منبع تحقیق درمورد استان فارس، بندر عباس

دانلود پایان نامه ارشد

كيفيت انحلال در داخل لايه ها مشهود است.آهك هاي گروه بنگستان از تخلخل و نفوذ پذيري خوب برخوردار بوده و مساعد براي ذخيره و هدايت جريان آب مي باشد و به دليل داشتن درز و شكاف و حفرات و غارهاي ثانويه، مخازن آب مناسبي را تشكيل داده و يكي از مهمترين سازندهاي آبدار استان فارس و به ويژه شهرستان فيروزآباد است.
3- دوران سوم( دوران نو زيست يا نئوزوئيك)
سازندهاي اين دوران عبارتند از: سازندهاي پابده – گوربي، پالئوسن – ائوسن،‌سازندهاي آسماري، ‌اليگوسن – ميوسن تا زون انتقالي آن در اليگوسن و ميوسن زيرين و سازند رازك ميوسن و سازند ميشان در ميوسن بالايي و مياني كه درزير ميآيد:
سازند پابده- گوربي: اين سازند در جنوب فيروزآباد گسترش يافته كه به صورت رنگ خاكستري فرسايش يافته و لايه بندي آن نازك است. اين تشكيلات از نظر موفولوژيكي به صورت ارتفاعات كوتاه فرسايش يافته و عموماً مسطح هوازده و بدون لايه بندي مي باشد. از نظر خواص هيدروديناميكي هر دو سازند غير قابل نفوذ و فاقد ارزش هدايت الكتريكي مي باشند. سن نسبي پابده- گوربي كرتاسه بالايي تا پالئوسن مي باشد.
سازند آسماري( اليگوسن- ميوسن): در شهرستان فيروزآباد اكثر برون زدگي هاي را سازند آسماري تشكيل مي دهد. ضخامت آسماري در كوه پودنو و نااورا از بقيه مناطق بيشتر است. آهك هاي آسماري داراي انواع تخلخل سوزني- بين دامنه اي و دانه اي هستند و يكي ازمهمترين سازندهاي آبدار منطقه بوده و در تغذيه دشت هاي حاصلخيز شهرستان نقش عمدهاي دارد.
زون انتقالي آسماري(اليگوسن- ميوسن زيرين): در فيروزآباد تغييرات رخسارهاي گچساران به رازک سبب گرديده در بالاي آسماري رسوباتي ته نشين گردد که از نظر فرم ساختماني و لايهبندي متعلق به آسماري ولي از نقطه نظر ليتولوژي بين رازک و آسماري بوده و به همين ترتيب به عنوان سازند تدريجي اطلاق گرديده و با علامت t-z از آن نام برده ميشود. اين تشکيلات در دامنههاي جنوبي شهر فيروزآباد گسترش خيلي زيادي دارد.
سازند رازک(ميوسن زيرين): بيشترين رخنمون رازک در نواحي غربي و شرقي و شمال کوه جبل النارويه است و به طور پراکنده در حاشية باريکي در شمال شرقي کوه پودنو، جاده فيروزآباد – قير و در دامنه هاي کوه نااورا ديده مي شود.در بخش شمال شرقي فيروزآباد جنس سازند رازک به ترتيب از بالا به پايين شامل مارن هاي قرمز، آهک و لايه هاي ژيپس مي باشد.
سازند ميشان: کوههاي جنوب فيروزآباد و کوه شمالي و شمال شرقي دشت فيروزآباد داراي چنين رسوباتي هستند( قانعي خو، 1380: 16).
4- رسوبات آبرفتي کواترنر
ستون چينه شناسي همه جا در سراسر کرة زمين با سيستم کواترنر پايان مي گيرد. حدود يک دوم از نهشتههاي کشور از نهشتههاي کواترنر پوشيده شده است که از جمله آنها آبرفت ها و واريزه هاست. دشت فيروزآباد از جمله دشت هايي است که از خرد شدن و ريز شدن ارتفاعات به وجود آمده است که امروزه مي تواند محل مناسبي براي سکونت و ذخيره آب هاي زير زميني به حساب آيد( قانعي خو، 1380: 18).
