منبع تحقیق درمورد رسول خدا (ص)، امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

ن تعيين وتعريف مي شود بلکه حتي شيوه استقرار حاکم در رأس هرم دولت وبه طور کلي ساختار نطام سياسي وروش هاي مديريت امور عمومي جامعه نيز بوسيله دين بيان مي گردد.براين اساس تنها نظامي را مي توان مصذاق واقعي نظام اسلامي دانست که علاوه بر شرايط ويژه حاکمان شيوه استقرار رهبران در مستد قدرت نيز مطابق الگوي ارائه شده در شريعت ودين باشد(فيرحي،1387،23)]
د – 4 ) سيره: : حالتى و روشى است كه انسان و ساير جانداران نهادشان و وجودشان بر آن قرار دارد، خواه غريزى و خواه اكتسابى چنانكه گفته مى‏شود: فلانى سيره و روشى نيكو و قبيح دارد.(راغب،1420،ج‏2، 276)
واژه “سيره” در زبان عربى، در اصل، از ماده “سير” (= حركت و راه رفتن) بوده و به معناى سبك و شيوه راه رفتن است. درست مانند: “جلوس” و “جلسه” كه اولى به معناى نشستن و دومى به مفهوم نوع جلوس و سبك نشستن است.( پيشوايي ،1372، 20)
در تحقيق حاضر سيره عملي امير المؤمنين عليه السلام در مواجه با عملكرد هاي حكومت گران در نظام سياسي صدر اسلام مورد بررسي قرار مي گيرد اما به دليل اهميت موضوع به مباني نظري اين رفتار ها نيز اشاره خواهد شد.
ه ) سوالات تحقيق
ه – 1 ) سوال اصلي : با توجه به سيره علوي چه الگويي را مي توان براي نقد نظام سياسي اسلامي پيشنهاد داد؟
ه – 2 ) سوالات فرعي :
ه – 1- 1 ) مباني انتقاد از نظام سياسي در قرآن کريم وسيره پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله سلم چيست؟
ه – 1- 2 ) انديشه وسيره سياسي کلي امير المومنين عليه السلام چگونه است؟
و ) فرضيه ها
و – 1 ) فرضيه اصلي : نقد نظام سياسي در الگوي رفتاري امير المؤمنين عليه السلام ناظر بر حفاظت و صيانت از مباني اسلامي،حفظ وحدت اسلامي وارتقاء كار آمدي،جلوگيري از بروز انحرافات و سوءاستفاده دشمنان از مشكلات جامعه اسلامي است.
و – 2 ) فرضيه هاي فرعي :
و – 2 – 1 ) مباني انتقاد از نظام سياسي در قرآن کريم وسيره پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله سلم ريشه هاي الگوي رفتاري اميرالمؤمنين عليه السلام مي باشد.
و – 2 – 2 ) انديشه وسيره سياسي کلي امير المؤمنين عليه السلام بنيان تحليل رفتاري ايشان در الگوي نقد نظام سياسي است.
ز ) اهداف تحقيق
ز – 1 ) بررسي سيره امير المؤمنين عليه السلام به عنوان يك مسلمان بيداردر انتقاد از حكومت اسلامي
ز – 2 ) استخراج الگوي متناسب با ارزش ها واعتقادات اصيل اسلامي براي نقد نظام سياسي اسلام
ز – 3 ) استفاده از الگوي بدست آمده در حوداث ووقايع عصر حاضر براي رشد بصيرت موثر در نحوه عملكرد نخبگان ديني ،فكري وسياسي
ح ) روش تحقيق
از آنجا که اين تحقيق بيشتر جنبه نظري دارد، روش آن توصيفي – تحليلي بوده و با استفاده از مطالعات کتابخانه اي و منابع مکتوب و الکترونيکي صورت مي گيرد.بدين منظور بيشتر از کتابخانه هاي مدرسه معصوميه حوزه علميه قم ، مدرسه نمازي حوزه علميه شهرستان خوي،دانشگاه امام صادق عليه السلام،دانشگاه علامه طباطبايي(ره)،کتابخانه عمومي شهيد رجايي شهرستان خوي و از سايت هاي موسسه علمي فرهنگي تبيان،راسخون ،مرکزمديريت حوزه علميه قم و باشگاه انديشه ومحصولات ذي قيمت موسسه تحقيقات کامپيوتري نور استفاده شده است و شايسته است از همه دست اندر کاران و زحمت کشان اين نهاد هاي علمي و فرهنگي نهايت تشکر و قدر داني به عمل آيد.
