منبع تحقیق درباره منابع معرفت، تحول گرا

دانلود پایان نامه ارشد

رسانه هاي جهاني، نقش انسان سازي شايسته را به آنها بازگردانند و به جاي توليد قدرت اجتماعي مخرب و فساد انگيز، آنها را در جهت توليد قدرت اجتماعي اصلاح گر و تکامل دهنده قرار دهند. در اين راستا، اصلاح جامعه هنرمندان از ابتذال اخلاقي نيز ضرورتي غير قابل اجتناب بوده و هست.
تعبير دقيق حضرت امام خميني(ره) که راديو و تلويزيون را “دانشگاه عمومي” ناميد، نشانگر جايگاه مهم و حساس رسانه ها در اصلاح و افساد جامعه و نيز اهميت عملکرد عواملي است که توليد و پخش محتواي رسانه ها را به عهده دارند.

8-5-1-2-2-ضرورت حضور دين در رسانههاي نوين
امروز وسايل ارتباط جمعي(راديو، تلويزيون و اينترنت) از مهم ترين لوازم زندگي ما شدهاند و بدون هيچ مانع و محدوديتي مرزهاي جغرافيايي را در مينوردند و از مهمترين راههاي کسب آگاهي و اطلاعات و از فراگيرترين، عموميترين و توانمندترين منابع معرفتي بشر به شمار ميروند.
اين ابزارهاي تبليغي که با رشد فزاينده اي در حال تعدد و تکثرند، برآنند که با تهيه و پخش برنامههاي متنوع و جذاب و بهره گيري از غرائض، احساسات و حتي فطريات انساني در رقابتي شکننده، عرصه را بر فرهنگهاي رقيب، تنگ کنند و با در اختيار گرفتن افکار مخاطبان و تغيير نگرش در آنان رفتارشان را نيز کنترل نمايند.
موضوع رسانههاي نوين، عملکرد و آثار آنها را هر گونه که بررسي کنيم، بي شک موضوعي بسيار مهم است و ما بايد به عنوان متوليان دين جامعه، موضع خود را روشن و حکم تعامل با آن را تبيين کنيم؛ زيرا از دو حالت خارج نيست:
الف. اين پديده نو مي تواند در خدمت تبليغات ديني قرار گيرد و اسلام نيز نسبت به بهرهگيري حداکثري از آن تأکيد دارد.
ب. اين تکنولوژي که سحرگونه، افکار و رفتار مخاطبان خود را تحت تأثير قرار مي دهد، دستاورد دشمنان ماست که از نظر اسلام به ضرورت مقابله با آن خواهيم رسيد. (بيات، 38،1386)

