منبع تحقیق با موضوع سلسله مراتب، اعداد و ارقام، سلسله مراتبی، بهره بردار

دانلود پایان نامه ارشد

الاترين سطح تصمیم‌گیری پروژه مي باشد.
معيارها: به ملاك هاي متضمن هدف و سازنده آن معيار گفته می‌شود . معيارها در واقع سنگ محك هدف يا وسيله اندازه گيري آن مي باشد. هر اندازه معيارها بيشتر اجزاء هدف را پوشش دهند و بيشتر بيان كننده هدف باشند، احتمال گرفتن نتيجه دقيقتر افزايش خواهد يافت معيارها دومين سطح درخت سلسله مراتبي پس از هدف مي باشند . در اين سطح می‌توانيم بنا به ضرورت به تعداد مورد نياز معيار در سطح افقي ترسيم و تنظيم نماييم معيارهاي قابل تقسيم به زير معيارها و زير معيارها قابل تقسيم به زير معيارهاي بعدي مي باشند. اين وضعيت می‌تواند بس ته به ضرورت تا n زیر معیار در سطح عمودی و افقی افزايش پيدا نمايد.
جايگزين ها: جايگزين ها در واقع منظور و مقصد هدف در درخت سلسله مراتبی مي باشند و پاسخ هدف از ميان جايگزين هاي ترسيم شده به دست می‌آید. جایگزین ها آخرين سطح درخت سلسله مراتبي می باشند بستگي به چگونگي استفاده از روش AHPدارد. در مواردي كه از اين تكنيك به منظور انتخاب يا اولويت بندي استفاده می‌شود عمومًا تعيين جايگزين ها محقق صورت مي گيرد زيرا اوست كه تعيين مي كند از ميان كدام جايگزين ها بايد انتخاب صورت گيرد يا چه جايگزي نهايي بايد اولويت بندي شود.
تعيين معيارها، زير معيارها و جايگزين ها:
كشف، شناسايي و دسته بندي معيارها، زير معيارها و جايگزين ها: در اين بخش بايد دست كم يك نفر را كه داراي سوابق علمي و پژوهشي در زمينه هدف و مسلط به روش تحقيق باشد براي شناسايي، كشف و دست ه بندي معيارها، زيرمعيارها و جايگزين ها به كار گرفته شود اين فرد بايد با استفاده از دانش خويش، انجام مطالعات تكميلي، تحقيقات ميداني و مصاحبه اقدامات لازم را در اين زمينه به انجام رساند و در نهايت مجموعه معيارها و جايگزين ها مرتبط با هدف راگردآوري و به صورت دقيق و قابل توجيه دسته بندي و در نهايت تعريف نمايد.
استاندارد كردن معيارها، زير معيارها و جايگزين ها در اين مرحله با استفاده از روش دلفاي، مجموعه معيارها، زير معيارها و جايگزين ها كه در بخش قبلي شناسايي و دسته بندي شده اند، استاندارد مي گردند . براي اين منظور چهار مرحله طراحي و اجرا خواهد شد.
تعيين گروه قضاوت كارشناسي : در اين مرحله بايد مجموعه اي از كارشناساني را كه درگير فعاليت هاي اجرايي در زمينه هدف مورد نظر مي باشند براي تشكيل گروه قضاوت كننده، دعوت نمايند . اين افراد در خصوص ارتباط يا عدم ارتباط معيارها، زير معيارها و جايگزين ها با هدف، قضاوت خواهند كرد.
طراحي پرسشنامه: پرسشنامه دلفاي داراي چهار قسمت مي بـاشد که شامل جدول مقيــاس ١٠ درجهاي، پرسش هاي پرسشنامه دلفاي جدول پيشنهادها در خصوص حذف اصلاح يا اضافه كردن معيارها و زيرمعيارها جدول ثبت امتيازات مقايسه و زیر معیارها جايگزين ها می‌شود.
