منبع تحقیق با موضوع امر به معروف، سلسله مراتب، نماز جماعت، امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

را رعايت نمي کنند.581
اسماعيليان بهره به تبع قاضي نعمان(کتاب اختلاف اصول المذاهب) در قواعد اصولي موافق شيعه هستند و و با معتقدات اهل سنت در اين بحث مانند قياس، استحسان و اجماع به معناي مورد نظر اهل سنت به شدت مخالفند. آنها در موارد شک قاعده استصحاب را قبول دارند و براي کثير الشک حکم به عدم توجه به شک مي کنند.582به نظر اسماعيليان طيبي باطن شريعت که از تاويل به دست مي آيد، شريعت واقعي ميباشد و دستورات فقهي و ظاهري براي کنترل نفس انسان واجب شده است. آنها همانطور که در امور ظاهري به دعائم رجوع مي کنند، براي يافتن بواطن احکام سراغ تاويل الدعائم مي روند. البته اين کتاب را جزء کتب سري خود مي دانند که در دسترس همه نبايد قرار بگيرد. ولايت: مثل آدم است طهارت: مثل نوح است. نماز: مثل ابراهيم است. زکات: مثل موسي است. روزه: مثل عيسي است. حج: مثل پيامبر اسلام است. جهاد: مثل امام هفتم قائم القيامه است.583
فرقه گرايي با جدل بر سر شريعت: گروهي از بهره ها که از بدنه اصلي جدا شدند و قائل به پايان يافتن دور اسلام بودند، خوردن گوشت حيوانات را همانند هندو ها گناه شمرده و روي همين اساس آنها را ناگوشيه ناميدند.584 همچنين مدتها بعد شکافي ميان فرقه مهدي باغ والا يا اتباع ملک پيدا گشت، عبدالقادر که از مرکز مهدي باغ جدا شده بود، خود را به عنوان قادم معرفي کرد. آنها قائل بودند که از زمان او دوران کشف شروع شده و بدين ترتيب شريعت محمدي نسخ گشته است. لذا ديگر نيازي به خواندن نماز و يا گرفتن روزه در ماه رمضان نيست. تاکيد عبدالقادر فقط بر باطن شريعت است و ظواهر شريعت اسلامي را نسخ شده مي داند. در اين بين اما در مقابل طرفداران عبدالقادر گروه ديگر که اتباع ملک بدري باشند به ظاهر شريعت اسلامي پايبند مي باشند. اين پايبندي به شريعت و عدم پايبندي در مخاصمه آنها در سال 1998 م نيز خود را نشان داد. زيرا اتباع عبدالقادر که مي خواستند وارد مهدي باغ شوند، با اين شکايت توسط گروه ديگر مواجه شدند که آنها وقتي نماز نمي خوانند، چگونه مي خواهند اين مکان را که در ميان خود مسجدي دارد را تصرف کنند.585
نقش تشريعي داعيان: داعي مطلق قدرت و احترام بسياري براي خود جمع کرده است و همانند آقاخان چهارم جنبه الوهيتي و عصمت پيدا کرده است که اين امر سبب اعتراض بهره هاي اصلاح طلب شده است586. او به عنوان نايب امام شناخته مي شود وبايد تمامي مراسمات مذهبي مانند عقيقه کودکان و ازدواج و مراسم تدفين به اجازه او باشد.587 تشكيلات شاخه طيبي‌هاي بهره بر روي محور داعي مي‌چرخد. آنها معتقدند نقش داعي مطلق در قـرآن و