منابع پایان نامه درمورد پوشش گیاهی، بخش مرکزی شهر، شهرستان رشت

دانلود پایان نامه ارشد

عمدتاً دارای ناحیهای جلگه ای است. در قسمتی از شمال شهرستان نوار ساحلی و در قسمت جنوبی آن ناحیه کوچک کوهستانی موجود است. خاک و پوشش گیاهی این شهرستان که در جلگه مرکزی گیلان قرار دارد از حاصل خیزترین نقاط کشور محسوب میشود (سازمان مدیریت و برنامه ریزی، 1381، ص 8).
خاک به عنوان یکی از عوامل مهم جغرافیایی در کشاورزی و در توسعه کشاورزی و نهایتا شکوفایی اقتصادی هر فضای جغرافیایی موثر است. خاکهای محدوده مورد مطالعه از نوع خاکهای جلگه ای هستند که در ارتفاع کمتر از 100 متر قرار گرفته اند. این خاکها به رنگ قهوه ای متمایل به خاکستری بوده و از بهترین خاکها جهت انجام کشت به خصوص کشت برنج می باشد.
به علت وجود اثرات گیاه خاک درختان جنگلی بالادست خاکهای جلگه بخش مرکزی معمولا خنثی تا کمی اسیدی است. نوع دیگر خاکهای این محدوده عموما از سنگهای آهکی، رسوبی و. .. است. این خاکها معمولا با لایه نازک به همراه برگ و هوموس است. در این قسمت امکان کشت چای وجود دارد.

شکل 3-.5 خاک بخش مرکزی شهر رشت

3-1-9. پوشش گیاهی
پوشش گیاهی به عنوان یکی از اصلی ترین عناصر اکوسیستمهای طبیعی از ابعاد مختلف دارای نقش و اهمیت است. جذب انرژی خورشید، آب و غذا از خاک توسط پوشش گیاهی و وارد شدن آن در زنجیره غذایی اکوسیستمها از مهمترین پوشش گیاهی است.
پوشش گیاهی با کند نمودن جریان آبهای سطحی ناشی از بارش باران و نفوذ تدریجی آن به خاک موجب غنی شدن سفره های آب زیرزمینی و جریان پایه آبهای جاری شده و آب مورد نیاز مصارف کشاورزی را افزایش می دهد و علاوه بر این نقش بسیار با ارزشی در جلوگیری از وقوع سیلهای مخرب ایفا می کند. بخش مرکزی رشت به دلیل وضعیت اقلیمی خاص دارای پوشش گیاهی متفاوتی است. از طرف غرب و جنوب غربی دارای جنگل های انبوه و از طرف شرق و جنوب و شمال به دلیل هموار بودن زمین دارای شالیزارهای فراوان است. به دلیل ورود انسان و استفاده غیر اصولی از جنگلها و تغییر کاربری های نادرست وضعیت سیستم اکولوژی منطقه دستخوش تغییرات و حوادث فراوانی گردیده است که این امرموجب دگرگونی پوشش گیاهی منطقه گردیده. با توجه به مجموعه عوامل و شرایط اقلیمی موجود دربخش مرکزی رشت اعم از بارشهای فراوان، معدل دمای مطلوب و حداقل روزهای یخبندان می توان نتیجه گرفت که بخش مرکزی رشت از نظر شرایط اقلیمی جزو مناطق مناسب برای فعالیتهای کشاورزی می باشد.
پوشش گیاهی محدوده مورد مطالعه به دو بخش جنگل و مرتع تقسیم می شود. بخش اول که جنگل طبیعی است واز انواع گونه های بلوط، شمشاد، ممرز، انجیلی ونمدار تشکیل شده است و بخش دوم که جنگل دست ساخت است وشامل، جنگل لاکان با 90 درصد درختان سوزنی برگ و10 درصد توسکا و تبریزی و سپیدار می باشد. (سرور، 1380، 13-12).
بطور کلی براساس نقشه کاربری اراضی در محدوده، وجود اراضی زراعی بدون محدودیت یا با محدودیت کم، وجود مخلوط زراعت و باغ، وجود مجتمع های درختی و باغات و وجود اراضی مرتعی متراکم درگروه اراضی زراعی، درگروه اراضی جنگلی و بیشه زار وجود جنگل متراکم، مخلوط جنگل و باغ، در گروه اراضی مرطوب، وجود نیزار در محدوده، در گروه منابع آب سطحی، وجود آب بند و رودخانه دائمی در محدوده وکانال، در گروه اراضی ساخته شده وجود مناطق شهری وروستایی، تاسیسات در بخش مرکزی شهرستان رشت مشاهده میشود.

