منبع تحقیق درمورد اردشیر بابکان، استان فارس، مفهوم فضا، اقشار کم درآمد

دانلود پایان نامه ارشد

تعداد روزهاي يخبندان (ايستگاه فيروزآباد)(2009- 1995) 80
جدول ‏36- بررسي جمعيت کشور، استان، شهرستان و شهر و مقايسة آنها با يکديگر طي دوره‌هاي سرشماري 1385- 1335 92
جدول ‏37- نرخ رشد جمعيت در کشور، استان فارس، شهرستان و شهر فيروزآباد 94
جدول ‏38- برآورد تعداد شاغلان و گروههاي عمده فعاليت در شهر فيروزآباد و مناطق شهري استان فارس 100
جدول ‏39- ساختار شغلي جمعيت شاغل در شهر فيروزآباد طي سالهاي 85- 1335( به درصد) 101
جدول ‏41- وضعيت تقسيمات كالبدي شهرفیروزآباد در سال 1390 113
جدول ‏42- توزيع فضايي جمعيت در نواحي و محلات شهري فیروزآباد طي سالهاي 1390- 1375 114
جدول ‏43- تعداد کاربري‌ها در محلات دوازده‌گانه شهر فیروزآباد. 124
جدول ‏44- رتبه بندی و ارزش عددی جمع واحدهای خدماتی 127
جدول ‏45- نمرات استاندارد شده شاخص‌هاي توزيع خدمات شهري در محلات شهري فیروزآباد. 129
جدول ‏46- رتبه و ارزش عددی محلات. 129
جدول ‏47- سطح‌بندي محلات شهري فیروز آباد به لحاظ عدالت در توزيع فضايي خدمات شهري 131
جدول ‏48- محاسبه ضريب همبستگي اسپيرمن بين رتبه جمعيت و رتبه خدمات در محلات شهرفیروزآباد. 135
جدول ‏49- اولويت بندي محلات شهر فیروزآباد براي ايجاد تعادل بين جمعيت و سطح خدمات. 139

فهرست شکل‌ها
شکل ‏21- عدالت اجتماعی از دیدگاه اسلام 32
شکل ‏31- نقشة موقعيت جغرافيايي شهرستان فيروزآباد در استان 60
شکل ‏32- رودخانه تنگاب در دشت فیروزاباد و موقعیت آن نسبت به شهر. 71
شکل ‏33- سد و رودخانه تنگاب 72
شکل ‏34- نقشه تاریخی منطقه پارس و فیروزاباد 87
شکل ‏35- کاخ اردشیر بابکان در کنار قمپ آتشکده 88
شکل ‏36- عکس هوایی از کاخ و آتشکده اردشیر بابکان و قمپ آتشکده 88
شکل ‏37- عکس هوایی (گوگل ارث) از شهر گور و محوطه دایره‌ای شکل 89
شکل ‏41- عکس هوایی (گوگل ارث) شهر فیروزاباد، به تفکیک نقاط جدید و قدیم ساخت. 112
شکل ‏42- نقاط اصلی تاریخی فیروزآباد و موقعیت آنها نسبت به شهر 120
شکل ‏43- نقش پیروزی در کنار رودخانه تنگاب 121
شکل ‏44- قلعه دختر 121
شکل ‏45- منار میلو که در کنار شهر گور و در محوطه دایره‏ای شکل قرار دارد. 122
شکل ‏46- کاربری اراضی شهر فیروزآباد 125
شکل ‏47- نقشه محلات شهر فیروزآباد 133

فصل اول
کلیات

مقدمه
به رغم اینکه وجود نابرابری در استاندارد زیست در بین ساکنین یک شهر پدیده جدیدی در هیچ یک از شهرهای جهان نیست اما در کشورهای کمتر توسعه‌یافته به دلیل فاحش تر بودن تفاوت‌های اجتماعی – اقتصادی و پیدایش سکونتگاه‌های زیر استاندارد و گسترش خوش‌نشینی، تفاوت‌های فضایی شهرها تشدید شده است(عبدی دانشپور، 1378: 37). سکونت اقشار کم درآمد در مکان‌هایی که جاذب سایر گروه‌ها اجتماعی نیست، به تمرکز فقر می‌انجامد و این فرآیند به جدایی گزینی طبقه کم درآمد از سایر گروه‌های اجتماعی منجرمی شود(شاه حسینی،1384: 185).