هـمين طور در احاديث و روايات امامان اسماعيلي آمده است، ولي تفسير اين آيات باطني است نه ظاهري و لذا داعي مطلق است كه مي‌تواند آن را استدراك نمايد. داعى مطلق پنجاه و يكم، که طاهر سيف الدين (1965 ـ 1915) بود، كوشيد تا اقتدار رسمى خود را تا سر حّد قدرت مطلق در تمام امور دنيوى و روحانى جماعت‌هاي بُهره گسترش دهد. براى نيل به اين هدف، او وجوه هنگفت حاصل از هدايا و اوقات و مهم‌تر از همه ماليات‌هاي شرقى (زكات، صدقه فطر، خمس) و ساير ماليات‌ها و مطالبات وصول شده توسط عاملانش در تمام جماعت‌هاي هند و شرق افريقا را به مصرف رساند. داعى مطلق تنها نماينده امام غايب، يكى از فرزندان (ناشناخته) امام طيّب است كه در سال 1130 م. ناپديد شد. در اين سمت، داعى ادعا مي‌کند تمام امتيازات امام را دارد. مبادرت به تفسير باطن قوانين شريعت از طريق مطالعه آثار مكتوب باطنى مختص شاگردان اين مدرسه دينى و نيازمند تأييد داعى است. برهان‏الدين، داعى پنجاه و دوم، نيز قوانين ديگرى را به عنوان ميثاق‏نامه تنظيم كرده است و صاحبان دعوت خود را ملزم به اجراى كامل آنها نمود. از جمله آن قوانين، مى‏توان به موارد زير اشاره كرد: 1. ختنه نمودن دختران؛ 2. نظر دادن در كليه امور زندگى حتى خصوصى‏ترين مسائل زناشويى توسط خود برهان‏الدين يا صاحب دعوت؛ 3. مقرّر نمودن ده‏ها ماليات و عوارض؛ نظير سهم امام، خمس، ماليات فرزند، خانه، دارايى، و…؛ 4. ممنوع بودن عقد و ازدواج، كفن و دفن مردگان، نام‏گذارى كودكان و… بدون اجازه برهان‏الدين يا صاحب دعوت؛ 5. لزوم ارسال سالانه ماليات‏ها، نذورات و هدايا به محل سكونت برهان‏الدين با نظارت صاحبان دعوت.588 همچنين او تا به امروز تعمير و بازسازي 150 مسجد از جمله مسجد کوفه را به عهده گرفته است. مقامي كه امور شرعي در سلسله مراتب دعوتِ بـهره‌هاي داوودي بر عهده اوست، نماينده ويژه داعي، مـوسـوم بـه “عـامـل” اسـت. عـامـل‌هـا رياست جماعت‌هاي خود را بر عهده دارند و كليه امور، اعم از مـراسم ديـنـي، ازدواج، تـدفـيـن و خـتنه بـا اجازه آنها انجام مي‌شود. ‌پـايـيـن‌تـريـن مـرتـبه در سلسله مراتب دعوت داوودي‌ها “ملا” است. ملاها معمولاً از بين افراد جامعه خود انتخاب مي‌شوند و تحت نظر عاملان انجام وظيفه مي‌كنند و در برخي اوقات و در هنگام غـيـبـت عامل، نماز جماعت بهره‌هاي داوودي را برگزار مي‌كنند. گاهي اوقات برخي از وظايف تبليغي و ديني نيز به ملاها واگذار مي‌شود. به ملاهايي که مراسمات مذهبي از قيبل ازدواج و عقيقه را اجرا مي کنند و يا در زمانهاي ديگر مانند اعياد، مقرري ثابتي در حدود ده روپيه مي دهند.589 جماعت امروزه بهره ها بسيار بسته هستند. مساجد و گورستانهاي مخصوص به خود دارند. اهل موسيقي، رقص و استعمال دخانيات نيستند و ربا را حرام مي دانند. گذاشتن ريش بر هر بهره داودي واجب است و اين مورد تا بدان جا پيش رفته است که داعي مطلق حکم به فسخ ازدواج جوان بهره اي داده که بعضي از شروز مذهبي من جمله گذاشتن ريش را رعايت نکرده بود است.590
