منابع پایان نامه درمورد چهارمحال و بختیاری، آذربایجان غربی، مورفولوژی، تاکسونومی

دانلود پایان نامه ارشد

ي82 كروموزوم‌ها، مهاجرت83، شارش84 ژن، رانش85 ژن و انتخاب86 (طبیعی و مصنوعی) به وجود آمده‌اند (1 و 96).
يكي از پيامدهاي منفي كشاورزي نوين، كاهش تنوع ذخاير ژنتيكي و نابودي خزانه ژني مي‌باشد. اگرچه اين كاهش تنوع را به سختي مي‌توان تخمين زد اما در اينكه دامنه‌ی اضمحلال ژرم پلاسم گياهي بسيار وسيع بوده است هيچ شکی وجود ندارد. در اين فرآيند ژن‌هاي مفيد فراواني از دست رفته‌اند و ذخاير ژنتيكي با سرعت فزاينده‌اي كاهش يافته‌اند و همين امر توليد پايدار محصولات زراعي را در معرض تهديد روز افزونِ تنش‌هاي زيستي و غيرزيستي قرار داده است. ترديدي نيست كه آگاهي از تنوع ژنتيكي، مديريت، حفظ و نگهداري از آن يكي از مهمترين برنامه‌ها و اهداف اصلاح نباتات مي‌باشد (86).
2-14 كاربرد مطالعات سيتوژنتيكي
مطالعات سيتوژنتيك داراي نقش‌ عمومي و اختصاصي در اصلاح گياهان زراعي، برحسب ساختار سيتولوژيكي و اهداف اصلاحي در گونه‌هاي خاص مي‌باشد (10). نقش عمومي سيتوژنتيك عبارتست از فراهم كردن اطلاعات كلي درباره تاريخچه تكاملي گياه، تعيين مشخصات سيتولوژيكي و قرابت‌هاي گونه‌اي و غيره، كه بعضي از اين اطلاعات جهت دسترسي به اهداف اصلاحي ضروري مي‌باشند (7).
در گذشته عمده‌ترین صفات مورد توجه گیاه‌شناسان، صفات مورفولوژیکی بود. در حال حاضر با گسترش بیوسیستماتیک، تعداد زیادی از صفات، مورد بررسی قرار می گیرند که طبیعت آن‌ها بسیار متنوع است. خصوصیات سلولی از قبیل تعداد و شکل کروموزوم‌ها از جمله‌ی این صفات می‌باشند. استفاده از وضعیت کروموزوم‌ها در طبقه بندی گیاهان و کمک به حل معضلات تاکسونومیکی کلاسیک، در قرن اخیر مطرح و به اهمیت آن به تدریج پی برده شد. عده‌ای از دانشمندان معتقداند که کروموزوم‌ها تنها ابزار مناسب برای ادراک چگونگی تکامل و روند این معمای تاریخی در علم می‌باشند (18) .
اطلاعات حاصل از تجزيه كاريوتيپ، در جنبه‌هاي مختلف علوم گياهي و همچنين به‌نژادي گياهان مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در تاكسونومي، از كاريوتيپ به عنوان يك مشخصه گونه‌اي «سيتوتاكسونومي» استفاده مي‌شود و سيتوتاكسونومي كلاسيك در بازنگري تاكسونومي گياهان نقش مثبتي ايفا كرده است (94). اختلافات سيتولوژيكي بين گونه‌هاي مختلف گياهي «از نظر تعداد و مورفولوژي كروموزوم»، مشكلات اساسي در امر تلاقي پذيري گونه‌هاي خویشاوند و غيرخویشاوند ايجاد مي‌كند؛ به علاوه در اغلب مواقع از راه اختلال در ميوز و ايجاد عقيمي در هيبريدها، روند برنامه‌هاي اصلاحي را مختل مي‌كند. بنابراين به‌نژادگران با شناخت دقيق مشخصات كاريوتيپي گونه‌هاي گياهي، راهكارهاي لازم براي انتقال ژن‌هاي مطلوب از گونه‌هاي وحشي به گونه‌هاي زراعي را از طريق تلاقي‌هاي دور پيش بيني مي‌كنند (2).
يك تاكسونوميست با كمك اطلاعات مورفولوژيك و آگاهي از وضعيت كروموزوم‌هاي گياهانِ داخل يك گونه، به مطالعه روابط بين گياهان مورد نظر مي‌پردازد و به نژادگر گياهي، با اطلاعاتي كه از مطالعات سيتوژنتيكي به دست مي‌آورد به راحتي تصميم مي‌گيرد كه در يك برنامه تلاقي بين گونه‌اي، از كدام يك از گونه‌ها استفاده نمايد تا نتاج بارور توليد كند و يا اينكه كدام كروموزوم گياه واجد ژن دلخواه است (10 و 14).
در علم تاكسونومي، شرح كاريوتيپ به عنوان يك مشخصه براي توصيف يك گونه و فهم تكامل گياهان استفاده مي‌شود. از طرفي در ساليان اخير رويكرد به سمت كارهاي سيتوژنتيكي در گونه‌هايي كه به‌صورت وحشي رشد و نمو مي‌كنند رو به افزايش است، زيرا جمع آوري اطلاعات از گونه‌های وحشی براي برنامه‌هاي اصلاحي، خصوصا انتقال مقاومت‌ها و ساير خصوصيات مطلوب به گونه‌هاي زراعی، نقش حیاتی دارد(25). همچنين بررسي مورفولوژي كروموزوم‌ها مي‌تواند به عنوان يكي از مفيدترين معيارها جهت بررسي روابط تاكسونوميكي باشد (41).