9-5-1-2-2-رسانه هاي نوين
مي دانيم که رسانه هاي مدرن، ساخته دست بشرند که پس از رنسانس پديدار شده و به تدريج به تکامل رسيده اند. سرمنشأ اين ابزارهاي نوين، فرهنگ غرب است و ريشه در تفکرات سکولاريستي و امانيستي دارد که با انگيزه قرار دادن تکنولوژي به جاي خدا، اختراع شده و توسعه پيدا کرده اند.(پستمن،121،1376)
از آنجا که تکنولوژي ارتباطي به عنوان مهم ترين دستاورد بشري، همه ابعاد زندگي ما را تحت الشعاع خود قرار داده، بايد آن را “سلطان تکنولوژي”ها ناميد؛ زيرا تأثير آن بر فرهنگ جوامع، از همه اختراعات بيشتر، عميق تر و گسترده تر است.
شناخت ابعاد مختلف فرهنگ اين تکنولوژي، به هر عنوان، يکي از موضوعات مهم است و ضرورت دارد فلسفه، ماهيت، ظرفيت ها، نظريه هاي مختلف ارتباطي، آثار فرهنگي، لوازم و شيوه هاي به کارگيري، عناصر ارتباطي و… آن را براي پيام رساني ديني، به خوبي بشناسيم تا بتوانيم نسبت خود را با اين پديده نوين روشن نماييم و با آگاهي کامل و کمترين آسيب، از ظرفيت هاي آن در مسير تبليغ ارزش هاي اسلامي و مجاهدت در مقابل توطئه هاي دشمنان به بهترين وجه ممکن استفاده کنيم.
فلسفه وجودي هر رسانه اي، ارتباط و جذب مخاطب است. تعدد و تکثر تصاعدي وسايل ارتباط جمعي، محدوديت زمان و توان مخاطبان از طرفي و آثار مخرب انفجار اطلاعات و ترويج افکار سکولاري در سطوح مختلف، از طرف ديگر، ما را در عرصه رقابتي جدي قرار داده است که ضمن جديت در تبليغ و گسترش ارزشهاي الهي، بايد به مجاهدت در اين جهاد فرهنگي بپردازيم و شگردهاي تبليغي دشمن را شناسايي و با آنها مقابله کنيم.
با توجه به موقعيت رسانه ملي در ايران، شناسايي جايگاه ويژه آن در سپهر رسانه اي جهان براي تبيين اهداف انقلاب و ترويج ارزش هاي اسلامي در داخل و خارج از کشور از اهميت ويژه برخوردار است؛ زيرا وضعيت صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران در دنيا از جهات مختلف کاملاً ويژه و منحصر به فرد است.
ما بايد به عنوان متوليان نهاد ديني در کشور، تکليف خود را با اين ظرفيت ويژه که اکنون کاملاً مي تواند و بايد در خدمت ترويج معارف اسلامي و مقابله با پيامهاي گمراه کننده دشمنان قرار گيرد روشن کنيم.
تناسب تبليغ با پيام و موقعيت زماني و مکاني آن، از مهم ترين موضوعاتي است که بايد همواره مورد توجه مبلغان ديني قرار گيرد. از اين جهت است که معجزات انبياي الهي عليهم السلام نيز با هم تفاوت داشته و مناسب موقعيت زماني و مکاني و مخاطب ايشان بوده است.
خداوند متعال مي فرمايند: “وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّهٍ” (هر نيرويي در قدرت داريد، براي مقابله با آنها [ دشمنان ]، آماده سازيد!(انفال/60). در سايه اين دستور ما بايد به آن درجه از توانمندي نايل شويم که موجب ترس دشمنان شود. اکنون بايد ببينيم مظهر توانمندي هر ملّت و فرهنگ چيست و جبهه دشمن چه تغييراتي پيدا کرده است و در جهاد فرهنگي، ابزارها و شيوه مبارزه چيست و چگونه بايد خود را به درجه اي از توانمندي تبليغي برسانيم که موجب ارهاب دشمنان فرهنگ اسلام ناب محمدي شويم؟ آيا قدرت رسانه ها يکي از مهم ترين مصاديق توانمندي دشمن، در جبهه فرهنگي نيست؟
سيره پيامبر اعظم(ص) و ائمه اطهار(ع) گوياي اين حقيقت است که آنان نيز براي ترويج اسلام و تعميم ارزش هاي الهي از تمام ابزارها، قالب ها و شيوه هاي تبليغي در چارچوپ دستورات شرع مقدس بهره گرفته و از ارتباطات “گفتاري”، “نوشتاري” و حتي “ديداري” به خوبي استفاده کرده اند.
اسلام براي توانمند کردن جامعه اسلامي در مقابل توطئه هاي دشمن، دستوراتي مبني بر شناخت دشمن و يادگيري شگردهاي آنان جهت خنثي سازي آثار مخرب فرهنگي داده است و تعليم و تعلم برخي از فنون را لازم مي داند.اين دستور با رويکردهايي چون: کاهش آثار سوء، توليدات همانند، مقابله به مثل، خنثي سازي و مقابله با نقشه هاي شوم آنان صادر شده است که آثار سوء و عملکرد سحرگونه رسانه هاي صوتي و تصويري، ما را ملزم به فراگيري و مجاهده علمي و فرهنگي در اين جبهه مي کند.