3-3-5گسل‌هاي موجود در منطقه
گسل عارضه اي است که از يک نيروي شکننده ناشي مي شود و ممکن است در هر نوع سنگي به وجود آيد( روژه کک، 1373: 23). هنگامي که بر اثر دخالت نيرو سنگ ها شکسته شده و قطعات مجاور آنها جابجا مي شوند، گسل به وجود مي آيد( محمودي، 1383: 35).
منطقة فيروزآباد از نظر تکتونيکي(زمين ساختي) داراي گسل هاي متعدد و ممتد شمال غربي – جنوب شرقي است( مهندسان مشاور فرنهاد، 1376: 127). گسل ها در ساختمان زمين شناسي منطقه نقش اساسي دارند. لذا همين امر سبب شده است که اين منطقه يکي از مناطق زلزله خيز به حساب آيد. اين گسل ها در جهات مختلف فعاليت داشته و اکثر گسل ها محور تاقديسها را قطع نموده اند. گسستگيهاي حاصله در طبقات سخت شده فيروزآباد به صورت درزههاي مختلف ظاهر شده اند که خود نقش اساسي در نفوذپذيري طبقات آهکي داشته و تشکيل حفره هاي انحلالي به صورت غارهاي کوچک و بزرگ را داده اند. به تبعيت از گسلهاي ايران، گسل هاي منطقه نيز در دورة کواترنري فعال بوده و در بعضي از آنها هنوز گاهگاهي حرکاتي رخ مي دهد که زمين لرزه هاي مهم را سبب مي شود( قانعي خو، 1380: 22).
به نظر مي رسد کانون اين زلزله ها در قاعدة پوسته زمين بوده و وقوع آنها ناشي از تغيير شکل فشار صفحات قاره اي از شمال شرق و فشارهاي وارده از سوي فلات عربستان( پليت عربستان) و مقاومت ايران مرکزي دائماً در حال حرکت و فرسايش( ريزش) مي باشد( مهندسان مشاور فرنهاد، 1375: 80).
مهمترين گسل هاي و درزه هاي شناخته شده منطقه عبارتند از:
1- گسل بزرگ و نسبتاً طويل غرب خواجه اي که کاملاً شناخته نشده ولي جهت آن شمال غربي – جنوب شرقي مي باشد.
2- گسل معروف کوه سفيدار که جهت آن غربي- شرقي است.
3- گسل بالا دست چشمة تنگاب
4- گسل معروف روزبدان در شمال شرقي فيروزآباد که ادامه آن تا چشمه جايدشت مي باشد( از غرب تنگ مهرک شروع و تا چشمه جايدشت کشيده شده است.
5- گسل معروف ده بين( قانعي خو، 1380: 22).
3-3-6زلزله
رشته کوه زاگرس که با جهت شمال غربي- جنوب شرقي در جنوب غربي کشور ما واقع شده از لحاظ ساختماني به سه زون زاگرس پست، زاگرس چين خورده و زاگرس مرتفع تقسيم مي شود. آمار و ارقام ناشي از وقوع زلزله ها نشان مي دهد که زاگرس چين خورده از لحاظ لرزهخيزي فعال تر از بقية زون ها است. تقريباً اکثر زمين لرزه هاي واقع در کمربند غربي و جنوب غربي ايران در جنوب روراندگي زاگرس و در زاگرس چين خورده تمرکز يافته و گوياي رابطه ميان مناطق چين خورده و گسل خورده با نقاط فعال زلزله است. از مهمترين نقاط اصلي زلزله خيز اين کمربند مي توان به شمال شرقي بندر عباس، غرب کهنوج، شرق لار، منطقه فيروزآباد، منطقه قير و کارزين، کازرون تا بوشهر، گچساران، شمال دزفول، غرب همدان، کرمانشاه، مسجد سليمان و … اشاره نمود( نگارش، 1384: 99).
