منبع تحقیق درمورد استان ایلام، منابع طبیعی، پوشش گیاهی، فرسایش خندقی

دانلود پایان نامه ارشد

تیپ Quercus – Bromus tomentellus
3- تیپ Astragalus- Quersus
4- تیپ Quercus – pistacia – Acer
5- تیپ  Quersus –Astragalus – Anualgras
6- تیپ – Dryfarming Quersus
7- تیپ زراعی

3-1-12- پوشش گیاهی شهرستان مهران( صالح آباد)
مراتع منطقه حوزه صالح آباد از اواسط فروردین پذیرای دام عشایر و روستاییان منطقه میباشند. این امر از سالیان گذشته انجام شده و مراتع به شدت تخریب گردیده اند. زیرا زمان ورود و خروج دام رعایت نگردیده و زمان آمادگی مرتع مد نظر نبوده است. همچنین در سالیان اخیر مسئله خشکسالی و پدیده گرد وغبار به شدت منطقه را تحت تأثیر قرار داده و مزید بر علت تخریب بیش از پیش پوشش گیاهی گشته است.
در نتیجه بررسی های بعمل آمده در این منطقه ، وضعيت مراتع منطقه ضعيف با گرايش منفي ارزيابي شده است. در این راستا، ظرفيت چراي مراتع در كل حوزه معادل24744 واحد دامي در30 روز و 6186واحد دامی در مدت 4 ماهه چرا برآورد گردیده است. علوفه قابل دسترس نیز با توجه به حد بهرهبرداري مجاز و درصد خوشخوراكي گونهها برابر 1261944كيلوگرم ارزیابی شد. بنابرین تعداد دام موجود دو برابرظرفیت مراتع موجود میباشدپوششگیاهی اين حوزه با وسعت 89/7988 هكتار داراي یازده تيپ گياهي قابل تفكيك ميباشد(اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری ایلام، 1391).

اين تيپ‌ها عبارتند از :
Pteropyrum naufelum-
Quercus brantii – Astragalus fasciculifolius-Amygdalus lycioides-
Quercus brantii- Amygdalus lycioides- Noaea mucronata –
Quercus brantii- Annual grasses- Annualforbs –
Annual grasses- Annualforbs – Quercus brantii- Astragalus fasciculifolius-
intricate – Heliotropium ramosissimum Centuera- Phlomis olivieri-
Amygdalus lycioides- Noaea mucronata- Teucrium oriental –
Astragalus fasciculifolius- Pteropyrum naufelum –
Teucrium oriental- Noaea mucronata –
Heliotropium ramosissimum-Centurea inticata – Astragalus fasciculifolius –
Astragalus fasciculifolius- Heliotropium ramosissimum-Teucrium polium

3-1-13- پوشش گیاهی شهرستان دهلران
نظر به اينكه منطقه دهلران جزو مناطق نيمه‌خشك است و از نظر رويش و پوشش گياهي و آب و هوايي ايران و توراني محسوب مي‌شود. تغييرات درجات و ارتفاع از سطح دريا عوامل مؤثري هستند كه تغييرات آب و هوايي را در پي دارد و منجر به تنوع پوشش گياهي شده است.
عناصر صحارا – سندي كه معمولاً در مناطق دشتي پست و گرم و خشك انتشار دارند با رسيدن به مناطق كوهستاني به مراتب دامنه رويش آنها محدود گشته و اجتماعات گياهي غالب ناحيه ايران و توراني ظاهر و جايگزين مي‌شود. بدين صورت پوشش گياهي به دو ناحيه اختصاص مي يابد:
1-پوشش گياهي مربوط به ناحيه استپي و خشك
با بررسي هاي بعمل آمده حدود 15 درصد گونه هاي گياهي مربوط به اين ناحيه است كه تحت تاثير عناصر صحارا – سندي قرار دارد.
بطور كلي حوزه شهرستان دهلران، بخصوص در سال‌هاي اخير تحت تأثير فعاليت كشاورزي و دامپروري ويژگي اصلي پوشش گياهي خود را از دست داده است. بدين صورت كه در اراضي باير بدليل چراي بي رويه در مناطق زراعتي گياهان مهاجم جاي گياهان اصلي را گرفته و در مواردي پوشش گياهي غالباً از گياهان شن پسند و شور و گچ پسند مي‌باشند.
2-پوشش گياهي ناحيه ايران و توراني
حدود 85 درصد گونه‌هاي گياهي مربوط به اين ناحيه مي باشند و بعبارتي اين ناحيه داراي پوشش گياهي متنوع‌تر است و جوامع گياهان چوبي غالب منطقه مانند پسته، بادام و بلوط را شامل مي‌شود.

