در برزيل و بريتانيا افراد تلاش اندكي براي ايجاد و تغييرات مي‌كنند. محقق در این مقاله مینویسد «به نظر مي‌رسد پروژه يوتان موثر باشد زيرا افراد محلي براي حل مسايل زيست محيطي وارد عمل مي‌شوند كه باعث تأمين مالي اقدامات و مشاركت سهامداران مي‌گردد». اگرچه تغيير آب و هوا و فشار گازهاي گلخانه‌اي توسط بخش خصوصي و جمعيت در كل جوي تلقي نمي‌شود و به نظر مي‌رسد طرحها از هم جدا مي‌باشند. برخي فعاليت‌ها باعث انتشار گازهاي گلخانه‌اي مي‌شود.
جمعبندی
در تحقیقات گذشته مطرح شده در این پژوهش، سه نوع سنخ شناشی از هم قابل تفکیک است:
1- تحقیقاتی که به بررسی عوامل تاثیرگذار بر رفتارهای زیست محیطی پرداختهاند. پیشینه این گونه تحقیقات حاکی از این است که متغیرهای سن، گروه سنی، محل سکونت، دانش زیست محیطی، نگرش زیست محیطی تحصیلات و مهارت زیست محیطی با رفتارهای زیست محیطی رابطه دارند که برخی از آنها دارای رابطه مثبت و مستقیم هستند و برخی دارای رابطه منفی و غیر مستقیماند.
2- تحقیقاتی که تاثیر سرمایه اجتماعی یا بعدی از سرمایه اجتماعی را بر محیط زیست بررسی کردهاند. نتایج اینگونه تحقیقات نیز حاکی از آن

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درباره شوهر آهوخانم Next Entries منبع مقاله درباره عناصر داستان