منبع تحقیق درباره ارتکاب جرم، ترک فعل، قانون مجازات، مواد مخدر

دانلود پایان نامه ارشد

رفتار مجرمانه شخص خواب یا همان رکن مادی، به صورت عمل یا فعل مثبت نمود پیدا‌می کند.غالب این جرایم به صورت فعلی است، که قانونگذار انجام آن را منع کرده است.جرم فعل نظیر قتل، ایراد ضرب و جرح و زنا همواره با فرض کنش ایجابی متصور است.در ارتکاب جرایم فعل، نظر قانونگذار همیشه به شیوهی ارتکاب و یا شکل به فعلیت درآوردن جرم معطوف نیست.196
گفته شد که گاهی قانونگذار وظیفه و تکلیفی را برای اشخاص معین‌می نماید.در این صورت اگر شخص از انجام وظایف قانونی خویش خودداری نمایند، برای وی مجازات در نظر گرفته‌می شود.به نظر‌می رسد، امکان تحقق چنین جرایمی در خواب امکانپذیر است.بر اساس ماده 17 قانون کیفر بزه های مربوط به راه آهن، هرگاه راننده، ترمزبان و یا سوزن بانان قطار، بر خلاف مقررات در موقع حرکت قطار تا رسیدن آن به مقصد غلفت نموده، با خوابیدن سر پست خویش، وظایف قانونی خود را انجام ندهند، به حبس تأدیبی از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد.197 رکن مادی این دسته از جرایم، امتناع از عملی است که نفس آن قطع نظر نظر از آثاری که ممکن است به وجود آورد، مقصود قانونگذار‌می باشد.198
رکن مادی دستهی دیگری از جرایم فعل ناشی از ترک فعل است.نتیجه ای که عموماً از یک کنش ایجابی (فعل) حاصل‌می شود، ممکن است با ترک فعل نیز واقع گردد.
داشتن یا نگهداری اشیاء ممنوعه، مانند مواد مخدر نیز نوع دیگری از ارکان مادی جرم قلمداد‌می شود و ارتباطی نیز به بیداری یا خواب مرتکب ندارد.اما در این وضعیت وجود ماده‌ی ممنوعه در اختیار فرد، با رعایت سایر شرایط قانونی، دلالت بر توجه اتهام دارد.
سخن و گفتار مجرمانه مثل قذب و فحاشی از مصادیق دیگر رکن مادی جرایم ارتکابی نائم قلمداد‌می شود.اینکه شخص در عالم خواب با گفتار خویش و با بکارگیری الفاظ توهین آمیز، فرض بعیدی نیست.
قانونگذار تحقق جرم را همیشه منوط به ارتکاب فعل خاصی نمی داند.گاه رکن مادی جرم حالتی روانی نظیر اعتیاد به مواد مخدر است که عارض شخص‌می شود.199 این حالت مجرمانه‌ی اعتیاد، فرایندی مستمر و طولانی است که تمام ساعات زندگی فرد معتاد اعم از خواب و بیداری را در بر‌می گیرد.
نهایتا باید عنوان نمود که هرچند، در ارتکاب جرم، ظهور یک فعل مادی ضروری است، اما مسوول شناختن شخص به دنبال ارتکاب چنین اعمال و رفتاری، منوط به تحقق و وجود دیگر ارکان جرم میباشد.