فلور منطقه دهلران
با توجه به كوتاه بودن دوره رويش گياهان علفي يكساله در مناطق گرم و خشك، در صورت كافي بودن ميزان بارندگي، اين گياهان در مدت كوتاهي چرخه زيستي خود را تكميل نموده و با فرا رسيدن فصل گرما به سرعت از بين مي‌روند، لذا مناسب‌ترين موقعيت شناسايي و بررسي آنها فصل بهار است.
معمولاً در اين فصل مي توان گونه‌هاي بيشتري را شناسايي نمود. اين گياهان كه از نظر وضعيت و ظرفيت مراتع و استعداد اراضي نقش مهمي در دامپروري منطقه دارند شامل گونه هاي زير مي باشند:
الف: گياهان يكساله خانواده گندميانPoaceae 
 ب: نخودیان Papilionaceae
ج: چلیپائيانBrassicaceae

پراكندگي گياهي و تيپ هاي رويشی
1 جامعه كنار
جامعه كنار كه بخش عمدة پوشش گياهي منطقه را تشكيل مي دهد به مرور زمان در اثر تخريب در حال از بين رفتن بوده و جاي خود را به گياهان مهاجم داده است. دامنه پراكندگي اين گونه گياهي از منطقه دشت عباس تا نواحي مهران و پايين‌تر از آن ادامه داشته و از وسيع‌ترين و مهمترين اجتماعات گياهي منطقه است. محدوده رويش آن از ارتفاع يكصد تا پانصد متري به فراواني و از پانصد متر به بالا تا هزار متري همراه ساير گياهان درختچه‌اي كوههاي زاگرس با درصد پوشش گياهي كمتر از يك تا كمي بيش از 10درصد مشاهده مي‌شود.
گياهان همراه اين رويشگاه شامل گياهان چند ساله و درختچه‌اي و درختي و گياهان يكساله است كه مي‌توان آنها را به شرح ذيل نام برد:
خار شتر camelorum Alhagi، كبر Capparis spinosa، پيچك وحشي
Convolvulus oxyphyllus ، کهورك Prosopis farcta و Teucrium Poium

گياهان يكساله شامل گونه‌های زیر است:

چچم Lolium rigidum 
فرفيون Euphorbia petiolata
گل گندمCentaurea Sp.
علف پشمكي Bromus Sp.
نوعي بارهنگ .Plantago Sp
شبدر Trifolium Sp. 
گون Astragalus corruyatur
يولاف Avena Sp.

جامعه گياهي گچ پسند
بخش وسيعي از منطقه دهلران از كوهها و تپه‌هاي گچي با پستي و بلندي‌هاي متعدد كه معمولاً ارتفاع آنها از 400 تا 450 متر تجاوز نمي‌كند داراي جامعه گياهي گچ پسند هستند. پوشش گياهي اين مناطق غالباً فقير بوده و مهمترين نقش اين گياهان حفاظت از خاك و تثبيت آن و جلوگيري از فرسايش است.
مهمترين گياه آن شاملPteropyrumو عمده‌ترين گياهان همراه عبارتند از:
نوعي درمنه Artemisia sp.
علف مار Capparis spinos
پيچك وحشيConvolvulus oxyphyllus 

بطور کلی منطقه به لحاظ پوشش گياهي و پتانسيل توليد، جزو مراتع ضعيف است كه اين امر ناشي از شرايط خاص اكولوژي مي‌باشد.
گرماي زياد، تبخير شديد و بارندگي معادل 250-200 ميليمتر در سال، وضعيت شكننده‌اي را در مراتع و محدوده مورد نظر ايجاد نموده و از طرفي چراي مفرط و فشار بي رويه دام و همچنين تبديل مراتع به اراضي كشاورزي نيز مزيد بر علت مي‌باشد. اين مسئله سبب از بين رفتن پوشش گياهي منطقه گرديده كه اثرات منفي آن در ايجاد ميكروكليما و تعادل محيط زيست و حيات وحش بخوبي مشهود است. پوشش گياهي منطقه از گياهان دائمي كه اغلب بوته، درختچه و علف مي‌باشند تشكيل شده ولی در بعضي قسمت‌هاي محدوده مورد نظر بوته‌ها و درختان بزرگتر نيز به چشم مي‌خورد.

3-2- روش تحقیق
این تحقیق در پنج بخش به شرح ذیل صورت پذیرفته است.

3-2-1- تهیه اطلاعات و مدارک مورد نیاز

در مطالعات ستادی، برای تهیه اطلاعات مورد نیاز به مراکز جهاد کشاورزی، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام، مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، تحقیقات و مطالعات مرتبط با موضوع، مورد بررسی قرار گرفت. این اطلاعات شامل پایان نامه ها و مقالات موجود در زمینه های مختلف فرسایش خندقی، گزارشات مربوط حوزه های مورد مطالعه بودند.

