منبع تحقیق با موضوع سيا، آمريکا، روزولت، ارزش‌هاي

دانلود پایان نامه ارشد

براي سرنگوني مصدق شتاب بيشتري دادند.
– جمهوري‌خواهان به‌خصوص برادران دالس طرفدار عمليات مخفي عليه شوروي بودند.
– در اوايل سال 31 سيا عمليات دقيق براي انتشار و چاپ مقالات انتقادي و توهين‌آميزي عليه مصدق ترتيب داد.
– مردم مرعوب تهديدات و اقدام توده‌اي‌هاي تقلبي سيا شده بودند.
– پاسخ ديرهنگام و منفي آيزن‌هاور به نامه مصدق باعث تحقير وي در ميان مردم شد.
8-1-2-4- مضمون هشتم: مرحله اول عمليات؛ کودتاي ناکام
زمان: از دقيقه 36:55 – 47:10
عمليات آژاکس: کودتاي سيا براي سرنگوني مصدق
مسئول عمليات آژاکس فرمانده‌ي عمليات مخفيانه‌ي سيا در خاورميانه کرميت روزولت بود. به‌محض دريافت دستور روساي خود کرميت روزولت طراحي کودتا را شروع کرد. او نيز همانند دولت بريتانيا مي‌خواست سرلشکر زاهدي بعد از سقوط مصدق به نخست‌وزيري برسد. آن‌ها قرار گذاشتند در روز ?? مرداد ???? کودتا کنند. مأموران سيا حتي زماني که طرح سرنگوني مصدق را مي‌ريختند برايش احترام فراواني قائل بودند.
مالکوم برن، آرشيو ملي آمريکا: من واقعاً هيچ مأمور سيا را که مخالف مصدق بود پيدا نکردم. او عادت‌هاي خاص خودش را داشت که براي مأموران سيا عجيب‌وغريب بود. اما اغلب آن‌ها عقيده داشتند که مصدق فردي برجسته، هوشمند و سياست‌مداري ممتاز بود.
باوجودآنکه نتيجه‌ي کودتا تحکيم قدرت شاه بود اما مأموران سيا شاه را فردي سست و فرومايه مي‌دانستند. و شاه نيز به آمريکايي‌ها اعتمادي نداشت. سازمان سيا مي‌خواست کودتا را جنبشي ايراني در حمايت از شاه جلوه دهد. بنابراين مأموران سيا از دوستان و خانواده‌ي شاه به‌خصوص خواهر دوقلوي او اشرف خواستند که رضايت او را جلب کند. بر اساس گزارش دانلد ويلبر کارشناس سيا در ايران اسدالله رشيديان به شاه گفت که از راديوي فارسي بي‌بي‌سي هم درخواست کمک شده تا شاه اطمينان يابد که دولت‌هاي آمريکا و بريتانيا طرح کودتا را تائيد کردند. او مي‌گويد قرار شد که راديوي فارسي بي‌بي‌سي جمله‌ي الآن نيمه‌شب است را به الآن دقيقاً نيمه‌شب است تغيير دهد. تا شاه آن را بشنود و مطمئن شود که طرح سرنگوني را آمريکا و بريتانيا حمايت مي‌کنند. به نظر مي‌رسد که اين موضوع صرفاً براي جلب حمايت شاه از کودتا با او در ميان گذاشته شد زيرا راديوي فارسي بي‌بي‌سي هرگز برنامه‌اي در ساعت ?? شب نداشته است. اما شاه هنوز قانع نشده بود و ملکه ثريا به ويلايشان در رامسر رفتند تا از خطر دور باشند. روزولت سرهنگ نصيري فرمانده‌ي گارد سلطنتي را به رامسر فرستاد تا امضاي شاه بر فرمان ازل مصدق را بگيرد. پيش از بازگشت نصيري به تهران يا افسر توده‌اي خبر کودتاي قريب‌الوقوع را به محافظ مصدق موسي مهران رساند.
موسي مهران، محافظ مصدق: حدود ساعت 8 بود و به ايشان عرض کردم که به‌احتمال‌قوي امشب به ما حمله خواهد شد و شما مطلع باشيد و چون تانک مي‌آيد و ما هم تانک داريم؛ ممکن است سروصدا باشد، وحشت نکنيد.
