منبع تحقیق با موضوع انقلاب مشروطه، ظلم و ستم، روشنفکران

دانلود پایان نامه ارشد

مستعمره، چهره‌اي منفور، اقامه‌ي دعوي، تندروهاي ايراني، نابسامان‌تر شدن اقتصاد در ايران، فقيرتر شدن ايرانيان، عملياتي مخفيانه، سرنگوني، اعضاي شبکه مخفي، تبليغات، اعتصاب، طبقات حاکم، اجتناب، جنگ رواني، کشوري کوچک، پوپوليست، عوام‌فريب، تحقير، تمسخر وسواس، پيرمردي غيرعادي، ادا؛
افراد و نهادها:
انگليس: بي‌پي‌ يا بريتيش پتروليم، شرکت نفت انگليس و ايران، مأموران و متحدان بريتانيا؛
شاه: شرکت نفت ايران پالايشگاه آبادان؛
قطب‌بندي:
ارزش‌هاي منتسب به دکتر مصدق و جبهه ملي:
– اکثر کارگران ايراني از آن‌ها (فرستادگان دولت مصدق) مانند قهرمان ملي استقبال کردند.
– پس از سال‌ها دخالت دولت بريتانيا در امور داخلي ايران، ايرانيان مي‌خواستند که مستقل باشند.
– مردم به مصدق به‌عنوان رهبر ملي اعتماد کردند.
– پس از ملي کردن نفت ايران مصدق در بريتانيا به چهره‌اي منفور تبديل شد.
– يک سياستمدار سالم ايراني
– مصدق دولت بريتانيا را مبهوت کرده بود.
– خانواده مصدق مرفه و بانفوذ بود و مادرش شاهزاده قاجار بود.
– تحصيلات در غرب به مصدق درک هوشمندانه‌اي از جنگ رواني دولت بريتانيا عليه او داده بود.
– او از ابتداي بحران از هر ترفندي بهره مي‌گرفت تا ايران را به‌عنوان کشوري کوچک که زير ستم ابرقدرتي بزرگ قرارگرفته ترسيم کند.
– هيچ سياستمدار ايراني به‌اندازه مصدق منافعشان (انگليسي‌ها) در ايران را تا اين حد به خطر نيانداخته بود.
– مصدق نقش بازي مي‌کرد و مي‌گفت باوجود پير و ضعيف بودن براي احقاق حقوق ايرانيان مبارزه مي‌کنم.
– مخالفان داخلي و خارجي مصدق او را پيرمردي غيرعادي تصوير مي‌کردند.
ارزش‌هاي منتسب به انگليس:
– سود سالانه بريتانيا بيش از دو برابر سودي بود که به دولت ايران تعلق مي‌گرفت.
– بعد از جنگ جهاني دوم بريتانيا قدرت خود را تا ميزان زيادي ازدست‌داده بود.
– مقامات بريتانيايي نمي‌خواستند يکي از مهم‌ترين سرمايه‌هايشان را از دست بدهند.
– بريتانيا در دادگاه بين‌المللي لاهه عليه دولت مصدق اقامه‌ي دعوي کرد.
– دولت بريتانيا به ناوگان دريايي‌اش در خليج‌فارس دستور داد کشتي‌هايي را که نفت ايران را حمل مي‌کردند متوقف کنند.
– شرکت‌هاي مهم نفتي جهان از تحريم ايران توسط دولت بريتانيا حمايت کردند. آن‌ها نمي‌خواستند ملي شدن نفت در ايران الگويي براي ملت‌هاي ديگر شود.
– سربازان انگليسي، خود را براي مقابله با تندروهاي ايراني آماده مي‌کنند.
– آدم‌هاي قابل‌اعتمادي در ميان ايراني‌ها براي انگليسي‌ها پيدا شد.
– دولت بريتانيا براي پيشبرد تبليغات خود عليه مصدق از راديوي فارسي بي‌بي‌سي استفاده مي‌کرد و بارها مطالب ضد مصدق از اين راديو پخش شد.
– کارمندان ايراني اين راديو در اعتراض دست به اعتصاب زدند.
– سرزمين خوزستان مستعمره انگلستان بود.
– دولت بريتانيا و مخالفان مصدق او را متهم مي‌کردند که پوپوليست و عوام‌فريب است.
