منبع تحقیق درباره پيام، تبليغ، زماني

دانلود پایان نامه ارشد

مهمي را ايفا کند.
عمده ناکامي ها و شکست هاي مسلمين، ريشه در انديشه و اخلاق گروه هاي تاثيرگذار اجتماعي و در راس آنها عالمان و حاکمان، دارد.
روحانيون در ارائه انديشه اسلامي مي کوشند و حاکمان مکتبي در اجراي قوانين الهي تلاش ميکنند. امروزه جنگ ما، جنگ انديشه است و به مراتب رسالت روحانيت مهمتر از حاکمان است. اينان بايد مباني و معارف اسلام را در مرحله تئوري و نظري، عميق استنباط کنند و درست ابلاغ نمايند.
اگر حوزهها و روحانيت به طور عام در شناخت و معرّفي و ابلاغ انديشه قرآني و سيره عترت عليهم السلام کوتاهي کنند و به هر دليل در برابر منکرات محلّي و منطقه اي و جهاني، روشنگري و افشاگري و مقاومت نکنند و در اصلاح مواضع مردم و مسئولان نکوشند و يا خداي نکرده دولت ها و دولتمردان به جاي حرکت در چهارچوب قرآن و حديث، فلسفه ها و مکاتب فکري، فرهنگي بيگانه را در ميدان اقتصاد و سياست و فرهنگ و بهداشت و هنر و ورزش مقدّس شمارند و نظريه هاي بشري را بر وحي آسماني مقدّم دارند، روزگار ضعف و نابساماني و فساد و فقر و مرگ جامعه اسلام فرا مي رسد.
رسول گرامي صلي الله عليه و آله فرموده است: “صِنْفان مِنْ اُمَّتي اِذا صَلُحا صَلُحَتْ اُمَّتي وَ اِذا فَسَدا فَسَدَتْ اُمَّتي، قيلَ: يا رَسُولَ اللّه وَ مَنْ هُمْ قالَ: اَلْفُقَهاءُ وَالاُمَراءُ” (دو گروه از امت من وقتي شايسته باشند، امتم خوب و صالح خواهند بود و زماني که پليد باشند، امتم بد و ناصالح خواهند بود. گفتند: اينان کيانند؟ فرمود: عالمان و اميران). (جامع الاحاديث،93،1380)
منظور از عالمان و اميران، کارشناسان فرهنگي و رهبران فکري امّت هستند که روحانيون سردمدار اين قشر از مردم هستند.
بدون شك در شرايط فعلي، روحانيت شيعه در يك موقعيت استثنايي قرار گرفته و به نظر مي‌رسد فرصت هاي موجود و پيش‌رو قابل‌توجه‌تر از تهديدات مي‌باشد؛ بدين‌معنا كه پيروزي انقلاب اسلامي از يك سو و رويكرد جهاني به اسلام از ديگر سو، زمينه تحقق اهداف اسلام را فراهم كرده است. لذا پاسخگويي به تازه‌ترين مسائل و پرسش هايي كه تحولات سريع حوزه دانش و فناوري نيز بيش ‌از پيش بر دامنه آن افزوده است، به‌علاوه كمك به توسعه جهاني اسلام حقيقي با شعار منطق و صلح از مهم‌ترين وظايف كنوني روحانيت قلمداد مي‌شود. در چنين موقعيتي هرگونه كوتاهي و تاخير از سوي روحانيون غيرقابل توجيه و جبران‌ناپذير خواهد بود. از زاويه ديگر، در‌حال‌حاضر اثبات تجربه موفق انقلاب اسلامي در تاسيس جمهوري اسلامي ايران با رهبري روحانيت، مساعدت‌بخش‌ترين عنصر براي تثبيت انديشه ديني در كشور و نيز توسعه قلمرو جهاني اسلام قلمداد خواهد شد.(غلامي،63،1384)

