منبع تحقیق درمورد زیست محیطی، اجرای برنامه، علف های هرز

دانلود پایان نامه ارشد

ه داشت. در کنترل زراعی از عوامل محیطی که در بوم و طبیعت وجود دارند، استفاده شده و عامل جدیدی (چون حشرهکشها یا دشمنان طبیعی) در محیط وارد نمیشوند. به این قبیل عملیات زراعی، مدیریت اکولوژیک7 نیز گفته می شوند، در این مدیریت، اکوسیستم زراعی طوری طراحی و تنظیم میشود که حد مطلوب بهرهبرداری با حداقل برخورد با عوامل منفی محیطی حاصل شود (سراج، 1387).
3- 9- 2 روش‌هاي كنترل فيزيكي و مكانيكي
کنترل فیزیکی عبارت از استفاده از سرما، گرما، تشعشع، رطوبت و خشکی برای کنترل آفات، بیماری ها و علف های هرز و کنترل مکانیکی شامل استفاده از ابزار و ادوات، پلاستیک، تله های مختلف، توری و غیره برای کنترل این عوامل خسارت زا می باشد (جعفری و همکاران، 1386).
از بین بردن کانون های آلودگی شامل: محل های زمستان گذرانی آفات و عوامل بیماری زای گیاهی، جمع آوری و دفن و یا سوزاندن بقایای گیاهی و یا محصولات آفت زده، از بین بردن علف های هرز حاشیه مزارع، کنار جوی ها و حاشیه آب و جاده های داخل مزارع و غیره (بهداشت مزارع).
ضد عفونی بذور آلوده به نماتد به وسیله آب گرم.
جمع آوری بعضی از آفات به هنگام عملیات شخم و انهدام آنها.
جلوگیری از ورود عوامل زیان آور به داخل مزارع: مصرف بذور و نشای سالم از لحاظ عاری بودن از آفات و عوامل بیماریزا، بوجاری بذر، استفاده از آبیاری تحت فشار و نصب توری روی در و پنجره های گلخانه و انبارها (برهانی و گل پرور، 1388).
4- 9-2 روش‌هاي كنترل شيميايي
در شرايطي كه آفت شدت يابد و با روش‌هاي ديگر مبارزه كنترل آن ميسر نشده باشد؛ استفاده از تركيبات معدني و يا تركيبات آلي كه منشا طبيعي داشته باشند، مجاز مي‌باشد. ذكر اين نكته ضروري است كه اين دسته از سموم می باید حداقل خطر را براي جانوران، بخصوص پستانداران و حشرات مفيد، داشته باشند و كمترين آسيب ممكن را به محيط زيست وارد نمايد و سريعاً تجزيه شده و در طبيعت تجمع پيدا نكند (پورآتشی ،1390). همچنین کنترل شیمیایی با استفاده از آفت کش ها، جمعیت آفات را کاهش می دهد. تصمیم به استفاده از یک آفت کش که بخشی از برنامه IPM می باشد، باید با توجه به مراحلی مانند شناسایی آفت، آستانه ضرر اقتصادی، مرحله زندگی محصول یا آفت انجام گیرد. هنگامی که به درستی استفاده شود، آفت کشها می توانند مفید و قابل اعتماد باشند (Hines, 2001).
