منبع تحقیق درمورد ثبت اختراعات، فرهنگ عامه، حقوق مرتبط

دانلود پایان نامه ارشد

کوتاه ، اشعار، آثار نمايشي و هر نوشته ي ديگر صرف نظر از محتوا (افسانه باشد يا واقعيت ) ،کوتاه يا بلند بودن آن ها ، هدف (سرگرمي ،آموزشي،اطلاع رساني،تبليغات و …) و شکل (دست نويس،ماشين نويس،چاپ شده،کتاب،بروشور،روزنامه و مجله و..) اعم از اينکه منتشر شده باشد يا نه.در بيشتر کشورها آثار شفاهي که مکتوب نشده اند نيز تحت حمايت کپي رايت قرار دارند؛
– آثار موسيقايي : اعم از موسيقي کلاسيک يا موسيقي سبک ، آوازها ،هم سرايي ها و نمايش هاي موزيکال؛
– آثار هنري : اعم از کارهاي دوبعدي مانند نقاشي و طراحي يا کارهاي سه بعدي مانند مجسمه سازي يا کارهاي معماري ، صرفنظر از محتوا و منظور آنها؛
– نقشه ها و طراحي هاي فني؛
– آثار عکاسي صرفنظر از موضوع و هدف تهيه ي آنها؛
– تصاوير متحرک (آثار سينمايي ) : اعم از صامت يا ناطق ، و صرفنظر از هدف آن ها،مدت زمان آنها ، شيوه بکار رفته در تهبه ي ان ها يا فرايند فني بکار رفته در آنها ؛
– برنامه هاي کامپيوتري (چه به عنوان اثري ادبي يا به صورت مستقل )
ماده ي 2 قانون حمايت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان (مصوب 1348) ، آثار مورد حمايت اين قانون را به قرار ذيل مورد تصريح قرار داده است:
1- کتاب و رساله وجزوه و نمايشنامه و هر نوشته ديگر علمي و فني و ادبي و هنري؛
2- شعر و ترانه و سرود و تصنيف که به هر ترتيب و روش نوشته يا ضبط يا نشر شده باشد؛
3- اثر سمعي و بصري به منظور اجراء در صحنه هاي نمايش يا پرده سينما يا پخش از راديو يا تلويزيون که به هر ترتيب و روش نوشته يا ضبط يا نشر شده باشد؛
اثر راديويي،برنامه اي است که براي پخش از راديو،خلق يا مورد اقتباس قرار گرفته است.اثر تلويزيوني مجموعه تصاويري است که بر اساس قواعد و ويژگيهاي خاص اين رسانه پرداخته شده و درنهايت يک برنامه تلويزيوني را مي سازد.20 اثر سينمايي نيز تصاوير عکسبرداري شده متحرک توسط دستگاه سينماتوگراف است،به شرطي که نمايانگر شخصيت و ابداعات و ابتکارات پديدآورنده آن باشد.21
4- اثر موسيقي که به هر ترتيب و روش نوشته يا ضبط يا نشر شده باشد؛
5- نقاشي و تصوير و طرح و نقش و نقشه جغرافيايي ابتکاري و نوشته ها و خط هاي تزييني و هرگونه اثر تزييني و اثر تجسمي که به هر طريق و روش به صورت ساده يا ترکيبي به وجود آمده باشد؛
6- هرگونه پيکره (مجسمه )
7- اثر معماري از قبيل طرح ونقشه ساختمان
8- اثر عکاسي که با روش ابتکاري و ابداع پديد آمده باشد؛
9- اثر ابتکاري مربوط به هنرهاي دستي يا صنعتي و نقشه بافي و گليم؛
10- اثر ابتکاري که بر پايه فرهنگ عامه (فولکلور )22يا ميراث فرهنگي و هنري ملي پديد آمده باشد؛
11- اثر فني که جنبه ابداع و ابتکار داشته باشد؛
12- هرگونه اثر مبتکرانه ي ديگر که از ترکيب چند اثر از اثرهاي نامبرده در اين گفتار پديد آمده باشد.