جدول مقياس ١٠ درجه اي: در اين بخش جدولي با مقياس ١٠ درجه براي سنجش اهميت هر يك از معيارها و زيرمعيارها طراحي می‌شود. اين جدول وسيله اي است كه به گروه قضاوت كارشناسي كمك مي كند تا ارزش عددي اهميت هر يك از معيارها و زيرمعيا رها را نسبت به يكديگر مشخص نمايند. جدول از سه بخش امتياز، نشانگر و جمله اظهاري تشكيل شده است.
پرسش هاي پرسشنامه دلفاي: در اين بخش پرسش هاي پرسشنامه دلفاي براساس معيارها، زيرمعيارها و جايگزين هاي پيشنهاد شده توسط گروه تحقيق طراحي خواهد شد.
شايسته است بر اي نزديك كردن تصاوير و برداش ت هاي ذهني گروه قضاوت كننده شاخص‌های مناسبي براي هر يك از معيارها و زيرمعيارها تدارك ديده شود تا گروه قضاوت كارشناسي نسبت به همه معيارها ذهنيت مشتركي پيدا نمايند و بر اساس آن قضاوت كنند .
جدول ثبت پيشنهادها در خصوص حذف، اصلاح يا اضافه كردن: در این بخش جداولي طراحي خواهد شد كه به قضاوت كننده اين امكان را مي دهد تا پيشنهادهاي اصلاحي خود را در خصوص معيارها و زير معيارها ارائه دهد .
جدول ثبت امتياز معيارها، زيرمعيارها و جايگزين ها: در اين بخش جداولي طراحي خواهد شد كه در آن‌ها امتيا ز داده شده توسط گروه قضاوت كننده به هر يك از معيارها و زيرمعيارها ثبت خواهد شد . تعداد اين جداول بستگي به تعداد سطوح معيارها و زير معيارها دارد . به گونه اي كه براي سطح اول معيارها يك جدول و براي سطوح بعدي كه شامل زير معيارها می‌شود به تناسب هر يك از زيرمجموعه ها يك جدول در نظر گرفته خواهد شد. بنابراين در مرحله اول اهميت هر يك از معيارها سنجيده خواهد شد و در صورتي كه معيارها توسط تيم قضاوت كننده حائز شرايط استاندارد تشخيص داده شد، اهميت زيرمجموعه هر يك از اين معيارها بررسي خواهد گرديد.
محاسبه اعتبار معيارها، زيرمعيارها و جايگزين ها: پس از تعيين ارزش عددي اهميت هر يك از معيارها، زير معيارها و جايگزين ها توسط گروه قضاوت كارشناسي، عمليات محاسبه اعتبار براي استاندارد كردن آن‌ها آغاز می‌شود در اين مرحله با استفاده از ميانگين حسابي، ميانگين هر يك از معيارها و سپس زيرمعيارهاي مربوط به هر معيار محاسبه شده و در نهايت مجموعه معيارها و زيرمعيارهايي كه ارزش عددي ٧ و بالاتر را از روي جدول مقياس اندازه گيري كسب كرده اند به عنوان معيارها، زيرمعيارها و جايگزين هاي استاندارد شده انتخاب خواهد شد .
جدول معيارها، زيرمعيارها و جايگزين هاي نهايي و استاندارد شده: در اين مرحله مجموعه معيارها و جايگزين هايي كه توانسته اند امتياز ٧ از ١٠ را كسب كنند به عنوان معيارها، زيرمعيارها و جايگزين هاي نهايي در جداول جداگانه ثبت خواهند شد. اين مجموعه پايه و اساس گردآوري داده هاي “AHP”را تشكيل مي دهند و با پايان اين مرحله، بخش ترسيم درخت سلسله مراتبي پايان خواهد پذيرفت.
گردآوري داده ها: پس از ثبت زيرمعيارهاي استاندارد شده، مجموعه زيرمعيارها به دو دسته كلي زيرمعيارهاي كمي و كيفي تقسيم خواهند شد. زيرمعيارهاي كمي، زيرمعيارهايي هستند كه داده هاي آن‌ها به صورت اعداد و ارقام حقيقي قابل گردآوري است زيرمعيارهاي كيفي، زيرمعيارهايي هستند كه تنها از طريق نگرش شناختی افراد می‌توان داده هاي آن را به دست آورد. براي گردآوري داده هاي كيفي ترسیم و اجرای سه مرحله ضروري است . اين مراحل شامل طراحي پرسشنامه گـــردآو ري داده ها تعیین جامعه نمونه و طراحي جداول مقايسه هاي زوجي مي باشد.