10-2 مزایای مدیریت تلفیقی آفات
چالش های زیست محیطی ناشی از مصرف سموم، اهمیت توسعه و اجرای برنامه های مدیریت تلفیقی آفات (IPM) را در گستره جهان دو چندان نموده است (حسین زاد و همکاران، 1389). به لحاظ دستاوردی، مدیریت تلفیقی آفات مزایای مختلفی را در پی دارد که نمی توان از آن ها چشم پوشی نمود. در این بین، بهبود متوازن عملکرد، افزایش کیفیت محصولات، امکان بهره گیری از فرصت های ناشی از بازار رو به رشد محصولات ارگانیک، کنترل عوامل استرس زا، استفاده بهینه از نهادهها از جمله سموم و آفتکش ها، کاهش سطح آسیب رسانی و کنترل سطح مقاومت آفات و… مزایایی است که نصیب کشاورزان می شود. از دیگر سو، برای مصرف کنندگان محصولات غذایی امکان دسترسی به غذای سالم و بهداشتی با ارزش غذایی و کیفیت مطلوب و عاری ازمواد شیمیایی بیماری زا در راستای امنیت غذایی فراهم می شود. به لحاظ زیست محیطی، مدیریت تلفیقی آفات می تواند از طریق کاهش تزریق نهاده های خارجی بر هم زننده توازن زیست بوم های کشاورزی، کشاورزی پایدار، حفظ تنوع زیستی و محیط زیست را در پی داشته باشد. در این بین، دولت نیز می تواند از محل صرفه جویی در هزینه مربوط به تامین و اعطای یارانه به مصرف سموم و آفت کش ها به توسعه زیر ساخت های تحقیق و توسعه متناسب با کشاورزی پایدار بپردازد و تا حدودی از لحاظ امنیت و سلامت غذایی، حفظ محیط زیست، توانمندی کشاورزان و کاهش فقر و غیره آسوده خاطر شود (شریف زاده و همکاران،1387). استفاده از روش مدیریت تلفيقي آفات رويكردي بود كه براي كاهش ميزان مصرف سموم شيميايي پيشنهاد شد. اين روش باعث ايمني محيط زيست، پايداري كشاورزي و توليد بيشتر محصولات كشاورزي شد كه توانست علاجي براي مشكلات ناشي از آفت كش ها از قبيل افزايش قيمت مواد غذايي و افزايش هزينه هاي دولت براي تصفيه آب و خدمات پزشكي باشد (فیض اربابی، 1391 ).
همچنین روش هايي مانند مديريت تلفيقي نه تنها از طريق كاهش مصرف سم منجر به افزايش درآمد كشاورز مي شود، بلكه با جلب توجه كشاورز به ساير ابعاد كاهش مصرف نهاده ها و انرژي مصرفي منجر به بهبود درآمد واقعي كشاورز مي شود. همچنين اين مديريت باعث كاهش وابستگي به نهاده ها از قبيل سم و كودهاي شيميايي از طريق يافتن جايگزين هاي مناسب، كنترل حاصلخيزي خاك، كاهش آلودگي آب، هوا و خاك و استفاده از بقاياي گياهي و كودهاي حيواني مي شود (فیض اربابی، 1391).
همچنین مدیریت تلفیقی آفات یک رویکرد متعادل برای مدیریت آفات است که شامل جنبه های بسیاری از کشت های سالم و تولید محصولات از روش هایی که با کاهش اثرات مضر زیست محیطی همراه است و تضمین کننده سلامت بشر می باشد. برخی از فعالیت های برنامه IPM عبارتند از اطلاعات عمومیIPM ، که از طریق خبرنامه، برای پرورش دهندگان، تولید کنندگان، و مدیران زمین که آنها را با مسائل مربوطه آگاه می سازند و می تواند به انتخاب آنها را در تصمیم گیری مدیریت آفات کمک کند می باشد، که به صورت گسترش IPM در برنامه های مدارس به صورت آموزش در مدارس منطقه این که چگونه برنامه ها را عملی سازند، فراهم آوردن بودجه برای تحقیقات IPM؛ و ارائه اطلاعات IPM به عموم مردم، برگه، راهنماهای شناسایی آفات و اطلاعات دیگر IPM، که آنها را می توان در