منبع تحقیق درمورد امر به معروف، فعل مضارع

دانلود پایان نامه ارشد

با جو نامساعد اجتماعى گاه تغيير چهره مى‏دهند و متوسل به سوگندهاى غلاظ و شداد مى‏شوند و گاهى سوگندشان خود دليلى بر دروغشان است قرآن صريحا به آنها پاسخ گفت كه سوگند لازم نيست، عمل نشان دهيد، ولى خدا از اعماق دل شما آگاه است مى‏داند كه در اين سوگند دروغ مى‏گوئيد و يا واقعا تغيير جهت مى‏دهيد.لذا در آيه بعد كه آخرين آيه مورد بحث است مجددا روى همين معنى تاكيد كرده و مى‏گويد به آنها بگو اطاعت خدا و اطاعت پيامبرش را كنيد (قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ). سپس اضافه مى‏كند در برابر اين فرمان از دو حال خارج نيست” اگر سرپيچى كنيد و روى گردان شويد پيغمبر ص مسئول اعمال خويش است (و وظيفه خود را انجام داده) و شما هم مسئول اعمال خود (و وظيفه شما اطاعت صادقانه است) (فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ).اما اگر از او اطاعت كنيد، هدايت خواهيد شد (وَ إِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا) زيرا او رهبرى است كه جز به راه خدا و حق و صواب دعوت نمى‏كند. در هر حال بر پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم چيزى جز ابلاغ آشكار نيست (وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ)او موظف است فرمان خدا را آشكارا به همگان برساند خواه بپذيرند يا نپذيرند و پذيرش و عدم پذيرش اين دعوت، سود و زيانش متوجه خود آنها خواهد شد و پيامبر ص هرگز موظف نيست كه مردم را اجبار به هدايت و قبول دعوت و اجبار كند.جالب اينكه: از مسئوليتها در آيه فوق تعبير به بار (سنگين) شده است، و در واقع چنين است هم وظيفه رسالت پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم و هم اطاعت صادقانه از دعوت او بارى است بر دوش كه بايد آن را به منزل رساند و جز مردم مخلص توانايى حمل آن را ندارند.( مکارم شيرازي،1374، ج‏14،521تا525)
الف -3-1-1-1-3) سوره محمد صلي الله عليه وآله وسلم -آيه 33 : يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ لا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ
مراد از اطاعت خدا به حسب مورد اطاعت او در احكام مربوط به قتال است، و مراد از” اطاعت رسول” اطاعت او است در هر دستورى كه آن جناب مامور به آن و به ابلاغ آن شده، و نيز هر دستوريست كه آن جناب به عنوان مقدمه قتال و به ولايتى كه در آن داشته ، داده است. (طباطبايي،1374، ج‏18، 372)
الف -3-1-1-2) دسته دوم ؛ شاهد مثال اطاعت از خدا ورسول صلي الله عليه وآله وسلم:.مثلا فرموده است نماز اقامه کنيد واز خدا و رسولش صلي الله عليه وآله وسلم اطاعت کنيد.زکات بدهيد واز خدا و رسولش صلي الله عليه وآله وسلم اطاعت کنيد. انفاق کنيد واز خدا و رسولش صلي الله عليه وآله وسلم اطاعت کنيد. از خدا و رسولش صلي الله عليه وآله وسلم اطاعت کنيد که اگر اين کار را نکنيد از کافران خواهيد بودو….به تعبير بهتر اين دسته آيات در مقام بيان اين نکته هستند که اگر مي خواهيد از خدا و رسولش صلي الله عليه وآله وسلم اطاعت کنيد وبه مقام اظاعت کنندگان از ايشان نائل شويد بايد اين کار ها را انجام دهيد:
الف -3-1-1-2-1) سوره آل عمران – آيه 32 : قُلْ أَطيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْكافِرينَ
بگو: “از خدا و فرستاده (او)، اطاعت كنيد! و اگر سرپيچى كنيد، خداوند كافران را دوست نمى‏دارد.”
الف -3-1-1-2-2) سوره آل عمران – آيه 132: وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
و خدا و پيامبر را اطاعت كنيد، تا مشمول رحمت شويد!