همچنين مطابق ماده ي 1 قانون حمايت از پديدآورندگان نرم افزارهاي رايانه اي،حقوق مادي ومعنوي پديد آورندگان نرم افزارهاي رايانه اي نيزموردحمايت قرارگرفته است. برطبق ماده ي 3 قانون مزبور،نام،عنوان ونشانه ويژه اي که معرف نرم افزار است هم از حمايت آن قانون برخوردار شده است.
اماهمانطورکه قبلاٌ نيز اشاره شد،حقوق ديگري نيزهستند که به حقوق جانبي يامرتبط معروفند.اين حقوق حقوقي هستند که مرتبط ياهمجوار باکپي رايت هستند ومربوط به کساني اند که به خالقان اثر در اجراء يا ترويج آثارشان ياري مي رسانند که مهمترين آن ها در دو دسته ي :
– حقوق هنرمندان اجرا کننده نسبت به اجراهايشان
-حقوق سازمان هاي پخش راديوتلويزيوني نسبت به برنامه هاي راديووتلويزيوني اشان قرارمي گيرند.
درواقع اشخاصي که به خالقان آثارفکري درابلاغ پيام و توزيع آثارشان به عموم ياري مي رسانند،به وسيله حقوق جانبي موردحمايت قرارمي گيرند.آثارادبي وهنري اصولاٌبراي توزيع وانتشار گسترده خلق مي شوند.معمولاٌ به دليل ويژگي تخصصي اجراء ،توليد،توزيع ونشر،خودپديدآورنده قادر به انجام آن نيست. نمايش را بايد هنرپيشگان بر روي صحنه اجرا کنند،آواز بايدتوسط خوانندگان اجراشود وبه صورت ضبط شده در دسترس عموم قرارگيرديا درراديو و تلويزيون پخش شود.اشخاصي که دست اندرکار اين امورند،نيازمند حمايت در برابر استفاده غير قانوني از سهمي هستند که در ترويج آثار ادبي و هنري دارند23.بنابراين وضع قوانين حمايتي نه تنها بايد حمايت لازم را از خالقان آثار فکري تأمين نمايد ، بلکه لازم است حقوق جانبي را نيز براي اشخاصي که به ترويج آثار کمک مي کنند ،تضمين نمايد .
حمايت از حقوق جانبي براي کشورهاي در حال توسعه هم واجد اهميت بسزايي است. زيرا محصولات فرهنگي برخي از اين کشورها به ميزان قابل توجهي متشکل از اجرا ، ضبط صدا و پخش راديو و تلويزيوني آثار مختلف عامه آن هاست. بنابراين در حالي که کشورهاي در حال توسعه غالباٌ نيازمند کتاب هاي خارجي به ويژه در زمينه هاي علوم ، فن آوري ،آموزش و پرورش و تحقيقات هستند، مي توانند متقابلاٌ ميراث فرهنگي ملي خود را ، که حمايت از آن ها در چهارچوب حقوق جانبي امکان پذير است ، به جهان عرضه دارند.
