منبع تحقیق درمورد برنامه سوم توسعه، برنامه اول توسعه

دانلود پایان نامه ارشد

جهاني است كه در ?? فصل بيان شده است كه خود مي تواند به عنوان يك راهكار عملي در تهيه تدوين برنامه هاي زيست محيطي قرار گيرد .
جايگاه محيط زيست در سند چشم انداز توسعه كشور در افق ?? ساله مبتني بر توسعه پايدار ملي با رويكرد جهاني اتخاذ ره يافتي استراتژيك نسبت به تعيين اولويت ها و جهت گيري هاي اساسي آينده كشور در متن تحولات بين المللي منطقه اي تنها نمي تواند به برنامه ها و سياستگذاري هاي كوتاه مدت و ميان مدت بسنده كند وناگزير بايد برنامه هاي بلند مدت، ارائه دورنماها و تحليل چشم اندازهايي با افق با هدف گذاري و سمت گيري هاي روشن (Vision) دور دست و مشخص متكي باشد، چرا كه برنامه ريزيهاي بلند مدت با تجسم بخشيدن به مباني اقتصادي اجتماعي فرهنگي زيست محيطي جامعه آرماني آينده، زمينه شكل گيري تحولات و اصلاحات و بازآرايي اقتصاد ملي وچارچوب هاي طراحي و اجراي برنامه هاي ميان مدت و كوتاه مدت را فراهم مي آورد.75

ب- دستاوردها
1- بررسي مفاد زيست محيطي برنامه هاي توسعه اي پس ازانقلاب
2- برنامه اول توسعه اقتصادي اجتماعي و فرهنگي ( ????- ????)
اين برنامه در تاريخ11/11/ 1368 به تصويب مجلس شوراي اسلامي و هم چنين شوراي نگهبان رسيد. عليرغم تخريب بخش وسيعي از مناطق طبيعي جنوب و غرب كشور و هم چنين بهره برداري از منابع طبيعي، به جهت جنگ تحميلي و نياز مبرم در آن برهه از زمان، متاًسفانه، در برنامه اول توسعه (پس از جنگ به تصويب رسيد ) محيط زيست به جايگاه و اهميتي كه بايستي در برنامه هاي توسعه برخوردار باشد، دست نيافت، به نحوي كه حتي در هدف ها و سياست هاي كلي برنامه اول به مقوله محيط زيست و منابع طبيعي توجه نشد و تنها در خط مشي هاي برنامه آنهم به جهت نيل به ديگر اهداف تا حدودي و به صورت كلي حفاظت محيط زيست مورد توجه قرار گرفت قانون برنامه اول مشتمل بريك ماده واحده و پنجاه و دو تبصره قانوني مي باشد، كه در اين ميان، تنها تبصره ?? به صورت مستقيم به امر حفاظت از محيط زيست مي پردازد.

3- طبق تبصره هشتاد و سه
به منظور جلوگيري و رفع آلودگي منابع آب توسط فاضلابهاي صنعتي، صنايع وكارخانجات واقع در شهرها و شهرك هاي صنعتي موظفند، نسبت به ايجاد بهره برداري شبكه هاي جمع آوري و انتقال وتاسيسات تصفيه فاضلاب صنعتي براساس استانداردهاي سازمان حفاظت محيط زيست و با مشاركت و يا نظارت شركت هاي آب و فاضلاب استانها اقدام نمايند.

