منبع تحقیق با موضوع مجلس شورای اسلامی، مجلس شورای ملی، قوه مجریه، جستجوی اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

ی اسلامی است.
لوایح قانونی پس از تصویب هیأت وزیران به مجلس تقدیم می‌شود و طرحهای قانونی به پیشنهاد حداقل پانزده نفر از نمایندگان، در مجلس شورای اسلامی قابل طرح است.
طرح‌های قانونی و پیشنهادها و اصلاحاتی که نمایندگان در خصوص لوایح قانونی عنوان می‌کنند و به تقلیل درآمد عمومی یا افزایش هزینه عمومی می‌انجامد، در صورتی قابل طرح در مجلس است که در آن طریق جبران کاهش درآمد یا تأمین هزینه جدید نیز معلوم شده باشد.
مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد.
عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد. هر گونه تغییر در خطوط مرزی ممنوع است مگر اصلاحات جزیی با رعایت مصالح کشور، به شرط این که یک طرفه نباشد و به استقلال وتمامیت ارضی کشور لطمه نزدند و به تصویب چهار پنجم مجموع نمایندگان مجلس شورای اسلامی برسد.
هرچند برقراری حکومت نظامی ممنوع است اما در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن، دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای اسلامی موقتاً محدودیتهای ضروری را برقرار نماید، ولی مدت آن به هر حال نمی‌تواند بیش از سی روز باشد و در صورتی که ضرورت همینان باقی باشد دولت موظف است مجدداً از مجلس کسب مجوز کند. ( مجلس شورای ملی،1393)
گرفتن و دادن وام یا کمکهای بدون عوض داخلی و خارجی از طرف دولت باید با تصویب مجلس شورای اسلامی باشد.استخدام کارشناسان خارجی از طرف دولت ممنوع است مگر در موارد ضرورت با تصویب مجلس شورای اسلامی. بناها و اموالی دولتی که ملی اعلام شده باشد قابل انتقال به غیر نیست مگر با تصویب مجلس شورای اسلامی آن هم در صورتی که انتفای آن منحصر به فرد نباشد.
مجلس نمی‌تواند اختیار قانونگذاری را به شخص یا هیأتی واگذار کند ولی در موارد ضروری می‌تواند اختیار وضع بعضی از قوانین را با به کمیسیون‌های داخلی خود تفویض کند، در این صورت این قوانین در مدتی که مجلس تعیین می‌نماید به صورت آزمایشی اجرا می‌شود و تصویب نهایی آنها با مجلس خواهد بود.
رییس جمهور برای هیأت وزیران پس از تشکیل و پیش از هر اقدام دیگر باید از مجلس رأی اعتماد بگیرد.
در هر مورد که حداقل یک چهارم کل نمایندگان مجلس شورای اسلامی از رییس جمهور و یا هر یک از نمایندگان از وزیر مسئول، درباره یکی از وظایف آنان سوال کنند، رییس جمهور یا وزیر موظف است در مجلس حاضر شود و به سوال جواب دهد و این جواب نباید در مورد رییس جمهور بیش از یک ماه و در مورد وزیر بیش از ده روز به تأخیر افتاد مگر با عذر موجه به تشخیص مجلس شورای اسلامی.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی می‌توانند در مواردی که لازم می‌دانند هیأت وزیران یا هر یک از وزرا را استیضاح کنند، استیضاح وقتی قابل طرح در مجلس است که با امضای حداقل ده نفر از نمایندگان به مجلس تقدیم شود. هیأت وزیران یا وزیر مورد استیضاح باید ظرف مدت ده روز پس از طرح آن در مجلس حاضر شود و به آن پاسخ گوید و از مجلس رأی اعتماد بخواهد. در صورت عدم حضور هیأت وزیران یا وزیر برای پاسخ، نمایندگان مزبور درباره استیضاح خود توضیحات لازم را می‌دهند و در صورتی که مجلس مقتضی بداند اعلام رأی عدم اعتماد خواهد کرد. اگر مجلس رأی اعتماد نداد هیأت وزیران یا وزیران یا وزیر مورد استیضاح عزل می‌شود. در هر دو صورت وزرای مورد استیضاح نمی‌توانند در هیأت وزیرانی که بلافاصله بعد از آن تشکیل می‌شود عضویت پیدا کنند.
