منبع تحقیق با موضوع اعتبار سازه، رفتار انسان

دانلود پایان نامه ارشد

مخاطب ايجاد و بابيان ناگفته‌هاي موردنظر خود، ذهنيت او را متأثر مي‌كند (فرقاني، 1382، صص53-52).
7) مؤلفه‌هاي اجماع و توافق در متن
اين مؤلفه‌ها شامل گزاره‌ها، مفاهيم و استعاره‌هايي هستند كه متن از طريق آن‌ها درصدد ايجاد توافق و اجماع در مخاطبان برمي‌آيد. برخي از اين تعابير ممكن است صادقانه به كار گرفته شوند و پاره‌اي ديگر صرفاً در خدمت مشروعيت سازي و ساكت كردن مخالفان و از ميدان بيرون كردن گفتمان رقيب باشند (فرقاني، 1382). وندايک براي توضيح اين مقوله ميگويد که به‌عنوان‌مثال، دولت‌هاي غربي از طريق اطلاع‌رساني شهروندان خود را از عواقب نامطلوب و ناخوشايند مهاجرت آگاه مي‌كنند. بدين ترتيب، نگرش شهروندان كشورهاي غربي نسبت به مهاجرت متأثر مي‌گردد. اين نگرش‌ها مي‌توانند نيات و انگيزه‌هاي مردم را براي عمل در جهت موردنظر دولت تحت تأثير قرار دهد تا يك ناخشنودي دسته‌جمعي عليه مهاجرت ايجاد شود، بدين ترتيب دولت‌مردان مي‌توانند حمايت خود را، به پشتوانة اينكه ديگر پشتيباني عمومي از سياست‌هاي آزاد‌منشانه دربارة مهاجرت وجود ندارند، بردارند (وندايک، 1382).
8)‌ گزاره‌هاي اساسي متن
“مفهوم معناشناختي مهمي كه در توصيف معنايي به كار مي‌رود، گزاره است. گزاره را تقريباً مي‌توان ساختار مفهومي يک‌بند تعريف نمود” (گل‌بخشي،1387، ص17). گزارهها کانون متن هستند. به عبارتي، گزاره‌ها عبارات يا جمله‌هايي هستند كه معناي اساسي‌ متن بر آن‌ها تكيه دارد و ممكن است مدت‌ها پس از مطالعة متن در خاطر خواننده يا مخاطب باقي بماند. درواقع يك متن از گسترش و بسط گزاره‌هاي اصلي آن به دست مي‌آيد. گزاره‌ها، پيام اصلي متن را در خود دارند (فرقاني، 1382،ص54). به عقيدة ون‌‌دايک گزاره‌ها در مجموعه انسجام موضعي يك متن قرار دارند. ازاين‌رو در يك متن، بايد گزاره‌ها به واقعيات مرتبط باهم دلالت كنند، اين ارتباط ممكن است زماني، شرطي، علي و يا تبعي باشد. به لحاظ مفهومي نيز اين گزاره‌ها باهم در ارتباط هستند. كاركرد مشترك گزاره‌ها و رابطة تخصصي آن‌ها نيز به‌نوعي از ويژگي‌هاي گزاره‌ها است. (وندايک، 1382، صص231-229)
?-?- متن موردمطالعه
متن موردمطالعه در اين تحقيق متن مکتوب “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” و مستند “نفت، کودتا و مصدق” در تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي است.
درروش تحليل گفتمان، واحد تحليل از کلمه فراتر است. واحد تحليل مي‌تواند بر اساس موضوع، شاخص‌ها، اهداف، متغيرها و مؤلفههاي تحقيق شامل يک جمله، عبارت، بند، صفحه يا متن کامل باشد (ون‌دايک، 1382، صص33-27). واحد تحليل در اين تحقيق، متن برنامه‌هاي انتخاب‌شده است.
