منبع تحقیق با موضوع استان فارس، علوم زمین، عوامل طبیعی، پوشش گیاهی

دانلود پایان نامه ارشد

هاي واژگون و گل هاي رنگارنگ ختمي و ديگر گل هاي وحشي منظره بسيار بديعي را به وجود آورده. محدوده اين آبشار به عنوان يک منطقه حفاظت شده در فهرست آثار طبيعي ايران به ثبت رسيده که نشان از غناي گونه هاي گياهي و جانوري آن دارد (پایگاه ملی داده های علوم زمین،31:1382).
3-9-درياها، جزيره ها و تالاب هاي استان فارس
   درياچه هاي زيادي در استان فارس وجود دارد که برخي از آن‌ها داراي آب شيرين هستند. اين درياچه ها عبارتند از: درياچه كافتر (شادكام)، درياچه مهارلو، درياچه پريشان (فامور)، درياچه طشت، درياچه بختگان، درياچه و تالاب ارژن.
  درياچه پريشان كه فامورهم گفته می‌شود از نام چشمه اي گرفته شده كه منبع اصلي تامين آب درياچه است. اين درياچه در 3 كيلومتري روستاي ايازآباد که در 12 كيلومتري كازرون قرار دارد، به وجود آمده است. آب درياچه پريشان، شيرين مي باشد اما براي آشاميدن چندان مناسب نيست. از اين درياچه، براي پرورش ماهي نيز استفاده می‌شود. در داخل اين درياچه، ماهي ها به صورت آزاد زيست مي كنند و پرندگان مهاجر آبزي نيز در فصل مهاجرت در اطراف درياچه ديده مي شوند. حداكثر سطح مشاهده شده آن 18 كيلومتر مربع مي باشد كه در تابستان به حداقل رسيده و حالت باتلاقي پيدا مي كند. ميانگين عمق آب آن 6/1 متر مي باشد كه در بعضي از سال ها به 2 متر نيز مي رسد. اين درياچه حوضه آبريز بسته اي را تشكيل مي دهد كه مساحتي حدود 263 كيلومتر مربع را زهكشي مي كند. جلوه هاي بهاري و پاييزي اين درياچه جذاب و ديدني بوده و مراتع و گلزارهاي حاشيه درياچه و پرندگان وحشي آن تفرجگاه طبيعي جالب توجهي را به وجود مي آورد. ارزش هاي زيست محيطي درياچه كم نظير و قابل توجه است (پایگاه ملی داده های علوم زمین،36:1382).
3-10-گنبد نمكي:
   به طور کلي برجستگي هايي که توسط نمک به علت حرکات و بالا آمدن آن ايجاد مي‌گردد، گنبد نمکي (Salt dome) ناميده مي‌شود. بديهي است اشکال خارجي تمامي گنبدهاي نمکي يکسان و يک تصوير نبوده و بستگي به سنگ هاي پوششي آن، فشار دروني و ميزان آن دارد. به عبارت ديگر گنبد نمکي عبارت است از ساختمان زمين ‌شناسي گنبدي تصويري که هسته آن از نمک تشکيل شده است. از نظر مکانيسم تغيير تصوير، نمونه تغيير تصوير پلاستيکي است. حرکت اين گونه مواد پلاستيکي سبب ايجاد چين‌هاي دياپيري مي‌شود و به همين جهت از نظر زمين شناسي ساختماني نيز قابل مطالعه و بررسي است.
   از جمله استان‌هايي كه گنبد هاي نمكي فراوان در آن يافت مي گردد استان فارس است. از نظر تعداد گنبد نمكي استان فارس در ميان استان‌های كشور مقام اول را داراست و بيشترين گنبدهاي نمكي استان فارس در منطقه لارستان وجود دارد. به طوريكه بين 265 يا 300 گنبدهاي موجود منطقه فارس، بوشهر، خوزستان و قريب به 220 گنبد نمكي در لارستان بوده كه عمدتا باعث شور شدن دشت هاي مذكور شده است، كه تنها راه حل استفاده از پتانسيل منطقه و مساعدت جهت بهبود آب و خاك احداث سازه هاي مكانيكي با هدف كنترل نمك گنبدها و استفاده از گونه هاي هالوفيت جهت جذب نمك و شيرين نمودن آب و خاك مي باشد (پایگاه ملی داده های علوم زمین،59:1382).