– بعضي از سياست‌مداران خارجي او را مورد تحقير و تمسخر قرار مي‌دادند.
ارزش‌هاي منتسب به شاه و نيروهاي طرفدار سلطنت‌:
– دولت ايران در مقابل انگلستان از خودش اختيار نداشت.
– شرکت نفت خيلي بالا پايين مي‌کرد. به‌اصطلاح گزينش مي‌کرد.
– دولت انگليس خطاب به بي‌بي‌سي: بايد از حمله به طبقات حاکم اجتناب کنيم.
– آن‌ها بعد از انقلاب مشروطه ايران با دولت‌ها و پادشاهان ايراني رابطه خوبي داشتند.
استناد:
صحبت‌هاي عزت‌الله سحابي- سياستمدار مليگرا ، سام فال- ديپلمات بريتانيايي و محمود مصدق- نوه مصدق؛
پيش‌فرض:
– دکتر مصدق به‌تنهايي رهبري جنبش ملي شدن صنعت نفت را به عهده داشت.
– شرکت نفت و کشور انگليس به مردم خوزستان ظلم زيادي کردند.
– ملي شدن صنعت نفت در زندگي مردم عادي تأثير نداشت.
– ملي شدن صنعت نفت باعث ايران غرور ملي در بين مردم و قشر کارگردان شده بود و تمام اين دستاوردها مديون فعاليت‌هاي دولت مصدق و جبهه ملي بود.
– ايران نماينده ملي شدن صنعت نفت در مقابله باسياست‌هاي ضد استعماري انگليس در منطقه و جهان الگو بود.
– به خاطر روابط اقتصاد آزاد و رابطه با کشورهاي جهان، در صورت تحريم از سوي اين کشورها مي‌تواند زيان‌بار و حتي مرگبار باشد.
– ايرانيها انسانهايي دروغگو و بدقول هستند که نبايد به آنها اطمينان کرد.
– کارمندان بيبيسي انسانهايي آزاد و حقطلب هستند که فقط براي راستاي اعتلاي ايران به شغل خبرنگاري رو ميآورند، در غيراينصورت با اعتصاب و استعفا از اجراي سياست‌هاي ضد ايراني سر باز مي‌زنند (فعاليت‌هاي اين افراد ضد جمهوري اسلامي براي آزادي ايران و مردم ايران از بند اسارت است!)
– رابطه خوب حاکمان ايران با انگليس و کشورهاي اروپايي کاري درست و مطابق عرف بين‌الملل است.
– مصدق در فعاليتها و مبارزات خود همواره مشي آزادي‌خواهي و ضد استعماري را دنبال مي‌کرد.
– تحصيلات و زندگي در غرب يک فضيلت است.
– تحصيلات و زندگي در غرب بود که به دکتر مصدق اين توانايي را مي‌داد؛ که مي‌توانست در مقابله با انگليس پيش برود.
– پادشاهان قاجار و رضاشاه به‌عنوان حاکمان ايران از اختيارات قانوني خود در عقد قراردادهاي با شرکت نفت استفاده کرده بودند و هيچ ستمي به مردم ايران وارد نشده بود.
– مصدق عليرغم رفتارهاي عجيب‌وغريب براي رفتارش دلايلي داشت که از نظر خودش منطقي و قابل‌قبول بود.
– حفظ وجه سياستمداران ايراني در خارج از ايران موضوعي مهم و قابل‌توجه است.
دلالت‌هاي ضمني متن:
تداعي:
– صحبت‌هاي سحابي در مورد شرکت نفت، ظلم و ستم کشور انگليس و دخالت در امور ايران را در دو قرن اخير يادآوري مي‌کند.
– استفادهي بلامانع از منابع و معادن ايران در ازاي بهاي اندک به حکام و پادشاهان قاجار توسط افراد و شرکت‌هاي انگليسي به ذهن متبادر مي‌شود.
– تهديدهاي نظامي آمريکا و غرب عليه ايران، عليه افراد و گروه‌هايي است که آنها را تندروهايي مي‌نامند که تحمل مقاومت و ايستادگي ملت ايران را عليه زيادهخواهي خود ندارند.
– در جريان مذاکرات هسته‌اي ايران و 1+5 نيز بارها ايرانيها را به غير قابل اعتماد و دروغگو بودن متهم کردهاند.