الف -3-1-1-2-3) سوره نساء – آيه 59 : يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ في‏ شَيْ‏ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلاً
اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! اطاعت كنيد خدا را! و اطاعت كنيد پيامبر خدا و اولو الأمر [= اوصياى پيامبر] را! و هرگاه در چيزى نزاع داشتيد، آن را به خدا و پيامبر بازگردانيد (و از آنها داورى بطلبيد) اگر به خدا و روز رستاخيز ايمان داريد! اين (كار) براى شما بهتر، و عاقبت و پايانش نيكوتر است.
الف -3-1-1-2-4) سوره مائده – آيه 92 : وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ احْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما عَلى‏ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبينُ
اطاعت خدا و اطاعت پيامبر كنيد! و (از مخالفت فرمان او) بترسيد! و اگر روى برگردانيد، (مستحق مجازات خواهيد بود؛ و) بدانيد بر پيامبر ما، جز ابلاغ آشكار، چيز ديگرى نيست (و اين وظيفه را در برابر شما، انجام داده است).
الف -3-1-1-2-5) سوره انفال – آيه 1 : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ
از تو درباره انفال [= غنايم، و هرگونه مال بدون مالك مشخص‏] سؤال مى‏كنند ؛ بگو: “انفال مخصوص خدا و پيامبر است؛ پس، از (مخالفت فرمان) خدا بپرهيزيد! و خصومتهايى را كه در ميان شماست، آشتى دهيد! و خدا و پيامبرش را اطاعت كنيد اگر ايمان داريد
الف -3-1-1-2-6) سوره انفال – آيه 46 : وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ ريحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرينَ
و (فرمان) خدا و پيامبرش را اطاعت نماييد! و نزاع (و كشمكش) نكنيد، تا سست نشويد، و قدرت (و شوكت) شما از ميان نرود! و صبر و استقامت كنيد كه خداوند با استقامت كنندگان است‏
الف -3-1-1-2-7) سوره نور – آيه 56 : وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
و نماز را برپا داريد، و زكات را بدهيد، و رسول (خدا) را اطاعت كنيد تا مشمول رحمت (او) شويد
الف -3-1-1-2-8) سوره مجادله – آيه 13 : أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ تابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ اللَّهُ خَبيرٌ بِما تَعْمَلُونَ
آيا ترسيديد فقير شويد كه از دادن صدقات قبل از نجوا خوددارى كرديد؟! اكنون كه اين كار را نكرديد و خداوند توبه شما را پذيرفت، نماز را برپا داريد و زكات را ادا كنيد و خدا و پيامبرش را اطاعت نماييد و (بدانيد) خداوند از آنچه انجام مى‏دهيد با خبر است!
الف -3-1-1-2-9) سوره تغابن- آيه 12 : وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلى‏ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبينُ
اطاعت كنيد خدا را، و اطاعت كنيد پيامبر را؛ و اگر روى‏گردان شويد، رسول ما جز ابلاغ آشكار وظيفه‏اى ندارد
الف -3-1-1-2-10) سوره تغابن – آيه 16 : فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَ اسْمَعُوا وَ أَطيعُوا وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
پس تا مى‏توانيد تقواى الهى پيشه كنيد و گوش دهيد و اطاعت نماييد و انفاق كنيد كه براى شما بهتر است؛ و كسانى كه از بخل و حرص خويشتن مصون بمانند رستگارانند
الف-3-1-2) نحوه اطاعت از رسول مکرم اسلام صلي الله عليه وآله وسلم در قرآن کريم:
بايد به اين نکته مهم توجه داشت که بابررسي تفاسير وشان نزول هايي که براي آيات مذکور نوشته شده است به خوبي اين مطلب قابل درک است که مسئله ولايت پذيري لب الالباب تمامي حکومت هاي ديني وتعامل مردم با آنهاست وآيات قرآن کريم نيز به خوبي اين مسئله را مورد تاکيد قرار مي دهد که مهمترين ويژگي مومنان واقعي اطاعت محض وبي چون چرا از ولي امر است:
الف -3 – 1-2-1) سوره توبه – آيه 71 : وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ يُطيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيم‏.
