منبع تحقیق با موضوع مددکاری اجتماعی، رفاه اجتماعی، انقلاب اسلامی، جرم شناسی

دانلود پایان نامه ارشد

م پرداخته است. (محسنی، 1371: 232)
در جرم شناسی برچسب زنی جرم به وسیله آنانی که قدرت برچسب زنی دارند تعریف می‌شود. و هر آنچه که به عنوان جرم به حساب می آید در واقعیت امر به وسیله عملکرد و فعالیتهای نظام عدالت کیفری و مأمورین آن تصمیم گیری می‌شود این بدان معنی است که تعریف نوع خاصی از رفتار به عنوان رفتار مجرمانه یا فرد خاصی به عنوان مجرم بستگی به این دارد که عمل برچسب زنی توسط چه کسی صورت گرفته است. (وایت و هیتز، 211)
در جرم شناسی مارکسیستی جرم بازتاب و پیامد تقسیم بندی های طبقاتی در درون جامعه بوده و کانون تحلیل آن بر دو پدیدۀ قدرت و نابربری متمرکز است. (وایت و هیتز،211)
تفاوت عمده مکاتب حقوق کیفری و مکاتب جرم شناسی علاوه بر نحوه مطالعه جرم ،در مبانی آنهاست مبنای تئوریک جرم شناسی اصولاً تجربه و روش تحقیق در آن استقرایی است . اما مبنای مکاتب حقوق کیفری تئوریک و روش تحقیق آن توصیفی است. (عالی پور، 1381: 70)
1-1-4- تعریف طفل
در دوره ی طفولیت تا سن 9 سالگی با رشد جسمی و روانی شخصیت طفل تکوین یافته و بین 9 تا 12 سالگی دوره ی تکامل عقلانی و منطبق شدن با وضع محیط و دوره ای ثبات آغاز می شود. در زمان گذشته اغلب والدین تصور می کردند که طفل در سنین طفولیت فقط نیازمند توجه و مراقبت جسمانی است و اگر کودکی از نظر تغذیه، پوشاک، بهداشت، مسکن و امکانات تحصیلی در مضیقه نباشد می بایست در رشد و بلوغ جسمانی و همچنین رشد استعدادهای تحصیلی از همه جلوتر باشد.
1-1-5-تعریف نوجوان
دشوارترین دوران حیات انسان از نظر تربیتی دوره ی نوجوانی است.
این دوره که حدود سنی 12 تا 18 سال را در بر می گیرد منطبق بر دوره ی راهنمائی و دبیرستان است. بیشترین مشکلات تربیتی در این دوره پیش می آید و غالباً در همین دوره است که فرزندان یا از دست می روند یا در مسیر سعادت گام می نهند. (سادات ، 1375 : 31) این دوره مرحله ی انتقال از دوران کودکی است از سوی دیگر توانائی لازم برای حل بسیاری از مسائل زندگی را ندارد و همین نوسان فکری و روانی در او در ماندگی،تزلزل و گاه پریشانی و ابهام ایجاد می کند و آرامش روحی را از او می گیرد. تحولات دوران بلوغ که همراه با جهش عاطفی و رشد سریع در جسم نوجوان است، حدود سه سال به طول می انجامد که در پسران حدود سنی 13 تا 16 سال را در بر می‌گیرد و در دختران یکی دو سال کمتر است.7
1-2- پیشینه مددکاری اجتماعی
1-2-1- در جهان
