منبع تحقیق درمورد ثبت اختراعات، سازمان تجارت جهاني، اشخاص ثالث

دانلود پایان نامه ارشد

تحقيق قرار نمي گيرد.
طرح صنعتي نيز که داخل در قلمرو مالکيت صنعتي قرار مي گيرد، در مفهوم عام آن عبارت است از نماي ظاهري يا تزييني که به نحو خلّاقانه اي براي کالاهايي که توليد انبوه مي شوند، طراحي مي گردد تا هم موجب جذّابيت بصري آنها براي مصرف کنندگان بالقوّه شود و هم کارکرد مورد نظر آن محصولات را به طور مؤثري محقق گرداند.در مفهوم حقوقي ، طرح صنعتي عبارت از حقي است که براي حمايت از ويژگيهاي تزييني و غيرکارکردي يک کالا يا محصول صنعتي که حاصل فعاليت طراحي است ،متعاقب ثبت آن ، اعطا مي شود.33
در ماده ي 20 قانون ثبت اختراعات ، طرح هاي صنعتي و علائم تجاري ،طرح صنعتي چنين تعريف شده است:
” از نظر اين قانون ، هرگونه ترکيب خطوط يا رنگ ها و هرگونه شکل سه بعدي با خطوط ،رنگ ها يا بدون آن ، به گونه اي که ترکيب يا شکل يک فرآورده صنعتي يا محصولي از صنايع دستي را تغيير دهد ،طرح صنعتي است. در يک طرح صنعتي تنها دسترسي به يک نتيجه فنّي بدون تغيير ظاهري مشمول حمايت از اين قانون نمي باشد”.
بنابراين مطابق تعريف قانون ايران ، طرح صنعتي مربوط به شکل ظاهري محصولات است و الزاماٌ ارتباطي با کارکردهاي فنّي آنها ندارد.شکل ظاهري محصولات درواقع مکمّل کارکردهاي فنّي آنها درايجاد تقاضا است.جذّابيت هاي بصري و زيبايي شناختي از جمله مواردي است که تصميم مصرف کنندگان محصولات را در ترجيح يک کالا بر کالاي ديگر،به خصوص در مواردي که محصولات مختلف داراي کارکرد مشابه و امکانات فنّي نسبتاٌ مساوي و با قيمت يکسان در بازار موجود و در دسترس است ،تحت تأثير قرار مي دهد. از اين رو حمايت از طرح هاي صنعتي به معناي حمايت از عنصر ممتازي است که موجب مؤفقيت توليد کنندگان در بازار رقابت مي گردد. 34
موضوع حمايت حقوقي از طرح هاي صنعتي ، نه خود کالاها و محصولات بلکه طرحي است که در چنين کالاها يا محصولاتي به کار رفته است. در واقع اين مفهوم و انگاره ي انتزاعي طرح است که مورد حمايت قانوني قرار مي گيرد. بنابراين حمايت از طرح صنعتي موجب منع ساير توليدکنندگان از توليد يا معامله ي کالاهاي مشابهي که داراي همان کارکرد محصول مورد نظر هستند نمي شود، به شرط آن که چنين کالاهايي در بر دارنده ي طرح مورد حمايت نباشند.35 با آنکه موضوع حمايت از طرح صنعتي مفهومي اساساٌ انتزاعي است ، اما يکي از مقاصد اصلي اين حمايت ، تشويق عنصر طرّاحي در توليدات است.از اين رو براي برقراري حمايت لازم است که طرح مورد نظر قابليت استفاده در صنعت يا در کالاهايي که به توليد انبوه مي رسند را داشته باشد.اين ويژگي موجب تمايز طرح هاي صنعتي از موضوعات تحت حمايت مالکيت ادبي و هنري مي شود که منحصراٌ به آفريده هاي زيبايي شناختي اختصاص دارند.
