منبع تحقیق درمورد حقوق مرتبط، شخص ثالث

دانلود پایان نامه ارشد

موضوع غير قابل انتقال بودن حقوق معنوي در ماده 4 قانون حمايت حقوق مولّفان ، مصنّفان و هنرمندان پيش بيني شده است : ” حقوق معنوي پديدآورنده محدود به زمان و مكان نيست و غير قابل انتقال است . اين گونه امتيازها در زمره احكام وضعي است كه قانون بوجود آورده و به گونه اي امري اداره مي كند ؛ به همين جهت به كار بردن كلمه حق در باره آنها رسمي است كه بدون مسامحه نبايد پذيرفت . در نتيجه حق معنوي بر تاليف را وارثان چنان كه هست مي توانند اجرا كنند ، ولي اصل حق به ايشان منتقل نشده است ، چنان كه مولف مي تواند نوشته خود را به كلي دگرگون سازد ، نظرهاي مخالف گذشته بدهد يا آن را از بين ببرد ، ولي بازماندگان او چنين اختياري ندارند . آنان وظيفه دارند كه ميراث خويش را حفظ كنند و با استفاده از وسايل اجراي حق ، از مزاياي مالي آن بهره مند شوند . پس مي توان گفت حق معنوي مولف به صورت يك تكليف به بازماندگان او مي رسد و استثنايي بر قاعده ” انتقال ناپذير بودن حقوق غير مالي” محسوب نمي شود ” .144
الف 2 ) : عدم محدوديت زماني و مكاني :
براي حمايت از حقوق معنوي هيچگونه محدوديت زماني و مكاني وجود ندارد و اين حق براي هميشه ، حتي در خارج از قلمرو حاكميت كشوري كه اثر در آن به وجود آمده ، قابل حمايت است . ماده 4 ذكر شده در قسمت پيشين مهر تاييدي بر اين گفته مي باشد . بنابر اين پس از ساليان متمادي حتي پس از مرگ صاحب اثر نيز نمي توان اثر او را بديگري منتسب نمود .” محدود نبودن حقوق معنوي به زمان ، يعني اين حقوق دائمي هستند و با مرور زمان بي اعتبار يا ساقط نمي شوند ؛ و مقصود از محدود نبودن حقوق معنوي به مكان ، نيز آن است كه اين حقوق صرفنظر از محل اقامت پديدآورنده يا محل عرضه يا محل انتشار اثر قابل حمايت هستند “.145

ب ) مصاديق
مهمترين مصاديق حقوق معنوي را چنين برشمرده اند :
ب 1 ) حق ارائه و انتشارعمومي اثر:
از مهمترين حقوق پديدآورنده اثر ادبي و هنري ، حق انتشار و ارائه به عموم است . ” بر اساس اين حق ، نويسنده در باره زمان ، مكان و چگونگي افشاي اثر خود به شخص يا اشخاص تصميم مي گيرد . وجود اين حق براي پديدآورنده ، ديگران رااز اجبار نويسنده به افشاي اثر باز مي دارد و هيچ كس نمي تواند پديدآورنده را به افشاي اثر خود مجبور سازد .146
ب 2 ) حق انصراف ( استرداد ):147
بر اساس اين حق ، عليرغم وجود قرارداد ميان پديدآورنده و ناشر و واگذاري حق نشر به ناشر ، و حتي پس از انتشار اثر ، پديدآورنده حق دارد از تصميم خود مبني بر نشر اثر عدول نمايد و استرداد آن را طلب كند .148 علت پيش بيني اين حق را مي توان چنين بيان كرد كه ، با توجه به اينكه شخصيت پديدآورنده هميشه همراه با اثر توليدي وي مي باشد ، احترام به شخصيت او ايجاب مي كند كه در صورت انصراف و عدم رضايت از عرضه اثر نتوان او را مجبور به تسليم و يا انتشار اثرش نمود .