گفتار دوم – جرایم ارتکابی شخص خواب از حیث رکن روانی جرم
رفتار انسانی هنگامی قابل سرزنش و مجازات است که توأم به قصد مجرمانه یا تقصیر جزایی باشد؛رفتار بدون قصد یا تقصیر، قابل سرزنش نمی‏باشد، تحمیل مجازات بر انسان نیز بدون تقصیر از نظر منطقی و بنای عقلا، امری زشت و قبیح است، البته میزان مجازات بر حسب وجود قصد مجرمانه و یا تقصیر جزایی می‏بایست متفاوت باشد، گرچه ممکن است وقوع جرم عمدی یا غیرعمدی از نتایج یکسان برخوردار باشد. بطور مثال نتیجه قتل اعم از عمدی یا غیرعمدی عبارت است از”سلب حیات از انسان زنده”؛ولیکن امروزه در کلیه نظامهای حقوقی مجازات قتل بر حسب عنصر روانی متفاوت است و همچنین میدانیم که وجود یک عمل مادی که قانون آن را جرم شناخته است، برای احراز مجرمیت بزهکار کافی نیست بلکه بزهکار باید از نظر روانی، یا بر ارتکاب جرم انجام یافته قصد مجرمانه داشته باشد و یا در اجرای عمل به نحوی از انحاء و بی آنکه قصد منجزی بر ارتکاب جرم از او سر بزند، خطایی انجام دهد که بتوان وی را مستحق مجازات بدانیم.200اندیشمندان حقوقی در مورد تعریف و اجزاء سازنده عنصر روانی جرم نظریات مختلفی را بیان نموده‏اند. دکتر صانعی در خصوص”عنصر روانی”چنین می‏نویسد:«برای آنکه عنصر روانی تحقق پیدا کند وجود دو عامل ضرورت دارد:یکی اراده ارتکاب و دیگری قصد مجرمانه یا خطای جزایی».
صرف نظر از ماهیت و جایگاه اراده، رفتار انسان به دو گونه منشاء تقصير مي‌گردد. رفتاري كه انسان به اراده خود و با سوء نيت (به قصد نقض قانون) مرتكب مي‌شود و ديگر افعالي كه شخص در انجام دادن آن به هيچ وجه قصد مخالفت با اوامر و نواهي مقنّن را ندارد، ليكن به علت بي‌احتياطي و يا بي‌مبالاتي و يا عدم رعايت مقررات و نظامات دولتي نتيجه‌اي پديد مي‌آورد، كه خواست قانونگذار نيست.به همين اعتبار، جرايم به دو دسته‌ي جرايم عمدي و جرايم غيرعمدي تقسيم مي‌شوند.
بنا بر آنچه در بالا آمده، جرايم عمدي جرايمي هستند كه ركن معنوي آن، سوء نيت يا قصد مجرمانه است، و جرايم غيرعمدي شامل آن دسته از جرايمي مي‌شود كه ركن معنوي آن تقصير يا خطاي جزايي است. سوء نيت، در جرايم عمدي، عمد مرتكب در ارتكاب فعل يا ترك فعل مجرم با علم و آگاهي به اينكه رفتار به قيد مجازات ممنوع است، تعبير شده و در جرايم غيرعمدي هم انسان بدون آنكه قصد نتيجه داشته باشد؛ به علت بي‌احتياطي، بي‌مبالاتي، غفلت و عدم رعايت مقررات و نظامات دولتي كه خطا جزايي ناميده مي‌شود، مسؤول است.که بر همین مبنا در مبحث پیش روجرایم ارتکابی شخص خواب را بر اساس رکن روانی جرم در دو دسته بررسی مینماییم.

بند اول- جرايم غيرعمدي شخص خواب
جرایمی که در آنها قصد مجرمانه وجود ندارد بلکه رکن روانی آنها غالبا خطای کیفری میباشد را تحت عنوان جرایم غیر عمدی میشناسیم.201 خطا در لغت به معنی نادرست، ناراست و گناهی که از روی عمد نباشد، 202 بوده و در اصطلاح خطای کیفری وصف عملی است که به غفلت یا نسیان یا جهل یا اشتباه یا بی‌مبالاتی یا بی‌احتیاطی کاری مخالف قانون کند.203 در اينگونه جرايم انسان بدون آنكه قصد نتيجه داشته باشد؛ به علت بي‌احتياطي و بي‌مبالاتي و عدم رعايت مقررات و نظامات دولتي مسؤول شناخته مي‌شود. که این بي‌احتياطي‌ها و بي‌مبالاتي‌ها و عدم رعايت نظامات دولتي خطاي كيفري يا خطاي مجرمانه ناميده مي‌شود.204