سایت های مخصوص یافت (Fish,2004). مدیریت تلفیقی آفات معتقد به بهترین روش بودن برای حل روند منفی مدیریت آفات می باشد. IPM مستلزم این است که کشاورزان روش های مختلف کنترل آفات را تلفیق کنند. روش هایی مثل استفاده از ارقام مقاوم، زراعت، کنترلهای مکانیکی، کنترلهای بیولوژیکی و کنترل شیمیایی با توجه به شرایط و زمینه های خاص خود است. بنابراین کشاورزان به کسب مهارت در کنترل آفات و دانش بوم شناسی آفات نیاز دارند (Yang et al., 2008) بنابراين، توسعه مديريت تلفيقي آفات وابسته به ميزان نهادينه شدن درک اصول و مفاهيم مديريت تلفيقي آفات و انتقال آن از جامعه کوچک کشاورزي به كل جامعه كشاورزي است. به هر حال، مشارکت بنيادي کشاورزان از اصول ضروري توسعه و بکارگيري مديريت تلفيقي آفات مي باشد (حیدری و افسری کهنه شهری،1389). یکی از رهیافت هایی که می تواند در ایجاد آگاهی و توانمندسازی کشاورزان در استفاده از مدیریت تلفیقی آفات اثر بخش باشد، رهیافت مدرسه در مزرعه است. كاربرد اين رهيافت نشان می دهد كه برنامه آموزشي مشاركتي و عمل گراي نهفته در آن، مي تواند نقش مؤثري در افزايش دانش كشاورزان نسبت به ابعاد مختلف مديريت تلفيقي آفات مزارع ايفا نمايد و درك آنان را در زمينه بوم شناسي زراعي، چرخه زندگي آفات و دشمنان طبيعي اين موجودات مضر ارتقا بخشد و نوآوري محلي را بر انگيزد (علی میرزایی و همکاران،1389). اجرای برنامه مدیریت تلفیقی آفات در کشورهای در حال توسعه با مشکلاتی مواجه است و این مشکلات ارتباط نزدیکی با عوامل روانی، اجتماعی، فیزیکی و روش های آموزشی و ترویجی دارند. مطالعات و تجربیات گذشته پیرامون مدیریت تلفیقی آفات نشان می دهد که موفقیت برنامه مدیریت تلفیقی آفات همبستگی زیادی با آموزش های ترویجی ارائه شده به کشاورزان دارد (اتحادی و همکاران،1390). این نگرانی همیشه وجود دارد که کشاورزان چگونه نتایج پژوهش ها را بپذیرند؟ معمولا پذیرش های کم ممکن است به دلیل روش هایی باشد که اتخاذ می شود مثل روش های خطی از بالا به پایین. در حالت معمول فرض بر این است که محققان منبع دانش و تکنولوژی هستند و مروجان سیستم انتقال دانش و کشاورزان کاربران نهایی می باشند. ناکارآمدی کشاورزی رایج، مخصوصا در شرایط ریسک و کشاورزی وابسته به باران، منجر به جستجو برای روش های گسترش فناوری به شکل مشارکتی می شود (Ayenor et al., 2004). در این راستا، نکته حایز اهمیت آن است که پياده سازي مديريت تلفيقي آفات در سطح مزارع نيازمند توانمندسازي و مشاركت آگاهانه كشاورزان است. در اين بين، نقش مهم كانال هاي ارتباطي و منابع اطلاعاتي در ارتقاي سطح اطلاعات كشاورزان و تسهيل شرايط پذيرش مديريت تلفيقي آفات قابل تعمق است. دسترسي به اطلاعات از طريق كانالها و منابع اطلاعاتي با عنوان متغيرهاي ارتباطي و اخيراً با عنوان رفتار اطلاع یابی8 مطرح شده است (حجازی و شریفی،1390). از طرفی، اجرای مدیریت تلفیقی آفات در کشورهای در حال توسعه انجام گرفت، اما برخلاف تصور، اجراي مديريت تلفيقي آفات در کشورهاي در حال توسعه با موفقيت همراه نبود. محققان دليل اين امر را در روش آموزش مفاهيم مديريت تلفيقي آفات به کشاورزان بيسواد و کمسواد اين مناطق ميدانستند. چرا که روشهايي که تا آن