5-3 نگاه بهره هاي سليماني به شريعت
داعى چهل و ششم اسماعيليانِ طيبىِ سليمانى حاج غلامحسين (م 1375) مرد عالمى بود كه كتاب دعائم الاسلام قاضى نعمان را تلخيص كرده و با نام شرح المسائل به عنوان كتاب فقهى طيبيان انتشار داد. مرحوم آصف بن على اصغر فيضى معروف به آصف فيضى نيز يكى از محققان اسماعيلى طيبى سليمانى است كه كتاب دعائم الاسلام را تصحيح و به چاپ رساند. اين متخصص فقه اسماعيلي و نويسنده سرشناس سليماني، چندين مقاله و کتاب به زبان انگليسي در فقه اسماعيلي تحرير کرده که همگي مبتني بر آثار قاضي نعمان است: مطالعاتي در فقه اسماعيلي، قانون ارث فاطميون، جنبه هاي از فقه فاطمي، و مختصر فقه فاطمي.591 طيبيان سليمانى نيز به شريعت و فقه پايبند بوده و اعمال عبادى آنها بوسيله بزرگان دينى انجام مى گيرد. اعتقادات مذهبي آنها با شاخه مهمتر بهره ها يکي مي باشد و تفاوت آنها فقط در داعي مورد قبول داوديان مي باشد. البته بهره هاي سليماني امروزه در بحث ازدواج سخت گيري نشان نمي دهند و با اهل سنت نيز ازدواج مي کنند.592
در پايان بايد گفت، اسماعيليان مستعلوى- طيبى معتقدند كه امامت آنها در اعقاب طيب كه همچنان در استتار مانده‏اند، تداوم يافته است و سرانجام، در پايان دوره فعلى ستر در تاريخ مذهبى بشر، يكى از همين امامان ظهور خواهد كرد و آغازگر دوره كشف خواهد گرديد.

فصل ششم:
نزاريان و دورههاي مختلف در شريعت

فرقه نزاريه، فرقه اي است که بعد از مرگ مستنصر در سال 487 ق با انشقاق از جريان اصلي خلافت فاطمي شکل گرفت. بعد از اينکه وزير دربار جانب فرزند کوچکتر مستنصر يعني مستعلي را گرفت، و نزار را از حق طبيعي اش که ولايت عهدي پدر بود، محروم ساخت، او با اين امر به مخالفت برخاست. به طوري که نزار ادعا داشت دستخط پدر خويش را بر امامت بعد از خود دارد.593 در اين بين اسماعيليان ايران به رهبري حسن صباح، امامت مستعلي را قبول نکردند و با طرفداري از نزار او را به عنوان امام خود پذيرفتند.594 اين گروه از اسماعيليه که به نزاريان معروف گشتند، در قلعه هاي گوناگوني که در الموت، شاهين دز اصفهان، قهستان و شام به دست گرفتند، نزديک به دويست سال (از سال 483 ق تا 654 ق) حکومت کردند و دورهاي مختلفي را از التزام به شريعت و ترک شريعت به طور مطلق و گاهي نيز حالت بينابيني داشتند. در اين فصل به بررسي سير تطور شريعت در بين خلفاي نزاري تا ادامه دهندگان راه آنها در حال حاضر که آقاخان ها باشند، مي پردازيم.