ب 3 ) حق تماميت اثر :149
بر اساس اين اصل كه يكي از اصول مبنايي در حقوق معنوي مي باشد ، هيچ شخصي نمي تواند بدون موافقت پديدآورنده اثر فكري نسبت به تغييرات در آن اقدام نمايد ، هر چند اين تغييرات بسيار ناچيز باشد . علت اين امر اين است كه هر گونه تغيير به منزله تجاوز به حريم اثر محسوب مي گردد . ” اين حق ديگران را از تحريف 150، ناقص سازي 151و تغييرات اثر مورد حمايت منع مي كند “.152
ب 4 ) حق دسترسي به اثر
بر اساس اين حق در صورتي كه پديدآورنده ، اثر ، خود را در يك نسخه واحد به شخص ثالثي بفروشد ، اين حق براي او محفوظ است كه براي خود نسخه اي را در هر زمان كه بخواهد از دارنده طلب نمايد . البته اين درخواست نبايد موجب ضرر و زيان به دارنده اثر گشته و با منافع مشروع او منافات داشته باشد .
ب 5 ) حق ولايت بر اثر153
اين حق كه به نام حق انتساب اثر نيز مشهور است بيانگر ارتباط ميان اثر و صاحب اثر مي باشد . ” به موجب اين حق هرگاه اثر منتشر گردد بايد نام پديدآورنده يا نام مستعار او روي اثر درج شود مگر اينكه پديآورنده تصميم به انتشار بي نام اثر بگيرد . هم چنين او مي تواند به استناد اين حق ، نسبت به انتساب جعلي اثر اعتراض كند “.154
در قوانين ايران دو مصداق از مصاديق حقوق معنوي را برشمرده است . ابتدا در ماده 18 قانون حمايت حقوق مولّفان ، مصنّفان و هنرمندان به اصل حق ولايت پرداخته است . ” انتقال گيرنده و ناشر و كساني كه طبق اين قانون اجازه استفاده يا استناد يا اقتباس از اثري را به منظور انتفاع دارند بايد نام پديدآورنده را با عنوان و نشانة ويژه معرف اثر يا روي نسخه اصلي يا نسخه هاي چاپي يا تكثير شده به روش معمول و متداول اعلام و درج نمايند مگر اينكه پديدآورنده به ترتيب ديگري موافقت كرده باشد “. در ماده 19 نيز حق حرمت اثر را مورد تاكيد قرار داده است . ” هرگونه تغيير و تحريف در اثرهاي مورد حمايت اين قانون و نشر آن بدون اجازه پديدآورنده ممنوع است “.
در پيش نويس لايحه قانون جامع حمايت در مبحث دوم بطور گسترده تر به حقوق معنوي پرداخته و زمان مشموليت حقوق معنوي را نيز بيش از حقوق مادي دانسته است . در ماده 20 اين لايحه آمده است : پديدآورنده علاوه بر حقوق مادي خود ، و حتي در مواردي كه وي ديگر مالك حقوق ياد شده نيست ، داراي حقوق زير است :
الف ) حق حرمت نام پديدآورنده : بر اين اساس تنها پديدآورنده ، حق دارد به هنگام چاپ يا هر گونه استفاده ديگر از اثر ، نام واقعي يا مستعار خود را بر روي اصل يا نسخه آن به صورت آشكار و به هر روش ممكن درج يا از درج آن خودداري نمايد .
ب ) حق حرمت اثر : به موجب اين حق ، تنها پديدآورنده حق انجام و يا جلوگيري يا اعتراض به هر گونه دخل و تصرف ، تحريف يا ديگر تغييرات در محتوا ، شكل ، عنوان يا نشانه ويژه اثر بدون كسب اجازه از او را دارد .
ج ) حق افشاي عمومي اثر : بر اين اساس ، حق تصميم گيري نسبت به نخستين انتشار اثر تنها با پديدآورنده است .
د ) حق افشاي مجموعه مقالات ، سخنراني ها و ساير آثار : بر اين اساس ، حق جمع آوري و افشاي مجموع آثار يك پديدآورنده تنها بل خود اوست حتي اگر اثرش بخشي از اثر جمعي باشد .