حمايت از حقوق پديدآورندگان صرفاٌ شامل منع استفاده از آثار آنان و جلوگيري از تجاوز به حقوق قانوني ايشان نيست.اين آثار براي اين پديد مي آيند که به طور گسترده در دسترس عموم قرار گيرند. انواع گوناگون آثار ادبي و هنري به شيوه هاي مختلف در دسترس عموم قرار مي گيرند. يک ناشر اثري دست نوشته را بدون افزودن چيزي به آنچه که مؤلف خلق کرده به شکل نهايي اش منتشر مي کند. البته حمايت از منافع ناشران کتاب ها بوسيله ي خود کپي رايت (نه حقوق مرتبط ) به عمل مي آيد و در اين خصوص کپي رايت به همان اندازه که براي انگيزه بخشيدن به نويسندگي خلّاقانه ضروري است ، براي حمايت از منافع اقتصادي صنعت نشر نيز اهميت دارد.اما وضع آثار نمايشي و موسيقايي و ساير انواع آثاري که به منظور دريافت ديداري و شنيداري پديد مي آيند، متفاوت است.اين قبيل آثار با کمک اجراکنندگان است که به نظر عموم مي رسند. در چنين مواردي منافع خود اجراء کنندگان در استفاده از شيوه ي بيان شخصي اشان در اثر اجرا شده مطرح مي گردد.مشکل مربوط به اين گونه واسطه ها با توسعه ي سريع تکنولوژيکي حادّتر شده است .از سوي ديگر با ظهور دستگاه هاي ضبط و پخش صدا ، سينما ، راديو و تلويزيون، ويدئو ، تلويزيون هاي ماهواره اي و مانند آن ها ، برخلاف گذشته ها نمي توان يک اجرا را با برگزاري نمايش يا کنسرتي در حضور حاضران خاتمه يافته دانست. اين پيشرفت هاي سريع ومتنوع موجب شده که براي بازتوليديک اثر اجرا شده نيازي به حضور دوباره ي خود هنرمند نباشد. اين امر موجب کاهش شمار اجراهاي زنده شده و اين نيز به نوبه ي خود پديده اي را که به بيکاري تکنولوژيک شهرت يافته در ميان هنرمندان حرفه اي به وجود آورده و بدين ترتيب موضوع حمايت از منافع اجرا کنندگان اهميت فزون تري يافته است.
دقيقاٌ به همان ترتيب ، توسعه ي فزاينده ي فن آوري ساخت صفحات صوتي ، نوارهاي کاست و ديسک ها و لوح هاي فشرده که موجب امکان پذيري تکثير نامحدود اين آثار شده اند ، نياز به حمايت از توليد کنندگان آثار صوتي را بيشتر از پيش کرده است.اين امر به همراه دسترسي آسان به بازار انواع وسايل پيچيده ضبط صدا موجب ايجاد مشکل روز افزون نقض کپي رايت به عنوان معضلي جهاني گرديده است.به علاوه بنگاههاي راديو تلويزيوني نيز به طور گسترده اي از نوارها و لوح هاي فشرده استفاده مي کنند که اگر چه موجب تبليغ محتويات آن ها و توليد کنندگانشان مي شود ، اما از سوي ديگر جزء ضروري برنامه هاي روزانه اين بنگاه ها گرديده که نمي توانند از اين امر صرفنظر کنند.بنابراين در حالي که اجراکنندگان در صددکسب حمايت از خودبودند ،توليد کنندگان آثار صوتي نيز به دنبال کسب حمايت از خود در برابر تکثير غيرمجاز توليداتشان و همچنين استفاده از اين توليدات در پخش راديو تلويزيوني يا اشکال ديگر استفاده ي عمومي از آن ها بر آمدند.
مورد ديگري که در خصوص حقوق جانبي مطرح مي شود ، منافع سازمان هاي پخش راديو تلويزيوني نسبت به برنامه هايي است که خودشان ساخته اند.سازمان هاي مزبور علاوه بر نياز به حمايت از منافعي که گفته شد ، در برابر پخش مجدد برنامه هاي خود از سوي سازمان هاي مشابه نيز محتاج حمايت هستند.
بدين ترتيب با احساس روز افزون نياز به حمايت خاص از اجرا کنندگان ، توليدکنندگان فونوگرام ها24 و سازمان هاي پخش راديو تلويزيوني، کنوانسيون رم قواعدي بين المللي را در اين حوزه ي نوين که قوانين ملّي اندکي در آن زمينه وجود داشت مقرر نمود. اين امر بدين معناست که بيشتر کشورها بايد قوانيني را پيش از الحاق به کنوانسيون مزبور تدوين و تصويب کنند. از اين رو از زمان انعقاد کنوانسيون رم در سال 1961تعداد بسياري از کشورها قوانيني را در خصوص موضوعات مربوط به کنوانسيون ياد شده از تصويب گذرانده و تعدادي از کشورها هم مشغول بررسي وضع چنين قوانيني هستند.