3-2-2- تعیین مناطق عمده ی فرسایش خندقی در استان ایلام

با توجه به عکس های هوایی با مقیاس 1:40000 و نقشه های زمین شناسی 1:100000 و گزارش های تهیه شده توسط مراکز اجرایی و تحقیقاتی مناطق عمده خندقی در استان شناسایی شده و خندقهای مورد نظر را در مناطق مورد مطالعه انتخاب و جهت انجام کارهای صحرایی و برداشت نمونه های خاک و ثبت دیگر متغیر های مورد نظر انتخاب شدند.

3-2-3- مطالعات میدانی

در این تحقیق برای طبقه بندی خندق ها از روش آرچیبولد و همکاران (2003) استفاده شد که بر اساس آن 12 خندق در منطقه دهلران، 9 خندق در منطقه صالح آباد و 7 خندق در منطقه چوار مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت که نمونه های از آن در اشکال 3-6 و 3-8 آمده است .

شکل (3-6) خندق از نوع خطی

شکل (3-7) خندق از نوع پنجه ای

شکل (3-8) خندق از نوع جبهه ای
بعد از انتخاب خندقها خصوصیات مرفولوژیکی آنها اندازهگیری شد. خصوصیاتی مانند ارتفاع رأس یا هد کت، عرض بالا، عرض پایین، عمق، طول و غیره، همچنین شیب و مساحت حوزه زهکشی هر خندق با استفاده از دستگاه موقعیت یاب جهانی GPS تعیین و شناسنامهای جداگانه برای هر خندق تنظیم گردید. سپس با استفاده از نرم افزار AUTO – CAD مقاطع برداشت شده ترسیم گردید و میزان حجم فرسایش بدست آمد.

شکل (3-9) اندازه گیری ارتفاع هدکت شکل

شکل(3-10) اندازه گیری عرض بالای خندق

3-2-4- عملیات آزمایشگاهی
در این بخش فاکتورهای خاکشناسی شامل درصد سیلت، رس، شن، Ec، PH و غیره از هر خندق دو نمونه خاک از سطح و عمق خاک برداشت شد که روش اندازه گیری و محاسبه آنها به شرح زیل می باشد.
3-2-4-1- بافت خاک
در این بخش به منظور تعیین بافت خاک از نمونه های برداشت شده، 50 گرم خاک الک شده و نرم را داخل بشر 800 سانتی متر مکعبی قرار داده، به آن 100 سانتی متر مکعب آب مقطر اضافه و مخلوط به دست آمده به مدت 24 ساعت نگهداری شد. سپس بخش زلال روی آن را خارج کرده (آبشویی) سپس 100 سانتی متر مکعب هگزا متا فسفات سدیم (5%) به ظرف اضافه کرده و محتویات آن را در داخل بهمزن برقی ریخته و به مدت 5 الی 10 دقیقه به هم زدن و سپس مخلوط آب و خاک را داخل استوانه ای یک لیتری ریخته و حجم کل با آب مقطر به یک لیتر رسانده شد. سپس درجه ی حرارت ، با بهمزن به مدت یک دقیقه به هم زده و پس از چند ثانیه هیدرومتر درون استوانه انداخته شد(زرین کفش، 1373).
قرائت اول: پس از 40 ثانیه عدد قرائت شده از مخلوط اندازه گیری شده، رس و سیلت را نشان می داد( در این هنگام شن ریز و درشت دانه ته نشین شده بود)
قرائت دوم: پس از گذشت شش ساعت، عدد قرائت شده روی چگالی سنج مقدار رس را نشان می داد. اگر قرائت اول  و عدد دوم  باشد می توان نوشت:

سیلت + رسA=
رس B=
سیلتA-B=
روش بدست آوردن رس، سیلت و شن به شرح ذیل می باشد:

Aدرصد رس و سیلت = عدد تصحیح شده هیدرومتر پس از 40 ثانیه / وزن خاک * 100
Bدرصد رس  عدد تصحیح شده هیدرومتر پس از 2 ساعت / وزن خاک * 100
= A-Bدرصد سیلت
-B100 درصد شن

چون اعداد روی چگالی سنج، مقدار وزن ذرات در 20 درجه فارنهایت را نشان می داد باید اعداد قرائت شده نسبت به درجه حرارت مخلوط خاک و آب، هنگام آزمایش تصحیح می شد. برای این منظور باید به ازاء هر درجه حرارت بیش از

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد کاربری اراضی، فرسایش خندقی، استان ایلام، پوشش گیاهی Next Entries منابع مقاله درباره مشارکت مردم، قانون اساسی، عوامل فرهنگی، عوامل محیطی