خطاي جزايي يا تقصير که ركن رواني جرايم غيرعمدي است، در قانون نیز، اعم است از بي‌احتياطي، بي‌مبالاتي، عدم مهارت، عدم رعايت نظامات دولتي. شایان ذکر است که در تمام موارد مذكور، فاعل در تحصيل نتيجه فعل ارتكابي خود به هيچ وجه عامد نيست؛ ولي ترتّب نتيجه بر فعل به اندازه‌اي محتمل است، كه انجام دادن فعل يا در مواردي احتراز از آن لازم است.205 بنابراين در جرايم غيرعمدي، خطاي كيفري شرط تقصير است.206
در اینجا و به دنبال طرح مباحث فوق، ذكر اين نكته ضروري است، كه ارتكاب جرم در خواب منحصر به جنايت نيست. موارد متداول، زنا با محارم در خانواده‌هايي است كه به صورت دسته جمعي در اطاقي سكونت دارند از آن دسته میباشد. هر چند تحقّق اين جرم به نحو غيرعمدي علي الاصول قابل تصوّر نيست، ولي مرتكب به علت غلبه خواب، حسن و قبح كار را تميز نمي‌دهد ولي به انجام آن مريد و شايق است.207 عمل قبيحي كه در حالت عادي و با احراز شرايط حدّ زنا، شامل بلوغ و عقل و اختيار و فقدان جهل حكمي و موضوعي، قتل زاني را به دنبال خواهد داشت. اما به لحاظ غلبه حالت خواب بر وی حد از او رفع و عنوان شبه میگیرد.
وطی به شبه در واقع عبارت است، از نزديكي يا آميزش مرد با زن از روي ناآگاهي يا اشتباه.208 وطي به شبه، ناشي از جهل به موضوع و يا جهل به حكم شرعي آن مي‌باشد.در اين فرض فاعل مواقعه، استحقاق مواقعه را در واقع ندارد، ولي خود را مستحق آن و مجاز در نزديكي تصوّر مي‌كند.209 حالت ديگر نيز، وطي غيرمستحق از شخص غيرمكلّف، مانند وطي در حال خواب يا جنون و يا مستي است، كه سبب آن حرام نباشد.210 به عبارتي، خواب و جنون و مستي، در حكم جهل به استحقاق مواقعه است و مواقعه در اين حالات از مصدار وطي به شبه مي‌باشد.211

بند دوم- جرايم عمدي شخص خواب
جرايم عمدي جرايمي هستند كه مجرم با قصد منجز مجرمانه يعني با تمايل و خواستن انجام عملي كه قانون آن را منع كرده است و يا ترك فعلي كه به موجب قانون ممنوع شده بدان مبادرت مي ورزد، به عبارت ديگر عنصر رواني جرم در اينگونه جرائم همان قصد مجرمانه است كه مي تواند شاخص عمد در ارتكاب بزه باشد. و به دیگر سخن٬ جرم عمدي جرمي است كه با قصد و اراده صورت مي‌گيرد و مرتكب تحقق نتيجه‌ي مجرمانه را نيز خواستار است.212
در جرم عمدي مرتكب با اراده و اختيار و همچنين با قصد معين و معلوم و با داشتن شعور به ارتكاب آن مبادرت مي‌نمايد.213 يعني مجرم با تمايل و خواستن انجام عملي كه قانون آن را منع كرده است و يا ترك فعلي كه به موجب قانون ممنوع شده، بدان مبادرت مي‌ورزد.214
وقتي سخن از جرايم عمدي به ميان مي‌آيد. مقصود جرايمي است همراه با اراده كه به وصف مجرمانه مقيّد است و نه هر اراده‌اي به طور مطلق215 و از ديدگاه قانونگذار كيفري، افعال عمدي انسان همه به يك ميزان ارزش ندارند.توجه قانونگذار به آن دسته از افعال عمدي معطوف است كه توأماً با سوء نيت يا قصد مجرمانه باشد. همانگونه که در مباحث قبل عنوان گردید، برخی از حقوقدانان بر این عقیده اند که در هنگام خواب، شخص هوشیاری خود را از دست داده و از خود اراده ای ندارد و در طرف دیگر نیزعده ای معتقدند در این زمینه باید قائل به تفکیک شد.بدین صورت که گاه در هنگام خواب هوشیاری انسان کاملا از کار میافتد و نمیتوان وی را شخصی دارای اراده متصور شد و گاهی نیزتاثیر خواب بر هوشیاری و ذهن فرد ناچیز بوده و میتوان وی را فردی دارای اراده خطاب نمود.
