منبع تحقیق درمورد خاورمیانه، انقلاب اسلامی، اسلام گرایی، ایالات متحده

دانلود پایان نامه ارشد

که حتی کشورهایی که سوابق دوستی طویل المدت با ایران دارند نیز، نه تنها در حوزه روابط امنیتی، بلکه حتی در حوزه روابط اقتصادی نیز، دچار تردید و دودلی شوند. به عبارتی ایالات متحده از وضعیت بوجود آمده در سیستم جهانی و نیز از ابزارهای حاکمیت برتر، که سیاسی – امنیتی می‌باشد، در حوزه‌های اقتصادی نیز استفاده می‌کند. اینها نوعی بدگمانی و تنش در روابط سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و کشورهای هم پیمان آمریکابوجود آورده است. بدین ترتیب، ایران باید کاستی‌های حوزه نظامی و امنیتی‌اش را با تقویت روابط اقتصادی و سیاسی و گسترش سرمایه‌گذاری خارجی تقویت کند. موضوع و تفکر« تهدید ایران» چه به صورت فرضی و چه به صورت واقعی در بین المللی تر کردن منطقه خاورمیانه و کنترل شدید نظامیان و نیروهای امنیتی دنیای عرب و ترکیه، نقش اساسی داشته است. هنگامی که بین مجموعه ای از این کشورها چنین حدی از وابستگی، و نه وابستگی متقابل که مرسوم و معقول است، وجود داشته باشد که ضمناً این حد از وابستگی طی دهه اخیر افزایش یافته است، سخن از ترکیب منطقه ای و یا همگرایی در واقع پوسته ای بیش نخواهد بود. Efrat and Berovitch , 1991) ( سخن بسیاری از کشورهای منطقه هم این بوده که تا زمانی که ایران و امریکا در مقابل هم هستند، بهبود واقعی روابط ایران با دنیای عرب عملی نخواهد بود. در هر صورت، چه زمانی که ایران به طور مستقل عمل کند و چه به عادی کردن روابط خود با امریکا که مهم ترین نیروی نافذ در دنیای عرب است بپردازد، ائتلاف و ترکیب منطقه ای در منطقه جنوبی به بهبود موقعیت استراتژیک ایران نخواهد انجامید. در شرایطی که روابط میان ایران و این منطقه حالت عادی به خود گیرد و تشنج زدایی حاصل گردد و از حمله امنیتی به مرحله عادی سازی روابط دیپلماتیک و تجاری منجر شود، احتمال دارد به واسطه ژئواکونومیک و جغرافیای سیاسی منطقه، زمینه های همکاری و ائتلاف در موارد نفتی و تجاری و ارائه خدمات اقتصادی فراهم آید. اما تا زمانی که این گونه اعتماد سازی به دست نیامده باشد، همکاری و هماهنگی بهترین اصل ارتباط با این منطقه خواهد بود. Menashri, 1998) ( بنابراین می توان گفت که جمهوری اسلامی ایران در قبال طرح صلح خاورمیانه قبل و پس از 11 سپتامبر بر دفاع از حقوق فلسطینیان و مخالفت با اسرائیل قرار داشته است، که می توان آن را راهبرد ایران در این زمینه به شمار آورد. ثانیاً، دفاع جمهوری اسلامی ایران از فلسطینیان در همه زمان ها به یک شکل نبوده است. توضیح آنکه اگر جمهوری اسلامی ایران تا قبل از فروپاشی شوروی، سیاست تهاجمی در قبال اسرائیل اتخاذ کرده بود، در دوره پس از جنگ سرد به یک سیاست تدافعی روی آورده که دراعلام مخالفت با طرح صلح خاورمیانه نمایان گردید. این سیاست با گذشت زمان و پس از رخداد11 سپتامبر به شکل دیپلماتیک تری تداوم یافت. چرا که در این دوره سیاست خارجی ایران دراین دوره به سمت یک نوع مخالفت ایجابی متمایل شد که درآن به ارائه الگوهایی بدیل برای حل منازعه و استقرار ثبات و صلح می پرداخت. ( بهیار مقدم ، 1386: 140)
