منبع تحقیق درمورد زیست محیطی، سرمایه اجتماعی، محیط زیست، رفتارهای زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

كه در خود نوعي چرخش از مفاهيم سخت به مفاهيم نرم را دارد، خواهیم بود. چنين چرخشي زمينه توجه عميق‌تر به مفاهيم اعتماد را به دنبال خواهد داشت و در طي دو دهه‌ي‌گذشته شاهد موج جديدي از مباحث مربوط به اعتماد در مفاهيم علوم اجتماعي بويژه جامعه شناسي هستيم (ازكيا و عفاري، 1382، 280).
بي‌اعتمادي پديده‌اي روان‌شناختي است كه فرد اطمينان به خود را از دست مي‌دهد و به ناتواني خود اذعان دارد اين روند از نقطه نظر كلان به بي‌اعتمادي در سطوح ملي مي‌رسد، پديده بي‌اعتمادي توان حركت و خلاقيت را از خود مي‌گيرد و او را به موجودي بي‌تحرك و خنثي تبديل مي‌كند، بحران سياسي، اقتصادي و اجتماعي در سطح جامعه و فراگير شدن آن باعث بي‌اعتمادي افراد مي‌شود و موجب سلب اعتماد افراد نسبت به همديگر و مجموعه آنها نسبت به جامعه مي‌شود و اتحاد و پيوستگي ملي به قيمت كسب امنيت فردي به خطر جدي مي‌افتد، شدت چنين وضعيتي نزول معيارهاي اخلاقي فرد و ناديده گرفتن معيارهاي جمعي و در نهايت تجاوز به حقوق ديگران حتي به صورت آشكار و به صورت باجگيري‌هاي مختلف است. (اکبری، 1383 :12)
نهایتاً میتوان اعتماد را اینگونه تعریف کرد، اعتماد عبارت است از تمایل فرد به قبول ریسک در رفتار با دیگران به گونهای که این تمایل ناشی از یک حسن اطمینان باشد (علمی و دیگران، 1384)؛ به عبارت دیگر اعتماد، انتظارات مناسب در مورد کنش دیگران است که ارتباط بین انتظارات از کنش دیگران چه در سطح فردی (انتظار از کنش یک فرد) و چه در سطح کلان (انتظار از کنش سازمانها و دولت) و انجام کنش تصمیم گرفته شده، اساس مولفه اعتماد را در سرمایه اجتماعی فرد تشکیل میدهد. به نظر میرسد وجود اعتماد، کنش تصمیم گرفته شده در راستای مسئولانه بودن در قبال محیط زیست باشد. بدینگونه اعتماد به وجود وسائل عمومی و رسیدن به موقع به محل کار در این صورت تصمیم گرفته شده فرد براساس استفاده از وسائل حمل ونقل عمومی است نه استفاده از وسیله شخصی که اولین نشانه این اعتماد کاهش آلودگی هوا است. به شکل دیگر، داونپورت و پررساک معتقدند که اعتماد یکی از شرایط لازم برای تبادل دانش است (داونپورت و پررساک، 1379)، پس میتوان با تبادل دانش زیست محیطی و شناخت مسائل زیست محیطی که از طریق روابط فردی یا با استفاده از رسانههای جمعی، از افزایش مشکلات زیست محیطی جلوگیری کرد.
پاتنام در بحث اعتماد، مفهوم شعاع اعتماد را مطرح میکند این مفهوم اشاره به این دارد که هرچه يك گروه اجتماعي داراي شعاع اعتماد61 بالاتري باشد، سرمايه اجتماعي بيشتري نيز خواهد داشت. چنانچه يك گروه اجتماعي برون گرايي مثبتي نسبت به اعضاي گروههاي ديگر نيز داشته باشد، شعاع اعتماد اين گروه از حد داخلي آن نيز فراتر مي رود.
