منبع تحقیق با موضوع ظاهر و باطن، امر به معروف

دانلود پایان نامه ارشد

توضيح عقيده درزيه گفته شده است که عقيده درزيه اختلاف عميق و جوهري با اسلام دارد، اگرچه اين عقيده نشأت گرفته در زير سايه اسلام است. اين مکتب در يک چرخه اي شکل گرفته است که در دور آخر آن حمزه نبي، اساس و امام و وزير حاکم است که با شريعت جديدي آمده و شرايع پيشين را نسخ مي کند. اين شريعت جديد، شريعت توحيد ناميده ميشود.472 همچنين در توضيح الفاظ مهم کتاب موحدون فرقه اي دانسته شده که اهل هدايت و پيروزي هستند. آنها به توحيد باري ايمان آورده و هر شريعت ظاهر و باطني را ترک کرده اند.473 عابدان سه دسته اند، نخست دسته اي که عينا جنبه ظاهري دين را مي پذيرند. دوم کساني که مستغرق در تفسير باطني ان مي شوند. سوم کساني که در دل خود به يکتايي پروردگار اعتراف دارند و در ذهن و روح خود هر صفتي را از خداوند سلب مي کنند. اين راه سوم يا راه ميانه است. پس از آنکه سالک با اطاعت از لفظ شريعت و تفسير باطني آن تربيت شد، توحيد فرا مي رسد. در عباراتي متعدد اشاره به زماني شده است که انجام اعمال ظاهري ضروري نمي باشد. در اين باره بهاءالدين قائل است تنها مومناني که خود را وقف علوم و حقايقي مي کنند که منجر به توحيد مي شود، مي توانند از انجام اعمال مذهبي شانه خال کنند.474 ترک شريعت به گونه اي است که وقتي رساله دوم کتاب در نهي از خمر است، در توضيح قبل از آن آورده شده است که اين رساله قبل از آغاز دعوت درزي نوشته شده است چون که در آن بهترين امور بازگشت به احکام اسلام دانسته شده و فرايض ديني مقدس شمرده شده است که به تبع آن خمر نيز حرام اعلام شده است.475 از آنجا كه آيين توحيد نسخ كننده تنزيل وتاويل است، همه تكاليف شرعي را كه تنزيل، آنها را بر مردم واجب ساخته، از موحدان برداشته شده است.
در اين باره رساله مهم کتاب معروف به النقض الخفي را بايد ملاحظه نمود. اين نوشته از سوي حمزة بن علي به محضر لاهوتي عرضه شده است. او ميگويد: “…اكنون من در اين رساله به نقض و برداشته شدن يك به يك همه احكام و اصول شريعت خواه ظاهر و خواه باطن و نيز به بيان اينكه راه نجات در غير اين دو شريعت است پرداخته ام…”476. در اين رساله تمامي ارکان دين اسلام نقض و ساقط شده و يک به يک توضيح داده مي شود که مثلا اگر در روايت آمده است اگر کسي سه نمازش را عمدا ترک کند کافر است وقتي مولي ما حاکم ترک کرده است بر بندگانش نيز ترک واجب است. به همين ترتيب است احوال ديگر ارکان شريعت مانند روزه، زکات، حج و جهاد. و يا در مورد حج مي گويد چون مولاي ما سالهاي متمادي حج را قطع کرد و اهداي پارچه و پوشش خانه خدا را نيز ترک نمود، خواست به عالم بفهماند که مراد و منظور در غير اين خانه است.477 در رسائل الحکمه در رابطه با اسقاط تکليف تصريحي وجود دارد : ” واعلموا أن مولانا – جلَّ ذکره – قد أسقط عنکم سبع دعائم تکليفية، و فرض عليکم سبع خصال توحيدية دينية”478 حمزه در اين رساله که عنوان آن “الرسالة الموسومة ببدءِ التوحيد لدعوة الحق” است مي گويد که مولايمان حاکم؛ شريعت محمد را به طور کامل، هم در بعد ظاهر آن براي مومنان صاحب فضيلت، و هم در بعد باطن آن براي موحدان صاحب عقل و درايت نسخ کرده است.