طراحي پرسشنامه: در اين بخش با استفاده از زيرمعيارهاي استاندارد شده، پرسشنامه گردآوري داده ها طراحي خواهد شد در اين پرسشنامه تعداد پرسش ها متناسب با تعداد زيرمعيارها است . پرسش ها به صورت مقايسه بيان هر يك از آخرين سطح زيرمعيارها و جايگزين ها طراحي خواهد شد و پرسش شونده بايد براساس آن پاسخ گويد براي آنكه برداش ت هاي ذهني پرسش شوندگان نسبت به پرسش ها به يكديگر نزديك شود ارائه شاخص‌های مناسب مرتبط با زيرمعيار مناسب خواهد بود.
تعيين جامعه نمونه: انتخاب افراد پرسش شونده به صورت تعمدي، طبقه اي و سهميه اي صورت خواهد گرفت. در اين روش از انتخاب تصادفي افراد به شدت بايد پرهيز كرد نحوه انتخاب بدين شكل است كه در ابتدا بايد با توجه به هدف پروژه و همچنين كمي يا كيفي بودن زيرمعيارها و جايگزي ن ها آن‌ها را طبق ه بندي نمود، سپس به تناسب تعداد زيرمعيارها يا جايگزين هاي قرارگرفته در هر طبقه، سهميه مناسبي از پرسش شوندگان را به آن‌ها اختصاص داد و در آخر، از ميان افرادي كه داراي اطلاعات كارشناسي مناسب در خصوص زيرمعيارها و جايگزين ها و از جهت نوع كار و تخ صيص نيز ترجيحًا درگير فعاليت هاي مرتبط با آن م ي باشند، سهميه هاي اختصاصي به هر طبقه از زيرمعيارها و جايگزين ها را پر نمود با انجام اين اقدامات، مجموعه افرادي كه از آنان پرسش شده و همچنين تعداد و نوع پرسش ها مشخص خواهد شد.
جدول مقايسه زوجي: در اين بخش سه نوع جدول داريم كه شامل جدول مقياس مقايسه زوجی جایگزین ها و آخرين سطح زيرمعيارها، و جدول ماتريس مقايسه زوجي معيارها و زیر میارها با يكديگر مي باشد .
در روشAHP با استفاده از منطق فازي كه به صورت پيوستاري است جدولي ٩ يا 11درجه اي تهيه می‌شود. اين جدول داراي اعداد صحيح ١ تا ٩ يا ١١ مي باشد كه براي هر وضعيت از مقايسه، يك عدد در نظر گرفته شده است.

جدول(3-8): مقیاس مقایسه دو به دو در AHP
وضعيت مقايسه
وزن يا ارزش
يكسان
1
يكسان تا نسبتًا بيشتر
2
نسبتًا بيشتر يا ضعيف
3
نسبتابیشتر تا بیشتر
4
بیشتر یا قوی
5
بیشتر تا خیلی بیشتر
6
خیلی بیشتر یا خیلی قوی
7
خيلي بيشتر تا خيلي، خيلي بيشتر
8
خيلي، خيلي بيشتر يا کاملاً مرجح
9

قطر ماتريس اين مقياس به طور طبيعي عدد ١ است زيرا در مقايسه ماتريسي، مقايسه دوجايگزين مشابه يكسان خواهد بود . از سوي ديگر معكوس مقايسه دو جايگزين با يكديگر در خصوص يك زيرمعيار به صورت كسري ثبت خواهد شد.