بنياد اسلام بر پايه عدالت استوار است چرا که عدل يکي از اصول دين و يکي از اصل دو مذهب می‌باشد (مطهري، 1360: 6). عدالت که خود نتيجه تکامل اجتماعي است (قربان نيا، 1380: 21)، به دو دسته الهي و غير الهي و عدالت غير الهي نيز به عدالت فردي و اجتماعي تقسيم می‌گردد. عدالت اجتماعي عبارت است از احترام به حقوق ديگران و رعايت مصالح عمومي (اخوان کاظمي،1381: 23). در ماده اول اعلاميه جهاني حقوق بشر آمده است که تمام افراد بشر از لحاظ حيثيت و حقوق باهم برابرند. در اصل سوم قانون اساسي نيز يکي از اساسی‌ترین اهداف دولت، رفع تبعيضات ناروا و ايجاد امکانات عادلانه می‌باشد (قربان نيا، 1380: 227-281) از این رو دولت‌ها و دستگاه برنامه‌ریزی وظيفه سنگيني در خصوص ايجاد عدالت اجتماعي و اقتصادي به عهده دارند.
اشاعه قابل‌توجهی از ثروت مادي، و از سوي ديگر اقلیت‌هایی که در فقر زندگي می‌کنند، از ناکامی‌های خط مشي شهري قلمداد می‌شوند (هال، 1387: 311) البته در زمينه شهري دسترسي برابر به نيازهاي اوليه از تأمين آن مهم‌تر است (پاتر و ديگران، 1384: 147).
بررسی‌های تجربي روشن می‌کند که وجه مشخصه شهرنشيني جهان سومي فعلي، ناموزوني و بی‌عدالتی است (وارثي و همکاران،1386)، اين نابرابری‌ها در سه سطح متجلي می‌شوند:
نابرابری‌ها در فرصت‌های امرار معاش در بخش‌های شهري و روستايي؛
نابرابري از يک شهر تا شهر ديگر، به دليل تمرکز منابع محدود در پایتخت‌ها؛
نابرابري اقتصادي درون‌شهری ميان توده‌ها و يک گروه کوچک نخبه توانگر؛
اين عدم تعادل و نابرابری‌ها، به جز آسیب‌های ذاتي، ممکن است در کار آیی و انتظارات اقتصاد ملي نيز خلل ايجاد کند (اسميت، 1384: 11).
نابرابری‌های شهري عمدتاً در آفريقا، آسيا و آمريکاي لاتين به چشم می‌خورد. در چنين نقاطي طبقات بالاتر به لحاظ اقتصادي از سطح زندگي بالاتري برخوردار هستند در حاليکه طبقات پايين تر در معرض بیماری‌ها و محدودیت‌های مربوط به معيشت روزانه می‌باشند. در چنين شهرهايي حتي اميد به زندگي طبقات پايين اجتماعي از ميانگين پايين تري برخوردار است. در اين جوامع، خانوارها مجبورند بسياري از مشکلات و نابسامانی‌های اجتماعي و اقتصادي را تحمل نمايند (شيخي، 1380: 156)، بنابراين عدالت اجتماعي با مفهوم رفاه که عامل فقرزدايي است رابطه تنگاتنگي دارد (جاجرمي و همکاران، 1385: 6) رفاه جامعه در گرو اطمينان از اين نکته است که همه شهروندان آن احساس کنند سهمي در آن دارند و از جريان عادي جامعه کنار گذاشته نشده‌اند. براي اين منظور بايد همه گروه‌ها (به ویژه آسیب‌پذیرترین آن‌ها) موقعیت‌هایی براي دستيابي به رفاه و حفظ آن کسب کنند (برآبادي،1384: 127).