در صورتی که حداقل یک سوم از نمایندگان مجلس شورای اسلامی رییس جمهور را در مقام اجرای وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور اجرایی کشور مورد استیضاح قرار دهند، رییس جمهور باید ظرف مدت یک ماه پس از طرح آن در مجلس حاضر شود و در خصوص مسایل مطرح شده توضیحات کافی بدهد. در صورتی که پس از بیانات نمایندگان مخالف و موافق و پاسخ رییس جمهور، اکثریت دو سوم کل نمایندگان به عدم کفایت رییس جمهور رأی دادند مراتب جهت اجرای بند ده اصل یکصد و دهم به اطلاع مقام رهبری می‌رسدومقام رهبری موظف به امضای حکم عزل رییس جمهور می باشد. ( مجلس شورای ملی،1393)
هر کس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضاییه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود را کتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایات رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه و یا قوه قضاییه مربوط است رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد به اطلاع عامه برساند.
2-7.نمایندگان اقلیت‌های مذهبی
پس از انقلاب مشروطه، با تشکیل مجلس شورای ملی، در قانون اساسی مشروطه برای اقلیت‌های دینی هم نمایندگانی درنظر گرفته شد. این موضوع پس از انقلاب ۱۳۵۷ هم در قانون اساسی باقی ماند. هم‌اکنون در مجلس شورای اسلامی، زرتشتیان و کلیمیان، هر کدام یک نماینده، مسیحیان آشوری و کلدانی مجموعاً یک نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هر کدام یک نماینده دارند. ( مجلس شورای ملی،1393)
دوره نهم مجلس شورای اسلامی از ۷ خرداد ۱۳۹۱ رسماً آغاز به کار کرد.

2-8.. ویژگی نظام انتخاباتی در کشور
نظام انتخاباتي در ايران به لحاظ فرمول انتخاباتي از الگوي اكثريت دومرحله‌اي پيروي مي‌كند . در اين فرمول، اگر يك نامزد در مرحله اول اكثريت مطلق آرا را از آن خود كند، انتخاب خواهد شد. اما اگر هيچ كس نتواند 50 درصد كل آرا را كسب كند، مرحله دوم انتخابات معمولاً ظرف يك يا دو هفته آينده برگزار خواهد شد. در نظام اكثريت دومرحله‌اي، مرحله دوم رأي‌گيري به دو شيوه قابل اجرا است. فرمول اكثريت مرحله نهايي و فرمول اكثريت-اكثريت نسبي. در فرمول اكثريت مرحله نهايي،‌ مرحله دوم بين دو نامزدي برگزار مي‌شود كه بيشترين آرا را در مرحله اول از آن خود كرده‌اند. اما در فرمول اكثريت-اكثريت نسبي، چنين كاهش چشمگيري در تعداد رقبا در مرحله دوم صورت نمي‌گيرد. در اين روش حد آستانه‌اي براي ورود نامزدها به مرحله دوم تعيين شده و از ميان نامزدهاي راه يافته به مرحله دوم، افرادي برگزيده مي شوند كه اكثريت نسبي آرا را كسب كنند. قانون اوليه انتخابات در ايران با الهام از كشور فرانسه به طور دقيق اين‌گونه بوده است. با این وجود در اصلاحيه‌هاي بعدي، ميزان آراي مورد نياز در دور اول از پنجاه درصد به علاوه يك، به سي‌ درصد به علاوه يك و سپس به بيست‌وپنج درصد به علاوه يك تنزل يافت كه اين نقص بزرگي براي اين نوع نظام انتخاباتي به شمار مي‌رود.