يكي از روش‌هاي بررسي تنوع در ميان ارقام و گونه‌هاي مختلف گياهي، انجام مطالعات سيتوژنتيكي است. بديهي است گونه‌هايي كه از لحاظ پارامترهاي سيتوژنتيكي و خصوصيات كاريوتيپي به هم شبيه هستند در روابط بين گونه‌اي، قرابت بيشتري دارند (49).
2-15 پیشینه مطالعات سيتوژنتيكي در خانواده‌هاي گندميان
مطالعات سيتوژنتيكي انجام شده در خانواده Triticeae به دليل عدم دسترسي محققان به منابع، محدود بوده است و اغلب مطالعاتي كه قبل از قرن بيستم در غرب بر روي گونه‌هاي گياهي اين خانواده انجام شده است بيشتر در شمارش تعداد كروموزوم‌ها خلاصه مي‌گردد (64 و 67).
بيشترين داد‌ه‌هاي كاريولوژيكي به گونه‌هاي مختلف آجيلوپس مربوط مي‌گردد (سينايي نوا 1932)كه يكي از خويشاوندان نزديك گندم است (57).
بادوا و همكاران (1994) تنوع كاريوتيپي درون گونه‌اي را در araraticum T. گزارش كردند (58).
گوديرا و همكاران (1996) شباهت‌هاي كروموزومی‌ T.timopheevii را با گونه‌هاي پلي پلوئيد مورد بررسي قرار دادند و به نقش تكاملي تريتيكوم تيموفیوي پي بردند (59).
آن و آندرسون (1993) به بررسي اختلافات كروموزومی و جفت شدن كروموزوم‌هاي برنج، ذرت و گندم پرداختند و تفاوت سيتوژنتيكي آنها را، فراوان گزارش كردند (60).
كادالن، بويوف و همكاران (1997) با استفاده از ماركرهاي مولكولي تنوع درون گونه‌اي گندم زراعي را گزارش كردند و به بررسي تفاوت ژني گندم زراعي با ساير گونه هاي گندم پرداختند (61).
چن، تسوجيوتو و جيل (1994) با انجام تلاقي‌هاي آزمايشگاهي، نحوه جفت شدن كروموزوم‌هاي T. speltoides را با برخي گونه‌های زراعی بررسي كردند؛ كه نتيجه‌اش اعلام اختلاف كاريوتيپي اين گونه با گونه‌هاي پلي پلوئيد بود (62 و 63).
دوبكفسكي و دوراك (1995) نشان دادند دسته‌ی كروموزوميA در گندم زراعي با دسته كروموزومي در T.monococcum تفاوت دارد (64).
فريبل، كيج، كوسپيرا و جيل (1990) تنوع سيتوژنتيكي بين جمعيت‌هاي T.monococcum را گزارش نمودند (65).
موكاري و همكاران با استفاده از روش سي باندينگ تنوع بين جمعيتي را در T.touschii گزارش دادند (66).
ژيانگ و فريبل (1995) ردپاي جايگزيني قطعاتي از كاريوتيپ T. umbellulatum را در دستجات كروموزومي گندم زراعي يافتند (67).
جيورگي و كوزو (1980) با مطالعات سيتوژنتيكي هيبريد چاودار و گندم تتراپلوئيد به نقش ژن ph در جفت شدن كروموزوم‌های گندم پي بردند (68).
ژيانگ و جيل در 1994 با مشاهده اختلاف سيتوژنتيكي كروموزوم‌ها در گونه‌های، T. turgidum و T. timophevii دو نیای مختلف را به اين دو گونه نسبت دادند (69).
سيرز در 1978 گونه‌هاي زراعي گندم را از نظر داشتن كروموزوم‌های تلوسانتريك بررسي كرد و گزارش نمود که اكثر گونه‌هاي زراعي ديپلوئيد و پلي پلوئيد فاقد كروموزومي با سانترومر انتهايي هستند و يا اينكه به ندرت در بين آنها كروموزوم تلوسانتريك يافت مي‌شود (70).
مطالعات كاريوتيپي فريبل در سال 1992 روي جمعيت‌هاي مختلف Ae. Caudata در يونان به وجود تفاوت بين طول كروموزوم‌ها، نسبت بازوها و طول دو كروموزوم داراي ماهواره دلالت داشت (71).
اصغري زكريا و همكاران (1383) با روش نواربندي C نتيجه گرفتند دو جمعيت مورد مطالعه Ae. umbellutata شباهت زيادي به هم دارند (14).
احمدآبادي و همكاران (1383) در 13 جمعيت از Ae. triuncialis تنوع سيتوژنتيكي بالا را گزارش نمودند (14).

