منبع تحقیق با موضوع کاشاني، آيت‌الله، آيتالله، کودتاي

دانلود پایان نامه ارشد

کاشاني به مخالفت ورزيدن (با دکتر مصدق) شروع مي‌کند.
– آيت‌الله کاشاني و ساير گروه‌ها بودند که از مصدق و جبهه ملي جدا شدند و نهضت را به بن‌بست کشاندند.
– کاشاني هرگز چنين نامه‌اي را ننوشته
– نقش چندان بزرگي در موفقيت کودتا نداشته
– مخالفان حکومت مشي مسلحانه در پيش گرفتند.
– زمينه افتادن رهبري انقلاب به دست اسلامگراها
– مسجدها و بازارها را از بين ببرد آنچه باقي ماند تشکيلاتي بود که بيش از همه فرصتي براي جنبش خميني فراهم ميکرد.
– روحانيت سنتي شايد مهم‌ترين نقش را در اين کودتا ايفا کرد
– آيت‌الله ابوالقاسم کاشاني که کم‌کم راهشان را از مصدق جدا کردند و در مقطعي هم رودرروي او ايستادند.
– بعضي‌ها مي‌گويند روحانيت از ترس نفوذ کمونيست و حفظ بقاي خودش چنين موضع‌گيري‌اي کرد
– بعضي‌ها هم مي‌گويند در آن زمان ارتباطاتي با سي‌آ‌ي‌اي آمريکا داشت
– بعضي سهم خواهي کاشاني از قدرت را ريشه بروز اختلاف بين او و مصدق مي‌دانند
– روابط پشت پرده بعضي از روحانيون با عوامل خارجي کودتا
– باور ما اين است که تقريباً همه رهبران بزرگ مذهبي با هواداران زياد به‌شدت مخالف مصدق هستند. شبکه محلي آمريکا و شبکه انگليسي اس‌آي‌اس داراي تماس‌هاي مستحکم با چنين رهبراني هستند
– شعبان جعفري: ما با کاشاني بوديم من هميشه طرفدار کاشاني زيادتر بودم
– آيت‌الله کاشاني گفت برويد که شاه دارد از مملکت خارج مي‌شود برويد نگذاريد از مملکت بيرون رود
– شعبان جعفري با آيت‌الله کاشاني رابطه نزديک داشت. جزو نوچه‌ها و يا طرفداران آيت‌الله کاشاني بود
– جدا شدن آيت‌الله کاشاني و گروهي از اعضاي جبهه ملي از حلقه حاميان محمد مصدق نخست‌وزير ايران را در وضع بدي قرار داده بود.
– روحانيون که هنوز نقششان واضح نيست.
عمده پيش‌فرض‌هايي که متن گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” درباره آيت‌الله کاشاني و نيروهاي مذهبي داشته است معطوف به موضوعاتي مانند مقوله‌هاي ذيل است:
– آيت‌الله کاشاني در همکاري با کودتاچيان و سرنگوني مصدق، نقش مهم و تأثيرگذاري داشت.
– نوه آيت‌الله کاشاني براي تبرئه وي از اتهام همکاري با انگليسي‌ها، 25 سال پس از کودتا و در زمان جمهوري اسلامي نامه از طرف پدربزرگ خود جعل کرده است.
– اسلام‌گراها از اول هم تندرو و به دنبال مبارزه مسلحانه بودند.
– مذهبي‌ها از شرايط به وجود آمده آن روز ايران سوءاستفاده کردند.
– مذهبي‌ها هميشه خيانت‌کار و دورو هستند و هم‌رزمان خود خيانت مي‌کنند؛ چه اين مبارزات ملي شدن صنعت نفت باشد، چه مبارزه عليه شاه.
– ريشه و جايگاه انقلاب در بين طبقه روشنفکر و متفکر شکل گرفت.
– مذهبي‌ها اهل گفتگو و منطق نيستند، مشي و روش آنها خشونت و ويرانگري است.
– مذاکره راهي براي از بين بردن سو تفاهمات و دلخوري‌هاي گذشته است.
