منبع تحقیق با موضوع توسعه منطقه، توسعه اقتصادی، خانواده ها، بازاریابی

دانلود پایان نامه ارشد

مدرن صنعتی بسیار شباهت داشت مردمان در محله های خود دارای روابط نزدیک ، پیوستگی مداوم و همبستگی و ایمان و اعتقاد بودند به علاوه بر آن محله پناهگاه مناسبی جهت تازه واردینی که در جستجوی یک مکان اختصاصی بودند به شمار می رفت” (ریاضی حسن ،5،4:1350).
در شهر های ایران علاوه بر زیژگی های مشترک ذکر شده که البته با شدت بعضی عوامل ذکر شد ه نیز همراه است. محلات گاه از تاسیسات و تسهیلات شهری برخوردار بوده و خود دارای بازارها و مساجد، گرمابه ها و سازمان اداری مشخص وابسته به حکومت بودند. محلات گاهی اوقات توسط کسانی اداره می شوند که یا از طرف مسئولین حکومتی منصوب می شدند و زیر نظر آن‌ها انجام وظیفه می کردند و یا عوامل مذهبی و اجتماعی در تعیین آن‌ها موثر بودند. تاثیر عامل اخیر منجر به پیروی افراد محله از ریش سفیدان و معتمدین محلی و یا رهبران مذهبی می شد. گاهی اوقات نیز ترکیبی از 2 مورد یاد شده به وجود آمده و هر دو نوع مسئولین محله به اداره آن می پرداختند. نگهبانانی نیز به حفاظت از محلات مشغول بودند. آقای فلامکی در مورد اصول زندگی محله ای شهرهای ایران 5 خصوصیت ذکر می کنند که عبارت است از :
1-هر یک از محلات مسکونی شهر ها از خودیاری و استقلال سکونتی مشروط محدود برخوردارند.
2- نوعی زندگی اجتماعی و محدود مستقل از بازار در سطح شهر و محلات مسکونی وجود دارد.
3- در مقابل مجموعه فضایی بازار به عنوان فضای عمومی برای همه شهروندان و برای نو واردان به شهر – محلات مسکونی دارای حجاب سکونتی خاص است.
4-به خاطر ویژگی های سنتی بالقوه ای که نزد خانواده های ساکن در محلات مسکونی وجود دارد. رفتار اجتماعی ساکنا ن در محله شکل خاص می یابد و هر فرد معرف شخصیتی است عاری از بی رنگی.
5-هم زیستی متشکل از خانواده ها ی ساکن یک محله از وقایع تاریخی و اتفاق غیر منتظره شهری منطقه‌ای تاثیر می پذیرد .
وی اضافه می کند که تنها در لحظه های از زندگی آرام و مرفه مردم شهر ها ست که همه اصول ذکر شده به نحوی شایسته اعمال می‌شود ولی در هر حال تداوم فکری و نیاز به اتکا بر این اصول را در لحضه های که شهر و محلات آن دچار بحران هستند، همیشه می‌توان به عنوان پدیده های خاص زندگی محله ای در شهر های ایران باز شناخت (فلامکی ،1364).
2-1-13-شهرستان:
– شهرستان واحدي از تقسيمات كشوري است با محدوده جغرافيايي معين كه از به هم پيوستن چند بخش همجوار كه از نظر عوامل طبيعي،‌ اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي واحد متناسب و همگني را به وجود آورده‌اند. 
‌تبصره 1 – حداقل جمعيت شهرستان با در نظر گرفتن وضع پراكندگي و اقليمي كشور به دو درجه تراكمي به شرح زير تقسيم می‌شود:
الف – تراكم زياد 120000 نفر. 
ب – تراكم متوسط 80000 نفر. 
‌تبصره 2 – در نقاط كم تراكم، دورافتاده، مرزي، جزائري و كويري با توجه به كليه شرايط اقليمي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي تا حداقل 50 هزار‌نفر با تصويب هيأت وزيران و در موارد استثنايي با تصويب مجلس شوراي اسلامي مي‌تواند كمتر از 50 هزار نفر باشد. 