وي در همين رساله به رساله قبلي خود اشاره کرده مي گويد: درکتاب معروف به النقض الخفي برايتان بيان کردم که با قدرت مولايمان که هيچ قدرت و تواني مگر به مدد او نيست ارکان هفتگانه ظاهر و باطن نسخ شده است .مولف در همين رساله بدان اشاره مي کند حاکم بامرالله فرماني نوشت و در آن فرمان (زکات، عشر و خمس و ساير مالياتها) را برداشت.479 دروزيان قائل به نسخ تمامي شرايع و اديان (نه فقط احکام اسلامي، بلکه مسيحيت و يهوديت) مي باشند. زيرا ميگويند که دين دروزي دين قوام يافتهاي است که انسان را از تمامي اديان بي نياز ميکند. در مصادر العقيده الدرزيه آمده است که درزويان بر طبق قول حمزه بن علي در رسائل الحکمه رساله ميثاق ولي الزمان از تمامي اديان و مذاهب برائت مي جويند. حمزه قائل بود جنگ با انبياي اولوالعزم و تبري جستن از شريعت و عقايد آنان واجب است.480
آنها با انتقاد به شرايع گذشته آن شرايع را دور کننده بشر از جوهر توحيد و سبب ضلالت مي دانند. آنها مي گويند که بنابر رسائل الحکمه موحدون که امر به اطاعت از حاکم شده اند، از تکاليف شرعي خلاصي يافته و به آنها گفته شده که ممارست به تکاليف نداشته باشند.481 عين عبارتي که دروزيان به آن استناد مي کنند چنين است: “و مولانا سبحانه … له سنين کثيرة ما صلي بناس و لا صلي علي جنازة و لا نحر في عيد الذي مقرون بالصلاة … علمنا بأنه نقض الحالتين معاً : الصلاة و النحر … تتلوه زکاة و قد أسقطها مولانا جل ذکره عنکم بالکليه … و مولانا جل ذکره هدم الصوم بکماله مدة سنين بکثرة و ان مولانا جل ذکره فطر الناس في ظاهر الصوم و فطرهم في باطنه …. و مولانا جل ذکره قد قطع الحج سنين کثيرة و قطع عن الکعبه کسوتها … الجهاد … و قد رفعه مولانا جل ذکره …”482 درباره ارکان شريعت اين گونه آمده است، اما نماز: پس از آنها ساقط است و مقصود از نماز وصل شدن قلبها به مولا الحاكم است….چون او نماز را رها كرد، دانستيم نماز برداشته شده است، بدين ترتيب نسخ نماز براي ما ثابت شده است.483
اما زكات: پس معناي آن توحيد مولا حاكم و تزكيه قلب ها و تطهير آنان است.484 اما روزه: صوم حقيقي در نظر آنان صيانت به وحدانيت مولا حاكم است ….مولايمان از چندين سال پيش كل آيين روزه را برداشته ومكرّرا روايت روزه از زبان محمد(ص) را دروغ خوانده است.485
اما حج: پس آن شناختن مولا حاكم است و خانه(كعبه) همانا توحيد مولا است؛ مولاي ما سالهاي فراواني حج را قطع كرد، پرده كعبه را از روي آن برداشت، تا براي همه مردم روشن سازد كه مراد و مقصود در غير اين خانه است و منفعتي در اين خانه نيست. خانه همان يگانگي مولايمان و رب البيت همان مولايمان است.486 به گفته علماي باطن حرم دعوت است و بيت، توحيد. پس حج خواسته شده غير از آن چيزي است که ميان پيروان ديگر مذاهب اسلامي به نام حج عمل مي شود. در اين باره اشعار به منصور تمثل مي جويند:
هلّم أريک البيت توقن انّه هو البيت بيت الله لا ما توقمت
أبيت من الاحجار أعظم حُرمة أم المصطفي الهادي الذي نصب البيت؟!487