مفاهیم مددکاری، همان مفاهیم سی سال قبل نیست و برخلاف آن که مددکاری از ابتدا به صورت فعالیت نیکوکارانه و بشردوستانه و به صورت داوطلبانه انجام میشده، امروز مددکاری اجتماعی به صورت یک رشته مستقل دانشگاهی در دنیا شناخته شده است. رشته مددکاری در آمریکا در سال 1903 میلادی در دانشگاه نیویورک شکل گرفت و اولین دوره دکتری مددکاری در آمریکا، در سال 1915 میلادی شروع شد و توسعه یافت؛ به طوری که اکنون 52 دانشگاه در آمریکا در دوره دکترا مددکاری اجتماعی دانشجو می پذیرد؛. شایان توجه است مددکاران اجتماعی در تمام نهادها و موسسات دولتی و غیردولتی نقش ارزنده ای را ایفا می‌کنند؛ زیرا در عرصه های پژوهش، مدیریت، برنامه‌ریزی و حل مشکلات فردی، گروهی و اجتماعی فعال هستند. در خصوص تاریخچه‌ی مددکاری اجتماعی حرفه ای که به صورت قانونی و علمی شروع شده باشد بیشتر اندیشمندان و صاحبنظران، انگلستان را نخستین کشوری می شناسند که اقدامات اولیه را برای سرو سامان دادن یا شکل دادن به خدمات اجتماعی انجام داده است. از دلایل آن هم می توان به نقش کلیسا در حمایت از گروههای نیازمند و فقیر اشاره کرد. این حمایتها تا اواخر قرن پانزدهم ادامه پیدا کرده بود تا اینکه شیوع بیماری طاعون موجب از بین رفتن 25 درصد از مردم ان کشور و افزایش شمار بیکاران و ولگردان و گدایان و نیز مهاجرت روستاییان به شهرها شد. بدین سبب دولت انگلیس قانون معروف به « قانون فقرای الیزابت» را تصویب کرد. برخی از منابع سال تصویب این قانون را 1598 و برخی دیگر 1601 می دانند.
بر اساس این قانون افراد نیازمند حمایت در سه گروه قرار می گرفتند:
1-بیکاران سالم یعنی آنهایی که قابل استخدام بودند ولی به علت بیکاری از راه تکدی گری زندگی می کردند؛
2-معلولان، کهنسالان، بیماران و کسانی که توانایی کارکردن نداشتند یعنی در واقع متکدیانی که قابل استخدام نبودند؛
3-افراد بی سرپرست زیر 18 سال : همچنین بر اساس این قانون وظایفی در قبال افراد دسته های مذکور به دولت واگذار شد که عبارت بود از : تلاش به منظور یافتن کار برای گروه اول و تأمین مخارج زندگی آنها در زمان بیکاری، ایجاد مؤسسات مخصوص (نوانخانه) برای نگهداری گروه دوم و دسته بندی گروه سوم و سپردن اطفال به کلیسا و به کار گماردن نوجوانان در مزارع یا مشاغل دیگر. (خاکساری ، 1382: 34)
هدف از وضع این قانون آن بود که نوعی احساس مسئولیت در قبال فقرا ایجاد شود و بتدریج بسط و گسترش یابد. این قانون مشکلاتی را پدید آورد از جمله اینکه اطفال استثمار شدند و برخی از آنان تحت فشار افراد ناباب و بزهکار قرار گرفته‌اند در ان اوضاع دشوار از مردم مالیاتهای بسیار گرفته شد و شمار متکدیان نه تنها کم نشد که افزایش هم یافت. بعد از قوانین فقر دو قانون دیگر نیز تصویب شد قوانین فقرا انگلستان دولت را مسئول فقرا می شناخت از مشقات قانون اسکان 1662و قانون اردوی کار 1696 بود. (یزدانی، 1364)
سایر کشور های نیز به تبعیت از انگلستان و با استفاده از تجارب ان کشور اقداماتی انجام داده‌اند. در امریکا نظام کاتج ((cottage یا کلبه به منظور جلوگیری از اثار زیانبار و مخرب زندگی اردوگاهی برای اطفال ایجاد شد. از سال 1871 نیز خدماتی به افراد کر و لال عرضه کردند و در اواخر قرن نوزدهم برای اطفال، معلولان و نابینایان برنامه های مدد کاری و حمایتی پیش بینی شد.