علاوه بر فرمول انتخاباتي، نحوه تعيين حوزه‌هاي انتخابيه نيز عامل مهمي است كه ماهيت يك نظام انتخاباتي و نتايج حاصل از آن را رقم مي‌زند. كشورهاي مختلف در حوزه‌بندي انتخاباتي از روش‌هاي متفاوتي استفاده مي‌كنند كه برگزاري تك‌حوزه‌اي انتخابات پارلماني و برگزاري انتخابات در حوزه‌هاي انتخابيه تك‌‌كرسي، دو حالت حدي آن به شمار مي‌روند. در حالت نخست كه در كشورهايي مانند هلند و اسرائيل به كار مي‌رود، به منظور برگزاري انتخابات پارلماني، كل كشور به يك حوزه انتخابيه واحد تبديل مي‌شود. اما در حالت دوم، به تعداد كرسي‌هاي موجود در پارلمان، حوزه انتخابيه وجود دارد. اين بدان معناست كه تمامي حوزه‌هاي انتخابيه تك‌‌كرسي هستند. به عنوان مثال، در انتخابات مجلس ملي فرانسه و انتخابات مجلس عوام انگلستان، به تعداد كرسي‌هاي نمايندگي، حوزه انتخابيه موجود است. حوزه‌بندي كنوني انتخابات مجلس شوراي اسلامي در ايران به گونه‌اي است كه در آن هم حوزه‌هاي تك‌كرسي و هم حوزه‌هاي چند كرسي وجود دارند. در اين انتخابات در مجموع از 207 حوزه انتخابيه، تعداد 290 نماينده به مجلس راه‌ مي‌يابند كه 172 نفر آن‌ها نماينده حوزه‌هاي تك‌كرسي و 118 نفر، نماينده حوزه‌هاي چندكرسي هستند. جدول (1) تركيب حوزه‌هاي انتخابيه مجلس شوراي اسلامي و تعداد نمايندگان آن‌ها را نمايش مي‌دهد. همان‌طور كه در اين جدول مشاهده مي‌شود 44 نفر از نمايندگان مجلس از 22 حوزه دونماينده، 24 نفر از 8 حوزه سه نماينده (شامل حوزه‌هاي انتخابيه اروميه، اردبيل، اهواز، آبادان، قم، كرمانشاه، رشت و بندرعباس)، 4 نفر از حوزه ‌انتخابيه چهار نماينده شيراز، 10 نفر از دو حوزه انتخابيه پنج‌نماينده مشهد و اصفهان، 6 نفر از حوزه انتخابيه شش‌نماينده تبريز و در نهايت 30 نفر از حوزه انتخابيه تهران، ري، شميرانات و اسلامشهر به مجلس راه مي‌يابند. (ملک الساداتی و…دیگران،1391)

نوع حوزه انتخابيه
تك‌كرسي
دوكرسي
سه‌كرسي
چهاركرسي
پنج كرسي
شش‌كرسي
سي‌كرسي
جمع
تعداد حوزه
172
22
8
1
2
1
1
207
تعداد نمايندگان
172
44
24
4
10
6
30
290
درصد
59.3
15.2
8.3
1.4
3.4
2.1
10.3
100
مأخذ: وزارت كشور، جدول حوزه‌هاي انتخابيه در انتخابات نهمين دوره مجلس شوراي اسلامي. 1390.
جدول 2-1 تركيب حوزه‌هاي انتخابيه مجلس شوراي اسلامي و تعداد نمايندگان آن‌ها.(ملک الساداتی و…دیگران،1391)

2-9.کتابخانه ویژه نمایندگان
کتابخانه ویژه نمایندگان در دی ماه 1374 و در آستانه یکصدمین سالگرد تاسیس مجلس شورای اسلامی تاسیس و افتتاح گردید.
