منبع تحقیق درمورد حسي، تشبيه، طرفين:

دانلود پایان نامه ارشد

بدان شرط که افول نکند.در اين تشبيه شرط افول نکردن را اساس تشبيه قرار داده است.
8- تشبيه تفضيل: . نخست مشبّه را به چيزي تشبيه مي کنيم و سپس از گفتهي خود برمي گرديم و مشبّه را به مشبّه به ترجيح دهند.
به بوي موي تو دايم بنفشه بويم و ليکن کجا بنفشه اين باغ بوي موي تو دارد
(همان: 224)
تشبيه مضمر تفضيل بليغ مشبّه: موي مشبّه به: بنفشه وجه شبه: زيبا وخوشبو بودن (تحقيقي و متعدّد) طرفين: حسي به حسي افراد: مفرد به مفرد
9- تشبيه حروفي:
نوعي از تشبيه که يکي از طرفين آن حروف يا بخشي از آن حروف مي باشد.
نيست بر لوح دلم جز الف قامت دوست چه کنم حرف دگر ياد نداد استادم .
(حافظ،1367: 216)
تشبيه بليغ حروفي مشبه: قامت مشبّه به: الف وجه شبه: راستي(تحقيقي و مفرد) طرفين: حسي به حسي افراد: مفرد به مفرد
نو کردن تشبيه:
يکي از شيوه هاي رايج بين شاعران بزرگ نو کردن تشبيه ميباشد، که درآن تشبيهات مبتذل و تکراري را به وسيله تشبيه مشروط و تفضيل نو ميکردند و زيبايي خاصي به آن ميدادند.
غرض از تشبيه:
“غرض از تشبيه، نشان دادن ژرفا و گستردگي معني يا صفتي در مشبّه است که خود نوعي مبالغه محسوب مي شود.” (نوروزي،1380:304)