10-5-1-2-2-رسانه ديني و دين رسانه اي
از مهم ترين مسائلي که در نظريه پردازي “تبليغ دين در رسانه هاي نوين” بايد به آن توجه شود، شناخت محدوده و ظرفيت هاي دين و قلمرو دين براي تبليغ مفاهيم خود و آشنايي با ظرفيت هاي رسانه هاي نوين است.
بدون شک، رسانه هاي “مکتوب”، “صوتي” و “تصويري” کاملاً در مزيّت ها و معايب، با هم متفاوت اند و هر کدام از آنها، ماهيت و جنس ويژه اي دارند و در حمل مفاهيم يکسان نيستند. همچنين، دين نسبت به چگونگي تبليغ خود نظر دارد و اجازه استفاده از هر نوع ابزار، قالب و شيوه اي را براي گسترش خود نمي دهد؛ علاوه بر آنکه درباره قلمرو تبليغ مفاهيم خود، نظر خاص دارد.
در کشور ايران تعامل دين و رسانه تقريباً با پيروزي انقلاب اسلامي آغاز شده است؛ اما دغدغه هاي جدي درباره اين موضوع و فعاليت هاي علمي و توليد محتوا، حدود يک دهه بيشتر سابقه ندارد و چندان کاري به ويژه در حوزه علميه، درباره آن صورت نگرفته است.
وقتي مفاهيم ديني در رسانه هاي نوين مطرح مي شود، ما با دو اصطلاح جديد رو به رو هستيم: “رسانه ديني” و “دين رسانه اي” و بايد بررسي شود که اين آموزه ها وقتي از اين رسانه ها پخش مي شوند، چه ويژگيها و شرايطي پيدا ميکنند؟ بنابراين، با اصطلاحات ديگري چون: “مذهب مدرن”، “دين حقيقي و مجازي”، “شبه دين”، “دين کالايي”، “دين انتزاعي”، “دين انعطافي” و مباحث مربوط به هر يک از آنها، مواجه مي شويم که بررسي آنها در اين مختصر نمي گنجد.
شاخصه هاي رسانه ديني از موضوعات بسيار مهمي است که در صورت تعيين مؤلفه هاي مورد نظر، بسياري از مشکلات دين در تعامل با رسانه ها روشن خواهد شد.
اگر رسانه ديني را به يک معنا همان “مبلغ نوين ديني” بدانيم، راحت تر مي توانيم شاخصه هاي آن را متناسب با اقتضائاتي که رسانه هاي ارتباط جمعي دارند، به دست آوريم و اگر هدف از دين را “هدايت” انسان به سوي خدا بدانيم، آنگاه مي توانيم بگوييم که: رسانه ديني، رسانه اي است که: “محتوا، پيام ها، ابزارها، قالب ها، شيوه ها و… به کار گرفته شده در برنامه هاي آن مقبول و مشروع بوده و بايد به گونه اي تنظيم و به کار گرفته شوند که تأمين کننده آن هدف غايي باشند و هرچه سبب غفلت و دوري از آن هدف نهايي باشد، به عنوان مانع “پيام” به شمار رود.”
در رسانه ديني، نقش کارگزاران و کساني که در مراحل مختلف توليد پيام فعاليت مي کنند، در خروجي و تأثيرگذاري موضوعيت دارد و نبايد از نظر دور بماند.