3-4-2-1-2-2-تعميق فرهنگ ديني
منظور از تعميق فرهنگ ديني، رسوخ دادن آن در دل مؤمنين و مخصوصاً نسل جوان، از راه استدلال و برهان و با تکيه بر قرآن و عترت است. چند دهه از پيروزي انقلاب اسلامي مي گذرد؛ جنگ هشت ساله با روحيه سرشار نسل جوان پاک باخته اي که عاشق امام و انقلاب بودند، اداره شد. آن روزها همين که امام امّت پيامي مي داد، جوان ها سر از پا نشناخته، به جبهه ها مي رفتند، اما امروز فضاي جامعه به گونه اي است که بايد مسائل ديني را با تمام وجود در نسل جوان رسوخ داد. يعني علاوه بر احساس و عاطفه، نسل جوان بايد از منظر استدلال و برهان نيز پايه هاي حکومت دين را بشناسد. مسائل عاطفي زودگذر است، از اين رو بايد باورهاي ديني را با استدلال هاي روشن ماندگار کرد.

3-1-2-2-تبليغ اقناعي و القائي
مراد ما در بحث تبليغ، توانائي اقناع مخاطب است؛ يعني اگر مراد ما از تبليغ دين، تغيير رفتار يک فرد باشد، تنها در صورت متقاعد کردن آن فرد است که ما مي توانيم تاثيرگذار باشيم و به مراد خود برسيم.
اقناع فرآيندي است كه با توسل به تعقل و احساس، در قالب مهارت‌هاي كلامي و غيركلامي و رسانه‌اي، ذهنيّت افراد را غالباً جهت تغيير رفتار و وادار كردن آن‌ها به عمل معيّني، تحت تأثير قرار مي‌دهد. اين فرآيند هرچند در بردارنده‌ي ويژگي روان‌شناختي آزادي است و ترغيب‌شونده احساس مي‌كند، موافق ميل خود، اهداف و رهنمودهاي تعيين‌شده را انجام مي‌دهد، امّا در واقع متضمن نوعي از فشار رواني است که در مسير ترغيب، ميان منطق و استدلال منطقي به هيجان‌ها متوسل مي‌شود. در واقع، اقناع حد واسط ميان منطق و استدلال و تهديد و تنبيه به‌شمار مي‌رود.
لذا تبليغات القائي، فاقد مولفه هاي ذکر شده مي باشد و از لحاظ مهندسي فرهنگي، در رتبه پاييني از فنون موثّر تبليغ قرار دارد؛ يک روحاني، براي تبليغ موثّر خود، بايد از شيوه هاي تبليغي اقناعي استفاده نمايد تا به رسالت خويش عمل کرده باشد.
1-3-1-2-2-مولفههاي متقاعدسازي در تبليغ
پژوهش هاي زيادي درباره عوامل تبليغ مؤثر يا متقاعدسازي انجام گرفته و نتايج آنها ذکر شده است. عواملي چون: ويژگي مبلّغ، محتواي پيام، مخاطب و روش هاي ارسال پيام در نظرگرفته اند که آن ها را مي توان در قالب يک جمله بيان کرد: “چه کسي، چه چيزي را، براي چه کسي، چگونه ارائه مي کند؟”
1-1-3-1-2-2-ويژگي هاي ارسال کننده پيام
اصطلاح “منبع”، شامل همه دست اندرکاراني مي شود که در طرح و انتقال پيام نقش دارند. منبع، ممکن است يک شخص حقيقي باشد و يا يک شخصيت حقوقي؛ به هر صورت، عوامل مختلفي دخالت دارند که سبب تأثير بيش تر منبع بر مخاطب است که به آنها اشاره مي شود:
2-1-3-1-2-2-اعتبار منبع