در نهایت، در وضعیتی که هیچ سازوکار نظامندی برای مسائل امنیتی در منطقه خاورمیانه وجود نداشته و محیط امنیتی منطقه نیز متاثر از عوامل درونی کشورها ، تعاملات بین دولت ها و عوامل فرامنطقه ای، در نوعی آنارشی به سر می برد ، اتکا کردن ایران به کشورهای این منطقه به عنوان شرکای امنیتی و سیاسی خود، دور اندیشانه نخواهد بود. این کشورها به واسطه وابسته بودنشان،نمی توانند به امنیت ملی و رشد قابل توجه اقتصادی ایران، کمک شایانی نمی توانند بکنند.از این رو در مورد وضعیت منطقه ی خاورمیانه می توان نتیجه گرفت که اولا خاورمیانه یک منطقه مورد توجه قدرت های بزرگ جهان است و هیچ مسئله ای نیست که آنها خود را به آن مربوط ندانند. نام خاورمیانه، مرزهای ایجاد شده و حتی بیشتر واحدهای سیاسی آن، منابع و به ویژه بحران ها و مشکلات آن به وسیله ی قدرت ها ایجاد شده است . این موضوع پس از اصابت ترکش بحران های موجود به قلب امریکا و نظام سرمایه داری تشدید شده است.ثانیا عوامل درون منطقه ای مثل جمعیت رو به افزایش ، بکار گیری فناوری های جدید ، منابع ، مشکلات دولت سازی مسایل قومی مذهبی، نظامی شدن فزاینده و هزینه های نظامی فراوان ، مشکلات امنیتی مزمن و بازیگران قدرتمند و سیاست ها و اهداف متعارض آنها نیز هیچ چشم انداز روشنی از امید برای ایجاد امنیت ارائه نمی کند.(کرمی، 1384 :41) ثالثا ساختار نظام بین الملل و بازیگر اصلی درگیر در منطقه نیز در جهت وخامت اوضاع و پیچیده تر کردن مشکلات حرکت می کنند. پس تا وقتی این بحران ها در منطقه خاورمیانه وجود داشته باشند عملا همگرایی منطقه ای میّسر نخواهد بود. هر چند همکاری و زمینه سازی برای همکاری و افزایش اقدامات اعتماد آمیز میان ایران و دنیای عرب ضروری است و ارتقای سطح روابط و از میان برداشتن هر گونه سوء تفاهم میان ایران و مصر و عربستان استراتژیک خواهد بود، ولی این وضعیت تابع عوامل بسیاری است که در اختیار ایران نیست و به عوامل و متغیرهایی وابسته است که زمان بر و اقدام بر درآینده می باشد. (سریع القلم، 1379: 82) اصولاً ایجاد روابط استراتژیک با کشورهای بی ثبات و وابسته در روابط بین الملل توجیه ندارد. بلکه برعکس،ترکیب فراملی با کشور یا کشورهایی میسّر است که از توازن و اعتماد به نفس داخلی برخوردارند. بی ثباتی عمیق در منطقه خاورمیانه، چنین سیاستی را از جانب ایران برای ایجاد ترکیب فراملی و همکاریهای حتی استراتژیک ضعیف می کند. (Omar Ali, 1993, 19-42)

4.سرخوردگی جمهوری اسلامی ایران از غرب
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، روابط ایران و غرب بخصوص با امریکا دگرگون شد و وضعیت بسیار پیچیده ای به خود گرفت به گونه ای که ایران به بازیگر منطقه ای مخالف امریکا در سطح خاورمیانه تبدیل شده است و از طرف دیگر امریکا نیز از ابزارهای خود علیه ایران استفاده می کند . در طول سه دهه گذشته تنش و تخاصم محور اصلی روابط دو کشور را تشکیل داده است. در این اثنا امریکا توانسته اکثر کشورهای غربی را نیز با خود همراه و هماهنگ سازد . عدم پیشرفت روند مصالحه میان ایران و امریکا را می توان به چند دلیل دانست.