سرهنگ نصيري وقت ابلاغ فرمان شاه در مقابل خانه‌ي مصدق دستگير شد. و چند افسر ديگر مظنون به شرکت در کودتا نيز بازداشت شدند. با فاش شدن کودتا سرلشکر زاهدي پنهان شد. شاه از کلاردشت با هواپيماي شخصي خود همراه ملکه از کشور گريخت. روزولت و مأموران ديگر سيا به سفارت آمريکا بازگشتند. کودتاي 25 مرداد شکست خورد.
25 مرداد 1332
ايراني‌ها صبح روز بعد از کودتا خبردار شدند و واحدهاي نظامي طرفدار مصدق را در گوشه و کنار ايران مستقر ديدند. شاه و ملکه ثريا ايران را به‌قصد عراق ترک کردند تا ازآنجا به ايتاليا بروند. در عراق شاه به سفير آمريکا گفت او در جستجوي شغلي براي خود است چون خانواده‌ي بزرگي دارد و در خارج از ايران دارايي چنداني ندارد. همزمان در تهران توده‌اي‌ها به خيابان ريختند و مجسمه‌هاي شاه را پايين کشيدند. حزب توده از طرفداران مصدق خواست که همراه آن‌ها به خيابان‌ها بيايند.
محمدعلي عمويي، عضو حزب توده‌ي ايران: پيشنهاد به مصدق بود که مليّن را دعوت کنيد به ميدان و در اين صورت اگر بيايند به ميدان ما موفق خواهيم شد، همان‌طور که در 30 تير توانستيم، همان‌طور که در ?? مرداد توانستيم. اگر اين کار انجام بگيرد ما کودتا را حتماً سرکوب مي‌کنيم و جلويش را مي‌گيريم.
مصدق هيچ‌گونه دستوري به هواداران خود نداد. طرفداران آيت‌الله کاشاني که در سي‌ام تيرماه سال پيش مصدق را به قدرت رسانده بودند اين بار در خانه ماندند. کاشاني خود سکوت اختيار کرد. مأموران سيا سعي کردند که ده هزار دلار به‌عنوان پاداش همکاري آن‌ها به او برسانند. کسي نمي‌داند که چه بر سر آن پول آمد. طرفداران کاشاني ?? سال بعد با ارائه‌ي نامه‌اي ادعا کردند که او به مصدق هشدار داده بود کودتايي در جريان است ولي مصدق اين هشدار را ناديده گرفته بود. مأموران سيا که تظاهر مي‌کردند عضو حزب توده هستند براي ايجاد نارضايتي مزاحم مردم شدند و در و پنجره‌ي مغازه‌ها را شکستند.
مهران: تمام مغازه‌هايي که من حرکت کردم و ديدم شروع مي‌کردند به اينکه کرکره‌هاي خود را پايين بکشند و کرکره‌هاي خود را بالا بکشند. در حقيقت يک تزلزل و ناامني در طبقه‌ي تاجر و کاسب و مغازه‌دار تهران ايجاد شد.
26 مرداد 1332
در راهپيمايي در ميدان بهارستان حسين فاطمي وزير خارجه‌ي دولت مصدق دربار شاه را مرکز فساد ناميد و گفت بساط سلطنت بايد برچيده شود. اين اولين بار بود که يکي از نزديکان مصدق درباره‌ي خلع شاه از قدرت صحبت مي‌کرد. مصدق درحالي‌که قانوناً وظيفه داشت از نظام سلطنتي دفاع کند؛ صحبت‌هاي فاطمي و افراد ديگر عليه شاه را محکوم نکرد. اما درعين‌حال باوجود فشار بعضي از اطرافيانش هرگز حاضر نشد تغيير رژيم پادشاهي به جمهوري را بپذيرد. توده‌اي‌ها و چنان‌که بعدها فاش شد، مأموران سيا در لباس توده‌اي‌ها به تخريب مجسمه‌هاي شاه ادامه دادند. بسياري از مردم نگران به قدرت رسيدن حکومتي طرفدار شوروي در ايران بودند.