– گروههاي مذهبي و روحانيون به‌خصوص آيتالله کاشاني در توطئه عليه مصدق نقش فعال و ويژهاي داشتند. آيتالله کاشاني با سيآياي و اسآياس در براندازي مصدق همراهي و همکاري داشت.
– شعبان جعفري به خاطر طرفداري از آيتالله کاشاني مخالفت وي با مصدق در کودتا شرکت داشت.
– شعبان جعفري و افرادش نه لات و اوباش، بلکه پهلوان و زورخانهدارهاي تهران بودند که نگران مذهب و کشور ايران بودند.
– آيتالله کاشاني فردي قدرتطلب بود.
– روحانيون (به‌ويژه آيت‌الله کاشاني) در کنار ساير گروه‌ها داخلي مانند شاه، ارتش و اوباش در کودتا شرکت داشتند.
– انقلاب يکي از نتايج بيگانه‌ستيزي است در اثر کودتاي ?? مرداد بين مردم به وجود آمد.
دلالت‌هاي ضمني متن گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” در خصوص آيت‌الله کاشاني و نيروهاي مذهبي در قالب تداعي به‌قرار زير است. آن چيزي که متن به‌وسيله آن‌ها درصدد ذهنيت‌سازي براي مخاطب خود است عبارتند از:
– مذهبي‌ها هميشه خيانت‌کار هستند و هم‌رزمان خود خيانت مي‌کنند؛ چه اين مبارزات ملي شدن صنعت نفت باشد، چه مبارزه عليه شاه.
– اشغال سفارت توسط دانشجويان.
– غيرمنطقي، يک‌دنده و لج‌باز بودن مسئولين جمهوري اسلامي.
– ادعاهايي که در اين گزارش به آيتالله کاشاني در مورد پشت کردن به نهضت ملي کردن صنعت نفت نسبت داده ميشود، يادآور ادعاهايي است که از ابتداي پيروزي انقلاب اسلامي گروههاي مخالف و معاند جمهوري اسلامي نسبت به موضعگيريهاي حضرت امام داشتند؛ اينکه امام به گروههاي ديگر پشت کرد و حق سايرين را در نظر نگرفت.
گزاره‌هايي که در متن به دنبال تلقين در مخاطب در مورد آيت‌الله کاشاني و نيروهاي مذهبي است، عبارتند از:
– اتفاقات تاريخ معاصر اعم از اينکه کودتاي 28 مرداد باشد يا انقلاب اسلامي يا 15 خرداد؛ داراي ابهامات و تناقضاتي است، بنابراين نمي‌توان به باورها و روايت‌هاي رايج اعتماد کرد.
– قيام 30 تير به‌وسيله ملي- مذهبي‌ها صورت گرفت.
– مذهبي‌ها و آيت‌الله کاشاني به نهضت ملي شدن صنعت نفت خيانت کردند.
– در متن به‌صراحت از نقش آيت‌الله کاشاني در کودتا به ميان آمده است، هرچند خود گزارشگر با ترديد اين گزاره را بيان مي‌کند اما لحن مصمم و قاطع کارشناسان گزارش جاي هيچ شک و شبه‌اي را باقي نمي‌گذارد.
– سابقه انقلابي و فعاليت ضد امپرياليستي ملي- مذهبي‌ها و شخص بازرگان به خيلي پيش از انقلاب و سال ???? برمي‌گردد، آن‌ها در اين زمينه از گروه‌هاي مذهبي و امام خميني جلوتر بودند.
– نويسنده متن تلاش دارد تا ناموفق بودن تلاش‌ها براي ملي کردن صنعت نفت و شکست نهضت را به گردن اختلافات داخلي و شکاف در جبهه ملي بيندازد و به‌خصوص گروه‌هاي مذهبي و آيت‌الله کاشاني را مقصر جلوه دهد.
– ناهماهنگي‌ها ، مخالفت‌ها و دودستگي‌ها از سوي گروه‌ها و افراد باعث شد تا کودتا در روز ?? مرداد به نتيجه برسد.