ماده 21 لايحه ، بر غير قابل انتقال بودن حقوق معنوي اثر پرداخته است و بر حق حرمت نام پديدآورنده تأكيد دارد : ” در صورت انتقال حقوق مادي ، انتقال گيرنده موظف است به هنگام بهره برداري از اثر ، نام پديدآورنده را ذكر نمايد مگر اينكه خلاف آن توافق شده باشد “. در ماده 22 كه به حق حرمت اثر در آثار معماري اختصاص دارد ، هرگونه تغيير و تعمير در اثر را مشروط به ملاحظات فني و يا نحوه استفاده از آن دانسته است ” در مورد اثر معماري ، تغيير در اثر از قبيل بازسازي يا تعمير آن ، بدون رضايت پديدآورنده به شرطي براي ديگر استفاده كنندگان قانوني مجاز است كه ملاحظات فني و نحوه استفاده از آنها چنين اقتضاء كند “.
ماده 24 لايحه به زمان حمايت از حقوق معنوي در آثار ديداري – شنيداري پرداخته است و آن را منوط به نهايي شدن ساخت اثر مي داند و اين حقوق را متعلق به پديدآورنده اثر مي داند .” حقوق معنوي اثر ديداري – شنيداري تنها بعد از نهايي شدن ساخت اثر به پديدآورنده اثر تعلق مي گيرد اثر مزبور هنگامي نهايي تلقي مي شود كه تهيه كنندو كارگردان و بر حسب مورد ساير پديدآورندگان مشترك نسبت به نهايي بودن آن به توافق رسيده باشند ، يا عرف مربوط به اين امر دلالت نمايد .
در ماده 28 حقوق معنوي را متعلق به اشخاص حقيقي دانسته است . لذا چنين استنباط مي شود كه اشخاص حقوقي نمي توانند داراي حقوق معنوي باشند ، اما اين حقوق در صورتي مي تواند به جمع تعلق پذيرد كه اثر به ابتكار و مديريت شخص ديگري انجام پذيرفته باشد . ” حقوق معنوي در اثر جمعي ، اثر ناشي از سفارش و اثر ناشي از استخدام متعلق به اشخاص حقيقي پديدآورنده آن اثر است ، با وجود اين ، در اثر جمعي شخصي كه به ابتكار و با مديريت او پديد آمده است ، نسبت به مجموع اثر ، حقوق معنوي جداگانه اي دارد .
حقوق معنوي هم چنين محدود به زمان و مكان نيست . لذا حقوق معنوي نه تنها پس از حيات پديدآورنده قابل نقل و انتقال به غير نمي باشد ، بلكه در زمان حيات خود نيز قابل انتقال نيست . لايحه جامع حمايت در ماده 29 به اين مبحث اشاره داشته و اظهار مي دارد : ” حقوق معنوي پديدآورنده محدود به زمان و مكان نيست . بر اين اساس ، هيچ يك از حقوق معنوي در دوران زندگي پديدآورنده اثر قابل نقل و انتقال نيست . با وجود اين ، اعمال هر يك از حقوق مذكور پس از مرگ پديدآورنده اثر به ترتيب به وصي يا ورثه خواهد بود و در صورت فقدان وصي و ورثه ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در صورت تجاوز به حقوق معنوي عنوان شاكي خصوصي خواهد داشت . در لايحه استثنائي را در ماده 152 براي دارندگان حقوق معنوي برنامه هاي رايانه اي پيش بيني نموده است ” استفاده كننده قانوني برنامه رايانه اي مي تواند تغييراتي در آنها جهت كاركرد بهتر يا رفع اشكال برنامه اي بدهد مشروط بر اينكه به حيثيت يا شهرت پديدآورنده آسيب نرساند و يا در جايي كه به موجب قرارداد انتقال ، استفاده صورت گرفته است در قرارداد شرط خلافي به نفع پديدآورنده نشده باشد “. چنانكه اشخاص ياد شده در اين ماده نسبت به افشاي اثر اختلاف داشته باشند ، دادگاه
با توجه به مصالح پديدآورنده حكم مقتضي را صادر خواهد نمود “.