‌تبصره 3 – مركز شهرستان يكي از شهرهاي همان شهرستان است كه مناسبترين كانون طبيعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي و اجتماعي آن محدوده‌ شناخته مي‌شود. 
‌ماده 8 – وزارت كشور موظف است ظرف مدت 3 ماه با همكاري سازمان برنامه و بودجه و مركز آمار درجات تراكم را تعيين و به تصويب هيأت ‌وزيران برساند. 

2-2-دیدگاهها و نظریات :
2-2-1-سابقه برنامه‌ریزی منطقه‌ای :
افزایش جمعیت و نیاز بشری از یک سو و محدودیت ها از طرف دیگر، لزوم تفکر برنامه‌ریزی را مطرح نمود. بنابراین برنامه‌ریزی در هر زمان و مکانی متأثر از اهدافی است که این اهداف خود در پی نیاز ها مطرح می گردد .
برابر بررسی های انجام شده، اولین قدم های برنامه‌ریزی منطقه‌ای، حدود چهار هزار سال پیش، در مصر قدیم و در اطراف دره نیل، در قالب به وجود آوردن سیستم آبیاری و استفاده از طغیآن‌های رود نیل برداشته شد. هم زمان مصری ها و یونانی ها هم با ایجاد کا نال ها و سدهای متعدد خاکی و سنگی اراضی زیادی را به کشاورزی اختصاص می دادند.
شهر های شرقی که وابسته به منطقه و روستاهای اطراف بودند، کم کم رشد کردند. بدین ترتیب تولید، خرید و فروش و مزیت های نسبی مناطق مختلف نوعی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، مخصوص آن زمان را به وجود آورد.
در زمان اسکندر، یونان توجه شایانی به عملکرد شهر ها در چارچوب توسعه منطقه‌ای و قدرت نظامی شهر ها نمود. فرمانروایان اسکندر برای حفظ و نگهداری منطقه و توسعه آن معتقد به داشتن یک شهر مهم در آن منطقه بودند.
مهمترین مراحل تکامل در برنامه‌ریزی منطقه‌ای، در زمان رومیان صورت گرفت . رومیان علاوه بر آبادانی و توسعه منطقه‌ای، مبادرت به توسعه قلمرو و احداث جاده های نظامی می نمودند، که این جاده ها خواه ناخواه در جهت انتقال کالا، مبادلات بازرگانی، توسعه ارتباطات اقتصادی و اجتماعی بین مناطق مؤثر افتاد . بعد از زمان رومی ها، در قرن 14و 15 میلادی تحول دیگری در امر برنامه‌ریزی منطقه‌ای به وجود آمد.
هلندیها اولین ملت پیشرو در امر برنامه‌ریزی منطقه‌ای قرون جدید هستند که با استفاده از امکانات آبی و کشتیرانی به ایجاد سدها و کانال های آبیاری و توسعه کشاورزی و حمل و نقل پرداختند. به طوری که جزء اولین کشورهای صادر کننده کالا، به صورت مدرن در آمده و به ایجاد بانک و انبار کالا، بازاریابی و رقابت پرداختند.
در قرن 17میلادی فرانسویان توجه زیادی به توسعه مناطق و استقلال آن‌ها نمودند . انگلستان در اواخر قرن 18و 19میلادی به عنوان اولین کشور صنعتی جهان، با در دست داشتن انواع ماشین های حمل و نقل، کارخانجات، دست‌یابی به مواد خام ارزان، سهم عمده ای در مدرنیزه کردن توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی منطقه‌ای داشته است.
پیدایش نظریات اقتصادی ، رقابت در بازاریابی و تولید، تخصیص منطقه در تولید، مسئله برتری نسبی منطقه در تولید ، تأثیر مهمی در برنامه‌ریزی منطقه‌ای به جای گذاشت . در انگلستان کشاورزی صنعتی شد و معادن فعال گردید . رقابت بین المللی اقتصادی باعث به وجود آمدن قوانین اجتماعی و بیمه گردید . همزیستی علوم اقتصادی و اجتماعی و جغرافیا شکل جدیدی به برنامه‌ریزی منطقه‌ای در قالب مدلهای مکانی ، فضایی و منطقه‌ای داد.