ارتباط حمايت ازطرح هاي صنعتي با صرف ظاهر وصورت کالاها،اين نتيجه را نيز به دنبال داردکه طرح هايي که منحصراٌ در نتيجه ي کارکرد يک کالاي خاص تحميل مي شوند از شمول حمايت اين حوزه از مالکيت فکري خارج مي گردند.از همين رو ماده ي 1-25 موافقت نامه ي تريپس مقرّر مي دارد که اعضاي سازمان تجارت جهاني مي توانند مقرر کنند که حمايت از طرح هاي صنعتي به طرح هايي که اساساٌ ناشي از ملاحظات فني يا عملي است، تسري نيابد.36
مواردي که واجد شرايط حمايت قانوني به عنوان طرح صنعتي هستند ممکن است به عنوان اثر هنري نيز قابل حمايت باشند و بنابر اين تحت حمايت کپي رايت هم قرار بگيرند.از اين رو طرح هاي صنعتي هم با کپي رايت ارتباط دارند و هم با حقوق مالکيت صنعتي و پديدآورنده مي تواند عندالاقتضاء از هر دو حمايت به طور توام يا جداگانه برخوردار شود.مثلا اگر طراح صنعتي ، طرح خود را به ثبت نرسانده باشد ، مي تواند از مقررات مالکيت ادبي و هنري که هيچ گونه تشريفاتي را براي برقراري حمايت لازم نمي دانند، استفاده کند. از طرف ديگر با پايان مدت حمايت از طرح صنعتي که معمولاٌ مدت کوتاهتري را نسبت به مدت کپي رايت تشکيل مي دهد،مالک اثر مي تواند براي تداوم حمايت از اثرش به مقررات کپي رايت روي آورد.
حوزه ي ديگر حمايت از مالکيت صنعتي مربوط به طراحي جانمايي مدارهاي يکپارچه است. مدارهاي يکپارچه در طيف وسيعي از محصولات توليدي از جمله محصولات داراي کاربرد عمومي مثل ساعت هاي مچي ،تلويزيون ، ماشين هاي لباسشويي ،اتومبيل و مانند آنها و همچنين تجهيزات داده پردازي پيچيده کاربرد دارند. از همين رو به طور مستمر و روز افزون طرح هاي جانمايي جديد به منظور کاهش ابعاد مدارهاي يکپارچه و همزمان افزايش کارکرد آنها مورد نياز هستند.هرچه مدارهاي يکپارچه کوچکتر شوند ، مواد اوليه ي لازم براي توليد آنها و فضاي لازم براي جاي دادن آنها کمتر مي شود.37
طرح هاي جانمايي مدارهاي يکپارچه معمولاٌ حاصل سرمايه گذاري هاي گسترده درزمينه هاي مالي و نيروي انساني کاملاٌ متخصص است.اما کپي برداري از آنها تنها نيازمند بخشي از اين سرمايه گذاري ها و هزينه هاست. کپي برداري معمولاٌ از طريق عکس گرفتن از لايه هاي مختلف يک مدار يکپارچه و سپس تهيه الگويي براي توليد آن بر مبناي عکس هاي گرفته شده ،صورت مي پذيرد. علت اصلي حمايت قانوني از طرح هاي جانمايي ، امکان پذير بودن اين گونه کپي برداريها است.
قانون ايران با توجه به تازگي نسبي تکنولوژي مدارهاي يکپارچه ، مقررات چنداني در خصوص آنها پيش بيني نکرده است. تبصره ي 2 ماده 62 قانون تجارت الکترونيکي (مصوب 1382) تعريفي را از مدار يکپارچه ارائه داده است:
” مدار يکپارچه يک جزء الکترونيکي با نقشه و منطقي خاص است که عملکرد و کارآيي آن قابليت جايگزيني با تعداد بسيار زيادي از اجزاء الکترونيکي متعارف را داراست…”
با توجه به آنچه که درمدارهاي يکپارچه مطرح است ،موضوع حمايت در اين شاخه از مالکيت فکري،نقشه و طرحي است که بر اساس آن عناصر گوناگون مدار يکپارچه به شکلي خاص درکنار يکديگر قرار مي گيرند.