شکل شماره(3-3)گنبد نمکی در استان فارس(مأخذ:پایگاه داده های علوم زمین
3-11-خاک:
خاک یکی از منابع طبیعی تقریباً غیر قابل بازگشت بوده ،و به عنوان مهمترین بستر حیات دارای جایگاه ویژه ای در نظام هر منطقه‌ای می‌باشد(ظهیر نیا و محمودی،153-152:1382). افزایش فوق العاده جمعیت از یک طرف ،و تقاضاهای انسان برای بهبود معیارهای زتدگی از سوی دیگر ،مستلزم توجه به تمام شؤون وابستگی بشر به طبیعت بوده ،و در این بین خاک از جایگاه ویژهای برخوردار است . با توجه به اهمیتی که خاک در ارتباط با تأمین غذای جمعیت رو به رشد جهان ایفا می کند، شناختن کلیه خصوصیات خاک، اعم از ریخت شناسی، فیزیک و شیمیایی و کانی شناسی ضروری است(رضا پور و باقر نژاد ،148-149:1380).
اقلیم متغیر مستقلی در تشکیل خاک است و از دو عامل رطوبت و حرارت تشکیل یافته است(بای بوردی،646:1372).
به همان اندازه که عوامل آب و هوایی و سایر عوامل طبیعی بــر بافت و ساخت شهـــرها تأثیــر می گذارند، کیفیت خاک نیز بر این امر اثر دارد . جنس خاک در ارتباط با میزان نفوذ آب و بارنـدگیها، و درجه مقاومت آن در مقابل ایستایی تأسیسات ساختمانی و طبقات ساختمانها از اهمیت ویژه ای برخوردار است . همچنین جنس خاک در توسعه مزارع کشاورزی اطراف شهرها و گسترش و ایجاد فضای سبز داخل و خارج شهر ،یکی از عوامل تعیین کننده است(شیعه،202:1387).
3-12-مشکلات خاک در استان:
3-12-1-شوری خاک:
وجود خاکهای قلیایی و آهکی ،شرایط جذب موادو املاح را در گیاه کاهش داده و تولید محصول را پایین می آورد. این شرایط بیشتر در جنوب و شرق استان وجود دارد .
فرسایش خاک:استان فارس بیشترین میزان فرسایش حدود20تن در هکتار ،در سال را در کشور به خود اختصاص داده است .طغیانی بودن رودهاکه ناشی از کوهستانی بودن استان است ،به ویژه هنگام بارندگی های شدید ،خاکهای نرم و دارای قابلیت زراعی را در بستر و کناره ها شسته و به نواحی دور دست منتقل می کند. به همین دلیل ،چهره برخی دشت ها مثل لامرد، علامرودشت و دشمن زیاری که در معرض فرسایش شدید قرار گرفته اند، در حال تغییر است . فرسایش بادی نیز در شمال فارس و شرق آباه قابل مشاهده است.(استان شناسی فارس،24:1393).