منطقة فيروزآباد در کمربند چين خوردگي ملايم تاقديس و ناوديس ها قرار دارد که تاقديس هاي جنوب شرقي دشت از سازندهاي ميشان و رازک تشکيل شده اند. در قسمت جنوبي – شمالي حرکات کوهزايي ميوسن عمان شديدتر اثر کرده و چين خوردگي بعدي زاگرس در پليوسن اتفاق افتاده که به جز کمي جابجايي تغيير عمده اي در جهت پيشين نداده است. فشارهايي که موجب چين خوردگي شده اند از نوع فشارهاي عادي در جهت افقي بوده است. حرکات گنبدهاي نمکي و کوهزايي مناطق جنوبي در عمان توأماً بر شکل تاقديس ها اثر گذاشته و آنها را به شکل امروزي( در روند شمال غربي – جنوب شرقي) در آورده است.
در تنگاب محور تاقديس پودنو پيچ خورده و امتداد شرقي- غربي در شمال دشت و در شمال غربي مجدداً به امتداد تاقديس دادنجان که همان جهت شمال غربي – جنوب شرقي مي باشد وصل مي شود. در محل ارتباط نااورا و پودنو، يک سري سيستم گسلي در جهات مختلف محور تاقديس ها را قطع کرده اند. سيستم گسلي ديگري در تنگاب، با فعاليت هاي شديدتري سبب شکستگي کامل و قطعه قطعه شدن طبقات آهکي در مسير کوار به فيروزآباد شده است. در شرق فيروزآباد سومين ناحية گسلي در کوه پودنو بوده و اکثراً گسل هاي امتداد شمال غربي – جنوب شرقي دارند که تعدادي گسل هاي فرعي کوچکتر نيز بر آنها عمود مي باشد. در جنوب غربي و غرب منطقة فيروزآباد امتداد محور تاقديس کوه با جهت شمال غربي – جنوب شرقي ده بين به صورت نيمه متقارن در ناحيه شمال غرب به ارتفاعات تاقديس نيمه متقارن دادنجان که درادامة تاقديس کوه پودنو قرار دارد، مي رسد.
به طور کلي مي توان گفت دراستان فارس، خط هرمز، جويم، لار، جهرم، قير، فيروزآباد و کازرون از زلزله خيزترين نقاط هستند که از بين اينها فيروزآباد – قير از زلزله خيزترين نقاط استان فارس مي باشد. شهر فيروزآباد در منطقة زاگرس چين خورده قرار گرفته است و فاصلة آن از گسل، 12 کيلومتر مي باشد. به عنوان مثال مي توان به زلزله ها و پس لرزه هاي سال هاي 1372 و 1373 و زلزلة شديد 21 فروردين ماه 1351 اشاره کرد که مساحت بيش از 150 هزار کيلومتر مربع را لرزاند و حدود 5000 نفر کشته شدند. در مجموع در طي 60 سال اخير نزديک به 200 زلزله با بزرگي بيش از 5/4 ( در مقياس ريشتر) به وقوع پيوسته که معياري بر زلزله خيزي منطقه مي تواند باشد( مهندسان مشاور فرنهاد، 1375: 84).
3-3-7هيدرولوژي
ميانگين بارش در سطح شهرستان فيروزآباد 450 ميليمتر مي باشد که به علت تابش شديد خورشيد قسمت اعظم آن تبخير شده و از دسترس خارج مي گردد و مقدار کمي از آن نفوذ نموده و بقيه آب هاي سطحي را تشکيل مي دهد اما با توجه به وضعيت آب و هوايي منطقة فيروزآباد و عواملي چون بارش مناسب، پوشش گياهي نسبتاً متراکم، عدم تبخير زياد به دليل درجه حرارت نسبتاً پايين و روي هم رفته حاکميت نوعي آب و هواي معتدل مديترانه اي باعث گرديده تا در اين قسمت منابع آب هاي سطحي و زير زميني وضعيتي به مراتب بهتر از ديگر نقاط شهرستان داشته باشند( دشتي، 1374: 97).