ت ) سازماندهي تحقيق
ت – 1 ) فصل اول: کليات
در اين فصل مواردي نظير توضيح موضوع، هدف و ضرورت بحث، سابقه‎ي آن در ديگر آثار، مفاهيمي که با توجه به فضاي تحقيق نياز به توضيح دارند، سؤالات اصلي و فرعي و روش تحقيق استفاده شده را در برگرفته و در نهايت شمايي کلي از پايان‎نامه ترسيم مي‎کند.درمورد چاچوب نظري بحث بايد به اين نکته توجه داشت که چون موضوع تحقيق استخراج الکويي از رفتار سياسي اميزالمومنين عليه السلام است و بنا بر اين گذاشته شده که از هرگونه رنگ ولعاب حوزه انديشه اي سياسي غرب منزه باشد ،لذا از هيچ يک از چارچوب هاي نظري رايج در اين حوزه (انديشه سياسي غرب)استفده نشده است.از سوي ديگر چون اين نوع تحقيق تا کنون در حوزه انديشه سياسي اسلام مورد توجهکافي و وافي قرار نگرفته است لذا چارچوب نظري مناسبي براي آن نمي توان پيدا کرد.بنابر اين مخاطب بر خلاف معمول در اين تحقيق چارچوب نظري مسبوق به سابقه اي را مشاهده نمي کند.
ت – 2 ) فصل دوم: مباني ومفاهيم نظري
دراين فصل سعي شده است به مباني انتقاد از نظام سياسي در قرآن کريم وسيره پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله سلم به عنوان ريشه هاي الگوي رفتاري اميرالمؤمنين عليه السلام پرداخته شود .
ت – 3 ) فصل سوم : انديشه وسيره سياسي کلي امير المؤمنين عليه السلام
دراين فصل بنا براين گذاشته شده است تا با تبيين جايگاه اميرالمؤمنين عليه السلام در چهار دوره اصلي زندگي سياسي بتوان فهمي عميق از رفتار هاي ايشان در قالب نظام سياسي اسلام به دست داد.اين چهار دوره عبارت اند از: دوره حيات مبارک پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله سلم ،دوره پس از رحلت ايشان تا رسميت يافتن قدرت خليفه اول ،دوره خلافت سه خليفه اول و عصر خلافت امير المؤمنين عليه السلام .
ت – 4 ) فصل چهارم : جلوه هاي نقد والگوي انتقاد از نظام سياسي در سيره عملي ونظري امير المؤمنين عليه السلام
دربخش اول اين فصل سعي شده است حتي الامکان مصاديق انتقاد اميرالمؤمنين عليه السلام از نظام سياسي اسلام در چهار دوره زندگي سياسي ايشان بيان شود.اين مصاديق براساس چهر دوره به شرح ذيل طبقه بندي شده اند:
مصاديق انتقاد از نظام سياسي در دوره حکومت پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله سلم ، مصاديق انتقاد از نظام سياسي در دوره پس از رحلت پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله سلم تا رسميت يافتن قدرت خليفه اول ، مصاديق انتقاد از نظام سياسي در دوره خلافت سه خليفه اول و مصاديق انتقاد از نظام سياسي در عصر خلافت امير المومنين عليه السلام .