در مورد اسرار تجاري نيز بايد بيان کرد کهقدرت رقابت تجاري تاحدزيادي به بهره مندي از فنون خلاقانه و مهارت وتخصص درحوزه هاي صنعتي و تجاري بستگي دارد.اما اين فنون ومهارتها هميشه تحت عنوان اختراع قابل حمايت نيستند ،چراکه ازيک طرف ،حق اختراع فقط به اختراعاتي تعلّق مي گيردکه درحوزه تکنولوژي صورت مي پذيرد،نه ابداعات ونوآوري هاي مربوط به حوزه تجارت و مانند آن، ازطرف ديگر برخي از اکتشافات و اطلاعات فني،در عين حال که امتياز تجاري باارزشي را براي يک تاجر خاص به ارمغان مي آورند،ممکن است برخوردار از شرايط خاص اختراع مانند تازگي يا گام ابتکاري نباشند.همچنين در حالي که صدور گواهي اختراع منوط به افشاي آن براي عموم است ، دارنده اسرار تجاري صرفنظر از اينکه تقاضاي احتمالي مورد نظر سرانجام منتهي به صدور گواهي اختراع خواهد شد يا نه ، در برابر افشاي غيرقانوني اطلاعات مزبور مورد حمايت قرار مي گيرد.38
تعريف و طبقه بندي اشکال مختلف اطلاعات محرمانه به عنوان اسرارتجاري داراي اهميت زيادي است. زيرا حمايت از آن بسياري از اوقات بستگي به اين تعريف دارد.آن چيزي که اسرار تجاري را محرمانه مي گرداند اين واقعيت است که مالک اسرار در حقيقت از مغز خود استفاده و بهره برداري کرده است و حمايت از اين اسرار پاداش اين بهره برداري است.
اسرار تجاري ، فرمول ، رويه،فرآيند ،طرح،ابزار ،الگو يا مجموعه اطلاعاتي است که در يک کسب و کار براي به دست آوردن مزيتي نسبت به رقبا مورد استفاده قرار مي گيرد .اسرار تجاري نوعي مالکيت فکري محسوبوبهصاحبآنحقانحصاريدائميرادربهرهبرداريازاطلاعاتمذکورميدهد و اين امر بدان معنا است که به محض افشاي اين اطلاعات ، اشخاص ثالث مي توانند مستقلاً از آنها بهره برداري نمايند و اين درست در نقطه مقابل حق اختراع که نوعي مالکيت معنوي است قرار دارد که داراي مدت حمايت محدودي است (عموماً ?? سال) وحمايتازآندرقبالافشاءاطلاعاتمربوطنزدعمومبهعملميآيد.به عبارتي اسرار تجاري هر نوع اطلاعات ارزشمندي است که داراي ارزش مستقل اقتصادي باشند بدون آنکه نزد عموم مورد شناسايي واقع شده باشند مشروط به آنکه:
اولاً: اين اطلاعات به صاحب خود امتياز رقابتي در بازار تجاري اعطاء کند و تاجر با استفاده از اين اطلاعات بتواند در عرصه رقابت تجاري وزنه را به نفع خود سنگين تر نمايد.
ثانياً: براي حفظ آنها از تهديد افشاء و دستبرد ، اقداماتي بوسيله صاحب اين اسرار و اطلاعات صورت گيرد تا از نشر آن نزد عموم يا نزد رقباي تجاري جلوگيري شود.
برخي از نويسندگان اسرار تجاري را درمفهومي گسترده تر مطرح مي نمايند و از جمله آن را شامل آثار علمي و ادبي و هنري منتشر نشده نيزمي دانند.39 تعريفي که ماده 65 قانون تجارت الکترونيکي ايران از اسرار تجاري ارائه داده نيز با اين مفهوم موسّع سازگار است و به عنوان مثال در تعريف ياد شده تأليفات منتشر نشده هم در زمره مصاديق اسرار تجاري قرار گرفته است.
اسرار تجاري داراي جنبه هايي است که آن را از ساير انواع مالکيت‌هاي معنوي متمايز مي‌سازد. از جمله اينکه : اسرار تجاري اطلاعات ارزشمندي است که چنانچه افشا شده و مالک آن را متضرر سازد،افشا کننده مسئول خواهد بود.