“ابنزرد هاوارد “با ارائه نظریه “باغ شهر ها “در سال 1898میلادی، کمک شایانی به برنامه‌ریزی منطقه‌ای نمود . وی مهتقد بود که با ایجاد چند باغشهر در اطراف شهر های بزرگ باید مبادرت به تمرکز زدایی از شهر های بزرگ نمود . به طوری که جمعیت و صنعت از این شهر ها خارج و نوعی پخشایش صنعت و جمعیت صورت می گیرد. بعداً وی یک سیستم منطقه‌ای، از یک شهر مرکزی با جمعیت بهینه ای معادل 50000نفر و چندین شهر اقماری را پیشنهاد نمود که خود نوعی برنامه‌ریزی منطقه‌ای است (زیاری ،10:1378-15).

2-2-2-نظریات ارائه شده :
الف)توسعه : نظريه هاي ارائه شده درباره دستيابي به توسعه را می‌توان به دو گروه عمدة نظرية رشد نامتعادل و نظرية رشد متعادل تقسيم نمود: فرانسوا پرو، هيرشمن، سينگر، كيندلبرگر استرتين و روستو از پيروان دكترين رشد نامتعادل هستند كه در آن، نظريه قطب رشد تجلّي مي شو د. نظريه قطب رشد پويا بر دو اثر استوار است : يكي اثرات تمركز و ديگري اثرات پخش؛ بدين صورت كه اثرات تمركز و ديگري اثرات پخش؛ بدين صورت كه رشد همزمان در همه جا اتفاق نمي افتد بلكه در نقاط يا قطب هاي توسعه اتفاق مي افتد كه از قدرت جاذبة بالايي برخوردارند (اثر تمرکز) اين نقاط، توسعه را در كانال هايي پخش ميكنند كه كل اقتصاد را تحت تأثیر قرار مي دهد(اثر بخش)(کلانتری :1380،60-70).
بسیاری از نظریهپردازان توسعه، مانند میردال (1970) و تودارو (1365)، بر کاهش نابرابری و رفع دوگانگیهای اقتصادی و اجتماعی به عنوان یکی از اهداف اساسی توسعه تأکید دارند. نبود توازن در جریان توسعه بین مناطق گوناگون، موجب ایجاد شکاف و تشدید نابرابری منطقه‌ای میشود که خود مانعی در مسیر توسعه است(آهنگری و سعادت مهر، 1386: 159).
میسرا معتقد است که هدف همه فرایندهای توسعه، رفاه انسان است و توسعه ناحیهای نیز استثنائی بر این قاعده نیست(حسینزاده دلیر، 1384: 73). امروزه اقتصاددانان نظریه رشد متوازن در مناطق مختلف، ضرورت برنامهریزی منطقهای صحیح را جهت رسیدن به توسعه متوازن مطرح میکنند و معتقدند که توسعه متعادل ناحیهای با فراهم کردن بهترین شرایط و امکانات برای توسعه جامع همه نواحی، تفاوتهای کیفیت زندگی بین ناحیهای و درون ناحیهای را به حداقل رساند و نهایتاً از بین ببرد(مولایی، 1387: 74).
موضوع توسعه با پیشتازی نظریه پردازان اقتصادی شروع شد . آن‌ها نظریات مختلفی را برای دست‌یابی به توسعه به اقتصادی مطرح کردند. کسانی مانند روزن ، اشتاین، رودن، و برکس رشد هم زمان بخش‌های مختلف اقتصادی و راه مناسبی برای دست‌یابی به توسعه اقتصادی می دانند و معتقدند برای شکستن دور باطل فقر در کشور های در حال توسعه باید در بخش‌های مختلف اقتصادی سرمایه گذاری همه‌جانبه و هم زمانی انجام گیرد. عقاید آن‌ها به نام نظریه رشد متوازن شناخته شده است . در مقابل هیرشمن معتقد است در کشور های در حال توسعه چنان سرمایه ای در اختیار ندارند تا بتوانند سرمایه گذاری همه‌جانبه ای انجام دهند.