6-1 حسن صباح و التزام به شريعت
حسن صباح در يک خانواده شيعي در قم در سال 428 ق به دنيا آمد. بعد از آنکه شاگردي داعيان اسماعيلي ايران را نمود، به مصر رفت تا در آنجا زير نظر داعيان خلافت فاطمي تعليم ببيند. او در قاهره به ديدن المستنصر رفته و از امام بعد از او پرسيد. المستنصر گفت: فرزندم “نزار” و او بزرگترين فرزندان من است.595 او وقتي به ايران بازگشت، قلعه الموت را ديده و مردم آن نواحى را آزمود. و در اغواى آنها طمع ورزيد و به پنهانى آنها را دعوت كرد.596 رشيدالدين فضل الله مي گويد “از وفور زهد و تقوي خلقي انبوه صيد او شدند” تا آنکه در رجب سال 483 ق مخفيانه وارد قلعه الموت گرديد597 و نزد آنها اقامت گزيد. حسن بعد از اينکه مالک قلعه را که زيدي مذهب بود از قلعه اخراج کرد و حکومت نزاريان را آغاز نمود. بعد از آن در منطقه قهستان نيز حسين قائني که به عنوان مبلغ کيش اسماعيلي از طرف حسن صباح اعزام شده بود، قلعه اي را تصرف کرد598 تا حکومت نزاريان بدانجا نيز کشيده شود. شرايطي که نزاريان دوره الموت در آن مي زيستند از آنچه اسماعيليان در دولت فاطمي با آن روبرو بودند، تفاوت فاحش داشت. اسماعيليان نزاري از همان آغاز به يک جنگ انقلابي و زنده ماندن در يک محيط فوق العاده خصمانه مي انديشند. از اين رو به عوض متکلمان و فقيهان دانشمندي که بتواند مسائل عقلاني و فقهي مختلف را مخاطب قرار دهند، فرماندهان نظامي تربيت کردند. نزاريان با اعلام استقلال از حکومت فاطميان که طرفدار اسماعيليه مستعلوي بود، استقلال خود را حفظ کردند.599 حسن صباح، انساني پارسا بود که زندگي‏اش براساس عقايد ديني اسلامي‏اش تنظيم يافته بود. عمر خود را در پارسايي‏ و عبادت و زهد و تقوا و خدمت به خلق گذراند. شاه خليلي معتقد است، حسن جامعه‏اي براساس عدالت و اعتقادات ديني ايجاد نمود.600 حسن صباح طبق نقل بيشتر مورخين يک زندگاني متشرعانهاي داشته است. او همواره بر اطاعت از احکام شرع و قوانين دين اصرار ورزيده و اهتمام داشت.601 جويني در تاريخ جهانگشا ميگويد: “حسن صباح کار و ناموس بر زهد و ورع و امر به معروف و نهي منکر نهاده بود”602 رشيد الدين فضل الله ميگويد: “در مدت سي و هشت سال که در الموت ساکن بود، هيچ کس در ملک او شراب نخورد و در خم نريخت”.603 حسن صباح در الموت آن چنان سخت گير بود که اگر کسي در قلعه ني مي نواخت، او را از قلعه بيرون مي کرد و ديگر به قلعه راه نمي داد.604 نقل شده است، که شخصي بر قلعه ناي زده بود، او را بيرون کرد و ديگر بار بر قلعه راه نداد. او در زهد و ورع و تقوي به غايت بود.605 ابو القاسم کاشي در زبدة التواريخ ذکر مي‏کند: “صائم الدهر قائم الليل بود.”606حسن صباح در شيوه زندگي ساده و اسلامي که خود برگزيده و براي جامعه نزاري، بويژه در الموت، مقرر داشته بود با هيچ کس مصالحه نمي کرد و از هيچ کس در نمي گذشت. بخصوص به رعايت وظيفه اسلامي و ديني امر به معروف و نهي از منکر اصرار داشت.607 نزاريها در ابتدا و تا قبل از اعلام قيامت، مقيد به حدود شريعت و پيرو فقه و فتوي بودند و چون شريعتشان از امام صادق اخذ مي شد، فقه شان بسيار شبيه به فقه جعفري بود. حسن صباح که خود مردي زاهد و متعبد بود، فرزندانش را به دلايلي شرعي و فقهي به قتل رسانيد، يکي از دو پسر خود را که محمد نام داشت به اتهام شرب خمر به قتل رساند. گفته شده است که شايد دليل قتل فرزندش اين حديث بوده است که جزاي اصرار بر کبائر را مرگ مي دانند.608 و پسر ديگرش استاد حسين را نيز به اتهام شرکت در قتل داعي حسين قائني؛ به قتل رساند. اتهامي که معلوم شد پايه و اساس نداشته است. يک سال بعد مجرم و محرک اصلي قتل داعي که يک نفر علوي به نام زيد بود دستگير شد و همراه پسرش به فرمان حسن به قتل رسيدند.609 اما رشيدالدين فضل الله وجهي ديگر نيز

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع عالم مثال، عشق و محبت، مراتب هستی، مفهوم وجود Next Entries منبع تحقیق با موضوع خواجه نظام الملک، حضرت محمد (ص)، سلطان محمد، حل اختلاف