اما جهاد: جهاد همان است كه محمد (ص) با آن قيام كرد و به وسيله آن اسلام را گسترش داد و آن را بر همه مسلمانان واجب ساخت. ولي مولايمان آن را از شانه همگان برداشته است چرا كه همگان تنها به اجبار تن به اين امر مي دادند بدين ترتيب دريافتيم كه او جهاد ظاهر و باطن را نسخ كرده و جهاد حقيقي عبارت است از جهد و طلب در رسيدن به توحيد مولايمان ومعرفت او و شريك قرار ندادن هيچ كدام از حدود براي اوست.488 اما ولايت: مي گويند حاكم آن را نسخ كرد و آيه قرآن “…لا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَ لا لِلْقَمَرِ وَ اسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذي خَلَقَهُنَّ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُون‏”489 يعني بر محمد وعلي سجده نكنيد بلكه براي حاكم سجده كنيد … اما مولايمان اين ولايت را (ولايت ابوبكر، عمر،عثمان، علي،بني اميه وبني عباس) نسخ كرد.490 البته مواردي نيز از محرمات براي آنها ذکر شده است: بر مرد و زن شما فواحش حرام است و گناه و قول زور و کتمان حق و خوردن اموال يتيمان و مستضعفين از مردم. و حرام است بر شما شراب و ربا و به زنا نزديک نشويد و همچنين رشوه و هر هديه اي که براي شفاعت باشد بر شما حرام است و موحدون کساني هستند که امر به معروف و نهي از منکر مي کنند و حافظ حدود الهي مي باشند.491 آنچه بيشتردر کتب دروزيان و همچنين در رسائل الحکمه ديده مي شود تاکيد بر مباحث اخلاقي است تا اينکه بر شريعت به معناي خاص آن که امور ظاهري دين باشد. که اين امر نيز ناشي از رويکرد باطن گرايانه آنها و در کل تمام انشعابات اسماعيلي است.
هفت خصلت توحيدي: اولين کاري که دعات دروزي بعد از اعلان توحيد حاکم انجام دادند نقض شريعت بود. و بعد از جايگزيني خصال توحيدي به جاي آنها، گفتند که اگر انسان به اين فرائض اعتراف نمايد موحد ميگردد و ديگر نيازي به انجام تکاليف شرعيه نيست.492 دروزيان معتقدند كه پس از پنهان شدن حاكم و برداشته شدن شريعت، خداوند به جاي “سبع دعائم تكليفيه” هفت خصلت اخلاقي به عنوان “سبع خصال توحيديه” بدين شرح مقرر فرموده است: 1. به جاي نماز “صدق للسان”. 2. به جاي زكات، “حفظ الاخوان”. 3. به جاي روزه “ترك عبادة العدم و البهتان”. 4. به جاي حج “برائت از طغيان”. 5. به جاي شهادتين “توحيد و پرستش حاكم در هر عصر و زمان”.6. بجاي جهاد “رضا به فعل او كيفما كان”. 7. و به جاي ولايت “تسليم امر او در سرّ و حدثان”493
4-2-1 دلايل شريعت گريزي دروزيان
شيخ مرسل نصر با انکار سهل انگاري دروزيان در امور شرعي 6 دليل براي کوتاهي دروزيان در اقامه شعائر ديني مي آورد: 1- حمله دولت عثماني براي تخريب جوامعي که دروزيان نيز در آن اماکن زندگي مي کردند و منع آنها از دخول در مساجد و مدارس به مدتي طولاني 2- جنگ هاي طولاني مدت بين دروزيان و دشمنان آنها مانند ترک ها و فرانسوي ها که با جهالت ها و تکفير ها همراه مي شد و عده اي نيز از روي جهل و يا خوف در اداء شعائر ديني سستي مي کردند. 