همچنين اسرار تجاري اطلاعاتي است که در زمينه‌ي تجاري مورد استفاده واقع مي شود و صاحب اسرار تجاري بايد پخش و انتشار آن را محدود سازد و يا اينكه حداقل استفاده‌ي غير مجاز را تشويق نكند.همچنين بر خلاف ساير اشکال مالکيت معنوي از جمله کپي رايت و اختراعات که تا زماني سودمند هستند که مورد استفاده عموم واقع شوند، اسرار تجاري تا زماني تحت حمايت قرار دارند که وارد حوزه‌ي عموم نشوند.
در تعيين اينکه اطلاعاتي خاص در زمره اسرار تجاري محسوب مي شود يا نه ، چند معيار مطرح است. نخست اينکه اطلاعات مورد نظر تا چه اندازه براي عموم يا در يک تجارت يا صنعت خاص شناخته شده است.معيار ديگر مقدار کار و پولي است که صرف توسعه اطلاعات محرمانه ي مورد نظر شده است. شاخص ديگر ارزش آن اطلاعات براي تاجر و رقباي اوست.معيار بعدي ميزان اقداماتي که براي حفاظت از سرّي ماندن اطلاعات انجام شده و سهولت يا دشواري دسترسي ديگران به آن اطلاعات است.به عنوان معياري شخصي ، تاجر مربوط بايد نفع قابل ملاحظه اي در حفظ اطلاعات به عنوان اسرار تجاري داشته باشد.همچنين تاجر مورد نظر بايد نشان داده باشد که قصد دارد آن اطلاعات محرمانه تلقي شوند. غالباٌ انجام اقداماتي خاص براي سرّي ماندن اطلاعات لازم است و صرف اينکه اطلاعات مزبور به طور محرمانه توليد شده اند ، هميشه کافي نيست. به عنوان معياري عيني ،بايد تنها گروه محدودي از اشخاص از اين اسرار مطلع باشند و نبايد براي متخصصان يا رقباي آن حوزه ي تجاري شناخته شده باشد.از طرف ديگر براي تلقي شدن اطلاعات به عنوان اسرار تجاري ، سرّي بودن مطلق نيز لازم نيست؛ زيرا ممکن است اطلاعات مزبور مستقلاٌاز سوي اشخاص ديگر نيز کشف شوند.40
در ماده ي 65 قانون تجارت الکترونيکي ، اسرار تجاري الکترونيکي چنين تعريف شده است ؛
” اسرار تجاري الکترونيکي ، ” داده پيام ” است که شامل اطلاعات ، فرمول ها ، الگوها ، نرم افزارها و برنامه ها ، ابزارها و روش ها ،تکنيک ها و فرآيندها ،تأليفات منتشر نشده ، روش هاي انجام تجارت و داد وستد ،فنون، نقشه ها و فراگردها ، اطلاعات مالي ،فهرست مشتريان ، طرح هاي تجاري و امثال اينها است ، که به طور مستقل داراي ارزش اقتصادي بوده و در دسترس عموم قرار ندارند و تلاشهاي معقولانه اي براي حفظ و حراست از آنها انجام شده است.”
در قوانين ايران حمايت از اسرار تجاري آن طور که بايد صورت نگرفته است و تنها برخي از قوانين و مقررات اشاره هايي ضمني يا صريح به اين مقوله داشته اند و همچنان که در فصول آتي بدان اشاره خواهيم کرد،ضمانت اجراهاي در نظر گرفته شده در قوانين داخلي نمي تواند به طور مؤثري جلوي تجاوزات به اين اسرار را گرفته و نياز به بازنگري در ميزان ضمانت اجراهاي موجود و مهم تر از آن نياز به آوردن فصلي مستقل در قانون ثبت اختراعات 1386 در جهت حمايت صريح از اسرار تجاري در وضع کنوني احساس مي شود.
به هر

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد ثبت اختراعات، اشخاص ثالث، اقتصاد بازار Next Entries منبع تحقیق درمورد عسر و حرج، مصالح مرسله