بنابراین کشور ها باید بخشی را به عنوان پیشتاز انتخاب کنند و در این بخش پیشتاز و یا قطب رشد سرمایه گزاری کنند تا رشد این بخش با ارتباط های پیشین و پسین ، باعث رشد بخش‌ها شود (بهشتی ،72:1378). در زمینه توسعه مناطق نیز الگوهای تقریبا مشابهی وجود دارد. مفهوم قطب رشد را فرانسوا پرو فرانسوی در دهه 1960میلادی مطرح کرد. به اعتقاد پرو ، قطب های رشد دارای صنایع یا کارخانه های با عملکرد بالا و دارای امکان رشد بسیار قوی هستند. او رشد صنایع را اساسی و پیشرفته را موتور حرکت رشد اقتصادی ملی می داند که در مکآن‌های معینی بروز می کند و در نتیجه رشد نامتوازن به وجود می آید. و صنایع جدید در نزدیکی زیر ساخت ها و زیر بناهای مورد نیاز آن مستقر می شوند و نقاط رشد معینی را ایجاد می کنند. این تمرکز مکانی با عقب ماندگی نواحی دیگر همراه خواهد بود و نتیجه آن، قطب بندی منطقه‌ای و گسترش ناهمگون توسعه از نظر جغرافیایی است. در پی آن آثار نفوذ کننده متعددی تصحیح این عدم توازون را تضمین خواهد کرد (هاروی ،99:1376).
نظریه های توسعه را بر حسب اینکه روی کدام عامل تاکید بیشتری دارند می‌توان به 4دسته تقسیم کرد (ساعی ،2:1386).
1-نظریه های که اولویت را به عامل فرهنگی می دهند (وبر –تونیس –کنت و …).
2- نظریه های که روی عوامل اقتصادی تاکید بیشتری دارند (مارکس –وستو –لوئیز –نورک –هیرشمن).
3-نظریه های که بر روی عوامل سیاسی الویت قائل هستند (نظریه های رادیکال –وابستگی –فرانک –امین و….).
4-نظریه های که بر انفکاک و تخصصی شدن ساختارهای نظام اجتماعی تمرکز دارند (وبر –دورکهایم اسپنسر –پارسونز و…).
اما توسعه باید جامع، یکپارچه و چند بعدی باشد و در بعد فرهنگی و سیاسی آزادی یکدیگر و در روابط و مناسبا اجتماعی عادلانه ، محورهای اصلی توسعه را تشکیل دهند(پیشگاهی فرد و همکاران، 82:1391).
عمده ترین نظریه های مبین عدم توازون منطقه‌ای در تحلیل توسعه ملی و منطقه‌ای شامل نظریه های دوگانگی اقتصادی – نظریه های همگرایی منطقه‌ای و رویکرد های قطبی شدن توسعه فضایی است(پروکس:1955، هیگنیز:1956) 12ديدگاه همگرايي بيان مي كند كه، توزيع رشد و توسعه در مناطق، فرآيندي همگراست، يعني نهايتاً و در درازمدت رشد و توسعه منطقه‌ای، به توازن منطقه‌ای خواهد انجاميد، هرچه اقتصاد توسعه‌یافته تر شود؛ شكاف ميان مناطق كمتر خواهد شد (ریچاردسون:197813) نئوكلاسيك ها بر خلاف ساختارگرايان در مورد نيروهاي بازار خوش بين هستند و نابرابري منطقه‌ای را شرط لازم و اصلي و يك مرحله گذار به سمت توسعه‌یافتگي ميدانند كه در آن نيروهاي بازار بازده همه عوامل توليد را به نزديك توليد نهايي شان تضمين مي كنند. نابرابري منطقه‌ای از فرآيند تخصيص منابع

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع توسعه یافتگی، توسعه منطقه، توسعه انسانی، استان فارس Next Entries منبع تحقیق با موضوع توسعه فضایی، جوامع انسانی، تعادل فضایی، سلسله مراتب