3-13-پوشش گياهي استان فارس:
وجود جنگلها و پوشش گیاهی در هر نقطه ای از جهان به عنوان ریه های تنفسی مراکز زیستی به حساب می آید . اگر چه این مورد نسبت به مناطق خشک و غیر خشک فرق می کند، ولی به هر ترتیب لزوم آن‌ها په از نظر لطافت هوا و حفظ طبیعت اطراف شهر و چه ایجاد دید و منظر از اهمیت ویژه ای برخوردار است . حفظ این منابع طبیعی از نظر بوم شناسی نیز برای مردمان شهر اهمیت دارد . در بعضی از نقاط جنگلها و پوشش گیاهی کنترل کننده سرعت طوفانها به سوی مراکز زیستی است و میزان خشکی هوا را نیز کاهش می‌دهد. همچنین پوشش های گیاهی و جنگلها مانع سرعت سیل شده، باعث نگه داشتن آب زیر زمینی نیز می‌شود. (دفتر حقوقی امور مجلس ،38:1376)
   پوشش گياهي استان فارس را درختان جنگلي و گياهان دارويي و صنعتي تشكيل مي دهد، مهم ترين گونه هاي درختي اين استان عبارتند از: بادام كوهي، بنه و بلوط و برخي از گياهان دارويي و صنعتي که شيرين بيان، گل گاوزبان، كتيرا، آنغوزه و گون برخي از اين گونه ها هستند. مناطق حفاظت شده استان فارس رويشگاه بسياري از گونه هاي گياهي منطقه مي باشند. پارك ملي بمو واقع در شمال شهر شيراز از نظر پوشش گياهي بسيار غني و قابل اهميت است و تا كنون بالغ بر 280 گونه گياهي در آن شناسايي و نمونه برداری شده است ( پایگاه ملی داده های علوم زمین،5:1393).
3-14-باد و جريانهاي هوايي:
اصطلاح هوا عبارت است از شرایط لحظه ای جو یک منطقه ،که تمام عناصر هوا را در بر می گیرد و یک تیپ هوایی ویژه ای را به وجود می آورد ،هوایی که در منطقه‌ای در مدت طولانی بیشتر تکرار شود هوای غالب و یا آب و هوای آن منطقه را تشکیل می‌دهد . علم مطالعه هوارا، هوا شناسی و علم مطالعه آب و هوا را، آب و هوا شناسی گویند . هدف اصلی آب و هوا شناسی تبین آب و هوا ی منطقه‌ای معین بر اساس عوامل کنترل کننده آن و بررسی اثرات آن بر زندگی انسانهای آن منطقه است(علی جانی، کاویانی ،25:1371).
حرکات افقی هوا موجب می‌شود تا اختلافات مربوط به دما ،رطوبت و فشار که در جهات افقی جو وجود دارد، از بین رفته ،هوا به حالت تعادل در آید. بنابراین باد تعدیل کننده مهمی در طبیعت است. (علیزاده و دیگران ،179:1384).
گستره فعالیت‌ها و دامنه انعطاف پذیری باد در یک مکان بیرونی تا حدودی به شرایط خرد اقلیم آن، به ویژه وضعیت تابش خورشید و سرعت آن بستگی دارد. میزان سرعت باد به دلیل تأثیری که بر دمای هوا می گذارد، مهم است. (بنتلی و دیگران،220:1382) باد عامل مهم انتقال رطوبت، بخار آب و تراکم آن است بهعلاوه باد و تولید ابر و باران عامل بسیار مهمی است و در فرسایش خاک و حرکت شنهای روان مؤثر است. در شهرهای امروزی، وزش باد در ساعات مختلف شبانه روز همان قدر اهمیت دارد که بهداشت و سلامت مردم . باد به عنوان موجد تبادل بین رطوبت، برودت و گرما از جمله عواملی است که در برنامه ربزی های شهری و منطقه‌ای می بایست مورد توجه خاص واقع شود. در ساختمآن‌های مسکونی نیز ،به دلیل ایجاد تبادلات فراوان و نحوه استقرار ساختمآن‌ها نقش باد کمک ارزنده ای را می نماید (شیعه ،199:1383).
استان فارس تحت تاثیر بادهای شمالی، باختری، جنوبی و محلی نیز قرار دارد، به طوری که جریان توده های هوایی آن به چهار گروه تقسیم می‌شود:
بادهای شمالی: که از سیبری به ایران می وزند و بسیار سرد و خشک هستند و باعث برودت هوا در زمستان، به ویژه درمناطق کوهستانی می‌شود.
بادهای باختر: که از اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه به سوی ارتفاعات زاگرس می وزند و جزو بادهای باران آوری هستند که سبب ریزش برف و باران می شوند. این بارندگی از اواسط بهار ادامه پیدا می کند.