جامع? موردبررسي موردنظر در اين پژوهش، مجموعه ويژه‌برنامه‌هايي که به مناسبت شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد توسط شبکه بي‌بي‌سي فارسي تهيه و در فاصله ?? مرداد تا ? شهريور پخش شد، همچنين يک برنامه جداگانه (ديدبان) در ?? شهريور و گزارش خبري (گزارش نشست در دانشگاه منچستر) در روز ?? شهريور پخش شد. اين ويژه‌برنامه‌ها، برنامه‌هاي متنوعي اعم از گزارش‌هاي خبري (مصدق در رسانه‌هاي آمريکا، مصاحبه با کرميت روزولت، نگاهي به وقايع ?? تا ?? مرداد 1332، پيامدهاي کودتاي ?? مرداد)، مصاحبه (به‌عبارت‌ديگر مصاحبه با آبراهاميان، برنامه‌هاي خبري، گفتگو با عباس ميلاني، مازيار بهروز، مايكل برن، اردشير زاهدي، هدايت متين دفتري، عبدالمجيد بيات مصدق)، تعاملي (نوبت شما)، ميزگرد (پرگار، صفحه? آخر هفته)، فيلم سينمايي و مستند (آپارات)، هنري (تماشا) را شامل مي‌شد.
?-3- حجم نمونه
روث وداک و مير57 در کتاب روش‌هاي تحليل گفتمان انتقادي معتقدند که در تحليل گفتماني و کيفي، به‌طورکلي، اغلب به نمونههاي بسيار کم بسنده مي‌شود. تحليلهاي گفتماني بر قرائت و تفسير پژوهشگر از متنها متمرکز است و اين تمرکزِ ژرف و زمان بر ايجاب ميکند که در اين نوع تحليل‌ها، نمونههايي محدود و کوچکي از متنها انتخاب شوند. وندايک نيز انتخاب نمون? زياد را در تحليل گفتمان منتفي ميداند (مهدي‌زاده، 1383،ص174).
همان‌طور که مي‌دانيم روش تحليل گفتمان روشي کيفي است و ازآنجاکه در روش‌هاي کيفي، عموماً حجم نمونه از طريق يک فرمول يا رابطه آماري به دست نميآيد. در اين تحقيق، از بين 27 گزارش و برنامه که با موضوع “کودتاي 28 مرداد” مرتبط بود که جزء گزارش‌هاي “ويژه کودتاي 28 مرداد” به‌حساب مي‌آمدند، 7 گزارش که گفتمان بي‌بي‌سي بيشترين ظهور و بروز در آنها داشت و مستند “نفت، کودتا و مصدق” با 9 مضمون مرتبط با کودتاي 28 مرداد شناسايي و همگي آن‌ها مورداستفاده قرار گرفت.
?-3- روش نمونه‌گيري
در تحليل گفتمان متون نوشتاري و شفاهي مانند مطالعه رفتار انسان‌ها، مشاهده مستقيم تمام موارد لازم نيست و محقق مجبور است نمونه‌گيري کند. شيوه نمونه‌گيري در تحليل گفتمان نيز همچون ساير روش‌هاي تحقيق است و ممکن است در سطوح و ابعاد مختلف کلمات، عبارات، پاراگراف‌ها، فصول، کتاب‌ها و مانند آن صورت گيرد و به‌تناسب از فنون نمونه‌گيري تصادفي و يا غير تصادفي استفاده شود. نکته شايان توجه اين است که در نمونه‌گيري‌هاي مربوط به متون مورد تحليل قضاوت و سوگيري توسط پژوهشگر به وجود مي‌آيد(فرکلاف، 1991).
از طرفي انجام نمونه‌گيري براي تحليل کيفي نيازمند فرمول معتبر آماري نيست. حتي نمونه‌گيري تصادفي نمي‌تواند اطلاعات مفيدي را در اختيار محقق قرار دهد؛ چراکه هدف تحليل کيفي، بررسي و تحليل موضوعات است. ميلز و ‌هابرمن استدلال کردند که استراتژي‌هاي نمونه‌گيري براي پژوهش‌هاي کيفي بايد مبتني بر سؤال مفهومي58 باشد و نبايد در انتخاب موارد براي يک نمونه در اين قبيل روش‌ها صرفاً به انتخابي بودن افراد نمونه توجه کرد. ميلز و ‌هابرمن سه تکنيک را براي انتخاب نمونه پيشنهاد کرده‌اند که در تحليل کيفي نتايج آثار زيادي مي‌تواند داشته باشد؛ انتخاب نمونههاي خاص، انتخاب نمونه‌هاي منفي و انتخاب نمونه‌هاي استثنايي و عالي (مهدي‌زاده، 1383، صص175-173).