در بخش دوم اين فصل جمع بندي الگوي نقد نظام سياسي در سيره امير المؤمنين عليه السلام با تمام ويژگي ها و نکات ريز ارائه مي گردد.
ت – 7 ) فصل پنجم : نتيجه گيري
دراين فصل سعي شده براساس آنچه که در بخش پيشين به عنوان مصاديق انتقاد از نظام سياسي در سيره امير المؤمنين عليه السلام ذکر شد،چارچوب ها و اصولي که آن رفتار ها در قالب آن ها مي گنجد و ريشه در آن ها دارد بيان شود . با جمع بندي مباحث مطرح شده فرضيه اصلي تحقيق اثبات مي شود ونتيجه گيري کلي از تمام مباحث مطرح شده ارائه مي گردد.

فصل دوم: مباني ومفاهيم نظري
الف ) نقد وانتقاد از نظام سياسي در قرآن کريم
مساله نقد وانتقاد از نظام سياسي در قرآن را مي توان ازجوانب مختلف موردبررسي قرار داد. اما از آنجا که موضوع اصلي اين تحقيق بررسي با محوريت قرآن کريم نيست ،صرفا به صورت فهرست به مسائل ومباحث مربوطه پرداخته مي شود.
يکي از مهمترين اقداماتي که دراين قسمت مي شودبدان پرداخت استخراج وبيان احصائي آياتي از قرآن است که در آنها :
الف- 1 ) به مساله نحوه انتقاد از نظام سياسي پرداخته شده است.
الف- 2 ) مصاديقي از انتقادات مردم به حاکمان سياسي بيان شده است.
الف- 3 ) بررسي محتوايي آيات ذکر شده در قسمت پيشين است.
الف- 4 ) آياتي که مضامين مشابه را در بازه زماني پيامبران پيشين بويژه انبياي بني اسرائيل بيان مي کنند.
البته همانگونه که گذشت به علت محوريت الگوي رفتاري اميرالمومنين عليه السلام در اين تحقيق ،گوشه اي از آنچه راجع به نقد وانتقاد از نظام سياسي در قرآن کريم آمده است ذکر مي شود.البته بايد به اين نکته توجه داشت که آياتي که ذکر شده آيات احصائي مربوط به بحث نيست و صرفا از باب چشيدن جرئه اي از آب دريا بيان شده اند ومي تواند کليد واژه هايي براي تحقيقاتي با موضوع تخصصي قرآن باشند.
الف -1 ) نحوه انتقاد از نظام سياسي در قرآن کريم:
در اين بخش مجموعه آياتي که در مورد نحوه تعامل مردم با پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله وسلم و تبيين جايگاه ايشان است مي گنجند.
الف- 1 – 1) سوره احزاب – آيه 6 : النَّبِيُّ أَوْلى‏ بِالْمُؤْمِنينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى‏ بِبَعْضٍ في‏ كِتابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنينَ وَ الْمُهاجِرينَ إِلاَّ أَنْ تَفْعَلُوا إِلى‏ أَوْلِيائِكُمْ مَعْرُوفاً كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً.
پيامبر نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است؛ و همسران او مادران آنها [= مؤمنان‏] محسوب مى‏شوند؛ و خويشاوندان نسبت به يكديگر از مؤمنان و مهاجران در آنچه خدا مقرّر داشته اولى هستند، مگر اينكه بخواهيد نسبت به دوستانتان نيكى كنيد (و سهمى از اموال خود را به آنها بدهيد)؛ اين حكم در كتاب (الهى) نوشته شده است‏.