توده های هوای جنوبی: که از عربستان به سوی استان فارس می وزند. این توده های گرم و خشک هستند و سبب افزایش دما در تابستان می شوند. بادهای محلی که از سمت کوهستان به دشت می وزند عکس این مسیر را می پیمایند. نام یکی از آن‌ها باد قهره است که در ممسنی در امتداد رودخانه فهلیان می وزد (سازمان هوا شناسی).
3-15-آب و هوا:
در بررسی های طبیعی و جغرافیایی ،شناخت طبیعی شهر و نواحی اطراف آن و تأثیراتی که می‌تواند این پدیده بر کالبد فیزیکی شهر بگذارد، مورد مطالعه واقع می‌شود . بدیهی است که نقش آب و هوا در کالبد فیزیکی شهر و دوران زندگی روزمره دیگر عوامل فیزیولوژی ،روانی و روحی جمعیت، از اهمیت ویژه ای برخوردار است (شیعه ،110:1383). بین عوامل طبیعی آب و هوا نقش بسیار مهمی را در فعالیت‌های انسانی دارد .مساعدت یا عدم مساعدت آب و هوا بیش از سایر عوامل طبیعی در زمینه گسترش اماکن شهری و روستایی مؤثر می‌باشد . چنان چه،خالی بودن فضاهای وسیع درنقاط مختلف دنیا از نظر پراکندگی اجتماعات انسانی ،نشانگر عدم مساعدت عوامل آب و هوایی است . فشردگی اجتماعات انسانی در نواحی ویژه جغرافیایی حاکی از اعتدال و مساعدت آن است. انواع آب و هوا و تغییرات سالیانه یا فصلی آن انسانها را در جهت ساختن و به وجود آوردن انواع فضای زیستی خود، به ایجاد نقاط مسکونی در رابطه با نوع آب و هوا ی محیطی که در آن زندگی می کنند، ملزم ساخته است .(شیعه ،198:1383)
در استان فارس، تحت تاثیر ویژگی های توپوگرافیک، سه ناحیه آب و هوایی مشخص پدیدار شده است:
– ناحیه کوهستانی شمال، شمال باختر و باختر
دارای زمستآن‌های سرد معتدل و پوشش گیاهی قابل توجه می‌باشد. میزان بارندگی این ناحیه در حدود 400 تا 600 میلی متر در سال گزارش شده است
– ناحیه مرکزی
این ناحیه درزمستآن‌ها آب و هوای نسبتا معتدل توام با بارندگی و در تابستآن‌ها، هوایی گرم وخشک دارد. آب و هوای این ناحیه به علت بارندگی نسبی ارتفاعات، نسبت به شمال و شمال باختر وضعیتی کاملا متفاوت دارد، میزان باران این ناحیه بین 200 تا 400 میلی متر در سال است. شهرهای شیراز، کازرون، فسا و فیروزآباد در این ناحیه قرار گرفته اند.
– ناحیه جنوب و جنوب خاوری
به علت کاهش ارتفاع و پهنای جغرافیایی و نحوه استقرار کوه ها، میزان بارندگی این ناحیه درفصل زمستان نسبت به دو فصل بهار و پاییز کم تر می‌باشد. هوای این ناحیه در زمستآن‌ها معتدل و در تابستآن‌ها بسیار گرم و میزان بارندگی سالانه آن 100 تا 200 میلی متر است. شهرهای لار، اوز و خنج جزو این ناحیه خشک به شمار می روند. 
ایستگاه های هوا شناسی استان فارس: استان فارس دارای 24ایستگاه هوا شناسی سینوپتیک می‌باشد که مشخصات این ایستگاه ها در جدول زیر آمده است .
جدول شماره(3-1):ایستگاه های هواشناسی
نام ايستگاه
محل استقرار
نوع ايستگاه
سال تاسيس
ارتفاع از سطح دريا (متر)
آباده

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق با موضوع استان فارس، آموزش و پرورش، استان هرمزگان، دانشگاه آزاد اسلامی Next Entries منبع تحقیق با موضوع استان فارس، کودکان و نوجوانان، کودکان و نوجوان، تقسیم بندی