در قانون ايران به طور مشخص به حقوق جانبي پرداخته نشده است. اما حمايت از برخي از مصاديق آن به طور پراکنده مورد توجه قرار گرفته است.چنان که مطابق ماده ي 3 قانون ترجمه و تکثير کتب و نشريات و آثار صوتي ” نسخه برداري يا ضبط يا تکثير آثار صوتي که بر روي صفحه يا نوار يا هر وسيله ي ديگر ضبط شده است، بدون اجازه صاحبان حق يا توليدکنندگان انحصاري يا قائم مقام قانوني انان براي فروش ممنوع است.حکم مذکور در اين ماده شامل نسخه برداري يا ضبط يا تکثير از برنامه هاي راديو تلويزيون يا هر گونه پخش ديگر نيز خواهد بود.”
1-2.مالکيت صنعتي
در چهارچوب شاخه مالکيت فکري ، اختراعات ، طرحهاي صنعتي ، علائم تجاري و خدماتي و نامها و عناوين تجاري در قلمرو بخش مالکيت صنعتي قرار مي گيرند.در اينجا به تبيين موضوع حمايت در مهم ترين شاخه هاي مالکيت صنعتي مي پردازيم.
مقصود از اختراع راه حلي است که در حوزه ي فن آوري براي مسأله اي خاص ارائه مي شود ، اعم از اينکه اين راه حل مربوط به يک فرآورده يا يک فرآيند باشد.قانون ثبت اختراعات، طرحهاي صنعتي و علائم تجاري ايران (مصوب 1386) نيز اختراع را اين چنين تعريف کرده است ؛”اختراع نتيجه ي فکر فرد يا افراد است که براي اولين بار فرايند يا فرآورده اي خاص را ارائه مي کند و مشکلي را در يک حرفه ، فن ، فناوري ، صنعت و مانند آن ها حل مي کند.”
در تعريف حق اختراع نيز گفته شده است که حقي است انحصاري که از سوي دولت براي يک مخترع در ازاي افشاي اختراعش به رسميت شناخته مي شود تا بتواند ديگران را از بهره برداري تجاري از اختراع خود براي مدتي محدود محروم کند.افشاي اختراع نيز بايد به گونه اي باشد که عملاٌ امکان استفاده ديگران از آن را فراهم کند.25
پتنت26 يا گواهي نامه ي حق اختراع به اختراعات تعلق مي گيرد ، يعني به پيشرفت هاي فن آوري اعم از کوچک يا بزرگ که دست کم متضمّن حداقلي از ابداع نسبت به دانشي باشد که قبل از آن وجود داشته است. پتنت سندي است که در پي درخواست متقاضي ،از سوي اداره ي دولتي ذي صلاح صادر مي شود و به توصيف يک اختراع مي پردازد و موقعيتي حقوقي را ايجاد مي کند که در آن اختراع مورد نظر به طورمعمول فقط مي تواند با اجازه مالک حق اختراع،مورد بهر برداري قرار گيرد.مطابق ماده ي 3 قانون ثبت اختراعات ، طرح هاي صنعتي و علائم تجاري ؛گواهي نامه ي اختراع سندي است که اداره ي مالکيت صنعتي براي حمايت از اختراع صادر مي کند و دارنده ي آن مي تواند از حقوق انحصاري بهره مند شود.”
براي اينکه يک اختراع مشمول حمايت قانوني قرار گيرد، بايد واجد چند شرط باشد:
– در بردارنده ي موضوعي قابل حمايت باشد،
– داراي قابليت اجراي صنعتي باشد،
– تازه باشد،
– در بردارنده ي يک گام ابتکاري کافي باشد،
– در افشاي اختراع در تقاضانامه ي ثبت اختراع ، ضوابط مشخصي رعايت شده باشد.
درباره شرط نخست ، يعني در برداشتن موضوعي قابل حمايت، بايد توجه داشت که اين شرط با عنايت به استثنائاتي که در اين مورد وجود دارد، مشخص مي شود.اصل بر اين

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد فکري، مالکيت، حمايت Next Entries منبع تحقیق درمورد ثبت اختراعات، اشخاص ثالث، اقتصاد بازار