آلمان نیز اولین کشوری بود که قانون تامین اجتماعی را در سال 1878 اجرا کرد و تا سال 1920تقریبا سراسر اروپا این قانون را پذیرفت. فرانسه هم اقداماتی در این زمینه انجام داده بود و از سال 1675 تا سال 1725 کمک به افراد دچار مشکل در این کشور مرسوم شد و پادشاه و افراد با نفوذ و راهبه ها به یاری ناتوانان و دردمندان پرداختند.
اما از سال 1600 با توجه به اوضاع جهان خدمات مددکاری اجتماعی پلی شد بین برنامه های رفاهی و افرادی که از این برنامه ها استفاده می کردند. صنعتی شدن جوامع، گسترش شهر نشینی، مهاجرت، افزایش جمعیت و افزایش نیاز های بهداشتی، رفاهی، درمانی و آموزشی، ناکافی و سنتی بودن مراکز و خدمات موجود،رویکرد های نو به مسائل و مشکلات افراد و گروهها و جوامع و غیره، همگی دست به دست هم دادند تا توجه به مددکاری اجتماعی جنبه جدید و علمی پیدا کند؛ زیرا افزایش معلولان ناشی از صنعت ،افزایش شمار بیکاران، افزایش انحرفات و آسیبهای اجتماعی و افزایش فقرا و خانواده های نیازمند و مشکلات دیگر دولتها را وادار کرد تا از این افراد حمایت جدی کنند و بدینسان نیاز به مددکاران اجتماعی آموزش داده بیش از پیش احساس شد. (یزدانی ، 1392: 41)
1-2-2- در ایران
1-2-2-1- قبل از انقلاب اسلامی ایران
قبل از انقلاب اسلامی، دو نوع مددکاری در کشور ما وجود داشته، یکی مددکاری مردمی که بر اساس هنجارهای مذهبی و فرهنگی در شهر و روستا توسط خود مردم و در نظام خانواده و فامیل انجام می شده و از نظریه های جدید در آن استفاده نمی‌شده. تحلیل های علمی آنها بیشتر در چارچوب نظریه های مردم شناسی، بوم شناسی، جغرافیای انسانی، طایفه شناسی و ارتباطات قالب اجرا بوده که می توان گفت حدود نود درصد خدمات مددکاری اجتماعی را به صورت سنتی در شهر و روستا به عهده داشته‌اند. نوع دوم آن خدمات اجتماعی دولتی بوده که عمدتا توسط وزارت بهداری و برخی خیریه های مرتبط با دربار انجام می شد که تمرکز آنها در شهرها بود. در این نوع از خدمات اجتماعی تلاش بر این بود که از مددکاران اجتماعی تحصیل کرده استفاده شود و همچنین خدمات آنها بر اساس نظریه های وارداتی غربی انجام شده که البته درصدد پوشش آنها کمتر از 10 درصد بود که در موسسات خاصی انجام می‌شد. البته مددکاران اجتماعی در کشور ما از همان ابتدا سعی داشتند که نظریه های وارداتی را با هنجارهای اجتماعی – فرهنگی تطبیق داده و با ابتکارات موردی خودشان آنها را به کار گیرند که در مواردی هم موفق بودند.
در سال 1287 ش قانونی به تصویب رسید که به موجب آن نگهداری از اطفال سرراهی و بی سرپرست بر عهده شهرداریها گذاشته شد و بر همین اساس نخستین پرورشگاه وابسته به شهرداری تهران در سال 1294ش در خیابان سی متری تهران تأسیس و بتدریج به سازمان خدمات اجتماعی با عنوان «سازمان تربیتی شهر تهران» تبدیل شد. این سازمان پرورشگاههای مختلفی را در تهران برای گروههای مختلف جنسی و سنی تحت پوشش ایجاد کرد که اداره آنها نیز عمدتاً جزو وظایف مددکاران اجتماعی بود. در سال 1286 قانون وظایف برای حمایت مأمورین خدمت عمومی تصویب شد ولی این مقررات جامع که در سال 1301 ش برای حمایت از کارمندان در برابر پیری و فوت و از کارافتادگی به تصویب رسید دو هدف داشت:
الف)حمایت از کارمندان و خانواده های بلافصل ایشان در برابر پیری و از کار افتادگی و فوت؛
ب)جبران خدمات گذشته کارمندان.