شکل 3-6. پوشش گیاهی بخش مرکزی شهر رشت

3-2. ویژگیهای جمعیتی واجتماعی
3-2-1. پیشینه تاریخی محدوده مورد مطالعه
وجه تسمیه رشت که مرکز بخش مورد مطالع می باشد درفرهنگهای مختلف به آن اشاره گردیده است:
در فرهنگ ” دساتیر ” به معنی : گچی که بنایان سنگ و آجر را بدان محکم می نمایند. در لغت نامه هایی
چون ” انجمن آراء “، ” فرس اسدی “، ” شوشتری “، ” برهان “، ” ناظم الاطباء “، ” جهانگیری ” و
” فرهنگ فارسی معین ” تعابیر زیر آمده است :
– چیزی که از هم فرو ریزد
– هر چیزی که از هم فرو ریزد و فروپاشد
– دیوار مشرف بر افتادن
– گچ را گویند که بدان خانه را سفید کنند
– روشنایی، فروغ، خاک، گرد و غبار تیره، خاکروبه، ریسیدن،
قدمت رشت بر اساس سوابق تاریخی به احتمال زیاد به قبل از اسلام و حداقل به زمان ساسانیان نسبت می‎دهند. نام این شهر در جغرافیای حدودالعا لم ( 372 ه –ق) آمده است. همچنین بنا بر روایتی این ناحیه در گذشته های دور زیر آبهای دریای خزر قرارگرفته بود ولی به تدریج بر اثر ازدیاد رسوبات وتبخیر آب، اراضی که هم اکنون “رشت ” نامیده می شود از آب خارج شده است این ناحیه چون دارای منابع طبیعی مانند جنگل و اراضی مناسب کشاورزی است به صوررت منطقه قابل سکونت در آمده است.
3-2-2 . تعداد، توزیع و تراکم خانوار، جمعیت، بعد خانوار و تحولات آن
مطالعه الگوی توزیع و تراکم جمعیت اساسی ترین نکته در درک جغرافیایی هر مکان است تا مشخص شود که انسان چگونه در محیط طبیعی پراکنده شده و خصوصیات اقتصادی و فرهنگی و تاریخی آن محدوده چه کیفیتی را داراست (نظری، 1372، ص 3). براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس ومسکن تعداد کل جمعیت درروستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت از 63284 نفر در سال 1375 به 76574 نفردر سال 1385 تغییر یافته، همچنین این تعداد با روند کاهشی در سال 1390به 56625 نفر رسیده است. تعداد خانوار بخش مرکزی نیز از 13395 نفر در سال 1375 به 20220 نفر در سال 1385 افزایش داشته است ونیز در سال 1390 به 17003 خانوار تغییر یافته است. نتایج سرشماری طی سالهای 1390-1385 روند کاهش جمعیت وخانوار روستایی را نشان می دهد جدول ( 3-4) این تغییرات را به تفکیک در دهستانهای بخش مرکزی نشان می دهد.