زمان مورد استفاده قرار ميگرفت، از رهيافتهاي ترويجي “متمرکز” و “بالا به پايين” تبعيت مينمود و در نتيجه به علت عدم مشارکت کشاورزان در فرآيند آموزش، محتواي دوره آموزشي براي کشاورزان يکنواخت و در مواردي غيرقابل درک بود. به عبارت ديگر، به اعتقاد محققان در تعريف اوليه فائو از مديريت تلفيقي آفات، نقش مشارکتجويانه و فعالانه کشاورزان در برنامههاي اجرايي مديريت تلفيقي آفات ناديده گرفته شده بود( اسکو و همکاران، 1386 )
دهه 1970 به بعد دانشمندان و متخصصان ترويج كشاورزي به الگوها و رهيافتهايي روي آورده اند كه بيشتر بر مشاركت قدرت بخشي توسعه منابع انساني و تسهيل تاكيد دارند اين رهيافتها كه با عنوان كلي “رهيافتهاي مشاركتي” شناخته مي شوند از آن زمان تا كنون در بسياری از كشورها خصوصا كشورهاي در حال توسعه بكار گرفته و نتايج مطلوبي از آن حاصل شده است مهمترين رهيافتهاي مشاركتي بكار گرفته شده توسط كشورها عبارتند از PRA9( ارزشیابي مشاركتي روستايي) ، 10FSR(پژوهش نظام های کشاورزی)، FPR11 (پژوهش مشارکتی کشاورزان)، FSRE12 ( نظام پژوهش و ترويج مزرعه اي)، PTD13 (توسعه مشاركتي فن آوري)، FFS14 (مدل مشاركتي مدرسه در مزرعه) می باشند (دین پناه و زمانی، 1382). ترویج اثربخش مدیریت تلفیقی آفات، نیازمند شناسایی محورها و مولفههای اصلی مدیریت تلفیقی آفات به منظور سیاست گذاری و برنامه ریزی عملی با مشارکت کشاورزان است. این مهم می تواند از طریق اجرای برنامههای مدیریت تلفیقی از طریق رهیافت های مشارکتی ترویجی همانند رهیافت مدارس در مزرعه ای صورت گیرد، زیرا در این فرآیند توسعه «سرمایه انسانی» مهم ترین عامل به شمار می آید و استفاده از رهیافت های مشارکتی عامل موفقیت برنامه های توسعه کشاورزی از جمله مدیریت تلفیقی آفات محسوب می شود (نوری و همکاران، 1390).
11-2 رهیافت مدرسه در مزرعه
مدرسه در مزرعه يكي از رهيافت هاي مشاركتي است كه براي اثر بخشتر نمودن فعاليتهاي تحقيق و ترويج كشاورزي طراحي شده است .اين امر از طريق مشاركت نهادهاي تحقيق، ترويج و نهادهاي محلي به عنوان تسهيلگر، جلب مشاركت كشاورزان در فرآيند يادگيري، توسعه فناوري هاي سازگار، بهبود دانش، مهارت و ظرفيت سازي كشاورزان محقق ميشود. اين رهيافت ها به سازگارتر شدن فعاليتها و پيامدهاي نظامهاي تحقيق، ترويج و توسعه كشاورزي با شرايط واقعي كشاورزان و جامعه روستايي از طريق محور قرار دادن مشاركت كشاورزان كمك ميكند و با هماهنگ سازي نهادي، تلفيق فعاليت ها، طراحي، اجرا و ارزشيابي برنامه ها در شرايط كشاورزان و با بهره گيري از امكانات و منابع محلي به كاهش ناكارآمدي در استفاده از منابع بحرانزده نظامهاي ترويج و تحقيق كمك مینمايند و فرصتي را براي اين نظام ها مهيا مي سازند تا منابع خود را به طور اثربخش تر تخصيص دهند (اتحادی و همکاران، 1390).
همچنین سازمان فائو، رهيافت مدرسه مزرعه را براي اولين بار به منظور اجراي بهتر برنامه مديريت تلفيقي آفات برنج، در سال ۱۹۸۹ در جاواي اندونزي به اجرا درآورد ( اسکو و همکاران، 1386).

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد زیست محیطی، محیط زیست، اصول مدیریت Next Entries منبع تحقیق درمورد رفتار انسان، زیست محیطی، برنامه های آموزشی