11-5-1-2-2-رسالت حوزه علميه براي تبليغ دين از رسانه ملّي
حوزه علميه، همواره در عرصه تبليغ فرهنگي به ويژه به صورت سنتي و حضوري، پيشتاز بوده است؛ امّا اين واقعيت را بايد پذيرفت که ارتباطات و تبليغات در سايه رسانه هاي نوين، کاملاً با آنچه که ما در ارتباطات و تبليغات در مدل سنّتي با آن سرو کار داشته ايم، تفاوت دارد.
شايد بشود گفت، امروز روزگاري است که نياز به تبليغ از هميشه بيشتر است؛ براي اينکه تبليغات ضد ديني و ضد اسلامي با استفاده از مدرن ترين شيوه ها و اسلوب ها توسط قدرتمندان دنيا که ضد اسلام اند، امروز حداکثر رواج را دارد. آنها بسياري از فيلم ها را ساخته اند که ظاهرش هم نشان نمي دهد؛ اما تبليغ مسيحيت است. حتي دوستان خود ما در تلويزيون پخش مي کنند. من نگاه کردم، ديدم که اغلب اينها تبليغ کليساست… کسي که اين فيلم را مي بيند، متأثّر مي شود.(خامنهاي، 1375، 97)
ما در حکومت اسلامي براي نهاد دين (حوزه علميه) سه نقش اساسي، از مهم ترين مسائلي که در نظريه پردازي “تبليغ دين در رسانه هاي نوين” بايد به آن توجه شود، شناخت محدوده و ظرفيت هاي دين و قلمرو دين براي تبليغ مفاهيم خود و آشنايي با ظرفيت هاي رسانه هاي نوين است.
يعني: “تحقيق”، “تبليغ” و “تحقق” دين قائل هستيم؛ علاوه بر آنکه ايجاد فضاي سالم براي پرداختن به اين نقش هاي اساسي، همچنين مجاهدات در مقابل توطئه هاي دشمن و مقابله با پيام هاي گمراه کننده رسانه هاي رقيب و استنباط و بيان احکام آنها را نيز از وظايف مهم حوزه علميه مي دانيم.
مقام معظم رهبري در ديدار طلاب، فضلا و مسئولان رده هاي مختلف حوزه علميه، دو نکته بسيار مهم و کليدي را به عنوان رمز بقا و پويايي اين نهاد سرنوشت ساز مطرح کردند: اول، ضرورت دور انديشي دوم، ضرورت تحول. يکي از اساسي ترين گام ها در اين جهت، نگاهي دور انديشانه و تحول گرا در زمينه تبليغ و طراحي نظام جامع ارتباطي و تبليغي پويا و متناسب با چشم انداز آينده رسانه هاست. آينده اي که بر اساس واقعيات موجود و تحليل دقيق مقام معظم رهبري، به شدّت عرصه هاي تبليغي را در داخل و خارج از کشور، بر ما تنگ تر و لزوم حضور حوزه هاي علميه را صد چندان مي کند.(خامنهاي، 1386)
12-5-1-2-2-ضرورت تحوّل نظام تبليغي حوزه علميه
حوزه هاي علميه، در عصر غيبت از لحاظ ديني موقعيت ويژه اي دارند و علماي اسلام به عنوان حجّت هاي الهي، وظيفه دارند بر اساس دستورات دين اسلام، مردم و جامعه را از جهات مختلف روحي، سياسي، اقتصادي، حقوقي، فرهنگي و… هدايت کنند. “حوزه هاي علميه در حقيقت سازندگان فرداي اين جامعه و همه جوامع مسلمان هستند.”(خامنهاي،4،1375) از طرفي، حوزه هاي علميه مسئول پاسداري ايمان جامعه اسلامي و دفاع از اصول و فروع دين مقدس اسلام هستند و قطعاً اين مسئوليت در همه زمان ها و مکان ها يکسان نيست و بستگي به ميزان آگاهي مردم و درجه فعاليت نيروهاي دشمنان اسلام دارد. “حوزه علميه مثل گذشته جدا از مسائل و حوادث نيست. امروز حوزه علميه يک حقيقتي است که با همه دنيا مستقيم و غير مستقيم مرتبط است؛ بنابراين، سخن گفتـن از حوزه علميـه با مسـائل جاري جهـان اسـلام هم مرتبط است”.(خامنهاي،273،1375)

1-12-5-1-2-2-موقعيت سياسي
جايگاه و نقش سياسي حوزه علميه نيز قابل توجه است؛ چرا که نظام جمهوري اسلامي، متفرع و وابسته به آن نهاد است و علماي اسلام همچنان که در ايجاد و استقرار حکومت، نقش اساسي داشته اند، در ادامه نيز به عنوان مرجع ديني در زواياي مختلف در نظام اسلامي مسئول اند. “حوزه

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درباره امر به معروف Next Entries منبع تحقیق درباره مسئله معنا، سرچشمه ها