مبحث دوم : در موافقت نامه تريپس
گفتار نخست : حقوق مادي
الف ) انواع حقوق مادي
در كنوانسيون برن ، به حقوق انحصاري كه براي مولّفان در نظر گرفته شده است ، پرداخته و موارد زير را به خود اختصاص داده است :
1 – حق ترجمه ؛155
2 – حق تكثير ؛156
3 – حق عرضه و اجراي آثار نمايشي و موسيقي ؛157
4 – حقوق مرتبط به پخش اثر از وسايل ارتباط جمعي ؛158
5 – حق گزارش عمومي ؛159
6 – حق اقتباس ، تنظيم يا ساير اصلاحات ديگر ؛160
7 – حق اقتباس سينمايي و تكثير و توزيع و انتقال عمومي چنين اقتباسي ؛161
8 – حق برخورداري از منافع حاصل از منافع فروش ؛ 162

الف 1 ) حق تكثير و انتشار
در كنوانسيون برن ماده 9 به حق تكثير اختصاص يافته و در بند 2 آمده است ” … مشروط بر اينكه چنين تكثيري به بهره برداري عادي اثر لطمه وارد نكرده و به منافع قانوني پديدآورنده زيان غير موجه وارد نسازد ” .
الف 2 ) حق تعقيب
از ديگر مواردي كه به عنوان حقوق مادي پديدآورندگان بيان شده است و در ماده 12 بند 3 به آن پرداخته شده است ، حق تعقيب مي باشد . در اين ماده آمده است : ” واردات و ضبط هاي صورت گرفته وفق بندهاي 1 و 2 اين ماده بدون اجازه طرف هاي ذي نفع در كشورهاي ديگر كه در آن مجاز نيست ، قابل توقيف است .
ماده 14 سوم نيز به حق تعقيب در آثار هنري و نسخه هاي خطي اختصاص داشته كه در بند 1 مقرر مي كند : پديدآورنده يا پس از مرگ او اشخاص يا نهادهايي كه به موجب قوانين ملي مجاز مي باشند ، در ارتباط با آثار هنري اصيل و نسخه هاي خطي اصيل نويسندگان و مصنفان موسيقي ، از حقي برخوردارند كه عبارت است از سهيم شدن آنها در حاصل فروش اثري كه پس از نخستين واگذاري توسط پديدآورنده صورت مي گيرد “.
الف 3 ) حق اجاره163 :
علاوه بر اين موارد ، موافقت نامه تريپس حقوق مادي خاص ديگري نيز مقرر نموده و مصاديق جديدي را تحت عنوان حق اجاره بر مصاديق سابق براي پديدآورندگان يا وراث توليد كنندگان برنامه هاي رايانه اي ، آثار سينمايي و فونوگرام مورد توجه قرار داده است ، مطابق بند 1 ماده 10 موافقت نامه ، برنامه هاي رايانه اي164 چه به صورت كد اصلي ( منبع )165 يا كدهاي ديدني (موضوعي )166 مطابق كنوانسيون برن به عنوان اثر ادبي حمايت مي نمايد .در بند 2 ماده 10 نيز حمايت از گزينش و تاليف داده ها را مورد توجه قرار داده است .167 ” مجموعه داده ها ، مطالبي ديگر ، چه از طريق ماشين يا به شكلي ديگر قابل خواندن باشند ، كه به دليل انتخاب يا ترتيب محتوياتشان جزو توليدات فكري به شمار آيند ، به همين صورت مورد حمايت قرار خواهند گرفت . به موجب ماده 11 موافقت نامه كه مقرر كرده است : دست كم در برنامه هاي رايانه اي و آثار

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد حقوق مرتبط Next Entries منبع تحقیق درمورد سازمان تجارت جهاني، حقوق مرتبط، حل اختلاف، نقض حقوق