مهران: اين نگراني براي مردم به وجود آمده بود که نيروي غالب اين‌ها خواهند بود که در عمق وجدان ملت ايران به‌حق يا به‌ناحق؛ که به‌حق هم بود که اين حزب وابستگي به شوروي دارد و نمي‌توانستند اين‌ها تحمل کنند.
رؤساي سازمان سيا در واشنگتن نااميد از موفقيت کودتا دستور توقف عمليات آژاکس را صادر کردند. اما روزولت از اوضاع ايران به‌خوبي آگاه بود و نقشه‌هاي ديگري داشت.
برن: تلگرام به روزولت حاوي اين مطلب بود که چون کودتا شکست‌خورده همه‌ي مأموران آمريکايي بايد از ايران خارج شوند و عمليات متوقف شود. اما روزولت تلگرام را پاره کرد و گفت من آن را نديدم.
27 مرداد 1332
روزولت و سرلشکر زاهدي که از نگراني ايرانيان از احتمال روي کار آمدن توده‌اي‌ها خبر داشتند از مخفيگاه خود به افسران طرفدار شاه دستور دادند که خود را براي کودتاي ديگري آماده کنند. در اسناد هست که در چند مورد مأموران سيا در قالب طرفداران حزب توده به شهروندان آمريکايي ساکن ايران حمله کردند. سفير آمريکا لوي هندرسن مصدق را ملاقات کرد و به او تذکر داد که اگر دولت مصدق نتواند امنيت شهروندان آمريکايي در ايران را تضمين کند او از همه‌ي آن‌ها خواهد خواست که ايران را ترک کنند.
محمدعلي عمويي، عضو حزب توده‌ي ايران: اينجا مصدق يک مماشات عجيبي کرد. يعني تهديد هندرسن کار خودش را کرد. هيچ‌چيزي بهتر از اين نيست که براي کودتا خيابان‌ها خلوت بشود. به‌راحتي جابجايي نيروها مي‌کنند و هيچ نيرويي نيست که مقابله بکند.
مصدق از رئيس پليس خواست که تظاهرات خياباني را متوقف کند. گفته مي‌شود مصدق نيز در آن روزها از روي کار آمدن حکومتي کمونيستي هراس داشت. مصدق دستور بازداشت دست جمعي اعضاي حزب توده را صادر کرد.
عمويي: عصر ?? مرداد به علت دستوري که آقاي دکتر مصدق به فرماندار نظامي داد، 600 نفر کادرهاي حزب توده‌ي ايران بازداشت شدند. ببينيد براي حزب غيرقانوني زيرزميني بازداشت 600 نفر چه مصيبتي براي ارتباطات مخفي حزب به وجود مي‌آورد. بااين‌همه به اشکال گوناگون با آشنايي‌هايي که وجود داشت سعي مي‌کردند اين ارتباط برقرار شود.

استخراج اطلاعات مضمون هشتم:
واژگان:
مثبت: احترام فراواني، برجسته، هوشمند، سياست‌مداري ممتاز، جمهوري، امنيت، شهروندان آمريکايي،
منفي: طرح سرنگوني، سست، فرومايه، سروصدا، وحشت، واحدهاي نظامي طرفدار مصدق، ادعا، نارضايتي، مزاحم، تزلزل و ناامني، مرکز فساد، خلع شاه از قدرت، چه مصيبتي، ارتباطات مخفي، حزب مماشات؛
افراد و نهادها:
مصدق: حسين فاطمي وزير خارجه‌ي دولت مصدق
آمريکا: کرميت روزولت، دانلد ويلبر کارشناس سيا، سفارت آمريکا سفير آمريکا لوي هندرسن
انگليس: راديوي فارسي بي‌بي‌سي،
شاه: اشرف، رامسر، سرهنگ نصيري فرمانده‌ي گارد سلطنتي، عراق ملکه ثريا ايتاليا
قطب‌بندي:
ارزش‌هاي منتسب به مصدق:
– مأموران سيا حتي زماني طرح سرنگوني مصدق را مي‌ريختند برايش احترام فراواني قائل بودند.
– من واقعاً هيچ مأمور سيا را که مخالف مصدق بود پيدا نکردم
– اغلب آن‌ها عقيده داشتند که مصدق فردي برجسته، هوشمند و سياست‌مداري ممتاز بود.