در تفسير مجمع البيان درباره اين آيه آمده است : پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ميان مسلمانان (انصار و مهاجرين) عقد اخوّت برقرار كرده بود، به گونه‏اى كه مثل برادر حقيقى از يكديگر ارث مى‏بردند، زيرا مهاجران در آغاز، از وطن و اموال و بستگان خود دور شده بودند و عقد اخوّت، اين موارد را جبران مى‏كرد تا آنكه آيه نازل شد و چنين ارثى را لغو كرد و فرمود: ملاك ارث بردن، خويشاوندى است .هنگامى كه فرمان پيامبر صلى الله عليه و آله در مورد حركت براى جنگ تبوك صادر شد، بعضى گفتند: ما بايد از والدين خود اجازه بگيريم. اين جمله نازل شد كه‏ “النَّبِيُّ أَوْلى‏ بِالْمُؤْمِنِينَ”. . (طبرسى،‏1372ج‏8، 529)
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در روز غديرخم كه به فرمان خداوند، حضرت على عليه السلام را به جانشينى خود منصوب فرمود، قبل از معّرفى و نصب آن حضرت، جمله‏ى “أ لست اولى بكم من انفسكم” را بيان فرمودند و از آنان اقرار گرفتند كه آيا طبق آيه قرآن، من از شما حتّى نسبت به خودتان اولويّت ندارم؟! همه گفتند: بله.آنگاه پيامبر صلى الله عليه و آله وسلم فرمودند: “من كنت مولاه فهذا على مولاه” (مجلسي،1360، ج 21 ، 387)
در تفسير الميزان نيز براي اين آيه چنين آمده است: انفس مؤمنين”، يعنى خود مؤمنين، و بنا بر اين، معناى” أولى بودن رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم به مؤمنين از خود مؤمنين” اين است كه آن جناب اختياردارتر نسبت به مؤمنين است از خود مؤمنين، و معناى اولويت اين است كه فرد مسلمان هر جا امر را دائر ديد بين حفظ منافع رسول خدا صلى الله عليه و آله وسلم و حفظ منافع خودش، بايد منافع رسول خدا صلى الله عليه و آله وسلم را مقدم بدارد.و بنا بر اين معناى آيه اين مى‏شود كه مؤمن هر حق و منافعى كه براى خودش قائل است، اگر حفظ جان خويش است و اگر دوست داشتن خودش است، و اگر براى خود حرمتى قائل است، و اگر استجابت دعوت است، و اگر به كار بردن اراده خويش است، هر چه باشد، رسول خدا صلى الله عليه و آله وسلم مقدم بر او است، يعنى هر جا كه امر دائر شد بين حفظ جان رسول خدا (ص)، يا جان خودش، يا بين دوست داشتن رسول خدا صلى الله عليه و آله وسلم يا دوست داشتن خودش، و همچنين ساير موارد ديگر، جانب رسول خدا صلى الله عليه و آله وسلم را بر جانب خود ترجيح دهد.در نتيجه، اگر در هنگام خطر، جان رسول خدا صلى الله عليه و آله وسلم در مخاطره قرار گيرد، يك فرد مسلمان موظف است كه با جان خود سپر بلاى آن جناب شود و خود را فدايش كند و همچنين در تمامى امور دنيا و دين، رسول خدا صلى الله عليه و آله وسلم أولى و اختياردارتر است، و اينكه گفتيم در تمامى امور دنيا و دين، به خاطر اطلاقى است كه در جمله” النَّبِيُّ أَوْلى‏ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ” هست.
از اينجا روشن مى‏شود اينكه بعضى (تفسير كشاف) گفته‏اند: مراد اولويت آن جناب در دعوت است، يعنى وقتى آن جناب مؤمنين را به چيزى دعوت كرد، و نفس مؤمنين ايشان را به چيز ديگر، واجب است دعوت او را اطاعت كنند و دعوت نفس خود را عصيان كنند، در نتيجه آيه مورد بحث همان را مى‏گويد كه آيه” وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ” (سوره نساء، آيه 59)و آيه‏” وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ” (سوره نساء، آيه 64)و آياتى ديگر نظير آن، در مقام بيان آن است،

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد مفهوم دولت Next Entries منبع تحقیق درمورد اينكه، صلى، ولايت، حكم