بعد از آن تذكر و بيان حال منافقين، اينك حال عامه مؤمنين را بيان مى‏كند و مى‏فرمايد:” مردان و زنان با ايمان اولياى يكديگرند”، تا منافقين بدانند نقطه مقابل ايشان مؤمنين هستند كه مردان و زنانشان با همه كثرت و پراكندگى افرادشان همه در حكم يك تن واحدند، و به همين جهت بعضى از ايشان امور بعضى ديگر را عهده‏دار مى‏شوند. به همين جهت است كه هر كدام ديگرى را به معروف امر مى‏كند و از منكر نهى مى‏نمايد. آرى، بخاطر ولايت داشتن ايشان در امور يكديگر است- آنهم ولايتى كه تا كوچكترين افراد اجتماع راه دارد- كه به خود اجازه مى‏دهند هر يك ديگرى را به معروف واداشته و از منكر باز بدارد.آن گاه مؤمنين را به وصف ديگرى توصيف نموده مى‏فرمايد:” وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ” نماز به پا مى‏دارند و زكات مى‏پردازند، و اين نماز و زكات دو ركن وثيق در شريعت اسلام است، اما نماز ركن عبادات غير مالى است كه رابط ميان خدا و خلق است، و اما زكات رابطه‏اى است كه در معاملات ميان خود مردم برقرار است.سپس وصف ديگرى از ايشان را برشمرده، مى‏فرمايد:” وَ يُطِيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ”، در اين جمله تمامى احكام شرعى را در يك جمله كوتاه” اطاعت خدا” و تمامى احكام ولايتى كه پيغمبر در اداره امور امت و اصلاح شؤون ايشان دارد، از قبيل فرامين جنگى و احكام قضايى و اجراى حدود و امثال آن را در يك جمله كوتاه” اطاعت رسول” جمع كرده است.هر چند مى‏توان گفت كه اطاعت احكام خدا كه از آسمان نازل شده از يك نظر ديگر اطاعت رسول است، زيرا اين رسول است كه براى دعوت به اصول و فروع دين قيام نموده، پس اطاعت احكام خدا اطاعت او نيز هست.” أُولئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ”- در اين جمله از اين معنا خبر مى‏دهد كه قضاى الهى شامل حال اين گونه افراد شده و رحمت او اشخاص متصف به اين صفات را در برخواهد گرفت. و گويا اين جمله را آورد تا مقابل آن جمله‏اى قرار گيرد كه در باره منافقين فرموده بود:” نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ”. و نيز ظاهرا جمله” إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ” را آورد تا رحمت خود را تعليل كرده، بفرمايد رحمت من هيچ منافاتى با عزت و سلطنتم ندارد و به هيچ وجه حكمتم را نيز دچار اختلال و وهن و آميخته با جزاف نمى‏سازد.( طباطبايي،1374، ج‏9، 455 )
ايمان در اصلاح فرد و جامعه، نقش به سزايى دارد. الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ‏ … يَأْمُرُونَ‏، يَنْهَوْنَ‏، يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ يُطِيعُونَ اللَّهَ.‏امر به معروف ونهى از منكر، اقامه‏ى نماز، پرداخت زكات واطاعت از خدا و رسول، وظيفه و عملكرد دائمى مؤمنان است “يَأْمُرُونَ‏، يَنْهَوْنَ‏، يُقِيمُونَ، يُؤْتُونَ، يُطِيعُونَ” (فعل مضارع رمز استمرار است). اطاعت از خدا و رسول بايد با ميل و رغبت باشد. “يُطِيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ” (اطاعت در لغت به معناى پيروى با ميل است).هم اطاعت از خدا در برنامه‏هاى عبادى لازم است و هم اطاعت از رسول در برنامه‏هاى حكومتى. “يُطِيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ”‏( قرائتي،1383، ج‏3 ،463و464)
(البته مفروض بحث اين است که رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم ولي امر است و بلا اشکال وبلا واسطه در رأس حکومت سياسي قراردارد.)
نکته جالب توجه اين است که تمام آيات مربوط به اطاعت از رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم به صورت مطلق آمده وهيچ قيد وشرطي براي اطاعت از ايشان وجودندارد.
الف – 3 – 1- 2- 2 ) سوره حشر-آيه 7 : ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى‏ رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى‏ فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‏ وَ الْيَتامى‏ وَ الْمَساكينِ وَ ابْنِ السَّبيلِ كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْكُمْ وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَديدُ الْعِقاب‏
آنچه را خداوند از اهل اين آباديها به رسولش بازگرداند، از آن خدا و

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد سوره معارج، امام صادق Next Entries منبع تحقیق درمورد بلاغت قرآن، سوره بقره