گفتیم که در نظر دانشمندان علم روانشناسی و روانپزشکی، با توجه به تغييرات الكتروفيزيولوژيك مغز هنگام خواب، به نسبت بیداری و به دليل تفاوت فاحش امواج صادره از ذهن به شکل سريع، بي‌نظم و داراي دامنه كوتاه در بيداري و جایگزینی آن به صورت كوچك، منظم و با دامنه‌ي بلند در حالت خواب عميق، باید اذعان نمود که شخص در حالت خواب نمیتواند دارای قصد و اراده باشد.به عبارت ديگر فعاليّت مغزي انسان در حالت خواب، اجازه ارتكاب فعل ارادي را به انسان نمي‌دهد. بنابراين امكان ارتكاب جرم عمدي در خواب طبيعي وجود ندارد. مگر آنكه شخص با قصد ارتكاب جرم و با داشتن سوء نيت و عمد در نتيجه و با علم به اينكه در خواب حركت خواهد كرد، بخوابد و مرتكب جرم شود. چنانچه انسان به قصد كشتن شخص معيّن، با علم اينكه در خواب راه مي‌رود، به گونه‌اي برنامه‌ريزي نمايد، تا شخص مورد نظر خود را در خواب بكشد. قتل به استناد بند الف ماده 290 قانون مجازات اسلامي216 و با توجه به نص صریح ماده 153 قانون مجازات اسلامی مي‌تواند، عمدي باشد. که البته آنچه مسلم است، لازمه استناد به بند الف، اثبات قصد قتل از سوي مرتكب است.217
اما در خصوص هیپنوتیزم یا خواب مصنوعی، مساله به صورت دیگری است. برای تبیین هرچه بهتر به تغییرات امواج مغز در هنگام خواب مصنوعی و مقایسه آن با دیگر حالات میپردازیم. همانگونه که قبلا عنوان گردید، تغيیرات در هوشياری رابطه بسيار نزديكی با تغيیرات الكتريكی در مغز دارد و فعاليت های الكتريكی نیز در مغز در چهار نوع يا شكل كلی نمايش داده‌می شود:
1.دارای هوشياری كامل – امواج 13 تا 24 سيكل در ثانيه (بتا )
2.حالت ريلكس جسمانی – امواج 8 تا 12 سيكل د رثانيه (آلفا )
3.حالت خواب سبك – امواج 4 تا 7 سيكل د رثانيه (تتا(
4.حالت خواب سنگين-امواج 4 سيكل در ثانيه (دلتا( 218
– مطالعات نشان داده كه هنگام هشياری يا هنگام حل مسائل رياضی يا تفكرات، امواج (بتا) فعاليت مسلط دارند.
هنگام استراحت و آرامش امواج (آلفا) فعاليت مسلط دارند.
در واقع خيال بافی شايد يكی از- در روياهای روزانه و يا تخيلات، هشياری كاهش‌می يابد خواصش اين باشد، كه قدری انسان را از فشارهای استرس زا‌ی زندگی رهايی بخشد.در توهم آگاهی کاملا قطع میشود.قطع کامل از واقعیات زندگی، درهیپنوتیزم با بیماران روانی فرق دارد و میتوان گفت در هیپنوتیزم حالتی شبیه توهم است.
بررسی های انجام شده حاکی از این است که، حتی در عمیقترین حالت های هیپنوتیزم نیز، درصدی از آگاهی وجود دارد و فرد میداند چه میکند و چه اتفاقی‌می افتد.
هيپنوتيزم خواب نيست، بيهوشی هم نيست، بلكه حالتی شبيه به خواب آلودگی است.
در هيپنوتيزم سبك امواج آلفا و در هيپنوتيزم عميق امواج بين تتا و دلتا گزارش شده است.219
در هیپنوتیزم یا خواب مصنوعی بر خلاف خواب طبیعی، آرامش بعد از

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درباره ترک فعل، قانون مجازات، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی Next Entries منبع تحقیق درباره قانون مجازات، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی، دادرسی کیفری