عدالت اجتماعي که مسائلي از قبيل رفاه اجتماعي، نابرابری‌های شديد، فقر و غيره را مورد بحث قرار می‌دهد، با لايه سوم مفهوم توسعه پايدار، برابري و مساوات ارتباط پيدا می‌کند (حکمت نيا، 1383: 42). اهداف پايداري اغلب در قالب سه واژه محيط، اقتصاد و عدالت بيان می‌شوند و در يک جامعه پايدار، تمام این‌ها بجاي اينکه به مرور زمان تخريب شوند، قوت و گسترش می‌یابند. از ميان اين سه واژه، واژه عدالت به مراتب در بحث‌های عمومي کمتر مطرح شده است. همچنين گروه‌های سازمان‌یافته کمي در حمايت از افراد کم درآمد و يا جوامع زیان‌دیده وجود دارند (روبرت بولارد، 1384: 230).
در جغرافياي سنتي روابط متقابل جوامع انساني با محيط مورد بررسي قرار می‌گیرد درحالی‌که در جغرافياي نوين، انسان در اين بررسي در کانون پژوهش‌ها قرار می‌گیرد (کلاول، 1373: 22). تلفيق اين دو رويکرد سنتي و مدرن موجب می‌شود پیچیدگی‌های ناشي از اين روابط شناسايي گردد و از اين ره آورد در حل مشکلات و بهينه کردن روابط در سکونت‌گاه‌های انساني بهره جست. امروزه در ارتباط با حل معضلات و مشکلات شهري ناشي از اين ارتباط پيچيده، توزيع خدمات عمومي، عدالت اجتماعي و رفاه شهروندان مورد تأکيد قرار می‌گیرد (قره نژاد، 1376: 92). زيرا تعادل فضايي در توزيع مراکز خدماتي در شهر و دستيابي به آن مقدمه توسعه پايدار شهري را فراهم می‌آورد و نابساماني در توزيع منطقه‌ای و محلي باعث دوري مناطق و محلات از عدالت اجتماعي می‌گردد (نسترن، 1380: 145). از این رو در بند اول از چشم‌انداز برنامه جمهوري اسلامي در افق 1404 به ايجاد جامعه شهري توسعه‌یافته، بر عدالت اجتماعي، حفظ کرامت و حقوق انسان‌ها تأکيد شده است.
در جهت رسيدن تمامي ساکنان شهرها به صورت يکسان مبحث عدالت اجتماعي در فضاي شهري به وجود می‌آید که عدم توجه به آن تبعات بسيار بدي همچون حاشیه‌نشینی و به دنبال آن ناهنجاری‌های اجتماعي که شکل‌گیری حاشیه‌نشینی که معضل بزرگ جامعه ما می‌باشد و در شهرهاي کليه کشورهاي جهان به ويژه کشورهاي در حال توسعه نمود عيني دارد و شکل‌گیری فضا در شهر را تحت تأثير قرار می‌دهد و بسياري از نابرابری‌های اجتماعي در فضاي شهرها ممکن است در اثر اين عوامل باشد به وجود می‌آید و تراکم بيش از حد يک منطقه، توسعه يک جانبه شهرها، خالي از سکنه شدن برخي از محدوده‌های شهري، بورس‌بازی زمين و ده‌ها مسئله و مشکل را در پي خواهد داشت (خوش روي، 1385: 2)، و از طرف ديگر وجود نابرابري در کيفيت زندگي، گروه‌های محروم را متوجه گروه‌های مرجع نموده و مشکلات ديگري را ايجاد می‌کند (.(Runicima,1972
با توجه به جمعیت‌پذیری امروزي شهرها و به وجود آمدن شکل تازه‌ای از شهرها در قرن اخير روشن است که علم جغرافياي شهري و برنامه‌ریزی فضاهاي شهري بايد ابعاد و قلمروهاي تازه‌ای بيابد که يکي از ابعاد و موضوعات تازه که در بيست سال اخير توجه اکثر دانشمندان اين علم را به خود مشغول کرده، پرداختن به عدالت اجتماعي در مباحث شهري هست که از اين نظر بايد شهر با سیاست‌های کشوري و جهاني پيوند داده شود (شکويي، 1373: 9) و شرايط داخلي شهرها که متأثر از شرايط اجتماعي و اقتصادي حاکم بر کشورهاست و در نتيجه همين شرايط است که کيفيت فضاهاي شهري و سیاست‌های برنامه‌ریزی شهري معين می‌شود.