عمده منابع آب‌هاي سطحي و زيرزميني شهرستان را رودخانه تنگاب( فيروزآباد) و قره آغاج و چشمه‌ها و قنات‌ها تشکيل مي‌دهند که منابع کشاورزي منطقه را تشکيل مي‌دهد. بعد از آن استفاده از چاه‌هاي عميق و نيمه عميق در شهرستان بيشترين تأمين کنندة آب کشاورزي شهرستان مي‌باشد که در شهرستان قريب به 6683 حلقه چاه عميق و نيمه عميق وجود دارد( قانعي خو، 1380: 126). استفاده از آب رودهاي تنگاب و قره آغاج منحصراً محدود به مناطقي مي‌شود که رودخانه وارد دشت و زمين‌هاي هموارتر مي‌گردد و در قسمت اعظم مسير رودها که درنواحي کوهستاني است استفاده از آب رودها غير ممکن است.
مهمترين منبع جهت تأمين آب، آب هاي زيرزميني مي باشد که با برداشت سالانه در حدود 950 ميليون متر مکعب از طريق چاه، قنات و چشمه سهم مهمي در تأمين آب براي بخش هاي مختلف کشاورزي بر عهده دارد. به عبارتي منابع آب هاي زيرزميني بيش از 50 درصد نياز آبي بخش هاي مختلف شهرستان را تشکيل مي دهد. دراين مقوله سعي مي شود آب هاي سطحي و زيرزميني منطقه فيروزآباد مورد مطالعه و بررسي قرار گيرد.
3-3-8آب هاي سطحي
همانگونه که گفته شد مهمترين منابع آب هاي سطحي منطقه، رودهاي تنگاب( فيروزآباد) و قره آغاج مي باشد که در اينجا مختصراً مشخصات اين دو رود بيان مي شود.
3-3-8-1رودخانة تنگاب( فيروزآباد)
اين رودخانه از چشمه‌هاي منطقة شورآب سرچشمه مي‌گيرد و در جهت شمال- جنوبي به طرف دشت جوکان جريان يافته و تا ابتداي دشت جوکان همانند يک سيل فصلي عمل ميکند. به طوري که 65 درصد آب آن مربوط به فصل هاي زمستان و بهار مي‌باشد. در ابتداي دشت جوکان چشمه هاي حنيفقان (سرچشمه) با آبدهي زياد به آن مي پيوندد( علي‌برزي، 1375: 56).
بستر رودخانه در دشت جوکان زاينده است به طوري که آب رود در فصل تابستان به کشتزارهاي برنج در دشت به وسيله نهرهاي سنتي وارد مي شود ولي آب رود کاهش نمي يابد. در ميانة دشت، رود فصلي تنگ زنجيران وارد آن مي شود. اين رود از چشمه دائمي تنگ زنجيران تغذيه مي شود ولي به دليل استفاده مداوم شهرک زنجيران جهت کشاورزي و باغداري و شرب، يک رود فصلي قلمداد مي شود. رود کوچک مهکويه نيز شاخة فرعي ديگري است که در انتهاي دشت جوکان درتنگ هلالو از سمت راست وارد آن مي شود. در همين نقطه نيز رودخانه هاي فصلي ميمند و مرادآباد که بيشتر در فصل زمستان داراي آب است از سمت شرق وارد رودخانه مي شود. اين رودخانه پس از عبور از تنگ هلالو و سپس تنگ فيروزآباد( تنگاب) در قسمت خروجي تنگاب از سمت چپ چشمه اي با دبي متوسط 200 ليتر در ثانيه که به نام چشمة کتايون معروف است، وارد آن مي شود( قانعي خو، 1380: 127).
در ابتداي ورود به دشت فيروزآباد، چشمه هاي برم‌پير آتشکده، قمپ آتشکده و چشمة موردستان به آن مي پيوندد. در انتهاي دشت در جنوب روستاي دولت آباد( اسلام آباد) از سمت غرب آب قره‌له ( درة سياه) که در فصل زمستان پر آب مي شود وارد آن مي گردد. کمي پايين تر از اين نقطه زهکش شرقي و جنوبي دشت وارد آن مي شود. از اين نقطه به بعد به علت برخورد

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد توسعه پاید، توسعه پایدار، عدالت اجتماعی، ایدئولوژی Next Entries منبع تحقیق درمورد استان فارس