4- برنامه سوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي???? – ????
با نزديك شدن به سالهاي پاياني برنامه دوم فعاليت هاي مربوط به آماده سازي مقدمات تدوين برنامه سوم توسعه از اواخر سال ???? آغاز شد و درتاريخ17/11/1379 به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد. علاوه بر تفاوتهايي كه درساختار و نظام برنامه ريزي برنامه سوم با دو برنامه گذشته است، نوع رويكرد جديد به برنامه در شكل آن نيز انعكاس يافته است و به جاي آنكه برنامه به شكل ماده واحده و تعدادي تبصره تنظيم شود، براي اولين بار، برنامه سوم، به صورت مجموعه اي از مواد قانوني 76عرضه شده است كه در قالب فصول مختلف به مهمترين مسائل اداره كشور در پنج سال پيش رو پرداخته است77.
فصل دوازدهم برنامه سوم توسعه تحت عنوان “سياست هاي زيست محيطي شامل دو ماده است” كه،در حوزه فعاليت هاي فرابخشي به مسئله محيط زيست مي پردازند.
1- ماده يک حکم کلي است در مورد موضوعي، در صورتي که تبصره بخشي از ماده است که در عين داشتن استقلال به منظور توضيح قسمتي ازماده، محدود نمودن و يا ارائه حکم خاص پيش بيني مي شود.
تحقق بخش قابل توجهي از رهنمودهاي كلي زيست محيطي د رگروه رويكرد، سياستها، طرح ها و پروژه هاي دستگاههاي ذيربطي است كه فعاليت آنها بر محيط زيست ومنابع طبيعي اثر مهمي دارد، لذا به اين منظور، مواد هفده (بندالف)، شصت و يك ( بند ب) قسمت يك، هشتاد و پنج (بند ج)قسمت يك، ماده يكصد و چهارده (بند ب)، ماده يكصد و بيست و يك(بند الف)، ماده يك صد و سي وچهار و ماده يكصد و هفتاد و سه به ترتيب به موارد ذيل اشاره مي نمايند:
الف- توجه به اقدامات زيست محيطي توسط متقاضيان خصوصي دريافت سهام ومديريت شركت هاي دولتي.
ب- مبادله موافقت نامه طرح هاي عمراني انتفاعي و غيرانتفاعي جديد صرفاً پس از طي مراحل مختلفي صورت مي گيرد كه اولين مرحله آن توجه به انجام مطالعات مبني بر توجيه فني، اقتصادي و زيست محيطي است.
ج- رعايت شرايط زيست محيطي در اجراي پروژه ها و طرح ها.
ح- حفاظت از ذخاير ژنتيكي ( گياهي و جانوري) و محيط زيست به منظور جلوگيري از صدور به ديگر كشورها.
خ- تهيه و تدوين معيارها و مشخصات فني مصرف انرژي به منظور كاهش در مصرف انرژي و آلودگي ها.
د- توجه به منابع آبي ونيز جمع آوري تصفيه و دفع بهداشتي پساب ها.
ذ- تهيه طرح جامع استقرار مراكز نظامي در خارج از شهرها با توجه به ميزان و نوع تخريب محيط زيست. اينک بطور مختصر به بررسي مواد ??? قانون برنامه سوم مي پردازيم.