بنابراين نياز اساسي شناخت ساخت فضاي شهري است که ارزش‌های اجتماعي و فرهنگي و اقتصادي و در رأس آن‌ها توزیع مناسب خدمات و امکانات شهری مورد تحليل و بررسي قرار می‌گیرد که در نتيجه اين تحلیل‌ها و بررسي معيارهاست که قدمي مؤثر در راه تحقق عدالت اجتماعي در جامعه برداشته خواهد شد. تحول در مفهوم فضا و توزیع مناسب خدمات و امکانات شهری موافق با تغيير در نحوه برخورد با نظريه است. فضا، توزیع مناسب خدمات شهری و شهر بايستي به صورت پدیده‌ای جداگانه شناسایی و روابط مابين آن‌ها مورد بررسي قرار گيرد به این ترتیب با دريافت مفهوم فضا، عدالت شهر و محيط خواهيم توانست به تحليل رابطه فضاي شهر و توزیع مناسب خدمات و امکانات شهری دست يابيم. امروزه تغييرات اجتماعي سریع‌تر از تغييرات فيزيکي است و شهر از تغييرات اجتماعي تأثير فوري می‌پذیرد، بنابراين مطالعه و تحليل تغييرات اجتماعي و اقتصادي و رابطه آن با ساخت فضايي شهر مورد تأکيد در مباحث شهر و شهرسازي است به همين دليل است که در چند سال اخير پيشگامان جغرافياي شهري جديد ساخت داخلي شهرها را با توجه به عدالت اجتماعي(توزیع مناسب خدمات و امکانات شهری) که متأثر از سیاست‌های نظام حکومتي و اوضاع اجتماعي جامعه است به طور جدي مطالعه می‌کنند زيرا در شهرهاي امروزي مسائل اجتماعي را نمی‌توان تنها با احداث خيابان و ناحيه بندي شهري حل کرد (خوش روي، 1385: 3).
شرح‌ و بيان‌ مسئله
وجود نابرابري و عدم تعادل فضايي در ساكنين نواحي مختلف يك شهر به هیچ‌وجه پدیده‌ای جديد در هيچ يك از شهرهاي جهان نيست، اما در كشورهاي در حال توسعه به دليل فاحش بودن تفاوت‌های اجتماعي- اقتصادي، نابرابري و عدم تعادل در توزيع خدمات شهري تفاوت‌های فضايي شهرها تشديد شده است (موسوي ، 1378: 14) زيرا كه ساختار فضايي يك شهر متشكل از اجزا و عناصري است كه با يكديگر در كنش متقابل هستند و ناپايداري هر كدام از اين اجزا به كل ساختار تأثیر خواهد گذاشت (ساوج، 1385: 90). در عصر حاضر اصلی‌ترین عامل بحران‌های جوامع بشري ريشه در نابرابری‌های اجتماعي و فقدان عدالت دارد (مرصوصي، 1383: 90).
مفهوم عدالت اجتماعي اصولاً آن قدر همه شمول نيست كه بتوان در قالب آن درباره يك اجتماع خوب قضاوت كرد. عدالت را اساساً می‌توان به عنوان اصل ( يا مجموعه‌ای از اصول) در نظر گرفت كه براي حل و فصل دعاوي متضاد به وجود آمده است،‌ عدالت اجتماعي(توزیع مناسب خدمات و امکانات شهری) نيز در واقع كاربرد خاص اين اصول براي فائق آمدن بر تعارضاتي است كه لازمه همكاري براي افراد است. توليد را از طريق تقسيم كار می‌توان افزايش داد ليكن مسئله اين است كه حاصل توليد چگونه بين افرادي كه در فرآيند توليد شركت کرده‌اند توزيع شود. در اين مورد اصول اجتماعي بايد ناظر بر تقسيم ثمرات توليد و توزيع مسئولیت‌ها در فرآيند كار جمعي باشد. اين اصول همچنين شامل نهادها و سازمان‌های اجتماعي مرتبط با فعاليت توليد و توزيع نيز می‌شود (هاروي، 1379

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درمورد عدالت اجتماعی، خدمات شهری، ناحیه بندی، توسعه پاید Next Entries منبع تحقیق درمورد توسعه شهر، تحلیل جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی، خدمات شهری