پاتنام شعاع اعتماد را در دو حوزه اعتماد شخصی و تعمیمیافته شرح میدهد و بر این باور است که میزان اعتماد تعمیم یافته، شعاع اعتماد را از کسانی که با آنها آشنایی داریم فراتر میبرد، این نوع اعتماد برای جامعه سودمند است که باعث به وجود آمدن همکاری گستردهای در سطح جامعه میشود (پاتنام، 1380). اگر در هر جامعهای که مردم اطمینان داشته باشند که از اعتماد سوءاستفاد نمیشود، احتمال زیادی برای انجام کنشها مثبت و مسئولانه در قبال محیط زیست وجود دارد. در این صورت، وجود اعتماد به دولت، نهادهای مسئول در قبال محیط زیست و نیز افراد تاثیرگذار باعث میشود مردم با همکاری و همراهی هم دیگر در انجام رفتارهای مسئولانه و بر له محیط زیست تلاش کنند.
اعتماد به معنای باور بر مبنای این احتمال است که دیگران کارهای به خصوصی را انجام میدهند یا از آن پرهیز میکنند. مفهوم اعتماد ممکن است برای پیشنگری رفتار یک شریک با توجه به تعهدات و الزامات او و امکان پیشبینی رفتار او در مذاکرات و تعاملات در حالی که او ممکن است با رفتار داوطلبانه نیز مواجه باشد، بیان شود. در متون پژوهشی، اعتماد را به انواع مختلفی تفکیک میکنند و پژوهشگران دست کم از سه نوع متفاوت از اعتماد یاد کردهاند:
1- اعتماد به بستگان و خویشاوندان: این نوع اعتماد بیان کننده اعتماد افراد جامعه به افراد خانواده،نزدیکان و دوستان است.
2- اعتماد اجتماعی (میان افراد): این نوع اعتماد بیانگر اعتماد افراد نسبت به یکدیگر و افراد جامعه است.
3- اعتماد نهادی: این نوع اعتماد ناظر بر احساس افراد نسبت به نهادها و یا حرفههای مختلف و یا حتی بخشهای مختلف دولتی میباشد
جمعبندی:
همانطور که ملاحظه شد با این که نظریهپردازان مطرح شده دارای اشتراکاتی هستند، اما تفاوتهای در اندیشه آنها وجود دارد. بر این اساس، اگر پژوهشگری قصد دارد به بررسی نابرابری و امتیازاتی که قشری خاص به خود اختصاص داده است، بپردازد بیشک باید قبل از همه به سراغ اندیشه بوردیو برود، آنگاه به نظریاتی توجه کند که شاید در اندیشه نظریهپردازان دیگر چندان مورد توجه واقع نشده است و اگر میخواهد به بررسی نقش نهادهای اساسی و سنتی در موفقیت اجتماعی افراد یعنی به بررسی ساختار اجتماعی بپردازد، میتواند از اندیشه کلمن استفاده کند، اما اگر هدف از بررسی نقش روابط اجتماعی و پیوندهای اجتماعی و بالا بردن کیفیت زندگی افراد باشد اندیشه نظری پاتنام بیش از همه با این هدف سازگار است و در نهایت محقق اگر میخواهد به بررسی نظمهای اجتماعی و سرمایه اجتماعی براساس انحرافات اجتماعی و نیز به بررسی ارزشها و هنجارهای غیر رسمی بپردازد، باید به سراغ اندیشه و نظرات فوکویاما برود. در مجموع این نظریهپردازان سرمایه اجتماعی را در ماهیت روابطی میدانند که میان افراد حاکم است. این روابط میتواند رسمی (سازمان یافته) یا غیر رسمی باشند به هر صورت این روابط به صاحبان آنها کمک میکنند که برای رسیدن به منابع موثر به گونهای مفیدتر عمل کنند. با توجه به آن چه مطرح شد رهیافت این پژوهش بیش از همه تحت تاثیر افکار پاتنام است.