5- ماده يكصد و چهار
الف- در ابتداي بند الف ماده يكصدو چهار كه در راستاي حفظ محيط زيست (اصل ?? ) قانون اساسي و تاكيد برحفاظت و حراست از منابع طبيعي و بهره برداري از آن تدوين شده است، اشاره دارد بر طرحهايي چون ” تعادل” ، ” خروج دام از جنگل “و تامين علوفه …، دام و سوخت جنگل نشينان و… ولي متأسفانه به نحوي تدوين شده كه اساساً به صورت خنثي و بي اثر جلوه گرمي شود. اين بند نيز همچون تبصره هاي ?? و ?? برنامه دوم توسعه نتوانست چندان در رسيدن به اهداف مورد نظرموفق شود، چرا كه جلوگيري از بهره برداري بيش از توان منابع و محدود نمودن فعاليت هاي اقتصادي و صنعتي درمحدوده اين منابع، از حداقل اقدامات ضروري در اين زمينه است.
ب- بند ب ماده ??? قانون برنامه سوم توسعه با هدف گسترش مشاركت هاي مردمي و اعطاي امور به مردم (يكي از اهداف كلي برنامه سوم ) در امر حفاظت از محيط زيست و منابع طبيعي پيش بيني شد. اگر چه اين بند راظاهراً مي توان در جهت اعطاي اموربه مردم و مشاركت دادن آنها در فرآيند حفاظت از محيط زيست و منابع طبيعي و تقويت و پشتيباني از سازمانهاي غير دولتي حامي محيط زيست بسيار مهم و مفيد دانست امّا، به سبب عدم ضمانت اجرا هيچگونه توفيقي نداشته است.
ج- بند” ج ” ماده يكصد و چهار، عمدتاٌ در راستاي توجه به محيط زيست انساني است.
لازم به ذكر است كه رويكرد جديدي كه نسبت به كنترل منابع و عوامل آلاينده پيش بيني شده بود و بلافاصله نيز قابليت اجرا پيدا كرد، اساساً ديدگاه و مسير جديدي در زمينه شيوه هاي اجرايي كنترل كارخانجات و كارگاهها در مقايسه با ماده ?? قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست مصوب سال ???? ايجاد نمود. به عبارت ديگر به موجب قوانين دائمي، اولين راه حل وتقابل با منابع آلاينده ثابت مانند كارخانجات و كارگاهها پس از ابلاغ اخطاريه و عدم رفع آلودگي، صدور دستور توقف فعاليت منبع مذكور يا به اصطلاح متداول ومرسوم، پلمپ و تعطيلي كارخانجات و كارگاهها است، در صورتيكه، مطابق بند ” ج “ماده ??? تعطيلي كارخانه آخرين راه حل و اقدام محسوب مي شود و طي اين مدت، منابع آلاينده و مخرب محيط زيست مي بايست جريمه اي متناسب با خسارات وارده به محيط زيست را تقبل نموده و به دولت بپردازتد.
در مجموع، بند ” ج” ، ماده ??? را به دليل پيش بيني اقدامات تشويقي و تنبيهي متناسب مي توان از متعادل ترين بندهاي ماده يكصد و چهار دانست و به دليل معافيت مالياتي كه در اين بخش پيش بيني شده، درصورت وجود يك نظارت دقيق و كامل مي توان به اهداف مورد نظر در اين بند دست يافت.
ح- بند” د “ماده يكصد و چهار قانون برنامه سوم توسعه را بايد برگرفته از تبصره?? (قسمت ب ) قانون برنامه دوم توسعه دانست كه به منظور كاهش شرايط بحراني زيست محيطي به خصوص در شهرهاي بزرگ (تهران، مشهد،تبريز، اهواز، اراك، شيراز، اصفهان،گرگان) ارائه شده است.
خ- بند ” ه”ماده يكصد و چهار قانون برنامه سوم توسعه از اولين قوانين برنامه اي است كه، به منظور حفاظت ازمحيط زيست دريايي به تصويب رسيد. بند فوق، يكي ازنگران كننده ترين اقدامات مخرب زيست محيطي يعني تجاوز، تخريب و ساخت و ساز در حريم و اراضي ساحل درياي خزر و آلودگي آن را در حد يك حكم كلي مورد توجه قرارداده است.
د- بند” و “ماده يكصد و چهار قانون برنامه سوم توسعه از جمله قوانيني است كه، به منظور كاهش شرايط بحراني در محيط زيست شهري توسط منابع ثابت آلاينده پيش بيني شده است و هرچند كه بخش عظيمي از آلودگي هوا درشهرهاي بزرگ كشور ناشي از منابع متحرك ( وسايل نقليه موتوري) است در ( شهر تهران حدود ?? درصد)، امّا با اين حال نمي توان از نقش منابع ساكن ( كارخانجات و صنايع موجود در محدوده شهرها، آلودگي ناشي از منابع خانگي ،تجاري و … ) نيز چشم پوشي نمود.
ذ- بند” ز ” ماده يكصد و چهار قانون برنامه سوم توسعه،( 00001/4) وسعت كل كشور شهر 4/1جمعيت شهري كشور را در خود جاي داده است ، وجود شرايط ويژه توپوگرافي و از ديگر نكات اين بند پيش بيني مبلغ بيست ميليارد/000/000/20 ريال، سالانه براي سازمان حفاظت محيط زيست، به منظور كمك به وسائل نقليه شخصي (موتور سيكلت و سواري) است، كه متأسفانه به دليل عدم پيش بيني نحوه پرداخت و ميزان آن، از اهميت اين قسمت تا حدودي كاسته شده است.
باجمع بندي موارد مذکور، مي توان گفت که بند”ز”ماده104 نيز از جهت اجرائي، سرنوشتي بهتر از بندهاي پيشين ماده ??? نداشته و از لحاظ اجرا، عملاً عقيم مانده است78.