فصل سوّم
بررسي انواع تشبيه در پانصد غزل آغازين ديوان وصال شيرازي

مدح تو گويند اگر زغايب بينش مدحت خورشيد گفته اند به عميا
(وصال، 1378: 9)
تشبيه مرکّب مضمر بليغ مشبّه: مدح تو (خداوند) از روي فهم و درک انسان مشبّه به: مدح خورشيد گفتن انسان نابينا وجهشبه: ناتواني کسي در توصيف چيزي (تحقيقي و مرکّب) طرفين: حسي به حسي افراد: مرکّب به مرکّب
تيغ تودادي به ترک غمزه که از خلق خانه به تاراج برد و رخت به يغما
(همان)
تشبيه مفصّل مؤکّد مشبّه: غمزه مشبّه به: ترک وجهشبه: يغماگري (تخييلي و مفرد ) طرفين: حسي به حسي افراد: مفرد به مفرد
ذات ترا مدحت خرد به چه ماند؟ مر سلهاي از خزف به گردن حورا
(همان)
تشبيه بليغ مشبّه: مدحت خرد ذات خداوند را مشبّه به: مرسلهاي از خزف به گردن حورا وجهشبه: نسبت دادن چيز بيهوده و بي ارزش به موجود با ارزش (تحقيقي ومرکّب) طرفين: حسي به حسي افراد: مفرد مقيّد به مرکّب
در لب جان پرورت عبارت شيرين هست چو صهبا به جام و نشأه به صهبا
(همان: 10)
تشبيه مرکّب جمع مشبّه: عبارات شيرين برلب تو مشبّه به: 1- صهبا به جام2- نشأه به صهبا وجهشبه: 1- قرار گرفتن چيزي زيبا ودلنشين درون ظرفي سرخ رنگ (تحقيقي و مرکّب)2- مستي وخماري حاصل از چيزي (تحقيقي و مرکّب) طرفين: در هر دو مورد حسي به حسي مي باشد. افراد: در هر دو مورد مرکّب به مرکّب مي باشد. از لحاظ آوردن وجه شبه وادات:1: مجمل مرسل 2- مطلق ادات: در هر دو مورد چو مي باشد.
عشق تو و جان من، چو آتش و خاشاک لعل تو و جزع من، چون ساغر ومينا
(وصال، 1378: 10) 1-تشبيه مرکّب مجمل مرسل مشبّه: عشق تو و جان من مشبّه به: آتش و خاشاک وجهشبه: چيزي سوزاننده در کنار چيزي که مي سوزد واز بين مي رود.(تخييلي و مرکّب) طرفين: عقلي به حسي افراد: مرکّب به مرکّب ادات : چو
2-تشبيه مرکّب مجمل مرسل مشبّه: لعل تو و جزع من مشبّه به: ساغر و مينا وجهشبه: سرخي وخواهندگي (تخييلي و مرکّب) طرفين: حسي به حسي افراد: مرکّب به مرکّب ادات: چون
دل که ز من بود خصم جان من آمد وين نه همين اوفتاد بر من تنها
زاده خسرو شکافت سينه خسرو محرم دارا دريد پهلوي دارا
(همان)
تشبيه جمع مضمر مفصّل مؤکّد مشبّه: دل مشبّه به: 1- زاده خسرو2- محرم دارا وجهشبه: در هر دو مورد دشمن بودن. (تحقيقي و مفرد) افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد مقيّد مي باشد. طرفين: در هر دو مورد عقلي به حسي مي باشد.
تا به چه عيب از توام ملول شود دل از رخ چون روز، يا ز زلف شب آسا
(همان)
تشبيه مفروق بليغ مشبّه: 1- رخ2- زلف مشبّه به: 1- روز2- شب وجهشبه: 1-درخشيدن (تحقيقي و مفرد)2-سياهي (تحقيقي و مفرد) طرفين: در هر دو مورد حسي به حسي ميباشد. افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد مي باشد.
عيب تو کند ناصح به تلخ کامي وان به مذاقم چنان خوشست که حلوا
(همان) تشبيه مفصّل مؤکّد مشبّه: عيب تو مشبّه به: حلوا وجهشبه: شيريني
(تحقيقي و مفرد) طرفين: حسي به حسي افراد: مفرد مقيّد به مفرد
از دل ديوانه وصال چه پرسي کان سر زلف است رهزن دل دانا
(وصال، 1378: 10)
تشبيه بليغ مشبّه: سر زلف مشبّه به: رهزن دل وجهشبه: تاراج نمودن (تخييلي و مفرد) طرفين: حسي به حسي افراد: مفرد مقيّد به مفرد مقيّد
بي دل و دين را چه جاي نصيحت خانه به تاراج رفت و رخت به يغما
(همان)
تشبيه ملفوف مضمرمفصّل مؤکّد مشبّه: 1- دل2- دين مشبّه به: 1- خانه2- رخت وجهشبه: در هر دو مورد تاراج و يغما رفتن (تحقيقي و مفرد) طرفين: در هر دو مورد عقلي به حسي مي باشد. افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد
نشاط عشق کجا نشأه شراب کجا به فعل، گرمي آتش کجا و آب کجا
(همان)
تشبيه مضمر ملفوف مشبّه: 1- عشق2- شراب مشبّه به: 1- آتش 2- آب وجهشبه: 1- گرم بودن (تحقيقي و مفرد) 2- سرد بودن (تحقيقي و مفرد) طرفين: 1- عقلي به حسي2- حسي به حسي افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد ميباشد. ازلحاظ آوردن وجه شبه وادات 1: مطلق 2- بليغ
قياس اهل محبت مکن به منکر عشق به فضل پايهي انسان کجا دواب کجا
(همان) تشبيه مضمر بليغ مشبّه: منکران عشق مشبّه به: دواب وجهشبه: ناداني وبي ارزشي (تحقيقي و متعدّد) طرفين: حسي به حسي افراد: مفرد مقيّد به مفرد
مرا از آن لب شيرين چه کار با کوثر کنار چشمه حيوان کجا سراب کجا . (همان)
تشبيه ملفوف بليغ مشبّه: 1- لب شيرين 2- کوثر مشبّه به: 1- چشمه حيوان
2- سراب وجهشبه: 1- حياط جاوداني بخشيدن (تخييلي و مفرد) 2- بي حاصل بودن(تخييلي و مفرد) طرفين: 1- حسي به عقلي 2- عقلي به حسي
مجوي در دل من جز خيال طلعت دوست در اين خراب به جز نور آفتاب کجا
(وصال، 1378: 10)
تشبيه مضمر بليغ مشبّه: خيال طلعت دوست مشبّه به: نورآفتاب وجهشبه: روشنايي (تخييلي و مفرد) طرفين: عقلي به حسي افراد: مفرد مقيّد به مفرد مقيّد
رموز عشق در اوراق اهل مدرسه نيست کجاست علم خداجويي و کتاب کجا
(همان)
تشبيه مضمربليغ مشبّه: رموز عشق مشبّه به: علم خداجويي وجهشبه: ارزشمند بودن و هدايت گر بودن (تحقيقي و متعدّد) طرفين: عقلي به عقلي افراد: مفرد مقيّد به مفرد مقيّد
وصال زنده به عشق است و عشق ميجويد در آب ماهي و هر سو رود که آب کجا
(همان: 11)
تشبيه مضمر ملفوف بليغ مشبّه: 1- وصال 2- عشق مشبّه به: 1- ماهي 2- آب وجهشبه: 1- سرگرداني (تحقيقي و مفرد) 2- زندگاني بخشيدن (تحقيقي و مفرد) طرفين: 1- حسي به حسي 2- عقلي به حسي افراد: درهردو مورد مفرد به مفرد مي باشد.
زخدنگ غمزه خستي که به بوسه چاره سازي به که وا نمايم اکنون زتو درد بي دوا را
(همان) تشبيه مفصّل مؤکّد مشبّه: غمزه مشبّه به: خدنگ وجهشبه: خستن
وزخمي کردن (تخييلي و مفرد) طرفين: حسي به حسي افراد: مفرد به مفرد

تو، به سنگ توبه واعظ، بت خويش نا شکسته عجب ار به ره در آري دل خودپرست ما را
(وصال، 1378: 11)
تشبيه مفصّل مؤکّد مشبّه: توبه مشبّه به: سنگ وجهشبه: شکستن و از بين بردن (تحقيقي و مفرد) طرفين: عقلي به حسي افراد: مفرد به مفرد
تو اين سري که گرفتارچنبر عشق است نديدهاي و عبث بند مي نهي

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد تشبيه، حسي، طرفين: Next Entries منبع تحقیق درمورد حسي، طرفين:، تشبيه