جدول 3-4 .جمعیت، تعداد خانوار و بعد خانوار به تفکیک بخش و دهستان طی سالهای1375-1385-1390بخش مرکزی رشت
شرح
تعداد جمعیت
تعداد خانوار
بعد خانوار

1375
1385
1390
1375
1385
1390
1375
1385
1390
بخش مرکزی
63284
76574
56625
13395
20220
17003
4. 7
3. 8
3. 3
دهستان پسیخان
9928
10042
7523
2034
2603
2267
4. 7
3. 8
3. 3
دهستان پیر بازار
17628
21417
16958
3867
5848
5163
4. 6
3. 7
3. 3
دهستان لاکان
18180
24322
11480
3365
5936
3067
5. 4
4. 1
3. 7
دهستان حومه
17548
20793
20644
4133
5833
6506
4. 2
3. 6
3. 2
ماخذ: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان، 1385-1390

3-2-3. ترکیب جنسی
ترکیب جنسی(تعداد مردان و زنان) در روستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت، براساس آمار های موجود درسال 1385 نشان می دهد که تعداد مردان درهر چهار دهستان بیشتر از تعداد زنان است، همچنین این تفاوت در دهستان لاکان بیشتر به چشم میخورد.

جدول3-5 . ترکیب جنسی محدوده مورد مطالعه
شرح
سال1375
سال1385

مرد
زن
مرد
زن
دهستان پسیخان
4436
4449
5122
4920
دهستان پیر بازار
7740
7821
10806
10611
دهستان حومه
7746
7858
10459
10334
دهستان لاکان
9087
7211
13696
10626
ماخذ: سازمان مدیریت وبرنامه ریزی استان گیلان، 1385