در نتیجه از جمله ویژگیهای سرمایه در سرمایه اجتماعی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1- سرمایه اجتماعی مالکیت خصوصی ندارد و مالک آن گروه یا جامعه است.
2- فرد به تنهایی حق قانونی اجرای حقوق مالکیت را ندارد.
3- کارایی سرمایه یعنی انتظار انسجام اجتماعی، همیاری و اعتماد بیشتر و سود مادی حاصل از آن جنبه فرعی دارد.
4- مصرف سرمایه باعث افزایش آن میشود.
5- این سرمایه قابلیت صادرات و واردات را ندارد.
چارچوب نظری:
متناسب با دو وجه موضوع تحقيق و سؤالاتي كه در مطالعه و بررسي حاضر مهم بوده‌اند، نظريه‌هاي مربوطه، ارائه و بررسي شدند. براي آنكه تحقيق حاضر انجام گيرد و به سؤالات طرح شده پاسخ داده شود لازم است با استفاده از يك چارچوب نظري و فرضيه‌هاي تحقيق مناسب، جمعیت آماري تحقيق را مورد مشاهده قرار داده و داده‌هاي لازم را گردآوري كرد.
نظریههای متعددی در مورد رفتارهای زیست محیطی و همچنین سرمایه اجتماعی وجود دارد، اما آن نظریههای که برای بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر رفتار زیست محیطی به عنوان چارچوب نظری در نظر گرفته شد، نظریههای متشکل از نظریه روبرت پاتنام در مورد سرمایه اجتماعی و پارادایم جدید زیست محیطی دانلپ و ونلیر است. در این پژوهش از نظریه پاتنام شبكهها، هنجارها و اعتماد اجتماعی را به عنوان ویژگیهای سرمایه اجتماعی، که میزان آن احتمالاً کنش و رفتار مردم را تحت تاثیر قرار میدهد، استفاده شد و پارادایم جدید زیست محیطی نیز ابزار مناسبی برای سنجش نگرش مربوط به محیط زیست برای این پژوهش فراهم کرد که در عین حال چارچوب مناسبی برای توضیح رفتار زیست محیطی است.
علاوه بر متغیرهای مذکور، در این پژوهش از متغیرهای زیر نیز استفاده شده است. آگاهی زیست محیطی که میتواند نگرش مثبتی را در افراد به وجود بیاورد و نیز بر رفتارهای زیست محیطی تاثیر گذار باشد و متغیر پایگاه اجتماعی-اقتصادی که منزلت شخص را میرساند، میتواند رفتارهای مسئولانه در قبال محیط زیست را ایجاد کرده و بر افزایش آن تاثیرگذار باشد. برای انجام هر کنش مثبتی نسبت به محیط زیست لازم است، وسایل و امکاناتی مهیا باشد تا فرد بتواند تحت وجود آن شرایط به کنش مسئولانه نسبت به محیط زیست بپردازد. بنابراین، از متغیر ساختاری-موقعیتی نیز استفاده میشود. بهعنوان مثال فردی دارای نگرش مثبتی نسبت به محیط زیست است ولی برای انجام رفتار مسئولانه لازم است که در سطح شهر یا پارکها سطلهای مناسب برای جمعآوری زباله باشد، یا کاغذ را که از زباله جدا میکند باید مکانی، کارخانه بازیافتی یا سازمانی وجود داشته باشد که بتوان کاغذهای باطله را تحویل بگیرند. این امکانات و وسایل فراهم کننده شرایطی برای انجام رفتار بر اساس نگرش مثبت نسبت به محیط زیست است. همچنین متغیرهای ساختاری-موقعیتی به همین گونه، شرایط را برای انجام رفتار مثبت نسبت به محیط زیست تحت وجود سرمایه اجتماعی مثبت مهیا میکنند.