– تحصيلات در اروپا و کشورهاي غربي همواره يک ارزش و امر مثبت تلقي شده و ميشود.
– اتهاماتي که همواره از سوي عامهي مردم و جمهوري اسلامي به بيبيسي در رابطه با دنبال کردن سياستهاي دولت انگليس است، به ذهن متبادر ميشود.
تلقين:
– دولت انگليس تلاش داشت تا اموال غضب شده توسط ايرانيان را پس بگيرد.
– با اتحاد جهاني و شرکت‌هاي بين‌المللي که در حمايت کشورهاي خود هستند، نمي‌توان مبارزه کرد و به مقابله با آنها پرداخت.
– هرچند ايراني‌ها در بي‌بي‌سي فارسي و جهاني کار مي‌کنند، اما هميشه اصل بي‌طرفي در روزنامه‌نگاري را رعايت مي‌کنند و هيچ‌وقت برخلاف مصالح کلي کشور و مردم کاري انجام نمي‌دهند.
– مصدق از تکنيک مظلوم‌نمايي براي پيشبرد اهدافش در مجامع بين‌المللي استفاده مي‌کرد و اين کار نشان از ضعف منطق و عمل وي داشت.
– هرچند مصدق در تختخواب و با تمارض به مبارزه در نهضت ملي شدن صنعت نفت ادامه مي‌داد، اما از هيچ کاري براي ادامهي مبارزه فروگذار نمي‌کرد.
اجماع:
– کنشگر متن درصدد است تا در اين مضمون به‌عنوان مقدمهي مستند، از مصدق، قهرماني ملي و مردمي با درصد محبوبيت بالا بسازد؛ محبوبيتي که آن‌قدر بالابود که وي را به عوام‌فريبي و اتخاذ سياست‌هاي پوپوليستي متهم مي‌کردند. متن تلاش دارد از طريق ارائهي فکت‌ها و دلايل مختلف، اعم از شور و اشتياق مردم در استقبال از هيئت ‌مديرهي شرکت نفت ايران در آبادان، تلاش دولت انگليس براي سرنگوني مصدق، تحصيلات وي در اروپا و در نهايت هوشمندي وي در برخورد با جنگ رواني دولت انگليس، چنانکه گفته شد، بر محبوبيت بالاي مصدق تأکيد کند.
– همچنين نويسنده با زيرکي تمام و پذيرفتن اتهاماتي که اين سال‌ها به بي‌بي‌سي فارسي وارد مي‌شود، حساب کارمندان و خبرنگاران ايراني آن را از مديرانش جدا کرده، به اين ترتيب آنها را انسان‌هايي آزاده و آرمان‌گرا نشان مي‌دهد.
گزاره‌هاي اساسي:
– خوزستان بيشتر مستعمره و تحت سيطره انگليس بود تا خاک ايران.
– کارگران در پالايشگاه‌هاي جنوب از فرستادگان دولت استقبال عظيمي انجام دادند.
– حضور نظاميان انگليسي در خليج‌فارس طبيعي و به خاطر دفاع از اموال و منافع شرکت نفت بود.
– ايراني‌ها قابل‌اعتماد نيستند و نمي‌توان روي آن‌ها و حرف‌هايشان حساب کرد.
– بااينکه رفتار مصدق در عرصه سياست غيرعادي و ناموجه بوده اما همين رفتار به وي اين قدرت را مي‌داد که اهدافش را پيش ببرد.
2-1-2-4- مضمون دوم: جنگ سرد؛ نظم جديدي براي جهان
زمان: از دقيقه 11:15 – 15:10
مقام‌هاي بريتانيايي همواره ادعا مي‌کردند که حکومت مصدق زمينه سلطه کمونيست‌ها را بر ايران فراهم مي‌کند. نخست‌وزيري مصدق همزمان بود با بحبوحه جنگ سرد بين آمريکا و متحدانش با اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي. در آن زمان شوروي به رهبري استالين بر اکثر کشورهاي اروپاي شرقي غلبه يافته بود. نيروهاي آمريکايي و بريتانيايي در کره عليه کمونيست‌ها در حال جنگ بودند و اتحاد شوروي سه بمب اتمي را با موفقيت آزمايش کرده بود. خطر جنگ جهاني سوم آشکار و مشخص بود؛ اما وحشت از غلبه شوروي بر ايران فقط نتيجه تبليغات و اغراق‌هاي دولت بريتانيا نبود. تاريخ رابطه ايران و همسايه شمالي آن تاريخ سلطه‌گري و تجاوز روسيه تزاري و سپس شوروي بود. چند سال پيش از روي کار آمدن مصدق و پس از جنگ جهاني دوم در سال‌هاي 1324 و 25 شوروي سعي کرده بود يک حکومت دست‌نشانده در استان آذربايجان درست کند.