نمونه‌گيري در اين پژوهش، به شيو? غير احتمالي هدفمند59 يا قضاوتي انجام‌شده است، زيرا در تحليل گفتمان، اساساً کيفيت حضور يا غيبت مفاهيم در متن موردنظر است و روش نمونهگيري هدفمند، در اين پژوهش بهتر مي‌تواند پاسخگوي اهداف پژوهش باشد. “در نمونههاي هدفمند يا قضاوتي، پژوهشگر واحدهاي نمونهگيري را به‌صورت ذهني و باهدف قبلي انتخاب ميکند. ذهنيت و هدف داور است که احتمال انتخاب يک واحد نمونهگيري را براي نمونه، معين ميکند” (فرانکفورت و نچمياس، 1381، ص 264). در تحليلهاي کيفي نمونه‌گيري هدفمند و مبتني بر هدف تحقيق است(دايمون و هالووي، 2001، ص157).
در روش تحليل گفتمان نيز به‌عنوان يک روش کيفي به دليل آنکه مي‌خواهيم مضاميني را انتخاب کنيم که به‌خوبي بيانگر آن موضع نسبت به مسئله موردبررسي باشد، از روش نمونه‌گيري هدفمند استفاده مي‌کنيم. در روش نمونه‌گيري هدفمند پس از بررسي گزارش‌هاي ويژه کودتاي 28 مرداد، گزارش‌هاي خاطرات به نوعي تاريخ شفاهي به حساب مي‌آمد کنار گذاشته شد. همچنين برنامه‌هاي فرعي که از اهميت کمتري برخوردار بود نيز کنار گذاشته شد. در انتها نيز از گفتگوهاي خبري که به منظور پوشش خبري انتشار اسناد تازه سازمان سيا صورت گرفته بود؛ صرف نظر شد.

6-3- روش و ابزار گردآوري اطلاعات
روش گردآوري اطلاعات در اين پژوهش بدين‌صورت است که با توجه به اهداف پژوهش و با استفاده از روش نمونه‌گيري غير احتمالي هدفمند، با مراجعه به گزارش‌هاي آرشيوشده در واحد مانيتورينگ و بررسي يکايک آن‌ها و مشخص کردن گزارش‌هاي موردنظر پرداخته‌ايم و درنهايت موارد انتخاب‌شده استخراج و روي لوح فشرده ضبط و ثبت‌شده است.
7-3- روش تجزيه‌وتحليل اطلاعات
در اين تحقيق به‌منظور تجزيه‌وتحليل اطلاعات، پس از انتخاب “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” در تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي با روش نمونه‌گيري غير احتمالي هدفمند، با توجه به رهيافت تحليل گفتماني وندايک، فرم ويژهاي براي ثبت و استخراج اطلاعات در نظر گرفته شد. اين فرم حاوي هشت کار ويژه است. اين کار ويژه‌ها، که از طريق آن‌ها ميتوان نظام گفتماني حاکم بر گزارش‌ها، همچنين شناسايي مقولات متني و درون‌متني متون اين گزارش‌ها را به دست آورد، عبارتند از سبک واژگان (مثبت و منفي)، افراد و نهادهاي مطرح‌شده در متن (مثبت و منفي)، قطببندي يا غيرسازي، استنادها، پيش‌فرضها، تلقين و تداعيها و گزاره‌هاي اساسي متنهاي مستند. پس از استخراج اطلاعات مربوط به هر متن، اين اطلاعات‌پاي? اصلي تحليل فرا متن را تشکيل ميدهند. پس از استخراج مقولات و کار ويژه‌هاي متني از متن هر مستند، درنهايت تحليل و تفسير فرا متني انجام شد که اين تحليل به اخذ نتايج اصلي و پاسخگويي به سؤال‌هاي اصلي و فرعي تحقيق انجاميد.