فرضیات تحقیق
فرضیات تحقیق بر اساس مطالب بیان شده در پیشینه تاریخی و تجربی و نظریهها و چارچوب نظری طرح شده است با توجه به مطالب بیان شده در ارتباط با سرمایه اجتماعی و رفتارهای زیست محیطی فرضیات در دو دسته فرضیه اصلی و فرضیه فرعی طرح شده است. این فرضیات از نوع فرضیه رابطهای جهتدار هستند. وجود رابطه را با جهت آنها مثبت و مستقیم نشان میدهند. براین اساس، فرضیات ما از نوع فرضیه H1 است.
فرضية اصلي پژوهش:
بین سرمایه اجتماعی و رفتارهای زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
فرضيات فرعي پژوهش:
1- به نظر میرسد، بین نگرش زیست محیطی و رفتارهای زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
2- به نظر میرسد که بین آگاهی زیست محیطی و رفتار زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
3- به نظر میرسد، بین سرمایه اجتماعی و رفتارهای زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
4- به نظر میرسد، بین پایگاه اجتماعی-اقتصادی و رفتارهای زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
5- به نظر میرسد که بین آگاهی زیست محیطی و نگرش زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
6- به نظر میرسد، بین سرمایه اجتماعی و نگرش زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
7- به نظر میرسد، بین پایگاه اجتماعی-اقتصادی و نگرش زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
8- به نظر میرسد، بین سرمایه اجتماعی و آگاهی زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
9- به نظر میرسد، بین پایگاه اجتماعی-اقتصادی و آگاهی زیست محیطی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
10- به نظر میرسد، بین پایگاه اجتماعی-اقتصادی و سرمایه اجتماعی رابطهی مثبت و مستقیمی وجود دارد.
مدل تحقیق:
فرضیات مطرح شده به ما این امکان را میدهد که مدل تحقیق را رسم کنیم. مدل شماره (1-3) نشان میدهد که سرمایه اجتماعی، پایگاه اجتماعی – اقتصادی، آگاهی زیست محیطی و دانش زیست محیطی بر رفتارهای زیست محیطی تاثیر میگذارند.

(نمودار شماره 1-3): مدل تحلیلی

فصل چهارم
روش تحقیق

فصل چهارم روش تحقیق
مقدمه
در روششناسي تحقيق است كه محقق سعي مي‌كند مسأله تحقيق و پرسشهاي خود را با كمك تعاريف عملياتي، دقيق و روشن نموده، حدود جامعه مورد مطالعه را دقيقاً تعريف كرده و روش گردآوري داده‌ها را مشخص سازد. در روششناسي، محقق با چگونگي برنامه‌ريزي و اجراي تحقيق سرو كار دارد. اين امر به معناي، انتخاب روش تحقيق مناسب و نحوه اجراي آن در حوزه مورد مطالعه است.
در مبحث روششناسي، با منطق تفسير نتايج و تحليل يافته ها نيز سرو كار داريم. بنابراين در مبحث روششناسي، اين سوال كلي و اساسي مطرح است كه مسأله و موضوعي كه قصد مطالعه و تحقيق آن را داريم چگونه و با چه ابزارها و روشهايي و كجا مي‌خواهيم انجام دهيم؟ به عبارت ديگر، در بحث روششناسي سوالاتي از اين قبيل مطرح است: مطالعه در كجا انجام مي‌شود يا اينكه، جامعه آماري تحقيق كدام است؟ آيا تمام جمعيت، مورد مطالعه قرار مي‌گيرد يا نمونه‌اي از آن؟ حجم نمونه چقدر است و با چه شيوه و روشي، نمونه لازم انتخاب مي‌شود؟ روش تحقيق و تكنيك هاي گردآوري داده‌ها كدام است؟ مفاهيم و

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درباره زني، هما، چيزي، همين Next Entries منبع تحقیق درمورد زیست محیطی، محیط زیست، شاخص سازی، رفتارهای زیست محیطی