سام فال، ديپلمات بريتانيايي: حکومت مصدق قابل‌قبول نبود چون نمي‌توانست کمونيست‌ها را کنترل کند. خودش آدم خوبي بود. حسن‌هاي زيادي داشت. اصلاً يک وطن‌پرست واقعي ايراني بود.
تشکل اصلي کمونيست‌هاي ايران حزب توده بزرگ‌ترين و سازمان‌يافته‌ترين حزب سياسي در کشور بود و آشکارا طرفداري خود را از شوروي تبليغ مي‌کرد. اين حزب دو سال قبل از تشکيل دولت مصدق غيرقانوني اعلام‌شده و منحل شد. اما دولت مصدق فعاليت‌هاي آن‌ها را تا حد زيادي ناديده مي‌گرفت.
محمدعلي عمويي، عضو حزب توده ايران: حزب توده ايران نظير کليه احزاب کمونيستي جهان حزب کمونيست اتحاد شوروي را حزب برادر و حزب بزرگ برادر تلقي مي‌کرد.
حزب توده مصدق را نوکر آمريکايي‌ها مي‌خواند که نفع امپرياليست‌هاي نو خواسته‌ي آمريکا عليه بريتانيا و شوروي مي‌جنگند. يکي از دلايل مخالفت توده‌اي‌ها با مصدق طرحي بود که او در سال 1324 به تصويب مجلس رساند و عملاً جلوي امتيازخواهي روس‌ها را گرفت. در آن زمان استالين درصدد بود در شمال ايران همان امتيازاتي را کسب کند که بريتانيا در جنوب داشت. حزب توده موفق شده بود با شعارهاي آرمان‌گرايانه بسياري از روشنفکران و هنرمندان آن زمان را به خود جذب کند. اما نفوذ توده‌اي‌ها به همين‌جا ختم نمي‌شد. آن‌ها حتي در ارتش ايران نفوذ کرده و سازماني نظامي و مخفي را ايجاد کرده بودند. محمدعلي عمويي از زمان ورودش به ارتش هوادار حزب توده بود.
عمويي: تجربه نشان داده بود که کارهاي مخفي حزب احتياج به يک سپر حفاظتي دارد. و هيچ نيرويي بهتر از نظامي‌ها نمي‌تواند اين را انجام دهد. اولاً اين پوشش ويژه‌شان، ثانياً حضورشان در رکن دو و شهرباني و کلانتري‌ها و … اين‌يک وجه قضيه هست که ازلحاظ اطلاعات و خطرات و اين چيزها، اينکه آيا در درون حزب نفوذي شده يا نه.
استخراج اطلاعات مضمون دوم:
واژگان:
مثبت: وطن‌پرست واقعي، ايراني، آرمان‌گرايانه، سپر حفاظتي؛
منفي: سلطه، جنگ سرد، خطر جنگ جهاني سوم، وحشت، تبليغات، اغراق، سلطه‌گري، تجاوز، حکومت دست‌نشانده، غيرقانوني، منحل؛
افراد و نهادها:
انگليس: مقام‌هاي بريتانيايي؛
حزب توده: اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي، استالين، روسيه تزاري؛
قطب‌بندي:
ارزش‌هاي منتسب به مصدق:
– حکومت مصدق زمينه سلطه کمونيست‌ها را بر ايران فراهم مي‌کند.
– حکومت مصدق قابل‌قبول نبود چون نمي‌توانست کمونيست‌ها را کنترل کند.
– (مصدق) آدم خوبي بود. حسن‌هاي زيادي داشت.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی امام علی (ع)، بیت‌المال، امام صادق Next Entries منبع تحقیق با موضوع سازمان ملل، روشنفکران، سازمان ملل متحد، روابط قدرت