در سال 1296 جمعیت شیر و خورشید تأسیس شد که یکی از وظایف عمده آن حمایت از آسیب دیدگان از حوادث و سوانح طبیعی و غیر طبیعی همچنین امداد به ایشان بود. در سال 1309 در حمایت از کارگران راه سازی و بازماندگان آنها قانونی به تصویب هیئت وزیران رسید که به تعبیری سرآغاز ایجاد تأمین اجتماعی بود. از این مصوبه با تأخیری 45 ساله در سال 1354 به عنوان پیشنویس قانون تأمین اجتماعی استفاده شد
نخستین بار فکر تربیت افرادی متخصص برای انجام دادن بعضی امور اجتماعی در سال 1318 با تربیت نیرو برای کودکستانها و مراکز تفریحی و نظایر آن مطرح شد. پس از تأسیس مراکزی چون مراکز رفاه خانواده (اعم از مراکز وابسته به انجمن ملی رفاه خانواده یا سازمان زنان سابق)،دادگاههای حمایت از خانواده کانونهای اصلاح و تربیت و مراکز توانبخشی فعالیت مددکاری توسعه فزاینده ای پیدا کرد.
تربیت نیروی انسانی متخصص در رشته های مختلف علوم اجتماعی و به ویژه رشته مددکاری اجتماعی از برنامه دوم عمرانی قبل از انقلاب مطرح گردید و با تاسیس آموزشگاه خدمات اجتماعی در برنامه سوم، امکانات بیشتری به آن اختصاص داده شد. اما ارزشیابی عملکرد سازمان های رفاهی در آن زمان نشان داد که مهمترین تنگنای اجرای برنامه های رفاه اجتماعی، کمبود شدید مددکار اجتماعی و سایر تخصص های اجتماعی از قبیل مدیریت و برنامه ریزی اجتماعی، آسیب شناسی اجتماعی، برنامه ریزی رفاه اجتماعی و مانند اینها بود. به همین جهت، در برنامه چهارم عمرانی که نخستین برنامه رفاه اجتماعی تهیه شده در این بخش بود، اولویت اصلی به آموزش نیروی انسانی متخصص و حرفه ای و توسعه تحقیقات اجتماعی داده شده است (حاج یوسفی، 1381).
در برنامه پنجم (56-1352) اساس کار بر این باور قرار گرفت که توسعه دارای ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی است و بنابراین برنامه ریزی در سطح کلان، بخش ها و مناطق باید با این باور هماهنگ گردد.
در مرحله اولیه تهیه برنامه پنجم، راهبردها متکی بر رونق و توسعه همه جانبه کشاورزی و توسعه رفاه اجتماعی بود. برنامه پنجم در نوزده فصل تنظیم شد که فصل شانزدهم به تامین و رفاه اجتماعی می پرداخت.
1-2-2-2- بعد از انقلاب اسلامی ایران
با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 در سازمانهای خدمات اجتماعی و نهادهای آموزشی مددکاری اجتماعی تحولات عظیمی رخ داد از آن جمله ادغام همه این مؤسسات در دانشگاه علامه طباطبایی بود.
بعد از پیروزی انقلاب و در دوران فترت دانشگاهها به علت انقلاب فرهنگی،مباحث بسیار جدی در ضرورت وجود یا انحلال رشته مددکاری اجتماعی مطرح بود که پس از کسب نظر برخی صاحبنظران مشخص شد که نه تنها مددکاری اجتماعی در جامعه پس از

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع مددکاری اجتماعی، جرم شناسی، قانون مجازات، مجازات اسلامی Next Entries منبع تحقیق با موضوع مددکاری اجتماعی، کمک رسانی، علوم اجتماعی، رفاه اجتماعی