جدول ماتريس مقياس مقايسه زوجي جايگزين ها و آخرين سطح زيرمعيارها: پس از تهيه جدول مقياس مقايسه زوجي، وارد شدن به مرحل دوم مقايسه ها امکان پذیر مي گردد. براي مقايسه گزينه ها وزير معيارها با يكديگر بايد جداولي طراحی شود اين جدول داراي چند ستون عمومي و چند سطر افقي است که در سطر و ستون اول تمامي جايگزين هاي موجود نوشته می‌شود . در بالاي اين جداول مکانی برای ثبت زيرمعيارها در نظر گرفته شده است . بنابراين هر زيرمعيار كه در واقع آخرین سطح معیارها قبل از جايگزين ها می‌باشد، در بالاي هر يك از جداول قرار مي گيرد و جایگزین ها براساس تك تك زيرمعيارهاي مرتبط با هدف، با يكديگر مقايسه خواهند شد. در هر جدول براي هر مقايسه، يك خانه در نظر گرفته شده است كه پرسش شونده با مطالعه پرسشنامه طراحي شده، در مقايسه دو جايگزين با يكديگر در برابر يك زيرمعيار، ارزش عددي مشخصي را براساس جدول مقياس مقايسه اي در خانه مذكور ثبت خواهد نمود جدول مقايسه به دو بخش راست و چپ رديفي از اعداد يك واقع در قطر تقسيم خواهد شد. اعداد يك عددهايي هستند كه پرسش كننده در مقايسه دو مورد مشابه در سلولهاي مربوط به آن ثبت مي نمايد .
جدول ماتريس مقايسه زوجي معيارها و زيرمعيارها: در روش AHP وزن هر يك از معيارها و زيرمعيارها يكسان فرض نمی‌شود. به همين جهت پروفسور ساعتي روشي تحت عنوان “ماتريس كلان ١” ابداع كرده كه قادر است تأثیر معيارها و زيرمعيارهاي مرتبط با هر مجموعه يا هر خوشه را بر يكديگر و بر كل عمليات تحقيق محاسبه و انداز هگيري نمايند تعيين وزن هر يك از معيارها و زيرمعيارها نسبت به يكديگر توسط گروه قضاوت كارشناسي صورت خواهد گرفت. نحوه كار بدين شكل است كه ابتدا معيارهاي سطح اول در يك جدول كه داراي دو ستون عمودي و افقي است ثبت خواهد شد و پرسش شونده براساس مقياس مقايسه، وزن هر يك از معيارها نسبت به ديگري را معين خواهد نمود. سپس زيرمعيارهاي هر يك از معيارهاي سطح اول با يكديگر مقایسه خواهد شد و در مجموع استفاده از روش ابداعي ساعتي وزن هر يك از معيارها و زيرمعيارها محاسبه مي گردد تا در اندازه گيري نهايي عمليات تحقيق مورد بهره برداري واقع شود. در اين مرحله عمليات گردآوري داده ها به پايان مي رسد و آماده وارد شدن به مرحله سوم روش AHP می شویم.
عمليات محاسبه داده ها: محاسبه داده هاي پروژه، عملياتي بسيار طولاني و نسبتا ً پيچيده است خصوصا اگر تعداد سطوح عمودي معيارها و همچنين تعداد جايگزين ها و معيارها در سطح در سطح افقی گسترده باشد بر پيچيدگي و مطول شدن عمليات محاسبه به شدت افزوده خواهد شد براي همين منظور يك شركت توليد نرم افزار اروپايي يك بسته نرم افزاري تحت عنوان “Expert Choice”طراحي كرده است. اين بسته نرم افزاري داراي دو نوع آزمايشي و اصلي است كه نوع آزمايشي آن در درخت سلسله مراتبي داراي ٣ سطح است. اين سطوح شامل هدف، معيار و جايگزينهاست و در سطح افقي حداكثر ٩ جايگزين يا معيار را می‌تواند در خود جاي مي دهد بنابراين ويرايش تجاري آن نيز محدوديت هاي زيادي دارد . يعني اگر تعداد جايگزين ها يا معيارها در سطح افقي از ٩ مورد بيشتر يا تعداد سطوح از ٥ سطح بالاتر باشد بسته نر مافزاري مذكور نيز قادر به محاسبه عمليات نمي باشد به نظر م

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع سلسله مراتب، سلسله مراتبی، تحلیل سلسله مراتبی Next Entries منبع تحقیق با موضوع اقتصاد کشاورزی، مصرف کننده، علوم پزشکی