بررسيها نشان مي دهد که منبع معتبر، بيش از منبع کم اعتبار، متقاعدکننده خواهد بود که مؤلفههاي مربوط به آن، تخصص و قابليت اعتماد است.
3-1-3-1-2-2-تخصص يا خبرگي
اين مؤلفه درمواردي کارايي خوبي نشان مي دهد که موضوع پيام با حوزه کارشناسي و تخصص افراد ربط داشته و پذيرش پيام با خطرپذيري يا ريسک زياد همراه باشد. در جاهايي شنوندگان با بيان کننده پيام، آشنايي ندارند. اگربيان کننده با اطمينان، مطلبي را بيان کند و يا چيزهايي را بگويد که شنونده با آن موافق است، بيان کننده از ديدگاه شنونده ها، فردي خبره به نظرمي رسد.
4-1-3-1-2-2-قابليت اعتماد
مفهوم قابليت اعتماد با قصد و هدف منبع براي برقراري ارتباط، رابطه دارد. کساني که احساس مي شود قصد متقاعد کردن ما را در سردارند، کمتر قابل اعتمادند. در شرايطي که موضوع براي مخاطب اهميت داشته باشد و به گونه اي با آن درگيري داشته باشد، مؤلفه قابليت اعتماد منبع، نقش مؤثرتر و متقاعدکنندگي بيشتري بازي مي کند. با اين حال از بين دو منبع قابل اعتماد، منبع متخصص، تأثير بيشتري دارد.
5-1-3-1-2-2-محبوب بودن
منبع محبوب، ارتباط را دوست داشتني مي کند و ارتباط دوست داشتني، متقاعد کننده تر است. اصولي وجود دارد که مي گويند: “محبّ، ويژگي محبوب را پيدا مي کند و محبت، اطاعت آور است.” مؤلفه هاي “محبوب بودن”، “جذابيت”و “شباهت” است که با مفهوم تأييداجتماعي ـ که خاصيت مشوق را دارد ـ مرتبط است.
6-1-3-1-2-2-جذابيت
بيشتر افراد از اصطلاح “جذابيت”، مفهوم زيبايي را به ذهن مي آورند؛ حال آنکه مهارت ويژه محبوبيت اجتماعي و هر صفت مثبتي که سبب برجسته شدن شخصيت افراد شود، جنبه اي از جذابيت به شمار مي رود. مفهوم جذابيت را در ارزش هاي اجتماعي مي توان جستجو کرد.
7-1-3-1-2-2-شباهت
شباهت، مؤلفه ديگري ازمنبع است و اين بيان که “من هم مثل او هستم، پس همان نتايج براي من متصور است”، مي تواند به فهم چگونگي کارکرد آن کمک کند. گاه ديگران را دوست داريم؛ چون شبيه ما هستند و در نتيجه قبول شان داريم. مبناي شباهت، ممکن است دين، مليّت، طبقه اجتماعي، جنسيت، شباهت ظاهري و هر چيز ديگري باشد که بتواند سرنوشت گروهي را به هم گره بزند، يا دست کم، پيامدهاي همانندي را براي افراد آن به بار آورد.
8-1-3-1-2-2-قدرت
قدرت از جمله صفاتي است که هم خود آن و هم نشانه هاي آن مي تواند مؤثر باشد. در چارچوب ارتباط ميان فردي، مفهوم قدرت با مفهوم مديريت و توان سازمان و سامان دادن به امور رابطه دارد. مردم به درستي، مفهوم قدرت را با مفاهيمي چون زور، توانايي و اعمال تنبيه وتشويق تداعي مي کنند. هر چه دامنه اعمال پاداش يا تنبيه بيشتر باشد، قدرت وي نيز بيشتر است.(حکيم آرا، 1384، 255)