3- سختي التزام به اين مسلک توحيدي بر پايه آنچه علماي دروز براي مردم بيان مي کردند 4- برخي ملحدان درس آموخته جوامع دروزي را فريفتند و به بهانه اين که برخي پيامبران الهي مانند موسي و عيسي و اتباعشان اهل نماز و روزه و حج نبوده و در عين حال در اسلام محترمند و اين نشان دهنده آن است که براي نماز ارج و اعتباري وجود ندارد، دروزيان را به ترک شعائر ديني فراخواندند. 5- کمبود مرشدان دلسوز و رواج تکفير در ميان مسلمين نسبت به يکديگر باعث شد تا عده اي از پيروان دين اسلام به سمت مکاتب مادي گرايش پيدا کرده، برخلاف کتاب خدا و سنت پيامبر و سخنان ائمه دين عمل نمايند. اما با اين حال موحدون همچنان بر اعتقادات خود نسبت به خداوند متعال و پيامبر اکرم باقي ماندهاند و اقرار به وجوب نماز، روزه و زکات و حج در صورت استطاعت دارند.494
4-2-2 ارکان شش گانه شريعت دروزيان
در حالي که شواهد نشان دهنده آن است که نماز و روزه و ديگر شعائر ديني از نگاه دروزيان برداشته شده است و متون مقدس آنان بر اين امر گواهي مي دهد، شيخ مرسل نصر نويسنده معاصر دروزي و رئيس محکمه عالي استيناف دروز در لبنان فرقه خود را پايبند به شريعت اسلامي ميداند.495 دروزيان ميگويند بر طبق اعتقاد آنها علم بايد در خدمت عمل باشد.496 دروزيان بعد از شهادتين، به شش امر اقرار دارند:
1- نماز: آن را اهم عبادات مي دانند و هر کسي که از روي انکار قيام به نماز نکند در نزد آنها کافر حساب مي شود. اما در توجيه آنکه پس چرا موحدون در جمع خانه هاي خود نماز نمي خوانند، ميگويد: روستاهايي که دروزيان در آنها زندگي ميکردند، مساجدي را نيز داشت. بعد از آنکه دولت عثماني سرزمينهاي عربي را اشغال نمود و حب سيطره بر اين سرزمينها منجر به احکامي شد که تفرقه امت و تکفير موحدون را به دنبال داشت، ترکها اقدام به انهدام جمع خانه هاي دروزيان و قتل عام آنها نمودند. در اين زمان بزرگان دروزي به پيروان خود دستور دادند که نمازها و مراسمات خود را در مجالس خصوصي خود انجام دهند تا از نيرنگ عثماني ها در امان باشند. با گذشت زمانهاي طولاني خواندن نماز فقط در مجالس خصوصي به يک عادت براي دروزيان تبديل گشت و اين نماز خواندن در خانه ها و مخفي بودنشان را نيز منتسب به احاديثي از پيامبر اکرم و امام علي (ع) مي نمايند. آنها از پيامبر نقل مي کنند: “صلّوا في بيوتکم فان خير الصلاة صلاة المرء في بيته الا المکتوبة”497 و در رابطه با فضيلت نماز در سر به اين حديث از امير المومنين علي (ع) استناد مي کنند: ” صلاة السر تزيد علي الجهر بسبعين ضعفا”498 درباره صورت ظاهري نماز نيز در نزد آنها هم شيوه اهل سنت و هم شيوه شيعه در اقامه نماز مورد قبول است. به طوري که گذاشتن دست ها به روي يکديگر زير سينه و يا انداختن دستها اطراف بدن هر دو مرسوم است.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع عالم مثال، مثل افلاطونی، ترتیب نزول، وحدت وجود Next Entries منبع تحقیق با موضوع تعدد زوجات، نماز جمعه، سن ازدواج