1)رویکرد استقلال طلبانه ایران و ضدیت با استکبار جهانی و حمایت از مظلومین
2)تقابل غرب گرایی با اسلام گرایی
3)اسرائیل: همراه امریکا، خصم ایران
4)پیشرفت های ایران در زمینه ی هسته ای
منطقه ی خاورمیانه مهم ترین و استراتژیک ترین منطقه ی جهان است که همواره نظر قدرت های بزرگ را به خود جلب نموده است . از دوران پس از رنسانس و شروع کشورگشایی ها و در عصر استعمار، کشورهای خاورمیانه زیر سلطه ی قدرتهای غربی قرار گرفتند. با وجود پایان عصر استعمار و استقلال این کشورها عملا حکومت در دست بیگانگان قرار داشت. این امر در ایران نیز صادق بود گرچه ایران هرگز مستعمره نشد اما تحت نفوذ سه کشور روسیه، بریتانیا و امریکا قرار گرفت. با روی کار آمدن حکومت پهلوی ، عرصه ی فعالیت امریکا در تمامی زمینه ها گسترش یافت و ایران به یک کشور نیمه مستعمره امریکا تبدیل گشت. انقلاب اسلامی پایانی محکم بر این رابطه ی استعماری بود . از دید ایران ، انقلاب اسلامی دارای سه هدف بود: مبارزه با استبداد شاهنشاهی، فساد داخلی و سلطه ی بیگانه ، به همین علت ، از آغاز انقلاب اسلامی ایران موضع خصمانه ای در مقابل دو قطب جهان ، غرب و اتحاد شوروی،گرفت . منبع این دشمنی ریشه در حساسیت مفرط ایرانیان نسبت به دخالت خارجیان در کارهای داخلی ایران دارد .بدین ترتیب از فردای انقلاب، حفظ استقلال و مقاومت و مبارزه بر ضد استکبار، از ویژگی های برجسته ی نظام اسلامی ایران بوده است. در این حوزه جمهوری اسلامی شعارهای خود را توسعه داده و در طول زمان پیشرفت داشته است . امروزه بزرگترین مانع در مقابل مطالبات نا مشروع و سلطه ی امریکا جمهوری اسلامی ایران است.این امر از مقاومت بر ضد شرق و غرب آغاز شده و اکنون در حوزه های بیرونی نیز مثل لبنان ، فلسطین، عراق و بوسنی و.. به دشمنان اسلام اجازه ی گستاخی نمی دهد و علنا از مظلومین دفاع می کند . در حوزه ی بین الملل نیز کشورهای سلطه گر را به چالش می کشد. ایران شعار شورای عدالت را به جای شورای امنیت سازمان ملل مطرح می کند. در این وضعیت جمهوری اسلامی یکه و تنها در سنگر مقاومت و دفاع از حقوق مستضعفان و مظلومان ایستاده است ایران ضمن اینکه به صراحت در قانون اساسی خود این دفاع را وظیفه ی انسانی و اسلامی خود می داند، با شجاعت از مقاومت آنها دفاع می نماید.