 در واقع تاسیس این کتابخانه اقدامی مبتکرانه بود. زیرا با ایجاد کتابخانه ویژه نمایندگان اینک کتابخانه مجلس این امکان را یافته است تا به ارائه خدمات مستقیم اطلاع‏رسانی به نمایندگان محترم بپردازد. پیشتر، نمایندگان مجلس ناچار بودند تا به کتابخانه اصلی مجلس مراجعه و از منابع و خدمات آن بهره مند گردند. اما با راه اندازی کتابخانه ویژه نمایندگان، دسترسی آنان به منابع و خدمات مورد نیاز – بویژه منابع مرجع و خدمات اینترنت- بسیار تسهیل و آسان گردید.
به لحاظ مکانی، این کتابخانه در فاصله بسیار نزدیک به صحن – و کمیسیونهای تخصصی مجلس- قرار دارد و نمایندگان، در صورت نیاز، در کمترین زمان (کمتر از یک دقیقه)، می توانند به کتابخانه مراجعه و از خدمات آن استفاده نمایند. هر چند در موارد زیادی، نمایندگان، حتی مراجعه حضوری به کتابخانه ندارند و تلفنی، مطالب و اطلاعات مورد نیاز خود را درخواست می کنند.
همه منابع و خدمات و تجهیزات کتابخانه در فضایی حدود یکصد متر مربع گرد آمده است. حدود 5000 جلد کتاب در این کتابخانه جا داده شده است. کتب موجود عمدتا شامل کتب حقوقی و سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، کتب تاریخی و اسلامی و نیز منابع مرجع عمومی و تخصصی است. در انتخاب منابع، از نظرات کارشناسی نمایندگان محترم نیز استفاده شده تا کتب گردآمده هر چه بیشتر پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی آنان بعنوان جامعه اصلی استفاده کننده از کتابخانه باشد. برای به روز نگهداشتن مجموعه، کتابهای موجود مستمرا مورد بازبینی و کتابهای جدید جایگزین کتابهای قدیمی می شود. در سال 1391، حدود 200 جلد کتاب جدید به کتابخانه اضافه شده است. در این فضا، علاوه بر منابع موجود، تعداد شش دستگاه رایانه و دستگاه ها و وسایل جانبی آن نیز مستقر شده تا دسترسی به شبکه اینتر نت نیز فراهم آید و البته یکی از خدمات پرمراجعه در اینجا، استفاده از خدمات اینترنت است.(کتابخانه موزه ومرکزاسنادمجلس شورای اسلامی،1393)
نمایندگان عموما جهت استفاده از خدمات اینترنت، امانت گرفتن کتاب و منابع مورد نیاز و بخصوص درخواست جستجوی اطلاعات – اعم از مقالات، آمار و اطلاعات در موضوعات خاص و مناسبتی-  به این کتابخانه مراجعه می نمایند. به طور کلی، درخواست جستجوی اطلاعات از سوی نمایندگان مجلس، مرتبط با موضوعات مورد بحث در صحن علنی مجلس، در کمیسیون‏های تخصصی، نطق‌های پیش از دستور، سئوال از وزرای دولت، سفرهای ماموریتی داخلی/خارجی، مصاحبه با رسانه‌های داخلی و خارجی و نیز مرتبط با حوزه تخصصی و زمینه تحصیلی آنها است. از این نظر درخواست های اطلاعاتی نمایندگان طیف گسترده ای را شامل می شود که خود تابعی از حوادث و وقایع ریز و درشت سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی در داخل، در منطقه و در سطح بین المللی است.
کتابخانه ویژه نمایندگان، نیازهای اطلاعاتی نمایندگان را، عمدتا و در ابتدا از طریق مراجعه به اینترنت و پایگاه های

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع مجلس شورای اسلامی، قانون اساسی، شورای نگهبان، قوه مجریه Next Entries منبع تحقیق با موضوع مجلس شورای اسلامی، انقلاب اسلامی، نمایندگان مستقل، بازیابی اطلاعات