– اسلام‌گراها و مذهبي‌ها خشن هستند. (تصوير اسلحه روي سر مجسمه شاه)
گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” به دنبال ايجاد توافق و اجماع در مخاطب خود درباره آيت‌الله کاشاني و نيروهاي مذهبي با استفاده از گزاره‌هاي زير است:
– نويسندهي گزارش در تلاش است تا مخاطب را بر سر اين مسئله که روحانيون برجسته در کودتا نقش داشتند و با پررنگ کردن نقش نيروهاي داخلي از اهميت و حساسيتي که در رابطه با عوامل خارجي انگليسي و آمريکايي در کودتاي 28 مرداد وجود دارد بکاهد يا لااقل نسبت سهم مساوي براي هر دو گروه در نظر بگيرد. گزارشگر به بهانهي برشمردن عوامل داخلي نقش روحانيون به‌خصوص آيتالله کاشاني را در موفقيت کودتا بسيار برجسته نشان ميدهد؛ تا جايي که اين عامل نه در تنها گذاشتن دکتر مصدق و پشت کردن به نهضت بلکه در همکاري با سيا و عوامل بيگانه را محرز مي‌داند. وي براي اثبات ادعاي خود به تصويري از سند اسآياس و صحبتهاي شعبان جعفري استناد ميکند. سند مذکور که به‌صراحت از همکاري با رهبران مذهبي ميگويد. جعفري نيز خود را مطيع اوامر و طرفدار سرسخت آيتالله کاشاني نشان ميدهد. بنابراين براي مخاطب هيچ شک و شبهه‌اي در مورد همکاري آيتالله کاشاني با سيا در کودتاي 28 مرداد باقي نميماند.
گزارههاي اساسي متن گزارش‌ها پيرامون آيت‌الله کاشاني و نيروهاي مذهبي به‌قرار زير است:
– تمامي عوامل داخلي و خارجي در به انجام رسيدن کودتا به‌ يک اندازه سهم داشتند.
– آيت‌الله کاشاني با کودتاچيان در سرنگوني مصدق همکار داشت.
– هرچند اوباش در تجمعات خيابان حضور داشتند اما حضور مردم عادي را هم نبايد ناديده گرفت.
– مردم در فاصلهي 25 تا 28 مرداد خودشان به خيابان آمده بودند و در راهپيماييها و تظاهرات شرکت داشتند.
– آيتالله کاشاني سهم خود را از دولت ميخواست.
– آيتالله کاشاني با مأموران سيا و اسآياس رابطه داشت.
– شعبان جعفري از طرفداران آيتالله کاشاني بود و بنا به توصيه و راهنماييهاي وي از مصدق طرفداري يا عليه وي آشوب به پا ميکرد.
– شکاف و اختلاف در جبههي ملي و تنها گذاشتن ياران مصدق و حاميان وي، به‌خصوص آيتالله کاشاني عامل اصلي شکست نهضت بود.
6-2-1-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- حزب توده و کمونيست‌ها
عمده افراد و نهادهاي مربوط به حزب توده در متن‌ها قواي روس و انگليس؛ کمونيست‌ها، حزب توده، شوروي، ؛ افسران حزب، سازمان جوانان حزب؛ چکسلواکي، کمونيست‌ها، شوروي بوده است.
گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” حزب توده را با گزاره‌هاي زير توصيف کرده‌اند:
– (مطبوعات آمريکا) رد پاي حزب توده را در همه رخدادها مي‌ديدند.
– انگيزه‌هاي اصلي اين عمليات يکي نفت و ديگري ترس از سلطه شوروي بر ايران بود.
– کمونيست‌ها در پي به دست گرفتن ايران و نفت آن هستند.
– شرايط حاکي از چيره شدن کمونيست‌ها بر اوضاع است.
– حزب توده دست‌کم در سال اول نخست‌وزيري دولت مصدق با او سر سازگاري نداشت و او را مورد تندترين حملات قرار مي‌داد
– حزب توده رفته‌رفته با مصدق همراه شد.
– افسران حزب در لو دادن و خنثي کردن مرحله اول عمليات آژاکس سهيم بودند.
– شعار جمهوري دمکراتيک يعني ايران را کمونيستي ميکنيم.
– حزب توده با الگوبرداري از حوادث سال 1948 در چکسلواکي ايران را در مدار شوروي قرار دهد.