– ايراني‌ها صبح روز بعد از کودتا خبردار شدند و واحدهاي نظامي طرفدار مصدق را در گوشه و کنار ايران مستقر ديدند.
– مصدق هيچ‌گونه دستوري به هواداران خود نداد.
– مصدق اين هشدار آيت‌الله کاشاني را ناديده گرفته بود.
– يک تزلزل و ناامني در طبقه‌ي تاجر و کاسب و مغازه‌دار تهران ايجاد شد.
– اين اولين بار بود که يکي از نزديکان مصدق درباره‌ي خلع شاه از قدرت صحبت مي‌کرد. مصدق درحالي‌که قانونا وظيفه داشت از نظام سلطنتي دفاع کند؛ صحبت‌هاي فاطمي و افراد ديگر عليه شاه را محکوم نکرد.
– مصدق هرگز حاضر نشد تغيير رژيم پادشاهي به جمهوري را بپذيرد.
– مصدق يک مماشات عجيبي کرد.
– مصدق از رئيس پليس خواست که تظاهرات خياباني را متوقف کند.
– مصدق نيز در آن روزها از روي کار آمدن حکومتي کمونيستي هراس داشت. مصدق دستور بازداشت دست جمعي اعضاي حزب توده را صادر کرد.

ارزش‌هاي منتسب به امريکا:
– او (روزولت) نيز همانند دولت بريتانيا مي‌خواست سرلشکر زاهدي بعد از سقوط مصدق به نخست‌وزيري برسد.
– مأموران سيا که تظاهر مي‌کردند عضو حزب توده هستند براي ايجاد نارضايتي مزاحم مردم شدند و در و پنجره‌ي مغازه‌ها را شکستند.
– روساي سازمان سيا در واشنگتن نااميد از موفقيت کودتا دستور توقف عمليات آژاکس را صادر کردند.
– روزولت تلگرام را پاره کرد و گفت من آن را نديدم.
– مأموران سيا در قالب طرفداران حزب توده به شهروندان آمريکايي ساکن ايران حمله کردند.
– او از همه‌ي آن‌ها خواهد خواست که ايران را ترک کنند.
– تهديد هندرسن کار خودش را کرد.
ارزش‌هاي منتسب به انگليس:
– طرح سرنگوني از طرف آمريکا و انگليس حمايت مي‌شد.
ارزش‌هاي مشترک منتسب به امريکا و انگليس:
– طرح سرنگوني از طرف آمريکا و انگليس حمايت مي‌شد.
ارزش‌هاي منتسب به شاه:
– مأموران سيا شاه را فردي سست و فرومايه مي‌دانستند.
– و شاه نيز به آمريکايي‌ها اعتمادي نداشت.
– اسدالله رشيديان به شاه گفت که از راديو فارسي بي‌بي‌سي هم درخواست کمک شده تا شاه اطمينان يابد که دولت‌هاي آمريکا و بريتانيا طرح کودتا را تائيد کردند.
– قرار شد که راديوي فارسي بي‌بي‌سي جمله‌ي الآن نيمه‌شب است را به الآن دقيقاً نيمه‌شب است تغيير دهد.
– سرهنگ نصيري وقت ابلاغ فرمان شاه در مقابل خانه‌ي مصدق دستگير شد
– شاه به دنبال شغل در خارج از کشور براي امرار معاش خانواده‌اش بود
ارزش‌هاي منتسب به آيت‌الله کاشاني:
– طرفداران آيت‌الله کاشاني اين بار در خانه ماندند.
– کاشاني خود سکوت اختيار کرد.
– مأموران سيا سعي کردند که ده هزار دلار به‌عنوان پاداش همکاري آن‌ها به او برسانند. کسي نمي‌داند که چه بر سر آن پول آمد.
– طرفداران کاشاني ?? سال بعد با ارائه‌ي نامه‌اي ادعا کردند که او به مصدق هشدار داده بود کودتايي در جريان است.

ارزش‌هاي منتسب به حزب توده:
– پيش از بازگشت نصيري به تهران يک افسر توده‌اي خبر کودتاي قريب‌الوقوع را به محافظ مصدق موسي مهران رساند.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی ابوموسی، عاص، چنين، خود، Next Entries منبع تحقیق با موضوع کاشاني، آيت‌الله، زاهدي، کودتاي