با شکل گیری ایران اسلامی و تداوم آن ، پدیده ی ایران اسلامی خطر مسلمی علیه غرب و منافع غرب گرایان و مبلغین آن ایجاد کرد. در نتیجه ایران و غرب دارای چالش های پیچیده ای بودند که حل آن آسان نبوده و نخواهد بود. امریکا که پس از فروپاشی کمونیسم نوک پیکان خود را به سمت اسلام گرایان چرخاند بعد از اینکه غرب بر کمونیسم پیروز شد ، نگاهش را به اسلام گرایی به عنوان رقیب سرسختی در همه ی زمینه ها دوخت و حال با ایرانی مواجه شده بود که هم در پی تشکیل یک حکومت اسلامی بود و هم از سوی دیگر از زیر نفوذ غرب خارج شده و استقلال خود را از دو اردوگاه شرق و غرب اعلام داشته بود خطر دیگر این بود که ایران قصد صدور انقلاب خود را در میان کشورهای مسلمان منطقه که دارای حکومت های دیکتاتوری زیر سایه ی غرب را داشت .علت رویارویی غرب با اسلام گرایی صلاحیت و یا عدم صلاحیت آن نیست بلکه علت آن خطرهایی است که اسلام گرایی برای منافع کشورهای غربی، که پرچمدار غرب گرایی در کشورهای جهان عربی – اسلامی هستند ، دارد .
از زمان انقلاب اسلامی ایران، امریکا ایران را به مثابه تهدید نگریسته و سعی نموده تا به هر شکل ممکن این نظام را نابود سازد. این هدف پس از تسخیر لانه ی جاسوسی شدت گرفت. ترورها ، کارشکنی ها و در نهایت حمایت از منافقین و عراق در جنگ تحمیلی هشت ساله نمود بارز آن بود . با اینکه در دوران ریاست جمهوری خاتمی تلاش های بسیاری جهت برقراری ارتباط و مذاکره با امریکا انجام شد اما این اقدامات هیچ نتیجه ای در بر نداشت . ایالات متحده که از انجام این اقدامات به مقصود خود نرسیده بود. این بار قدرت نرم همه جانبه ای را علیه ایران آغاز نمود تا به صحنه ی داخلی ایران وارد شود و از درون سعی در نابود ی حکومت نماید . در سال 2003 با آشکار شدن نیروگاههای هسته ای ایران و پخش تصاویر نیروگاههای نطنز و اراک بوسیله ی منافقین ، غرب و امریکا به سرعت عکس العمل نشان داده و اظهارات شدید اللحنی را ابراز نمودند. بنابراین ، ایالات متحده در قبال فعالیت های هسته ای نظامی و موشکی ایران سه مرحله را در نظرگرفته است: مرحله ی اول در تلاش برای قطع رابطه روسیه و ایران سعی کرد تا روسیه را از رنجش تاریخی ایران در قبال روسیه در صورت دستیابی ایران به سلاح های کشتار جمعی بترساند این روش کارگر نیافتاد . در نتیجه تحریم عدم گسترش سلاح اتمی در دستور کار قرار گرفت. سپس تحریم علیه کشورهای عرضه کننده ی نیازهای نظامی ایران را در پیش گرفت در این راستا امریکا از طرفهای مقابل ایران تعهد رسمی گرفت که در هیچ قرارداد جدید نظامی با ایران وارد نشود. سیاست خارجی امریکا در قبال فعالیت هسته ای ایران از سه مرحله تشکیل شده است . تحریم ایران ، تحریم کشورهای صادر کننده ی نیازهای هسته ای ایران و مرحله ضد گسترش تشکیل شده است . علی رغم تمایل امریکا در دوره ی بوش پسر برای ارسال پرونده ی هسته ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل و استفاده از مرحله ضد گسترش و نیروی نظامی ، سیاست امریکا در قبال ایران از مرحله عدم گسترش فراتر نرفته است. در مقابل ایران با توجه به عدم کمک کشورهای غربی به ایران و حمایت از عراق در جنگ هشت ساله این حق استراتژیک و راهبردی ایران برای فعالیت هسته ای در راستای خود بسندگی داخلی، برابری هسته ای منطقه ای در قبال اسرائیل و بازدارندگی در قبال قدرت های فرا منطقه ای محفوظ است.(غریاق زندی،1383)اما همانطور که می

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد خاورمیانه، کشورهای خاورمیانه، خلیج فارس، ایدئولوژی Next Entries منبع تحقیق درمورد رشد اقتصادی، جهانی شدن، شورای امنیت، اقتصاد جهانی