?-3- اعتبار و پايايي60 تحقيق
يکي از چالش‌هاي جدي پيش روي پژوهشگران تحليل گفتمان، ايجاد توافق در باب ملاک‌هايي است که براي قضاوت در خصوص کيفيت بخش‌هايي از پژوهش مورداستفاده قرار مي‌گيرند. در پژوهشهاي کمي همچون تحليل محتوا، روش‌هاي همبستگي، روش‌هاي علي- مقايسه‌اي … توافق‌هاي گستردهاي در زمينه روش‌هاي مختلف کنترل کيفي تحقيق به‌ويژه در خصوص سازههايي مانند پايايي، روايي و روش نمونه‌گيري وجود دارد. ابعاد مختلف مطالعات کمي قادرند به‌صورت همگون توسط ارزيابان و ناظران بيروني در زمان قضاوت در مورد صحت‌وسقم فرايند تحقيق مورد واکاوي قرار گيرند (عابديني، 1383).
دستاوردهاي مطالعات مبتني بر تحليل گفتمان با تکيه‌بر انديشه و توانايي پژوهشگر در قبال پديده موردپژوهش و نيز مبتني بر علايق شخصي او جمع‌آوري مي‌شود. ازاين‌رو اينکه يافتههاي حاصل از اين روش به ميزان قابل‌توجهي ناشي از قضاوت‌ها و انديشههاي شخصي پژوهشگر باشد امري اجتناب‌ناپذير است (سرمد، بازرگان، حجازي، 1388، صص 194- 193).
با اين تفاسير روشن است که ارزيابي ميزان دقت و روايي نتايج حاصل از تحقيقات گفتماني امري دشوار است چراکه پژوهشگران تحليل گفتمان تنها مي‌توانند به مقايسه متون و بندهايي بپردازند که انعطاف‌پذير و بي‌ثبات هستند.
اعتبار در روش تحليل گفتمان بر کيفيت بيان و استدلال مفاهيم و مقوله‌ها تکيه دارد. در رهيافت‌هاي تحليل گفتماني، براي سنجش اعتبار، از دو شاخص نظم و انسجام دقيق و ارزيابي مفيد بودن آن در تحليل استفاده مي‌شود. در سويي ديگر، مقولات يک تحقيق که با روش تحليل گفتمان انجام مي‌شود، زماني داراي اعتبار بالايي است که بتوانند در کنار چارچوب نظري و تحليلي تحقيق که در پيِ فراهم کردن تبيين جديد است، قرارگرفته تا هدف‌هاي اصلي تحقيق محقق شوند (مهدي‌زاده، 1383، صص172-171).
در اين پژوهش، براي آنکه بدانيم نتايج کار از اعتبار کافي برخوردار است يا نه از اعتبار سازه استفاده‌شده است. منظور از اعتبار سازه “رابطه بين ابزار تحقيق با مفاهيم و پيش‌فرض‌هاي نظري است” (فرقاني، 1382، ص 57).
در اين پژوهش، بر مبناي مقولات گفتماني وندايک که وي در رهيافت خود براي تحليل گفتمان قرار داده است، کار ويژه‌ها61ي اساسي يا معرف‌هاي اين پژوهش تهيه‌شده‌اند. پايايي يا قابليت اعتماد به اين معني است که محقق از تکرار نتايج پژوهش توسط محقق ديگر در مورد همان پژوهش مطمئن شود، اينکه اگر يک محقق ديگر در مورد همان پژوهش، با همان مفاهيم و متغيرها، تحقيقي انجام دهد به نتايج يکساني برسد. دانيل رايف و همکاران ميگويند: “پايايي تحقيق به اين معني است که ابزارهاي اندازهگيري به‌کاربرده شده براي مشاهده، بايد تا حد زيادي نسبت به زمان، مکان و شرايط ثابت باشند” (رايف و همکاران، 1388، ص119). در اين پژوهش سعي شده است تا با تهيه فرم استخراج اطلاعات متن، پايايي تحقيق را بالابرده تا در صورت تکرار اين تحقيق، با استفاده از اين فرم، نتايج به‌دست‌آمده حداکثر همساني و يکساني را با نتايج اوليه داشته باشد.

فصل چهارم
يافته‌هاي تحقيق

مقدمه
اين فصل شامل بررسي و تحليل متون گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع روش پژوهش Next Entries منبع تحقیق با موضوع انقلاب مشروطه، دانشگاه تهران، سلسله قاجار، دوره مشروطه