2-3-1-2-2- مؤلفههاي پيام متقاعدگرانه
1-2-3-1-2-2-قابليت فهم پيام
هر پيام متقاعدگرانه اي بايد قابل فهم باشد. علاوه بر آن، تدوين نامناسب نيز مي تواند به کج فهمي منجر شود. متغيرهايي چون: وضوح متن، صدا وتصوير در کنار سادگي و استدلالها، استحکام و سازمان يافتگي مي تواند به فهم و پذيرش پيام کمک کند.
2-2-3-1-2-2-شمار استدلال
تأثير شماراستدلال با ميزان درگيري مخاطب باموضوع، رابطه دارد. وقتي موضوع، اهميت چنداني ندارد، شمار استدلال مي تواند در نقش نشانه پيراموني ظاهرشده، بر متقاعدشدن مؤثر باشد؛ اما وقتي ارتباط شخصي با موضوع بالا گرفت افراد، تحت تأثير کيفيت استدلال ها تغيير نگرش مي دهند تا شمار استدلال ها.
3-2-3-1-2-2-ايجاد هيجان
پيامهاي ترس برانگيز، هنگامي مؤثراست که:
اوّلاً: استدلال هاي محکمي درباره امکان وقوع پيامدهاي ناخوشايند و ناگوار مطرح کرده باشند؛
ثانياً: توضيح دهند که در صورت عدم پذيرش، وقوع پيامدهاي منفي بسيار محتمل است.
ثالثاً: استدلال ها اطمينان دهند که در صورت پذيرش توصيه ها، پيامدهاي ناگوار از بين خواهد رفت.
4-2-3-1-2-2-پيام هاي يک جانبه در برابر پيام هاي دوجانبه
منظور از پيامهاي يک جانبه، پيامي است که استدلال هاي آن يکسره در موافقت يا در مخالفت از موضع نهايي باشد. پيامهاي دوجانبه دربرگيرنده هر دو نوع استدلال هاي موافق و مخالف است؛ مثلاً “گران است”، يک پيام يک جانبه است و “گران است؛ ولي با دوام” يک پيام دوجانبه است.
پيام هاي يک جانبه بيشتر بر افرادي مؤثر است که يا از ابتدا موافق بوده اند، يا به شيوه پيراموني تفکر مي کنند و دوستانه اند. پيام دوجانبه، بيشتر برافرادي که منتقد، غيردوستانه، و احتمالاً در معرض پيام هاي مخالف قرار دارند و به شيوه مرکزي استدلال مي کنند.
5-2-3-1-2-2-نتيجه گيري پيام
چنانچه افراد از انگيزه و توانايي لازم براي نتيجه گيري برخوردار باشند و بتوانند اطلاعات را به شيوه مرکزي پردازش کنند، در اين صورت بهتر است نتيجه گيري به خودآنان واگذار شود. انتخاب هر يک از دو راه، به ميزان اهميت موضوع نيز بستگي دارد. در پيـام هايي که موضـوع آن به اندازه کافـي درگيـري ايجاد مي کند و استدلال هاي آن در سطح متوسطي قابل فهم باشد، بهتر است به مخاطب واگذار شود؛ زيرا در پيام هايي که مخاطب خود به نتيجه مي رسد، بهتر متقاعد مي شود و در مواقع لازم به گونه شايسته اي از آن دفاع مي کند.
6-2-3-1-2-2-معرفي منبع
گاهي مضمون پيام، ناظر به تأمين خواسته هاي منبع است؛ مانند بسياري از پيام هاي بازرگاني يا اطلاعيه ها و گاه ناظر به منافع مخاطب است؛ مانند پيام هاي بهداشتي يا خدماتي اجتماعي. در حالت اوّل به نظر مي رسد معرفي منبع متخصص يا جذاب در ابتداي پيام مؤثرتر باشد؛ اما زماني که موضوع پيام براي مردم مهم باشد، ذکر منبع در پايان پيام، مانند نيروي انتظامي، به معناي تأييد، اعتبار و صحت آن است.
7-2-3-1-2-2-ترتيب ارائه پيام
چنانچه پيام اوّل و دوم يا سخنراني اوّل و دوم پشت سرهم باشد و پس از فاصله زماني، سنجشي انجام گيرد، اثر “تقدم”، صورت مي گيرد و پيام اوّلي مؤثرترخواهد بود. اگر پيام دوّم يا سخنراني دوّم پس از يک فاصله زماني ارائه شود، اثر “تأخر”، صورت مي گيرد و پيام دوّم مؤثّرتر است.
چنانچه ميان دو سخنراني، فاصله زماني نباشد و نظرخواهي هم بلافاصله پس از سخنراني دوّم برگزارشود، ترتيب دو سخنراني، تأثيري بر جهت گيري نگرشي نخواهد داشت. به همين نحو، چنانچه ميان دو سخنراني اوّل و دوم و نيز ميان سخنراني دوم و زمان رأي گيري، فاصله زماني قابل توجهي باشد، باز ترتيب سخنراني، نقشي در جهت دادن به نگرش ها نخواهد داشت.

8-2-3-1-2-2-تکرار پيام و تنوع پيام
صرف قرارگرفتن مکرر در معرض پيام، حتي در صورت عدم

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درباره نقش برجسته، روشنفکران، امام صادق Next Entries منبع تحقیق درباره آموزش مهارت، هنر معاصر، ناخودآگاه