– اتکايش به کمونيست‌ها بيشتر مي‌شود که مي‌توانست به نفع شوروي باشد.
عمده پيش‌فرض‌هايي که متن گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” در مورد حزب توده و کمونيست‌ها داشته است، معطوف به موضوعاتي مانند مقوله‌هاي ذيل است:
– حزب توده در اتفاقات سال 31، به‌خصوص قيام 30 تير؛ نقش اساسي را داشت.
– گروههاي مختلف داخلي و خارجي در براندازي دولت مصدق به يک اندازه سهيم بودند.
– رفتار حزب توده از روي عقلانيت و منطق نبود.
– تهمتهايي که حزب توده به مصدق ميزد، دروغهايي بي‌پايه و اساس بود.
– عملکرد حزب توده در فاصلهي 25 تا 28 مرداد به ضرر مصدق تمام شد.
– رخدادهاي بيشتر با مديريت حزب توده به سرانجام رسيد.
دلالت‌هاي ضمني متن گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” در خصوص حزب توده و کمونيست‌ها در قالب تلقين به‌قرار زير است. آن چيزي که متن به‌وسيله آن‌ها درصدد ذهنيت‌سازي براي مخاطب خود است عبارتند از:
– مسبب و عامل به وجود آورنده و تشديدکننده بحران‌ها سال 31 در ايران، حزب توده و کمونيست‌ها بودند.
گزارههاي اساسي متن گزارش‌ها درباره حزب توده و کمونيست‌ها به‌قرار زير است:
– اگر نيروهاي خارجي طراح کودتا بودند، نيروهاي داخلي مجري آن بودند. بدون وجود آنها کودتا امکانپذير نبود.
– شعار جمهوري دمکراتيک از سوي حزب توده به ضرر مصدق تمام شد.
– خطر کمونيست و قدرت گرفتن حزب توده در ماههاي پاياني سال 31 و ابتداي سال 32 در ايران کاملاً ملموس و عيني بود.

?-1-4- گفتمان و انگاره‌هاي متن گزارش‌هاي “ويژهي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد”
در متن گزارش اول با پرداختن به زندگي مصدق و بررسي فراز و فرود زندگي وي و نيز تأکيد بر چهرهي مردمي او تحت گفتمان “ناسيوناليسم ايراني”، چهرهي يک قهرمان ملي را از مصدق در پيش چشم مخاطب به نمايش ميگذارد.

در متن گزارش دوم جهت‌گيري مطبوعات آمريکا با اشاره به انتخاب وي به‌عنوان مرد سال 1951 و مقايسه‌اش با بزرگان آمريکا همچون جرج واشنگتن و توماس جفرسون از ديدگاه گفتمان “نژاد برتر آنگلوساکسون”، بهدنبال تمجيد از شخصيت مصدق و تأکيد بر وجههي بين‌المللي وي، به‌منظور ساخت انگارهي اسطورهي ملي در گفتمان “ناسيوناليسم ايراني” از اوست. در عين ‌حال به ويژگي‌ها و رفتارهاي نامتعارف مصدق اشاره مي‌شود که از اين رفتارها به‌عنوان “عجيب” و “غير قابل درک” نام ‌برده مي‌شود. از انگاره‌هاي ساخته‌شده در اين باره مي‌توان به “ناآشنا” و “متناقض بودن” اشاره کرد که گفتمان “غرب و ديگران” يا “ما و ديگران” را مد نظر قرار داده است.

متن گزارش سوم بهبهانهي بررسي اتفاقات روزهاي 25 تا 28 مرداد، با برجسته کردن اتفاقات و چهره‌هاي داخلي کودتا تلاش دارد تا نقش غرب و آمريکا را در طراحي، برنامه‌ريزي و اجراي کودتا کم‌رنگ کرده، به مقابله با “گفتمان استکبارستيزي” و “گفتمان توطئهي خارجي” مورد تأکيد انقلاب اسلامي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی حكم، چنين، بيرون، ايمان Next Entries منبع تحقیق با موضوع انقلاب مشروطه، وزارت خارجه