3-2-4. ترکیب سنی
ساختمان سنی به طور مستقیم تحت تاثیر سه عامل متغییر یعنی مرگ ومیر، تولد و مهاجرت قرار دارد. این عوامل کاملا از یکدیگر مستقل نیستند و هرگونه تغییر در یک عامل سرانجام بر دو عامل دیگر اثر می‎گذارد، اما شرایط اجتماعی و اقتصادی تنها از طریق این سه عامل می تواند بر ساختمان سنی تاثیر گذارد. جمعیت را معمولا به گروههای سنی تقسیم بندی می نمایند. کاربرد طبقه بندی های مختلف در رابطه با ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی جوامع فرق می نماید و هر جامعه ای در رابطه با عقاید و قوانین موجود یکی از طبقه بندی ها را مورد استفاده قرار میدهد(مهدوی، 1374، ص 112-111).
براساس جدول ذیل، ترکیب سنی در محدوده مورد مطالعه از بین دو گروه سنی 6 ساله و بیشتر و جمعیت زیر 6سال عبارتند از:
دهستان پسیخان با تعداد 762نفر جمعیت زیر 6 سال و7420 نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر، دهستان پیربازار با 1736نفر جمعیت زیر 6 ساله و 16305 نفر جمعیت 6ساله و بیشتر، دهستان حومه با 1508نفر جمعیت زیر 6 سال و 19285 نفر جمعیت 6ساله و بیشتر وبالاخره دهستان لاکان با 1707 نفر جمعیت زیر 6 سال و 22625نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر می باشند.
3-2-5. مهاجرت
روند مهاجرت ازجامعه روستایی در سالهای اخیر به علت کمی یا نبود اشتغال خدمات و امکانات رفاهی در روستاها بوده و به صورت غیر متعارف در آمده است. تمرکز نامتناسب امکانات در شهرها در تشدید مهاجرت و جذب بیش از نیمی از رشد طبیعی جمعیت روستایی سهم اساسی داشته است. این حرکات جمعیتی از جامعه روستایی به شهری در بعضی موارد به صورت کوچ دسته جمعی در آمده و باعث تهی شدن روستاها و از بین رفتن منابع طبیعی و محیط زیست شده است.
از دلایل دیگر مهاجرت از روستا پایین بودن قیمت محصولات کشاورزی روستائیان و بالا بودن ضایعات و همچنین پایین بودن میزان محصول در واحد سطح که برای یک زندگی نسبتا مرفه کافی نیست و در بسیاری مواقع باعث کنار گذاشتن فعالیتهای کشاورزی از سوی روستائیان و مهاجرت آنها شده است. از سوی دیگر کیفیت وکمیت رفاه در سطح روستاها و در جامعه روستایی به علت کمبود و یا عدم وجود خدمات اجتماعی مانند آموزش و بهداشت، آب آشامیدنی سالم، خدمات فنی و برق و راه های ارتباطی نا مناسب است و روی هم رفته کیفیت زندگی و برخورداری از رفاه در روستاهای محدوده در مقایسه با زندگی شهری در سطح پایینی قرار دارد.
مهاجرت از روستا به نواحی شهری عموما مهمترین شکل مهاجرت داخلی محسوب می شود. این پدیده مخصوصا درکشورهایی که در حال صنعتی شدن و تغییرات سریع تکنیکی هستند اتفاق می افتد. اصولا مهاجرت های روستایی-شهری پاسخی به محرکهای اقتصادی است. همانگونه که افزایش طبیعی آهسته تر جمعیت در بسیاری از نواحی شهری وجود دارد، ولی اغلب به شکل گیری مهاجرتهای تحولی در ثبات جمعیت بوجود می آید. درکشورهای پیشرفته، از نیروی کار و اشتغال بیکاران نواحی روستایی سود برده می‎شود و بسیاری از مهاجران روستایی- شهری اولین شغل خود را بدست می آورند، این در حالی است که عده ای شغل خود را از یک کار کشاورزی به شغلی غیر کشاورزی تغییر می دهند. این تحول اساسی در ساختار اشتغال یکی از نتایج اصلی مهاجرت روستا-شهری محسوب می شود. این تحول اساسی در ساختار اشتغال یکی از نتایج اصلی مهاجرت روستایی-شهری محسوب می شود. مشاغل اصلی جذب مهاجرین عبارتند از: کار در کارخانه ها، مغازه ها، ادارات، ساختمان سازی و خدمات عمومی و برخی مشاغل کاذب و غیر دولتی در محدوده مورد مطالعه اکثرا پس از مهاجرت به شهر رشت به دست فروشی و یا به برخی از مشاغل خدماتی می پردازند.
در بخش مرکزی رشت، روستاهایی که در حاشیه شهر واقع شده اند مهاجر پذیر بوده و افزایش جمعیت دارند و افزایش تغییرات و رشد جمعیت درآنها دیده می شود. مانند روستاهای بیجار بنه، بیجار پس، پایین کویخ، پیرکلاچا، کژده و لچه گوراب در دهستان حومه و روستاهای آتشگاه و پسویشه و طرازکوه از دهستان پسیخان و روستاهای طالشان و لاکان در دهستان لاکان و همچنین روستاهای پیله داربن و رجاکل و راسته کنار وکماکل و فخب و سیاهرود کنار و منگوده در دهستان پیربازار.
3-2-6. میزان سواد
بسیاری از مطالعات پیشنهاد کردهاند که اصلاح آموزشی در صورت ایجاد نظامی مرتبط با زندگی روستایی ممکن است کوچ و یا مهاجرت از روستا را کاهش دهد. اجزاء این نظام عبارتند از تغییر در محتوای درسی، کلاسهای نهضت سوادآموزی، آموزشهای کشاورزی و حرفهای و… برای جلوگیری از مهاجرتهایی که افراد به خاطر دستیابی به فرصتهای تحصیلی بهتر انجام میدهند، افزایش خدمات در سطوح بالاتر هم در مناطق روستایی ضروری است. میزان افراد باسواد طی دهه 75-65 افزایش داشته و این میزان از72472 نفر در سال 65 به78884 نفر رسیده که ترکیب نسبی میزان سواد در سال 65 در زنان برابر 42. 3درصد و در مردان 57. 7 درصد می باشد در صورتیکه این نسبت

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درباره روش حداقل مربعات Next Entries منابع پایان نامه درمورد رشد جمعیت، شهرستان رشت، صنایع دستی