فصل سوم

مواد و روشها

3-1 مطالعات سيتوژنتيكي
اين تحقيق طي دو سال در آزمايشگاه گياه‌شناسي و سيتوژنتيك دانشكده‌ی كشاورزي دانشگاه ايلام انجام شد و 32 جمعيت از دو گونه تريتيكوم بوئتيكوم و تريتيكوم اورارتو به منظور مطالعات ستيولوژيكي- كاريوتيپي مورد بررسي قرار گرفتند.
3-2 تهيه مواد گياهي
در اين پژوهش از بذور جمع آوري شده از جمعيت‌هاي سرتاسر ايران كه در محل بانك بذر دانشكده كشاورزي نگهداري مي‌شدند استفاده گرديد.
براي بدست آوردن ريشه‌هاي يكنواخت و تحريك جوانه‌زني بذور قبل از هرگونه آزمايشي بذرها پس از شست و شو، به مدت 24 ساعت در دماي 4 درجه قرار داده شد، تا خواب بذور برطرف گردد و جوانه‌زني سريع شود. فهرست جمعیتهای مورد استفاده و مشخصات محل جمعآوری آنها در جدول 3-1 آورده شده است.
جدول 3-1 گونه های مورد ازمایش بر اساس محل گردآوری
شماره کاری
شماره در انبار بذر
گونه
محل جمعآوری
1
3
Triticum boeoticum
آذربایجان غربی-سردشت
2
4
Triticum boeoticum
کردستان- کوزران
3
10
Triticum boeoticum
کردستان – سقز
4
12
Triticum boeoticum
کرمانشاه – تمرگ
5
16
Triticum boeoticum
کرمانشاه – جوانرود
6
18
Triticum boeoticum
لرستان – چغلوند
7
19
Triticum boeoticum
کرمانشاه – کامیاران
8
102
Triticum boeoticum
کردستان – پاوه
9
120
Triticum boeoticum
لرستان – سفید دشت
10
125
Triticum boeoticum
کرمانشاه – نورآباد
11
126
Triticum boeoticum
همدان – اسدآباد
12
127
Triticum boeoticum
کرمانشاه – هرسین
13
155
Triticum boeoticum
لرستان – سپید دشت
14
155
Triticum boeoticum
لرستان – سپید دشت
15
163
Triticum boeoticum
چهارمحال و بختیاری- فرخ شهر
16
171
Triticum boeoticum
لرستان – الشتر
17
176
Triticum boeoticum
لرستان – خرم آباد
18
230
Triticum boeoticum
لرستان – فیروزآباد
19
257
Triticum boeoticum
کرمانشاه – قره تپه
20
277
Triticum boeoticum
کرمانشاه – سنقر
21
316
Triticum boeoticum
لرستان – حومه خرم آباد
22
368
Triticum boeoticum
ایلام – سرابله
23
372
Triticum boeoticum
لرستان – دورود
24
179
Triticum urartu
کرمانشاه – سنقر
25
15
Triticum urartu
کردستان – باشماق
26
77
Triticum urartu
کرمانشاه – کرند
27
154
Triticum urartu
کهکیلویه – سی سخت
28
162
Triticum urartu
چهار محال و بختیاری- فرخ شهر
29
165
Triticum urartu
کرمانشاه – نژی وران
30
206
Triticum urartu
کرمانشاه – ذوالفاس
31
285
Triticum urartu
کرمانشاه – بیستون
32
484
Triticum urartu
ناشناخته