گفتار چهارم- حق بر محيط زيست
در اين گفتار، در دومبحث كلياتي را درباره ي حق بر محيط زيست ذكر مي كنيم؛ ابتدا بحث واژه شناسي را پيرامون مفاهيم حق، حقوق، محيط زيست و آلودگي زيست محيطي ،بيان مي كنيم و سپس بحثي كوتاه پيرامون وضعيت محيط زيست خواهيم داشت .

الف- تعريف واژه‌شناسي
شناخت و تعريف دقيق از واژه‌هاي مطرح در هر موضوعي مي‌تواند به درك صحيح از آن موضوع كمك نمايد، به همين جهت به چند مفهوم اساسي در اين رابطه مي‌پردازيم.79

بنداول- حق بر محيط زيست
1- تعريف حق بر محيط زيست
در حال حاضر، حق بر محيط زيست توسعه يافته ترين موضوعي است كه به عنوان حقوق همبستگي مورد بحث و تحليل قرار گرفته است. 80در متون و اسنادبين المللي تعريفي از حق بر محيط زيست ارائه شده است، اما مواد 14 و 15پيش طرح سومين ميثاق بين المللي حقوق همبستگي در بيان حق بر محيط زيست هر انسان و كلي هي انسا نها به صورت گروهي حق دارند از محيط سالم ” مي گويد و متعادل از نظر زيست محيطي و مساعد براي توسعه ي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي.” و حقوقي برخوردار گردند.
دولتهاي عضو متعهد ميگردند كه شرايط طبيعي حيات را دچار تغييرات”نامساعدي ننمايند كه به سلامت انسان و بهزيستي جمعي صدمه وارد كند، صدمه اي كه براي توسعه ي جمع ضروري باشد و راهي براي اجتناب از آن وجود نداشته باشد قابل قبول محسوب ميگردد ،از سوي ديگراصل اول اعلاميه ي استكهلم مي گويد”:. انسان از حقوقي بنيادين براي داشتن آزادي، برابري و شرايط مناسب زندگي در “محيط زيستي كه به او اجاز ه ي زندگي با حيثيت و سعادتمندانه را بدهد، برخورداراست. او رسمًا مسئوليت حفاظت و بهبود محيط زيست براي نسلهاي حاضر و آينده.” را بر عهده دارد.
حال اين سؤال پيش مي آيد كه چه نوع محيط زيستي و با چه ويژگي در اين حق جاي ميگيرد؟
در پاسخ به اين سؤال بعضي از نويسندگان معتقدند كه منظور از اين نوع حقوق است ،81و برخي ” حق برخورداري از محيط زيست شايسته، سالم و امن ” ، بشر جديدديگر ضمن بيان حق بر محيط زيست، به مواردي همچون آب و هواي پاكيزه و حداقلي از استاندارد سلامتي اشاره كرده اند. به عبارت ديگر، آنچه حق بر محيط زيست در پي آن است، اين است كه انسان هاحق دارند كه محيط زيست آنها از شرايط مناسب براي زندگي سعادتمندانه توأم باامنيت و سلامت برخوردار باشد. شايد بتوان گفت، از آن جا كه يك محيط زيست سالم و شايسته، با نگرشي واقع بينانه، كمتر از يك محيط زيست كاملا تميز و پاكيزه است، رويكرد ديگري كه مي توان اتخاذ كرد اين است كه معياري اتخاذ شود كه نمايانگر يك حداقل لازم

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد سازمان ملل، اقتصاد بازار، اقتصاد باز Next Entries منبع تحقیق درمورد حقوق بشر