3-3 كشت بذور
بذور با استفاده از هيپوكلريت سديم رقيق به مدت 5 دقيقه ضدعوني شده و پس از شست‌وشو با آب مقطر در حدود 20 بذر از يك جمعيت در يك پتري ديش بر روي كاغذ صافي نم‌دار قرار داده شد. نم كاغذ صافي بايستي در حدود 70 درصد باشد و بهتر است براي افزايش تعداد بذور جوانه زده بذرها بعد از ضد عفوني و شست وشو به مدت 15 دقيقه در آب خيس بخورند. درب پتري ديش توسط پارافيلم بسته شده و به مدت 48-36 ساعت در دماي اتاق و در تاريكي قرار داده شده تا طول ريشه‌ها به حدود 1-5/0 سانتيمتر برسد.
هرچه طول ريشه‌ها بلندتر باشد و يا اينكه انتهاي ريشه از كاغذ صافي جدا گردد شاخص ميتوزي به شدت كاهش مي‌يابد. پس بهتر است پس از گذشت 24 ساعت بعد از كشت بذور، جاي دانه‌ها را در پتري ديش بررسي كرده تا حداكثر تماس ريشه با كاغذ صافي فراهم گردد.

3-4 پيش تيمار87
جهت مطالعه ميتوز در سلول‌هاي ريشه‌اي لازم است فعاليت رشته‌هاي دوك متوقف شود تا كروموزوم‌ها به قطبين حركت نكرده و در صفحه‌ی متافازي باقي بمانند. در اين صورت مناسب‌ترين شرايط براي مطالعه فراهم خواهد شد.
در اين تحقيق زماني‌كه طول ريشه‌ها به حدود 5/0 سانتيمتر رسيد آنها را برش داده و پيش تيمارهاي زير بر آنها اثر داده شد.

3-4-1 آب يخ88
ريشه‌هاي برش داده شده در لوله‌هاي آزمايشگاهي شماره گذاري شده قرار گرفتند، كه حاوي دو سوم آب يخ صفر درجه بودند. درب لوله‌ها توسط پنبه بسته شده و به درون ظرفي حاوي يخ خرد شده منتقل شدند تا به مدت 18، 24 و 36 ساعت در آن بمانند.

2-4-2 هيدروكسي كينولئين
از هيدروكسي كينولئين 002/0 مولار به مدت 3، 5 و 6 ساعت در دماي 20 درجه سانتي‌گراد استفاده شد. جهت

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد رنگ‌آميزي، آميزي، كاريوتيپ، مي‌شود. Next Entries منابع پایان نامه درمورد آزمون و خطا، فیزیولوژی، عدم تقارن